Những nhân tố ảnh hưởng đến quyết định về quê làm việc của sinh viên trường Đại học Thương Mại sau khi ra trường | Bài thảo luận Phương pháp nghiên cứu khoa học

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
Khoa: Tài Chính – Ngân Hàng ---------- TIỂU LUẬN
Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học
Đề tài: Những nhân tố ảnh hưởng đến quyết định về quê làm việc của sinh
viên trường Đại học Thương Mại sau khi ra trường Nhóm: 1 Giảng viên: Lê Tiến Đạt Lớp học phần: 2246SCRE0111 Hà Nội – 2022
Phương pháp nghiên cứu khoa học PHẦN I: MỞ ĐẦU
1. Lý do nghiên cứu.
Việc làm sau khi tốt nghiệp của sinh viên, đặc biệt là sinh viên đại học là một vấn
đề quan trọng ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nhân lực của Việt Nam. Vì thế tìm
hiểu được nhu cầu, nguyện vọng việc làm sau khi tốt nghiệp của sinh viên là góp
phần giải quyết được vấn đề “nóng” hiện nay của sinh viên. Nguồn nhân lực luôn
là yêu cầu đối với sự phát triển của mỗi quốc gia nói chung và địa phương nói
riêng. Trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, cần nhận thức một
cách sâu sắc, toàn bộ các giá trị ý nghĩa quyết định của nhân tố con người. Hằng
năm có khoảng hàng trăm ngàn sinh viên tốt nghiệp từ các trường Đại học tại Hà
Nội trong đó có Đại học Thương Mại.
Với đặc thù tỉ lệ sinh viên đến từ ngoại tỉnh cao hơn sinh viên ở tại Hà Nội tại Đại
học Thương Mại, cùng với đó điều kiện của sinh viên theo học tại Đại học Thương
Mại có nổi trội hơn sinh viên đang theo học tại những trường Đại học ở Thương
Mại khác nên đa số sinh viên sau khi tốt nghiệp đều mong muốn ở lại Hà Nội làm
việc sau khi tốt nghiệp. Tuy nhiên, thị trường sức lao động ở Hà Nội vẫn còn nhiều
bất cập giữa các yếu tố thị trường như sự mất cân đối giữa cung - cầu lao động;
chuyển dịch cơ cấu lao động bất hợp lý; tiền lương, tiền công chưa được xem là
vấn đề cạnh tranh... Vì thế cũng có không ít các sinh viên muốn về quê làm việc
sau khi tốt nghiệp. Nghiên cứu trình bày thực trạng sau khi tốt nghiệp của sinh viên
cũng như đề xuất một số giải pháp giúp cho các bạn sinh viên có thêm định hướng
lựa chọn nơi làm việc sau khi tốt nghiệp và đồng thời giúp địa phương có biện
pháp để thu hút người lao động ngày càng nhiều hơn.
2. Đề tài nghiên cứu.
Những nhân tố nào ảnh hưởng đến quyết định về quê làm việc của sinh viên Đại
học Thương Mại sau khi ra trường.
3. Mục tiêu nghiên cứu.
- Khám phá các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định về quê làm việc sau khi tốt
nghiệp của sinh viên Thương Mại. NHÓM 1 1
Phương pháp nghiên cứu khoa học
- Lượng hóa mức độ ảnh hưởng đến quyết định về quê làm việc sau khi tốt nghiệp.
- Đưa ra một số kiến nghị nhằm nâng cao tính hấp dẫn của địa phương trong việc
thu hút sinh viên quay về địa phương làm việc sau khi tốt nghiệp.
4. Câu hỏi nghiên cứu.
- Sau khi tốt nghiệp ra trường sinh viên có muốn về quê làm việc hay không?
- Lý do muốn về quê làm việc của sinh viên Đại Học Thương Mại là gì?
- Yếu tố nào ảnh hưởng đến quyết định về quê làm việc sau tốt nghiệp của sinh
viên trường Đại Học Thương Mại?
- Môi trường làm ở quê có tốt hơn thành phố hay không?
- Nếu về quê làm việc thì sinh viên đã tìm hiểu về nghề nghiệp và mức lương có
thể thỏa mãn chưa? Mức độ hài lòng của sinh viên đối với mức lương tại quê như thế nào?
5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
- Đối tượng nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu chủ yếu là các sinh viên thuộc Đại học Thương Mại.
- Phạm vi nghiên cứu: Trường Đại học Thương Mại
- Thời gian nghiên cứu: tháng 9 đến tháng 10, 2022.
PHẦN II: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
1. Cơ sở lý luận. 1.1 Các khái niệm.
Việc làm: Việc làm hay công việc là một hoạt động được thường xuyên thực hiện
để đổi lấy việc thanh toán, thường là nghề nghiệp của một người.
Địa phương: Theo cách hiểu thông thường, địa phương hay vùng là một đơn vị
lãnh thổ phụ thuộc vào một cấp lãnh thổ cao hơn, đồng thời lại là một vùng lãnh
thổ có các đơn vị lãnh thổ nhỏ hơn. NHÓM 1 2
Phương pháp nghiên cứu khoa học
Ý định: Theo Aizen, I.(1991, tr.181): Ý định được xem là “bao gồm các yếu tố
động cơ có ảnh hưởng đến hành vi của mỗi cá nhân; các yếu tố này cho thấy mức
độ sẵn sàng hoặc nỗ lực mà mỗi cá nhân sẽ bỏ ra để thực hiện hành vi.”
Lựa chọn nghề nghiệp: là hoạt động của một cá nhân tìm tòi, tư duy để đi đến
quyết định gắn bó với một công việc cụ thể trong một thời gian dài.
Lựa chọn địa phương làm việc: là việc cá nhân nghiên cứu, tìm tòi, tư duy nhằm đi
đến quyết định gắn bó với một đơn vị lãnh thổ để làm việc.
1.2 Ý nghĩa của nghiên cứu về dự định lựa chọn địa phương làm việc.
Thuyết hành vi dự định (Aizen 1991) là sự phát triển và cải tiến của thuyết hành
động hợp lý TRA. Mô hình TRA cho thấy hành vi được quyết định bởi ý định thực
hiện hành vi đó. Mối quan hệ giữa ý định và hành vi đã được đưa ra và kiểm chứng
trong rất nhiều nghiên cứu ở nhiều lĩnh vực. Trong các nghiên cứu về lựa chọn
nghề và địa phương lập nghiệp của sinh viên, dự định cũng thường được dùng như
là một chỉ báo sớm cho quyết định làm việc sau này của sinh viên (Morathop và cộng sự, 2010).
2. Mô hình nghiên cứu.
Vấn đề lựa chọn nơi làm việc sau khi tốt nghiệp của sinh viên đã được nhắc đến
trong nhiều công trình trước đây.Từ các tổng quan nghiên cứu đó nhóm đề xuất mô hình như sau: NHÓM 1 3
Phương pháp nghiên cứu khoa học
PHẦN III: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Phương pháp nghiên cứu: Đề tài được vận dụng bằng hai phương pháp chính là:
Nghiên cứu định tính kết hợp với nghiên cứu định lượng, cụ thể:
Nghiên cứu định tính: được sử dụng để khám phá và bổ sung những tiêu chí đánh
giá các nhân tố quan trọng tác động đến quyết định về quê làm việc sau khi ra
trường của sinh viên Đại học Thương Mại. Tham khảo các tài liệu thứ cấp kết hợp
với thảo luận nhóm để xác định các nhân tố cơ bản ảnh hưởng đến ý định về quê
làm việc sau khi ra trường và xây dựng bảng câu hỏi phục vụ cho quá trình nghiên cứu định lượng.
Nghiên cứu định lượng: được sử dụng để đánh giá, kiểm định các thang đo về ý
định về quê làm việc sau khi ra trường của sinh viên Trường Đại học Thương Mại.
Thực hiện khảo sát thực tế, phát bảng câu hỏi khảo sát và gửi google form đến các
bạn sinh viên Trường Đại học Thương Mại để tìm hiểu và thu thập các thông tin về
thực trạng sự chuẩn bị của sinh viên đối với ý định về quê làm việc sau khi ra trường.
Sau khi thu thập được các dữ liệu, tiến hành kiểm định thông qua kết quả khảo sát
google form và kết quả phỏng vấn.
Từ đó xác định mối liên hệ và mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến ý định về
quê làm việc sau khi ra trường của sinh viên Trường Đại học Thương Mại.
PHẦN IV: PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Sau khi sử dụng phương pháp phân tích định tính, phân tích định lượng và phỏng
vấn chuyên sâu, thảo luận của nhóm tập trung vào năm câu hỏi
Câu 1: Sau khi tốt nghiệp ra trường sinh viên có muốn về quê làm việc hay không?
Câu 2: Lý do muốn về quê làm việc? NHÓM 1 4
Phương pháp nghiên cứu khoa học
Câu 3: Lý do không muốn về quê làm việc?
Câu 4: Độ hài lòng về mức lương ở quê mà sinh viên đã tìm hiểu?
Câu 5: Mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến quyết định về quê làm việc của sinh viên?
Qua phiếu câu hỏi khảo sát vấn đề các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định về quê
làm việc của sinh viên trường Đại học Thương Mại sau khi tốt nghiệp mà nhóm đã
thực hiện. Nhóm đã rút ra được số kết luận sau:
Theo số liệu khảo sát thì có khoảng 54,3% sinh viên trường Đại học Thương Mại
muốn về quê phát triển sự nghiệp. So với sinh viên muốn ở lại thành phố làm việc thì nhiều hơn 8,6%. NHÓM 1 5
Phương pháp nghiên cứu khoa học
Hầu hết số sinh viên muốn về quê làm việc đều với lý do là đã được định hướng
sẵn từ gia đình, cụ thể là có đến 36,7% em sinh viên muốn về quê làm việc là vì lý
do đó, 18,9% em là vì mức lương, 18,6% em là vì cơ hội việc làm. Số còn lại là vì
môi trường sống và tình cảm quê hương.
Đối với số sinh viên lựa chọn quyết định không về quê làm việc mà ở lại thành phố
thì đa số là muốn được phát triển bản thân do ở thành phố có môi trường làm việc
năng động, cơ hội thăng tiến cao hơn, khả năng được phát triển bản thân sẽ cao
hơn so với việc làm việc ở quê. Ngoài ra một số không chọn về quê là do mức
lương ở quê không đáp ứng được nhu cầu mà sinh viên mong muốn. Ở quê không
có nhiều ngành nghề cho sinh viên lựa chọn không phù hợp với ngành học của sinh viên. NHÓM 1 6
Phương pháp nghiên cứu khoa học
Mức lương cũng là một yếu tố tác động đến quyết định về quê của sinh viên. Trong
số các sinh viên tham gia khảo sát, có đến 55,3% sinh viên tạm hài lòng với mức
lương đã tìm hiểu ở quê, trong khi đó 27,7% cảm thấy khá hài lòng và 7,4% cảm thấy rất hài lòng.
Tóm lại sinh viên đại học Thương Mại sau khi ra trường có xu hướng về quê làm
việc và ở trên thành thị làm việc không chênh lệch quá lớn.
Mức độ ảnh hưởng của các nhân tố:
1. Định hướng từ gia đình
Mức độ ảnh hưởng từ định hướng của gia đình là hình ảnh hưởng ảnh tới ý định
của sinh viên sau khi tốt nghiệp ra trường. Với một số lý do như: gia đình có thể
sắp xếp việc làm cho bạn ở quê và gia đình đã chuẩn bị đầy đủ điều kiện sống (nhà
cửa, đất đai, cơ sở kinh doanh…) cho bạn ở quê, hay gia đình bạn đã có nghề
truyền thống gia đình muốn bạn về quê tiếp nối nghề truyền thống của gia đình.
2. Thu nhập kỳ vọng
Mức lương ở quê tương xứng với trình độ của bạn và mức thu nhập nếu về quê làm
cao tương đối so với chi phí sinh hoạt trung bình tại địa phương bạn chọn làm việc
cũng ảnh hưởng tới quyết định của sinh viên. Ở quê thì các chi phí sinh hoạt sẽ rẻ
hơn so với ở thành phố vì không phải chịu nhiều khoản chi phí về tiền thuê nhà,
điện, nước, và các chi tiêu khác. Như vậy thì chênh lệch giữa mức thu nhập và chi
phí sinh hoạt cao hơn so với ở thành phố, tiền lương kiếm được dễ hơn.
3. Cơ hội việc làm
Ở quê cũng có những môi trường làm việc năng động động, dân chủ, khoa học và
trang bị kỹ thuật đầy đủ. Nếu làm việc ở quê sẽ đánh giá được năng lực của bản
thân. Có những cơ hội phát triển sự nghiệp.
Là người địa phương có sự quen biết lẫn nhau nên dễ có được cơ hội việc làm nhờ
có sự giới thiệu của người thân quen.
Ở địa phương, họ rất khuyến khích và chiêu mộ sinh viên đại học ra trường về quê
làm việc đóng góp xây dựng quê hương nên về quê làm việc sẽ là một lợi thế. NHÓM 1 7
Phương pháp nghiên cứu khoa học
Trình độ của nhân lực trong các doanh nghiệp ở quê còn hạn chế chế, ít người có
năng lực làm việc do những người có năng lực đều muốn ở lại thành phố làm việc
để phát triển bản thân ăn nên về quê sẽ dễ xin việc hơn.
4. Môi trường sống
Theo kết quả phân tích ta thấy, địa phương có môi trường sống: không khí trong
lành, có đầy đủ bệnh viện, trạm xá, trường học và có nhiều khu vui chơi, giải trí
ảnh hưởng tương đối lớn đến quyết định về quê hương làm việc của sinh viên. Do
vậy, nhóm đưa ra một số giải pháp: Tăng cường bảo vệ môi trường: hưởng ứng các
chiến dịch bảo vệ môi trường, tích cực trồng cây xanh, có hệ thống xử lí rác thải
hợp lí, các nhà máy xí nghiệp sản xuất cần xử lí rác thải và khí thải trước khi đưa
ra môi trường để địa phương luôn có bầu không khí trong lành thoáng mát,.... Xây
dựng đầy đủ bệnh viện, trạm xá, trường học đảm bảo nhu cầu của người dân địa
phương. Nên tích cực xây dựng các khu vui chơi giải trí phục vụ nhu cầu của người dân.
5. Tình cảm quê hương
Luôn giữ gìn các nét đẹp truyền thống của quê hương qua: các lễ hội ở làng quê,
các làng nghề truyền thống, các phong tục tập quán, các nét đẹp văn hóa,... để lưu
giữ và truyền lại cho các thế hệ, đặc biệt là thế hệ sinh viên trên quê hương. Từ đó
làm khắc sâu thêm tinh thần, tình yêu quê hương cũng như niềm tự hào về quê
hương trong mỗi sinh viên.
PHẦN V: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1. Kết luận
Nguồn nhân lực của mỗi địa phương có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự
phát triển kinh tế-xã hội, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao. Do đó, vấn đề
thu hút sinh viên sau tốt nghiệp quay trở về quê hương làm việc là vấn đề quan
trọng đối với các địa phương. Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quyết định về quê
làm việc của sinh viên sau khi tốt nghiệp, nhưng có 5 nhóm yếu tố tác động chủ
yếu đó là: cơ hội việc làm, thu nhập bình quân tại địa phương, hỗ trợ từ gia đình,
tính chất quê hương ( thời tiết, phong cảnh, con người,...) và tình cảm quê hương. NHÓM 1 8
Phương pháp nghiên cứu khoa học
Trong đó yếu tố định hướng từ gia đình và mức lương là tác động mạnh nhất. Kết
quả nghiên cứu cũng cho thấy những sinh viên nào chịu sự chi phối bởi môi
trường làm việc khi quyết định chọn nơi làm việc thì sẽ có xu hướng về quê làm việc cao hơn. 2. Kiến nghị
2.1 Đối với sinh viên
Đầu tiên, mỗi bạn sinh viên cần tạo cho mình một nền tảng kiến thức vững chắc thì
mới có thể làm tốt công việc của mình. Tạo cho bản thân một niềm đam mê công
việc, một sự nhiệt tình khao khát thể hiện bản thân. Sinh viên ngoài những kiến
thức được học trên lớp còn phải học những kỹ năng trong công việc và cuộc sống.
Nó cũng là một trong những nhân tố không thể nào thiếu khi sinh viên tốt nghiệp
ra trường. Sinh viên có thể học các kỹ năng này bất kỳ đâu từ trong hoạt động giao
tiếp hàng ngày, trong các tổ chức, trong các hoạt động chung của trường (trong các
câu lạc bộ, các cuộc thi,.. ). Tất cả đều tạo cho sinh viên những kỹ năng, sự tự tin
và khả năng thích ứng với môi trường mới.
Bên cạnh một kiến thức chuyên môn sâu và chắc chắn các bạn cần phải có kiến
thức về ngoại ngữ, tin học, khả năng làm việc theo nhóm, kỹ năng làm việc, cách
trình bày diễn đạt tự tin và niềm đam mê nghề nghiệp. Điều đó thật sự không thể
thiếu đối với các bạn sinh viên sau khi tốt nghiệp ra trường, đặc biệt là sinh viên
Kinh tế - Quản trị kinh doanh.
2.2 Đối với nhà trường
Nhà trường cố gắng đào tạo và trang bị cho sinh viên những kỹ năng cần thiết ngay
từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường để sinh viên có được hành trang vững chắc để
bước vào một cuộc hành trình lớn của cuộc đời.
Nên tổ chức các buổi Seminar cho sinh viên và tổ chức các lớp đào tạo về kỹ năng mềm.
Liên kết, cam kết với doanh nghiệp để đảm bảo sinh viên giỏi chuyên môn, thành thạo nghề.
2.3 Đối với các tổ chức đoàn thể, doanh nghiệp NHÓM 1 9
Phương pháp nghiên cứu khoa học
Cần có chế độ đãi ngộ hợp lý để đạt được sự hài lòng cho cả 2 phía. Chính điều
này mới tạo ra động lực và kích thích óc sáng tạo, hăng say làm việc từ phía bản
thân sinh viên. Điều này không chỉ mang lại lợi ích hữu hình cho sinh viên mà còn
mang lại lợi ích vô hình cho chính các doanh nghiệp.
Các doanh nghiệp cần tạo điều kiện, giúp đỡ cho sinh viên có nhiều cơ hội để tiếp
cận với công việc. Từ đó sinh viên sẽ có thể đóng góp công sức và gắn bó với các
doanh nghiệp hơn. Bên cạnh đó cần có một cầu nối linh hoạt hiệu quả giữa các
trung tâm giới thiệu việc làm để sinh viên thuận lợi hơn trong việc tìm kiếm công
việc phù hợp với bản thân.
PHẦN VI: TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Everett S. Lee, 1966. A theory of Migration, Springer, Demography vol 3, No 1 (1966), pp. 47-57.
2. Huỳnh Trường Huy và La Nguyễn Thùy Dung, 2011. Các yếu tố ảnh hưởng đến
quyết định chọn nơi làm việc: trường hợp sinh viên Đại học Cần Thơ, Trường Đại
học Cần Thơ: Tạp chí Khoa học 2011:17b 130-139.
3. John R. Harris, Michael P. Torado, 1970. Migration, Unemployment and
Development: A two sector Analysis, American Economic Review, Volume 60, Issue 1, P126-42.
4. Michael P. Torado, 1969. A model of Labor Migration and Urban
Unemployment in Less Developed Countries, American Economic Association,
The American Economic Review Vol. 59, No. 1 (1969), pp. 138-148.
5. Nitchapa Morathop, Chamaiporn Kanchanakitsakul, Pramote Prasartkul,
Bhuddipong Satayavongthip, 2010. Intention to Work in One’s Hometown:
Seniors at Naresuan University, Phitsanulok Province, Journal of Demography Volume 26, Number 2.
6. Nareerat Kanethong, Madee Kanchanakitsakul, Pramote Prasartkul và
Bhuddipong Satayavongthip, 2010. Out – migration from the Hometown Area of NHÓM 1 1 0
Phương pháp nghiên cứu khoa học
New Graduates of Naresuan University, Journal of Demography Volume 26, Number 2.
7. Natalie M. Ferry, 2006. Factors Influencing Career Choices of Adolescents and
Young Adults in Rural Pennsylvania, Journal of Extension, Volume 44, Number 3.
8. Philip Kotler, Irving J. Rein và Donald Haider, 1993. Marketing Places
Attracting Investment, Industry, and Tourism to Cities, States, and Nations, New York: Free Press.
9. Trần Văn Mẫn và Trần Kim Dung, 2010. Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định
chọn nơi làm việc của sinh viên tốt nghiệp, Đại học Kinh tế TPHCM: Viện Nghiên
Cứu Kinh Tế Phát Triển (IDR). NHÓM 1 1 1
ươ g p áp g ê cứu oa ọc MỤC LỤC
PHẦN I: MỞ ĐẦU..................................................................................................1
1. Lý do nghiên cứu..............................................................................................1
2. Đề tài nghiên cứu..............................................................................................1
3. Mục tiêu nghiên cứu.........................................................................................1
4. Câu hỏi nghiên cứu...........................................................................................2
5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu...................................................................2
PHẦN II: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU..............................................................2
1. Cơ sở lý luận.....................................................................................................2
1.1 Các khái niệm..............................................................................................2
1.2 Ý nghĩa của nghiên cứu về dự định lựa chọn địa phương làm việc........3
2. Mô hình nghiên cứu.........................................................................................3
PHẦN III: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.......................................................4
PHẦN IV: PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU...........................................4
PHẦN V: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ...............................................................8
1. Kết luận.............................................................................................................8
2. Kiến nghị...........................................................................................................9
2.1 Đối với sinh viên.........................................................................................9
2.2 Đối với nhà trường.....................................................................................9
2.3 Đối với các tổ chức đoàn thể, doanh nghiệp............................................9
PHẦN VI: TÀI LIỆU THAM KHẢO.................................................................10 NHÓM 1 1 2