45 trang 4 lượt tải

Ôn Tập Pháp Luật Đại Cương: Các Khái Niệm và Mối Quan Hệ Xã Hội | Pháp luật đại cương | Học viện Báo chí và Tuyên truyền

Áp dụng pháp luật: Là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó nhà nước thông qua các cơ quan có thẩm quyền hoặc nhà chức trách tổ chức cho các chủ thể thực hiện những quy định của pháp luật để tạo ra các quyết định làm phát sinh, đình chỉ hoặc chấm dứt những quan hệ pháp luật cụ thể. Tài liệu được sưu tầm và soạn thảo dưới dạng file PDF để gửi tới các bạn cùng tham khảo, ôn tập đầy đủ kiến thức, chuẩn bị cho các buổi học thật tốt. Mời bạn đọc đón xem!

Môn: Pháp luật đại cương (HV) 90 tài liệu

Trường: Học viện Báo chí và Tuyên truyền 2.8 K tài liệu

Tác giả:

Mai Nguyệt

2 tuần trước

Tải xuống Báo cáo

Danh sách Quiz

CÂU HỎI ÔN TẬP MÔN PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG

1) Áp dụng pháp luật là gì? Theo pháp luật Việt Nam, trường hợp nào cần phải áp dụng pháp luật?

- Áp dụng pháp luật: Là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó nhà nước thông qua các cơ quan có

thẩm quyền hoặc nhà chức trách tổ chức cho các chủ thể thực hiện những quy định của pháp luật để

tạo ra các quyết định làm phát sinh, đình chỉ hoặc chấm dứt những quan hệ pháp luật cụ thể.

Trong trường hợp này các chủ thể thực hiện pháp luật có sự can thiệp của nhà nước. Trong những

trường hợp đặc biệt, theo quy định của pháp luật thì cơ quan, tổ chức, xã hội cũng có thể thực hiện

hoạt động này.

- Theo pháp luật Việt Nam, áp dụng pháp luật cần phải được tiến hành trong những trường hợp sau:

+ Khi cần áp dụng các biện pháp cưỡng chế nhà nước hoặc áp dụng các chế tài pháp luật đối với

những chủ thể có hành vi vi phạm pháp luật.

+ Khi những quyền và nghĩa vụ pháp lý của chủ thể không mặc nhiên phát sinh, thay đổi hoặc chấm

dứt nếu thiếu sự can thiệp của nhà nước.

+ Khi xảy ra tranh chấp về quyền chủ thể và nghĩa vụ pháp lý giữa các bên tham gia quan hệ pháp

luật mà các bên đó không tự giải quyết được. Trong trường hợp này, dù quan hệ pháp luật đã phát

sinh nhưng quyền và nghĩa vụ của các bên chủ thể quan hệ pháp luật đó không được thực hiện và có

sự tranh chấp.

+ Trong một số quan hệ pháp luật, nhà nước thấy cần thiết phải tham gia để kiểm tra, giám sát hoạt

động của các bên tham gia vào quan hệ đó, hoặc nhà nước xác nhận sự tồn tại hay không tồn tại một

số sự việc, sự kiện thực tế.

2) Chỉ ra hậu quả của tham nhũng ở Việt Nam hiện nay. (tr248)

Theo Khoản 1, Điều 3, Luật phòng, chống tham nhũng năm 2018: “Tham nhũng là những hành vi

của người có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn đó vì vụ lợi”.

Trong Bộ công cụ chống tham nhũng của Liên hợp quốc đã nhận định khái quát về tác hại của tham

nhũng như sau: “Tham nhũng có khuynh hướng làm tập trung của cải, không chỉ làm tăng khoảng

cách giữa người giàu và người nghèo mà còn đem lại sự giàu có bằng những biện pháp bất hợp pháp

để bảo vệ vị trí và lợi ích của tham quan. Điều đó đến lượt mình lại làm tăng thêm các điều kiện xã

hội nuôi dưỡng các hình thức phạm tội, bất ổn định xã hội và chính trị, thậm chí cả khủng bố”.

Trong lĩnh vực kinh tế:

- , tham nhũng cản trở sự phát triển kinh tế bởi các chính sách kinh tế của quốc gia không thực Một là

hiện được đầy đủ hoặc hoàn toàn. Tham nhũng làm cho nền kinh tế mọt ruỗng, làm biến chất quan hệ

sở hữu, làm rối loạn chính sách phân phối, đi chệch hướng phát triển và không có khả năng thực hiện

các mục tiêu dự kiến ban đầu.

- , tham nhũng gây ra lãng phí, thất thoát lớn về mặt kinh tế. Hai là

- , tham nhũng tạo ra một rào cản, cản trở đầu tư nước ngoài. Do nạn tham nhũng, đầu tư nước Ba là

ngoài không được khích lệ và các doanh nghiệp nhỏ trong nước dù vật lộn cũng không vượt qua được

các chi phí “bôi trơn”. Không những thế, tham nhũng làm vẩn đục cạnh tranh lành mạnh.

Trong lĩnh vực chính trị - xã hội:

- , tham nhũng gây trở ngại lớn đối với quá trình đổi mới và xây dựng đất nước; làm thất thoát Một là

khoản tài chính, tài sản lớn.

- , tham nhũng tạo ra và làm gia tăng bất công trong xã hội. Trong khi những người có thế lực, Hai là

có điều kiện về kinh tế nhờ tham nhũng có thể làm giàu một cách bất chính, thì những người nghèo

lại không có tiền để hối lộ nên gặp phải những bất công so với những người có hành vi tham nhũng.

- , tham nhũng bóp méo hoạt động quản lý nhà nước, vô hiệu hóa quyền lực nhà nước, khiến choBa là

hoạt động quản lý nhà nước kém hiệu quả và không minh bạch.

- , tham nhũng làm xói mòn lòng tin của nhân dân vào chế độ xã hội chủ nghĩa, gây bất ổn xã Bốn là

hội. Không những tht, tham nhũng còn làm xấu đi hình ảnh Việt Nam trong mắt của cộng đồng thế

giới, trước hết là các nhà đầu tư nước ngoài.

- , tham nhũng làm biến chất cán bộ, công chức nhà nước, hủy hoại đạo đức công vụ.Năm là

- , tham nhũng làm băng hoại đạo đức xã hội, phá hoại các giá trị truyền thống văn hóa của dân Sáu là

tộc – vốn là nguồn sức mạnh của dân tộc ta từ trước đến nay.

- , tham nhũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng trật tự, kỷ cương trong các lĩnh vực không Bảy là

được thực hiện một cách nghiêm chỉnh; trật tự an toàn xã hội chưa đảm bảo, tình trạng tội phạm gia

tăng. Tham nhũng là tội phạm gốc cho sự xuất hiện của các loại tội phạm khác, như tội phạm rửa tiền.

=> Như vậy, có thể thấy tham nhũng là một hiện tượng vô cùng nguy hiểm. Tham nhũng không chỉ

cản trở sự phát triển kinh tế mà còn gây ra sự mất ổn định xã hội, làm gia tăng bất công xã hội và làm

băng hoại đạo đức xã hội.

3) Chỉ ra mối liên hệ giữa pháp luật với kinh tế, pháp luật với chính trị và liên hệ vào điều kiện Việt

Nam hiện nay. (tr67)

Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự chung do nhà nước ban hành, thừa nhận và bảo đảm thực

hiện, thể hiện ý chí của giai cấp thống trị trong xã hội, nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội.

MQH giữa PL với kinh tế MQH giữa PL với chính trị

- Trong mqh với kinh tế, PL có tính độc lập

tương đối. Một mặt, pháp luật do điều kiện kinh

tế quyết định, mặt khác, pháp luật lại có sự tác

động trở lại một cách mạnh mẽ đối với kinh tế.

- Chế độ kinh tế là cơ sở của pháp luật, sự thay

đổi của chế độ kinh tế sẽ dẫn đến sự thay đổi

của pháp luật.

- PL phản ánh trình độ phát triển của kinh tế, nó

không thể cao hơn hoặc thấp hơn trình độ của

kinh tế.

- Khi pháp luật phản ánh đúng trình độ phát

triển của kinh tế thì pháp luật có nội dung tiến

bộ và có tác dụng tích cực. Ngược lại, khi pháp

luật thể hiện ý chí của giai cấp thống trị đã lỗi

thời, dùng pháp luật để duy trì các quan hệ kinh

tế lạc hậu thì lúc đó pháp luật tác động kinh tế

theo chiều hướng tiêu cực, kìm hãm sự phát

triển của kinh tế.

- Trong mqh vs chính trị, PL là một trong những

hình thức biểu hiện cụ thể của chính trị. Đường

lối, chính sách của giai cấp thống trị luôn giữ

vai trò chủ đạo đối với pháp luật.

- Đường lối chính trị thể hiện trước hết ở các

chính sách kinh tế. Các chính sách đó được cụ

thể hóa trong pháp luật thành những quy định

chung, thống nhất trong toàn xã hội.

- Mặt khác, chính trị còn thể hiện mqh giữa các

giai cấp và các lực lượng khác nhau trong xã hội

trên tất cả các lĩnh vực. Vì vậy, PL không chỉ

phản ánh các chính sách kinh tế mà còn thể hiện

các quan hệ giai cấp và mức độ của cuộc đấu

tranh giai cấp.

Liên hệ vào điều kiện Việt Nam hiện nay

Pháp luật xác định rõ chế độ kinh tế, các thành

phần kinh tế, các hình thức sở hữu, chính sách

tài chính…, qua đó góp phần vào việc sắp xếp,

cơ cấu các ngành kinh tế, tác động đến sự tăng

trưởng và ổn định, cân đối nền kinh tế. Với mức

độ đáng kể, sự phát triển kinh tế thị trường ở

Việt Nam hiện nay bị chi phối và nhằm phục vụ

cho định hướng xã hội chủ nghĩa. Đương nhiên,

nhân tố sâu xa bảo đảm định hướng chính trị đối

với kinh tế là đường lối, quan điểm, tư tưởng chỉ

đạo của Đảng Cộng sản cầm quyền.

Song, để đường lối, quan điểm, tư tưởng chỉ

đạo của Đảng biến thành hiện thực vận động của

nền kinh tế, chúng phải được thể chế hóa thành

hệ thống pháp luật, chương trình, kế hoạch phát

triển kinh tế – xã hội và được triển khai bằng

Nhà nước, thông qua Nhà nước, dưới sự quản lý

của Nhà nước do Đảng lãnh đạo. Thông qua

pháp luật, Nhà nước hoạch định các chính sách

kinh tế, trật tự hóa các hoạt động sản xuất, kinh

doanh của các tổ chức và cá nhân, định hướng

cho các quan hệ kinh tế phát triển theo những

mục đích mong muốn. Chính sách kinh tế của

nước ta hiện nay được xác định trong điều 15

Hiến pháp năm 1992 sửa đổi, bổ sung năm

2001: “Nhà nước xây dựng nền kinh tế độc lập,

tự chủ trên cơ sở phát huy nội lực, chủ động hội

nhập kinh tế quốc tế, thực hiện công nghiệp hóa,

hiện đại hóa đất nước”.

Nhà nước thực hiện nhất quán chính sách phát

triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội

chủ nghĩa. Cơ cấu kinh tế nhiều thành phần với

các hình thức tổ chức sản xuất, kinh doanh đa

dạng dựa trên chế độ sở hữu toàn dân, sở hữu

tập thể, sở hữu tư nhân, trong đó sở hữu toàn

dân và sở hữu tập thể là nền tảng. Chính sách

kinh tế của Nhà nước ta luôn hướng tới mục

đích làm cho dân giàu, nước mạnh, xã hội công

bằng, dân chủ, văn minh, đáp ứng ngày càng tốt

hơn nhu cầu vật chất và tinh thần của nhân dân.

Thông qua pháp luật, nhà nước ta xác định các

hình thức sở hữu trong xã hội, từ đó tác động tới

quan hệ sở hữu, đặc biệt là sở hữu đối với các tư

liệu sản xuất chủ yếu trong nền sản xuất xã hội.

Đối với nền kinh tế thị trường của Việt Nam

Liên hệ vào điều kiện Việt Nam hiện nay

• Thứ nhất, hình thành, tổ chức bộ máy nhà

nước Ví dụ: Việc thực hiện pháp luật của cán bộ

công chức trong nhà nước ngày càng được quan

tâm và thực hiện tốt, điều này đã được cụ thể

hóa trong Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của

luật cán bộ, công chức và luật viên chức năm

2008. Những quy định cụ thể trong luật đã nêu

rõ chức năng, nhiệm vụ, trách nhiệm của cán bộ,

công chức được làm và không được làm.

• Thứ hai, trong quan hệ ngoại giao giữa các

quốc gia Những năm qua, chúng ta đã hoàn

thành việc thực hiện phân giới cắm mốc với Lào

và Trung Quốc; đang trong quá trình thúc đẩy

phân giới cắm mốc với Cam-pu-chia, đàm phán

phân định vùng biển và hợp tác cùng phát triển

với Trung Quốc ngoài cửa Vịnh Bắc Bộ, đàm

phán phân định vùng đặc quyền kinh tế đối với

Indonesia, xử lý các vấn đề liên quan đến thềm

lục địa mở rộng đối với Malaysia. Đặc biệt, đối

với vấn đề phức tạp trên Biển Đông hiện nay,

chúng ta luôn hợp tác và giải quyết mọi vấn đề

tranh chấp bằng biện pháp hoà bình trên cơ sở

luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước của

Liên hợp quốc về Luật Biển 1982, Tuyên bố

giữa các bên về ứng xử trên Biển Đông giữa

ASEAN và Trung Quốc, trên tất cả các diễn đàn

song phương và đa phương.

• Thứ ba, pháp luật với đường lối chính sách

của giai cấp thống trị Quan điểm đường lối của

Đảng về phát triển nền kinh tế thị trường định

hướng XHCN, trong đó có các thành phần kinh

tế cạnh tranh tự do và bình đẳng đã xác định cơ

sở chính trị cho việc xây dựng Hiến pháp năm

2013 cũng như các đạo luật quan trọng trên lĩnh

vực kinh tế như Luật Đầu tư, Luật Doanh

nghiệp… khi đất nước ta đang trong giai đoạn

phát triển nền kinh tế thị trường.

hiện nay, pháp luật cũng đã có những điều chỉnh

mang tính định hướng phù hợp với hoàn cảnh

kinh tế đất nước. Chẳng hạn, việc quy đinh về

các hình thức sở hữu trong xã hội được thể chế

trong chương II Hiến pháp năm 1992 sửa đổi,

bổ sung năm 2001. Việc thừa nhận kinh tế tư

bản tư nhân, kinh tế tư bản nhà nước và kinh tế

có vốn đầu tư của nước ngoài dưới nhiều hình

thức, bên cạnh việc củng cố, khẳng định vai trò

chủ đạo của kinh tế nhà nước, kinh tế tập thể

thông qua pháp luật là một bước đi phù hợp với

nền kinh tế nước ta trong giai đoạn đổi mới.

Trước tình hình hội nhập với quốc tế, việc điều

chỉnh trong pháp luật đã giúp nước ta phá bỏ

được nhiều trở ngại trong tiến trình phát triển

nền kinh tế của đất nước cũng như trong các

quan hệ hợp tác kinh tế với các quốc gia trong

khu vực và trên thế giới.

4) Hợp đồng dân sự là gì? Làm rõ hình thức và thời điểm có hiệu lực của hợp đồng dân sự.

* Khái niệm: Hợp đồng dân sự là sự thỏa thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi, chấm dứt các

quyền và nghĩa vụ dân sự. Hợp đồng dân sự là một giao dịch dân sự trong đó các bên bày tỏ ý chí với

nhau để đi đến xác lập các quyền và nghĩa vụ.

* Hình thức: Hình thức hợp đồng dân sự là phương tiện thể hiện sự thỏa thuận của các chủ thể. Hợp

đồng dân sự có thể được thực hiện bằng các hình thức sau:

- Hình thức hợp đồng bằng miệng (bằng lời nói). Với hình thức này các bên giao kết chỉ cần thỏa

thuận miệng với nhau về nội dung cơ bản của hợp đồng hoặc mặc nhiên thực hiện những hành vi nhất

định đối với nhau. Hình thức hợp đồng miệng thường được sử dụng trong những trường hợp hợp

đồng có giá trị nhỏ hoặc những công việc giản đơn mà quyền và nghĩa vụ của các bên sẽ được thực

hiện ngay sau khi các bên giao kết hợp đồng.

- Hình thức hợp đồng bằng văn bản. Với hình thức này, các bên phải ghi đầy đủ nội dung của sự thỏa

thuận vào văn bản hợp đồng và cùng ký tên vào bản hợp đồng. Hình thức này gồm hai loại là hợp

đồng bằng văn bản thường (không cần phải công chứng, chứng thực) và hợp đồng bằng văn bản công

chứng, chứng thực. Những hợp đồng phải công chứng, chứng thực hoặc đăng ký, xin phép thường là

những hợp đồng mà đối tượng của nó là những tài sản và quyền tài sản mà nhà nước cần phải quản

lý, kiểm soát khi chúng được dịch chuyển từ chủ thể này sang chủ thể khác.

* Thời điểm có hiệu lực: Thời điểm có hiệu lực của hợp đồng được xác định căn cứ vào hình thức của

hợp đồng. Về nguyên tắc, hợp đồng có hiệu lực từ thời điểm giao kết.

- Đối với hợp đồng bằng miệng, thời điểm có hiệu lực là thời điểm các bên đã trực tiếp thỏa thuận về

những nội dung chủ yếu của hợp đồng hoặc đã thực hiện những hành vi nhất định đôi với nhau.

- Đối với hợp đồng bằng văn bản thường, thời điểm có hiệu lực là thời điểm bên sau cùng ký vào văn

bản.

- Đối với hợp đồng bằng văn bản mà pháp luật quy định bắt buộc phải công chứng, chứng thực thì

thời điểm có hiệu lực của hợp đồng là thời điểm hợp đồng được công chứng, chứng thực.

Ngoài ra, thời điểm có hiệu lực của hợp đồng dân sự còn có thể xác định theo sự thỏa thuận của các

bên hoặc theo quy định pháp luật.

5) Chỉ ra mối quan hệ giữa pháp luật với nhà nước, pháp luật với đạo đức và liên hệ thực tiễn Việt

Nam hiện nay. (tr68)

MQH giữa pháp luật với đạo đức MQH giữa pháp luật với nhà nước

- Đạo đức là những quan điểm, quan niệm của

con người (một cộng đồng, một giai cấp) về cái

thiện, cái ác, về sự công bằng. Những quan

điểm, quan niệm này rất khác nhau, do những

điều kiện của đời sống vật chất xã hội quyết

định.

- Những quy phạm đạo đức tồn tại trong xã hội

cũng rất khác nhau. Giai cấp thống trị xã hội có

điều kiện thể hiện qua quan điểm, quan niệm

của mình thành pháp luật. Do vậy, pháp luật

luôn phản ánh đạo đức của giai cấp cầm quyền.

- Tuy nhiên, do có nhiều quan niệm khác nhau

trong xã hội, cho nên khi xây dựng và thực hiện

pháp luật, giai cấp cầm quyền cũng phải tính

đến yếu tố đạo đức để tạo cho pháp luật có một

khả năng “thích ứng”, làm cho nó “tựa hồ” như

thể hiện ý chí của mọi tầng lớp trong xã hội.

- PL và nhà nước là hai hiện tượng thượng tầng

chính trị - pháp lý, luôn có mối quan hệ chặt

chẽ, bổ sung cho nhau. . Nhà nước và pháp luật

cùng có chung nguồn gốc hình thành và phát

triển.

- Nhà nước là một tổ chức đặc biệt của quyền

lực chính trị, nhưng quyền lực chính trị đó chỉ

có thể được thực hiện và có hiệu lực trên cơ sở

pháp luật. Còn pháp luật do nhà nước ban hành

và đảm bảo thực hiện.

- Pháp luật có khả năng triển khai đường lối

chính trị của giai cấp cầm quyền trên quy mô

toàn xã hội một cách nhanh nhất, tức là nhà

nước không thể phát huy được quyền lực của

mình nếu thiếu pháp luật và ngược lại pháp luật

chỉ phát sinh, tồn tại và có hiệu lực khi dựa trên

cơ sở sức mạnh của quyền lực nhà nước.

Liên hệ thực tiễn Việt Nam hiện nay

Ở Việt Nam hiện nay, vị trí cũng như vai trò

mối quan hệ của pháp luật và đạo đức ngày càng

được nhìn nhận đúng đắn, tích cực.

Thứ nhất, do được nhà nước xây dựng dựa trên

các quan diểm đạo đức của nhân dân, pháp luật

không những thể hiện được tư tưởng cách mạng,

đạo đức truyền thống dân tộc, đạo đức tiến bộ

mà còn thể hiện được ý chí, nguyện vọng và

hướng tới lợi ích của nhân dân lao động. Cụ thể

là được thể hiện trong Hiến pháp năm 1992 sửa

đổi bổ sung 2001, Điều 2 quy định: “Nhà nước

Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà

nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân

dân, do nhân dân, vì nhân dân”. Hệ thống pháp

luật Việt nam hiện hành được xây dựng trên cơ

sở tôn trọng và bảo vệ phẩm giá con người, coi

việc phục vụ con người là mục đích cao nhất

của nó. Hiến pháp 1992 quy định: “Ở nước

Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, các quyền

Liên hệ thực tiễn Việt Nam hiện nay

Như chúng ta đã phân tích cụ thể ở bên trên, nhà

nước và pháp luật Việt Nam cùng ra đời và

chúng có mối quan hệ thống nhất với nhau. Nhà

nước sẽ có chức năng bảo vệ pháp luật thực thi

hiệu quả nhất. Nhà nước cũng có một bộ máy

cưỡng chế đặc biệt nhằm mục đích để đảm bảo

cho việc thực thi pháp luật được diễn ra một

cách chính xác.

Pháp luật thì sẽ lại được nhà nước ban hành và

được thừa nhận. Cũng chính bởi vì thế, nhà

nước ta vẫn luôn đảm bảo cho pháp luật được

thực thi một cách nhanh chóng, hữu hiệu nhất

trong cuộc sống con người. Pháp luật sẽ do nhà

nước ban hành, pháp luật sẽ được truyền bá và

sẽ được phổ biến tới mỗi người bằng nhiều con

đường khác nhau và chính thức thông qua các

hệ thống cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Pháp

luât cũng sẽ có khả năng có những tác động đến

mọi chủ thể là những cá nhân hay là các tổ chức

con người về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hoá

và xã hội được tôn trọng, thể hiện ở các quyền

công dân và được quy định trong Hiến pháp và

luật” (Điều 50).

Thứ hai, hệ thống pháp luật Việt Nam phản ánh

khá rõ nét tư tưởng nhân đạo, một tư tưởng đạo

đức cơ bản của nhân dân ta. Tính nhân đạo

trong hệ thống pháp luật Việt Nam được thể

hiện rất rõ trong các quy định về các chính sách

xã hội của nhà nước. Nhà nước Việt Nam đã có

nhiều chính sách ưu đãi, quan tâm đặc biệt tới

các thương binh, liệt sĩ, người có công với cách

mạng, người già, trẻ em không nơi nương tựa,

người tàn tật…Tính nhân đạo trong hệ thống

pháp luật Việt Nam còn được thể hiện ngay cả

trong các quy định về xử lý người có hành vi vi

phạm pháp luật.Chẳng hạn các quy định của Bộ

luật hình sự, quy định về các tình tiết giảm nhẹ

hình sự; quyết định hình phạt nhẹ hơn quyết

định của bộ luật (Điều 46, điều 47); miễn hình

phạt (điều 54); miễn chấp hành hình phạt (điều

57); ...

Thứ ba, đạo đức trong xã hội đã thực sự hỗ trợ,

bổ sung, hoàn thiện cho pháp luật, tạo điều kiện

cho pháp luật được thực thi nghiêm chỉnh trong

đời sống. Khi pháp luật chưa được ban hành kịp

thời, không đầy đủ, đạo đức giữ vai trò bổ sung,

thay thế cho pháp luật. Nhà nước ta thừa nhận

tập quán có thể thay thế pháp luật trong những

trường hợp pháp luật chưa quy định và nội dung

tập quán không trái với quy định của pháp

luật.Đạo đức còn tạo điều kiện để pháp luật

được thực hiện nghiêm minh trong đời sống xã

hội. Gia đình, nhà trường, các thiết chế xã hội

đã thực sự phát huy vai trò tích cực của mình

trong vấn đề giáo dục nhân cách, lối sống.

Chính vì vậy, về cơ bản, tuyệt đại đa số các

thành viên trong xã hội đều có ý thức đạo đức

tốt, có lối sống lành mạnh, tôn trọng mọi

người,tôn trọng các quy tắc sống chung của

cộng đồng.

Thứ tư, pháp luật đã góp phần quan trọng trong

việc giữ gìn và phát huy các quan niệm đạo đức

tốt đẹp, hình thành những tư tưởng đạo đức tiến

bộ, ngăn chặn sự thoái hoá xuống cấp của đạo

đức, loại trừ những tư tưởng đạo đức cũ, lạc

hậu. Để giữ gìn và phát huy các quan niệm đạo

trong xã hội. Không những thế, pháp luật cũng

sẽ điều chỉnh hầu hết đối với các lĩnh vực của

đời sống xã hội.

Nhà nước ta cũng đã ban hành, thay đổi, hủy bỏ,

hoàn thiện pháp luật, cùng với đó là tiến hành

bảo vệ pháp luật khỏi sự vi phạm, bảo đảm pháp

luật, đưa pháp luật vào đời sống của người dân

một cách rất rõ ràng. Trước đổi mới, Đảng và

Nhà nước ta cũng đã thực hiê ‡

n chính sách ngoại

giao khép kín. Hê ‡

thống pháp luâ ‡

t của nước ta

giai đoạn này thực chất cũng đã ngăn cấm các

hoạt đô ‡

ng đầu tư của tư bản nước ngoài vào.

Nhưng, ta thấy được rằng, từ khi mở cửa và hội

nhập nền kinh tế thì Đảng và Nhà nước ta cũng

đã đă ‡

t quan hê ‡

ngoại giao với hơn 180 quốc gia

và vùng lãnh thổ trên thế giới.

Trước tình hình đó thì ta thấy được rằng, pháp

luâ ‡

t của Việt Nam về cơ bản cũng đã có những

thay đổi nhằm mục đích để sao cho có thể phù

hợp với xu thế chung. Không những thế thì Nhà

nước ta đã có nhiều chính sách được ban hành

nhằm mục đích để có thể thu hút nguồn vốn đầu

tư nước ngoài như tạo môi trường đầu tư thông

thoáng đối với các quốc gia và các nhà đầu tư.

Những chính sách đó về cơ bản cũng đã được

thể hiê ‡

n tâ ‡

p trung trong pháp luâ ‡

t Viê ‡

t Nam giai

đoạn hiê ‡

n hành.

đức của dân tộc, Hiến pháp 1992 quy định:“Nhà

nước và xã hội bảo tồn, phát triển nền văn hoá

Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; kế

thừa và phát huy những giá trị của nền văn hiến

các dân tộc Việt Nam, tư tưởng, đạo đức, phong

cách Hồ Chí Minh; tiếp thu tinh hoa văn hoá

nhân loại; phát huy mọi tài năng sáng tạo trong

nhân dân” (điều 30). Pháp luật cũng đóng vai

trò quan trọng trong việc góp phần loại bỏ

những tư tưởng đạo đức phong kiến khác, chẳng

hạn tư tưởng “sống lâu lên lão làng”, pháp luật

quy định về các chính sách trẻ hóa đội ngũ cán

bộ, công chức, các quy định về bố trí, sắp xếp

cán bộ…

Bên cạnh những mặt tích cực trong mối quan

hệ giữa pháp luật với đạo đức, thực tế Việt Nam

vẫn còn tồn tại một số hạn chế: Một là, trong

một số trường hợp thì ranh giới điều chỉnh giữa

đạo đức và pháp luật chưa rõ ràng hay sự pháp

luật hoá các quy tắc các quan niệm đạo đức

không cụ thể dẫn đến khó ứng dụng vào cuộc

sống. Hai là, trong xã hội nhiều quan niệm, tư

tưởng đạo đức cổ hủ, lạc hậu vẫn còn tồn tại mà

chưa bị ngăn chặn đúng mức cần thiết. Ví dụ

như tư tưởng gia trưởng, thói cá nhân chủ nghĩa,

tư tưởng địa vị, đẳng cấp, trọng nam khinh nữ,

…vẫn có ảnh hưởng không nhỏ trong đại bộ

phận dân cư.Cuối cùng, đạo đức trong xã hội

xuống cấp là nguyên nhân chính làm gia tăng

các vi phạm pháp luật. Nguyên nhân cơ bản là

sự nhận thức không đúng đắn về vai trò của đạo

đức, nhất là đạo đức truyền thống. Để khắc phục

được những hạn chế nói trên, nhà nước ta cần

phải nâng cao ý thức đạo đức nhân dân, đặc biệt

là thế hệ trẻ – tương lại của đất nước, nâng cao

giáo dục, giữ gìn và phát huy những truyền

thống đạo đức tốt đẹp của dân tộc.

6) Hệ thống pháp luật Việt Nam gồm bao nhiêu bộ phận cấu thành? Trình bày các bộ phận cấu thành

đó.

Hệ thống pháp luật là tổng thể các quy phạm pháp luật có mối liên hệ nội tại thống nhất với nhau,

được phân định thành các bộ phận cấu thành (ngành, chế định khác nhau, phù hợp với đặc điểm, tính

chất của các quan hệ xã hội mà nó điều chỉnh).

Thông thường, chúng ta giới hạn xem xét pháp luật với tư cách là hệ thống quy phạm pháp luật với

các cấp độ cấu trúc là: Quy phạm pháp luật, chế định pháp luật, ngành luật.

- Quy phạm pháp luật: Là thành tố nhỏ nhất, là “tế bào”, “viên gạch” trong hệ thống cấu trúc pháp

luật. Trong quy phạm pháp luật đã thể hiện đầy đủ đặc điểm của pháp luật – đó là tính khuôn mẫu,

tính chặt chẽ về mặt hình thức, tính cưỡng chế nhà nước. Mỗi quy phạm pháp luật được thực hiện vai

trò điều chỉnh đối với một quan hệ xã hội nhất định.

- Chế định pháp luật: Gồm một nhóm các quy phạm pháp luật điều chỉnh một nhóm quan hệ xã hội

liên quan mật thiết với nhau và có chung tính chất. Chế định pháp luật mang tính chất nhóm, mỗi chế

định có đặc điểm riêng nhưng chúng đều có mối liên hệ nội tại thống nhất với nhau, chúng không tồn

tại biệt lập. Việc xác định ranh rới giữa các chế định nhằm tạo ra khả năng xây dựng hệ thống quy

phạm pháp luật phù hợp với thực tiễn đời sống.

- Ngành luật: Bao gồm tổng hợp những quy phạm pháp luật để điều chỉnh các quan hệ xã hội cùng

loại thuộc một lĩnh vực nhất định của đời sống xã hội, bằng những phương pháp riêng của mình.

Để xác định một ngành luật, người ta thường dựa vào hai căn cứ là đối tượng điều chỉnh và phương

pháp điều chỉnh.

+ Đối tượng điều chỉnh của một ngành luật là những quan hệ xã hội có chung tính chất, phát sinh

trong một lĩnh vực nhất định của đời sống xã hội.

+ Phương pháp điều chỉnh pháp luật là cách thức, biện pháp mà nhà nước sử dụng trong pháp luật để

tác động cách xử sự của chủ thể tham gia các quan hệ xã hội.

7) Hình thức nhà nước được hình thành từ các yếu tố nào? Hãy làm rõ các yếu tố đó.

Hình thức nhà nước là một trong những khái niệm cơ bản phản ánh cách thức tổ chức quyền lực nhà

nước của mỗi kiểu nhà nước trong một hình thái kinh tế - xã hội nhất định.

Hình thức nhà nước được hình thành từ ba yếu tố: Hình thức chính thể, hình thức cấu trúc nhà nước

và chế độ chính trị.

- : Đây là cách tổ chức, cơ cấu, trình tự thành lập các cơ quan nhà nước cao nhất Hình thức chính thể

và mối liên hệ của chúng với nhau cũng như mức độ tham gia của nhân dân về việc thiết lập các cơ

quan này.

+ : Là hình thức trong đó quyền lực tối cao của nhà nước tập trung toàn bộ Chính thể quân chủ (Vua)

(hay một phần) trong tay người đứng đầu nhà nước (vua, hoàng đế, ...) theo nguyên tắc thừa kế.

Chính thể quân chủ lại được chia thành (người đứng đầu như vua, hoàngchính thể quân chủ tuyệt đối

đế, ... có quyền lực vô hạn) và (người đứng đầu nhà nước chỉ nắm 1 phần chính thể quân chủ hạn chế

quyền lực tối cao và bên cạnh đó còn có 1 cơ quan quyền lực khác nữa).

+ : Là hình thức trong đó quyền lực tối cao của nhà nước thuộc vào một cơ quan Chính thể cộng hòa

được bầu ra trong một thời gian nhất định.

Chính thể cộng hòa cũng có hai hình thức chính là ( PL quy định quyền của công cộng hòa dân chủ

dân tham gia để bầu cử thành lập các cơ quan đại diện (quyền lực) của nhà nước ) và cộng hòa quý

tộc ( (dưới chế độ nô lệ) Quyền tham gia bầu cử chỉ dành riêng cho giới quý tộc và quyền đó đc quy

định cụ thể trong luật pháp ).

Hiện nay trong nhà nước tư sản, chính thể cộng hòa có 2 biến dạng chính là cộng hòa tổng thống (Vai

trò của nguyên thủ quốc gia rất quan trọng. Tổng thống đc cử tri bầu ra, vừa là nguyên thủ quốc gia,

vừa đúng đầu Chính phủ. Hình thức này tồn tại ở Mỹ và 1 số nước Mỹ La tinh) và cộng hòa đại nghị

(Được đặc trưng bởi việc nghị viện thành lập ra chính phủ và khả năng của nghị viện kiểm tra hoạt

động của chính phủ. Tổng thống do nghị viện bầu ra và có vai trò không lớn. Hình thức này đc áp

dụng ở Đức, Áo, Phần Lan, Italia, ...)

- : Đây là sự tổ chức nhà nước theo các đơn vị hành chính lãnh thổ và Hình thức cấu trúc nhà nước

mối quan hệ giữa các cơ quan nhà nước ở trung ương với các cơ quan nhà nước ở địa phương.

+ Là nhà nước có chủ quyền chung, các bộ phận hợp thành nhà nước làHình thức nhà nước đơn nhất:

các đơn vị hành chính - lãnh thổ không có chủ quyền quốc gia, đồng thời có hệ thống cơ quan nhà

nước thống nhất từ trung ương xuống địa phương, trong nước chỉ có một hệ thống pháp luật.

+ Là nhà nước có hai hay nhiều nước thành viên hợp lại. Nhà nước Hình thức nhà nước liên bang:

liên bang có hai hệ thống cơ quan quyền lực và quản lý: Một hệ thống chung cho toàn liên bang và

một hệ thống trong mỗi nước thành viên. Nhà nước liên bang có hai hệ thống pháp luật của bang và

của liên bang. Công dân của nhà nước liên bang mang hai quốc tịch. Các nhà nước liên bang như:

Mỹ, Nga, Đức, Ấn Độ, ...)

- Là tổng thể các phương pháp, cách thức mà các cơ quan nhà nước sử dụng để Chế độ chính trị:

thực hiện quyền lực nhà nước. Nội dung chủ đạo trong khái niệm chế độ chính trị là phương pháp cai

trị và quản lý xã hội của giai cấp cầm quyền. PP thực hiện quyền lực nhà nước của các nhà nước

trong lịch sử rất đa dạng, nhưng tựu chung lại gồm hai phương pháp chính:

+ Có nhiều loại, thể hiện dưới các hình thức khác nhau như dân chủ thực sự vàPhương pháp dân chủ:

dân chủ giả hiệu, dân chủ rộng rãi và dân chủ hạn chế, dân chủ trực tiếp và dân chủ gián tiếp.

+ Thể hiện tính độc tài, đáng chú ý nhất là khi phương Phương pháp phản dân chủ (Tính độc tài):

pháp cai trị và quản lý xã hội này phát triển đến mức độ cao sẽ trở thành những phương pháp tàn bạo,

quân phiệt và phát xít.

8) Hợp đồng dân sự là gì? Chỉ ra nội dung cơ bản của hợp đồng dân sự và cho ví dụ.

Hợp đồng dân sự là sự thỏa thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi, chấm dứt các quyền và

nghĩa vụ dân sự. Hợp đồng dân sự là một giao dịch dân sự trong đó các bên bày tỏ ý chí với nhau để

đi đến xác lập các quyền và nghĩa vụ.

Tuy nhiên hợp đồng dân sự chỉ có hiệu lực pháp luật khi ý chí của các bên phù hợp với pháp luật. Các

bên được tự do thỏa thuận đê thiết lập quan hệ hợp đồng, nhưng sự tự do ấy bị giới hạn bởi lợi ích

hợp pháp của người khác và lợi ích cộng đồng. Khi sự thỏa thuận của các bên phù hợp với pháp luật

thì họ bị ràng buộc bởi các quyền và nghĩa vụ phát sinh từ thỏa thuận đó.

* Nội dung của hợp đồng dân sự: Nội dung của hợp đồng dân sự là tổng hợp các điều khoản mà chủ

thể ký kết hợp đồng đã thỏa thuận với nhau, các điều khoản đó xác định quyền và nghĩa vụ dân sự

của các bên hợp đồng.

Nội dung của hợp đồng dân sự bao gồm những điều khoản sau:

- Đối tượng của hợp đồng;

- Số lượng, chất lượng;

- Giá cả, phương thức thanh toán;

- Thời gian, địa điểm, phương thức thực hiện hợp đồng;

- Quyền và nghĩa vụ của các bên;

- Trách nhiệm do vi phạm hợp đồng;

- Phương thức giải quyết tranh chấp.

Ngoài ra các bên còn có thể thỏa thuận những nội dung khác nhưng không được trái pháp luật và đạo

đức xã hội.

CÂU 4: Kiểu nhà nước là gì? Nêu đặc trưng của các kiểu nhà nước và sự thay thế các kiểu nhà nước

trong lịch sử. (tr22)

Kiểu nhà nước là tổng thể những đặc điểm cơ bản của nhà nước - thể hiện bản chất giai cấp, vai trò xã

hội và những điều kiện tồn tại và phát triển của nhà nước trong một hình thái kinh tế - xã hội có giai

cấp nhất định.

Trong lịch sử xã hội có giai cấp đã tồn tại bốn hình thái kinh tế - xã hội: Chiếm hữu nô lệ, phong

kiến, tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa. Phù hợp với bốn kiểu quan hệ sản xuất ấy là bốn kiểu nhà

nước:

- Kiểu nhà nước chủ nô.

- Kiểu nhà nước phong kiến.

- Kiểu nhà nước tư sản.

- Kiểu nhà nước xã hội chủ nghĩa.

Các kiểu nhà nước chủ nô, phong kiến, tư sản có chung bản chất vì đều được xây dựng trên cơ sở tư

hữu về tư liệu sản xuất, đều là những công cụ bạo lực, bộ máy chuyên chính của các giai cấp bóc lột

chống lại nhân dân lao động. Nhà nước xã hội chủ nghĩa là kiểu nhà nước tiến bộ nhất và cuối cùng

trong lịch sử nhân loại có bản chất khác hẳn ba kiểu nhà nước trước đó vì được xây dựng trên cơ sở

công hữu về tư liệu sản xuất và quan hệ thân thiện giữa những người lao động, do nhân dân thiết lập

và hoạt động vì nhân dân.

Sự thay thế kiểu nhà nước này bằng một kiểu nhà nước mới tiến bộ hơn là một quy luật tất yếu. Quy

luật về sự thay thế các kiểu nhà nước phù hợp với quy luật về sự phát triển và thay thế của các hình

thái kinh tế - xã hội. Một kiểu nhà nước mới xuất hiện trong quá trình cách mạng khi giai cấp cầm

quyền cũ bị lật đổ và giai cấp thống trị mới giành được chính quyền. Các cuộc cách mạng khác nhau

diễn ra trong lịch sử đều tuân theo quy luật đó:

- Nhà nước phong kiến thay thế nhà nước chủ nô.

- Nhà nước tư sản thay thế nhà nước phong kiến.

- Nhà nước xã hội chủ nghĩa thay thế nhà nước tư sản.

Tuy nhiên, quá trình thay thế kiểu nhà nước trong các xã hội khác nhau diễn ra không giống nhau và

trên thực tế không phải xã hội nào cũng đều trải qua tuần tự bốn kiểu nhà nước trên.

10) Luật Hành chính điều chỉnh những nhóm quan hệ xã hội nào? Chỉ rõ đặc điểm của các nhóm

quan hệ xã hội đó. (tr145)

Khái niệm: Luật Hành chính là một ngành luật trong hệ thống pháp luật Việt Nam bao gồm tổng thể

các quy phạm pháp luật điều chỉnh những quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình hoạt động quản lý

hành chính của các cơ quan hành chính nhà nước, các quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình các cơ

quan nhà nước xây dựng và ổn định chế độ công tác nội bộ của cơ quan mình và các quan hệ xã hội

phát sinh trong quá trình các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội và cá nhân thực hiện hoạt động quản

lý hành chính đối với các vấn đề cụ thể do pháp luật quy định.

Luật Hành chính điều chỉnh những nhóm quan hệ xã hội:

• Thứ nhất, các quan hệ quản lý phát sinh trong quá trình các cơ quan hành chính nhà nước thực hiện

hoạt động chấp hành - điều hành trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Thông qua việc thiết lập

những quan hệ này, các cơ quan hành chính nhà nước thực hiện chức năng cơ bản của mình. Nhóm

quan hệ quản lý này rất phong phú, là đối tượng điều chỉnh cơ bản của Luật Hành chính.

• Thứ hai, các quan hệ quản lý hình thành trong quá trình các cơ quan nhà nước xây dựng và củng cố

chế độ công tác nội bộ của cơ quan nhằm ổn định về tổ chức để hoàn thành chức năng của cơ quan

mình. Mỗi loại cơ quan nhà nước có chức năng riêng và để hoàn thành chức năng cơ bản của cơ quan

mình, các cơ quan nhà nước phải tiến hành những hoạt động quản lý hành chính nhất định.

• Thứ ba, các quan hệ quản lý hình thành trong quá trình các cá nhân, tổ chức được nhà nước trao

quyền thực hiện hoạt động quản lý hành chính nhà nước trong một số trường hợp cụ thể do pháp luật

quy định.

Thực tiễn hoạt động quản lý hành chính nhà nước trong nhiều trường hợp pháp luật có thể trao quyền

thực hiện hoạt động chấp hành - điều hành cho các cơ quan nhà nước khác (không phải là cơ quan

hành chính nhà nước), các tổ chức xã hội hoặc cá nhân. Hoạt động trao quyền được tiến hành trên cơ

sở những lý do khác nhau như chính trị, tổ chức, bảo đảm hiệu quả... Vì vậy, hoạt động quản lý hành

chính nhà nước không chỉ do các cơ quan hành chính nhà nước tiến hành. Hoạt động của cơ quan nhà

nước, tổ chức xã hội hoặc cá nhân được trao quyền có tất cả những hậu quả pháp lý như hoạt động

của cơ quan hành chính nhà nước nhưng chỉ trong khi thực hiện hoạt động chấp hành - điều hành cụ

thể được pháp luật quy định .

11) Nêu các yếu tố cấu thành quan hệ pháp luật. Lấy ví dụ minh họa?

Quan hệ pháp luật xã hội chủ nghĩa là những quan hệ nảy sinh trong xã hội được các quy phạm pháp

luật điều chỉnh.

1. Chủ thể quan hệ pháp luật

Chủ thể của quan hệ pháp luật bao gồm: Cá nhân, pháp nhân và các chủ thể khác theo quy định của

pháp luật.

- Chủ thể là cá nhân bao gồm công dân, người nước ngoài, người không quốc tịch. Cá nhân muốn trở

thành chủ thể của quan hệ pháp luật phải có năng lực pháp luật và năng lực hành vi.

- Chủ thể là pháp nhân. Mặc dù pháp nhân là chủ thể phổ biến của các quan hệ pháp luật nhưng

không có nghĩa là pháp nhân có thể trở thành chủ thể của tất cả các quan hệ pháp luật.

- Ngoài cá nhân và pháp nhân, nhà nước xã hội chủ nghĩa còn là chủ thể đặc biệt của quan hệ pháp

luật. Ngoài ra, trong một số nhóm quan hệ pháp luật còn thừa nhận một số chủ thể khác như hộ gia

đình, tổ hợp tác, các doanh nghiệp tư nhân.

2. Khách thể quan hệ pháp luật

Khách thể của quan hệ pháp luật là những lợi ích vật chất, tinh thần hoặc những lợi ích xã hội khác

mà các chủ thể mong muốn đạt được khi tham gia vào quan hệ pháp luật.

Khách thể của quan hệ pháp luật có thể là các tài sản vật chất như tiền, vàng, bạc, nhà ở, ...; các hành

vi xử sự của con người như vận chuyển hàng hóa, khám chữa bệnh, ... và các lợi ích phi vật chất như

quyền tác giả, danh dự, nhân phẩm, ...

Khách thể của quan hệ pháp luật phản ánh lợi ích của chủ thể.

3. Nội dung quan hệ pháp luật

Nội dung của quan hệ pháp luật bao gồm quyền và nghĩa vụ của chủ thể.

- Quyền chủ thể trong quan hệ pháp luật là khả năng xử sự của những người tham gia quan hệ pháp

luật được quy phạm pháp luật xác định trước và được bảo đảm thực hiện bằng nhà nước.

- Nghĩa vụ chủ thể là cách xử sự mà nhà nước bắt buộc chủ thể phải thực hiện nhằm đáp ứng việc

hưởng quyền của chủ thể khác.

Ví dụ minh họa: Ngày 19/7/2017, bà Vũ Thanh Hoa đến UBND phường Văn Miếu, quận Đống Đa

xin cấp giấy khai tử cho bố đẻ.

1. Chủ thể: Bà Vũ Thanh Hoa và UBND phường Văn Miếu

- Bà Vũ Thanh Hoa: Chủ thể cá nhân (Có quyền xin cấp giấy khai tử cho người thân cụ thể là bố đẻ).

+ Có năng lực pháp luật vì bà Vũ Thanh Hoa không bị Tòa án hạn chế hay tước đoạt năng lực pháp

luật.

+ Có năng lực hành vi vì bà Vũ Thanh Hoa đã đủ tuổi được tham gia vào quan hệ dân sự theo quy

định của Bộ luật Dân sự và không bị mắc các bệnh tâm thần.

=> Bà Vũ Thanh Hoa có năng lực chủ thể đầy đủ.

- UBND phường Văn Miếu: Chủ thể tổ chức (Cơ quan thẩm quyền cấp giấy khai tử cho người dân,

trong trường hợp này người dân là bà Vũ Thanh Hoa).

+ Có năng lực pháp luật vì UBND phường Văn Miếu được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công

nhận, có cơ cấu tổ chức chặt chẽ và được tham gia vào các quan hệ pháp luật một cách độc lập.

2. Khách thể

Giấy khai tử cho bố đẻ bà Vũ Thanh Hoa.

3. Nội dung

Bà Vũ Thanh Hoa UBND phường Văn Miếu

Quyền

Thực hiện quyền đăng ký giấy khai tử

cho bố đẻ. (Nghị định 123/2015/NĐ – CP

hướng dẫn thi hành Luật Hộ tịch).

Cấp giấy khai tử cho bà Vũ Thanh

Hoa.

Nghĩa vụ

Chuẩn bị hồ sơ, xuất trình giấy tờ và hồ

sơ chuẩn bị theo quy định cho cấp chính

quyền (UBND phường Văn Miếu) trong

vòng 15 ngày từ khi bố đẻ mất. (Điều 32,

- Tiếp nhận kiểm tra hồ sơ, đối

chiếu thông tin trong Tờ khai và

tính hợp lệ của giấy tờ trong hồ sơ

do người yêu cầu nộp, xuất trình.

33 Luật Hộ tịch, 2014). - Ghi nội dung khai tử vào Sổ hộ

tịch, cùng người đi khai tử ký tên

vào Sổ hộ tịch và báo cáo Chủ tịch

UBND cấp xã cấp trích lục cho

người đi khai tử.

- Khóa thông tin hộ tịch của người

chết trong Cơ sở dữ liệu hộ tịch

điện tử.

(Điều 34, Luật Hộ tịch, 2014).

12) Nhà nước là gì? Trình bày bản chất và đặc trưng của nhà nước.

Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin: “Nhà nước là sản phẩm và biểu hiện của những mâu

thuẫn giai cấp không thể điều hòa được”. Vì vậy, nhà nước chỉ sinh ra và tồn tại trong xã hội có giai

cấp và bao giờ cũng thể hiện bản chất giai cấp sâu sắc. Cho nên nhà nước trước hết là bộ máy cưỡng

chế đặc biệt biệttrong tay giai cấp cầm quyền, là công cụ sắc bén nhất duy trì sự thống trị giai cấp.

Bản chất: Tính giai cấp và tính xã hội.

: - Nhà nước ra đời khi xã hội có giai cấp. Tính giai cấp

- Quyền lực nhà nước nằm trong tay giai cấp thống trị. Sự thống trị giai cấp xét về nội

dung được thể hiện ở ba mặt: Kinh tế, chính trị, tư tưởng.

- Nhà nước là bộ máy cưỡng chế đặc biệt của giai cấp thống trị

- Nhà nước bảo vệ lợi ích và địa vị của giai cấp thống trị là chủ yếu.

Tính xã hội: - Nhà nước ghi nhận và bảo vệ lợi ích của các giai cấp, tầng lớp khác ở một chừng mực

nhất định.

- Nhà nước sẽ quan tâm, giải quyết những công việc vì lợi ích chung của toàn xã hội.

Song, nhà nước không chỉ có tính giai cấp mà còn có vai trò xã hội, bởi lẽ nhà nước được sinh ra

không chỉ do nhu cầu thống trị giai cấp mà còn do nhu cầu tổ chức và quản lý xã hội. Một nhà nước

sẽ không thể tồn tại nếu chỉ phục vụ lợi ích của giai cấp thống trị mà không tính đến lợi ích, nguyện

vọng và ý chí của các giai tầng khác trong xã hội. Bên cạnh đó, nhà nước phải bảo đảm các giá trị xã

hội đã đạt được, bảo đảm xã hội trật tự, ổn định và phát triển, thực hiện chức năng này hay chức năng

khác phù hợp với yêu cầu của xã hội. Điều đó nói lên rằng nhà nước là một hiện tượng phức tạp và đa

dạng, nó vừa mang bản chất giai cấp lại vừa mang giá trị xã hội.

=> Mức độ và biểu hiện của tính giai cấp và tính xã hội của nhà nước ở các kiểu nhà nước khác nhau,

không giống nhau.

=> : Nhà nước là một tổ chức đặc biệt của quyền lực chính trị, có bộ máy chuyên làm KN nhà nước

nhiệm vụ cưởng chế và thực hiện các chức năng quản lý nhằm duy trì, bảo vệ trật tự xã hội, bảo vệ

địa vị của giai cấp thống trị trong xã hội có giai cấp.

So với tổ chức của xã hội thị tộc – bộ lạc và với các tổ chức chính trị - xã hội khác mà giai cấp thống

trị thiết lập và sử dụng để quản lý xã hội, thì nhà nước có một số dấu hiệu đặc trưng sau đây:

- Nhà nước thiết lập một quyền lực công cộng đặc biệt không còn hòa nhập với dân cư.

- Nhà nước phân chia lãnh thổ thành các đơn vị hành chính và thực hiện sự quản lý đối với dân cư

theo các đơn vị ấy chứ không tập hợp dân cư theo chính kiến, huyết thống, nghề nghiệp hoặc giới

tính.

- Nhà nước có chủ quyền quốc gia.

- Nhà nước ban hành pháp luật và thực hiện sự quản lý bắt buộc đối với mọi công dân.

- Nhà nước quy định và thực hiện thu các loại thuế dưới hình thức bắt buộc.

13) Phân biệt nhà nước với các tổ chức khác nhà nước.

Tiêu chí Nhà nước Các tổ chức khác nhà

nước

Về quyền

lực

- Nhà nước là tổ chức quyền lực đặc biệt của xã hội Nhà

nước là tổ chức quyền lực chung của toàn xã hội, quyền

lực của nhà nước có tác động bao trùm lên toàn xã hội,

tới mọi tổ chức, cá nhân, mọi khu vực lãnh thổ quốc gia

và các lĩnh vực cơ bản của đời sống: kinh tế, chính trị,

văn hóa, giáo dục... Mọi cá nhân và tổ chức đang sống và

hoạt động trong phạm vi lãnh thổ quốc gia đều phải phục

tùng quyền lực và ý chí của nhà nước. Do đó, nhà nước

là tổ chức có cơ sở xã hội và phạm vi tác động rộng lớn

nhất trong quốc gia.

- Nhà nước có một lớp người tách ra khỏi lao động sản

xuất để chuyên thực thi quyền lực nhà nước, họ tham gia

vào bộ máy nhà nước để làm hình thành nên một hệ

thống các cơ quan nhà nước từ trung ương tới địa

phương, trong đó có các cơ quan bạo lực, cưỡng chế như

quân đội, cảnh sát, tòa án... Nhờ có quyền lực và bộ máy

chuyên thực thi quyền lực đó mà nhà nước có thể điều

hành và quản lý xã hội, thiết lập và giữ gìn trật tự xã hội,

phục vụ và bảo vệ lợi ích chung của toàn xã hội cũng

như lợi ích của lực lượng cầm quyền.

- Các tổ chức xã hội khác

cũng có quyền lực chung

song quyền lực đó chỉ có

tác động tới các hội viên

trong tổ chức đó và

không một tổ chức nào

có bộ máy riêng để

chuyên thực thi quyền

lực như nhà nước. Cơ sở

xã hội và phạm vi tác

động của các tổ chức xã

hội khác đều hẹp hơn nhà

nước, chỉ tới một bộ phận

của dân cư.

Về quản lý

dân cư/

thành viên

- Nhà nước thực hiện việc quản lý dân cư theo lãnh thổ

Nhà nước luôn lấy việc quản lý dân cư theo lãnh thổ làm

điểm xuất phát. Người dân không phân biệt huyết thống,

dân tộc, giới tính... cứ sống trên một khu vực lãnh thổ

nhất định thì chịu sự quản lý của một nhà nước nhất định

và do vậy, họ thực hiện quyền và nghĩa vụ đối với nhà

nước ở nơi mà họ cư trú. Nhà nước thực hiện việc quản

lý dân cư trong phạm vi lãnh thổ quốc gia của mình cũng

theo địa bàn cư trú của họ hay theo các đơn vị hành

chính - lãnh thổ. Nó phân chia lãnh thổ thành các đơn vị

hành chính và quản lý dân cư theo các đơn vị đó.

- Các tổ chức xã hội khác

thường tập hợp và quản

lý dân cư theo mục đích,

chính kiến, lý tưởng,

nghề nghiệp, độ tuổi

hoặc giới tính...

Về tham

gia đối

nội, đối

ngoại

- Nhà nước nắm giữ và thực thi chủ quyền quốc gia

Chủ quyền quốc gia là khái niệm chỉ quyền quyết định

tối cao của quốc gia trong quan hệ đối nội và quyền độc

lập tự quyết trong quan hệ đối ngoại. Nhà nước là đại

diện chính thức cho toàn quốc gia, dân tộc trong các

quan hệ đối nội và đối ngoại. Trong quan hệ đối nội, quy

định của nhà nước có giá trị bắt buộc phải tôn trọng hoặc

thực hiện đối với các tổ chức và cá nhân có liên quan;

nhà nước có thể cho phép các tổ chức xã hội khác được

thành lập và hoạt động hoặc nhà nước công nhận sự tồn

tại và hoạt động hợp pháp của các tổ chức xã hội khác.

Trong quan hệ đối ngoại, nhà nước có toàn quyền xác

định và thực hiện các đường lối, chính sách đối ngoại

của mình.

- Các tổ chức xã hội khác

chỉ được thành lập, tồn

tại và hoạt động một cách

hợp pháp khi được nhà

nước cho phép hoặc công

nhận, đồng thời chỉ có

thể nhân danh chính tổ

chức đó khi tham gia vào

các quan hệ đối nội, đối

ngoại và chỉ dược tham

gia vào quan hệ đối ngoại

nào mà nhà nước cho

phép.

Về ban

hành văn

bản pháp

lý

- Nhà nước ban hành pháp luật và dùng pháp luật làm

công cụ quản lý xã hội.

- Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự chung có giá trị

bắt buộc phải tôn trọng hoặc thực hiện đối với các tổ

chức và cá nhân có liên quan trong phạm vi lãnh thổ

quốc gia. Nhà nước bảo đảm cho pháp luật được thực

hiện bằng nhiều biện pháp: tuyên truyền, phổ biến, giáo

dục, thuyết phục, tổ chức thực hiện, động viên, khen

thưởng, áp dụng các biện pháp cưỡng chế nhà nước. Nhà

nước sử dụng pháp luật đế quản lý xã hội, điều chỉnh các

quan hệ xã hội theo mục đích của nhà nước và pháp luật

là một trong những công cụ quản lý có hiệu quả nhất của

nhà nước.

- Các tổ chức xã hội khác

chỉ có quyền ban hành

các quy định dưới dạng

điều lệ, chỉ thị, nghị

quyết có giá trị bắt buộc

phải tôn trọng và thực

hiện với các hội viên

trong tổ chức; đồng thời

bảo đảm cho các quy

định đó được thực hiện

bằng sự tự giác của các

hội viên và bằng các hình

thức kỷ luật của tổ chức.

Về thu

thuế, phí

- Nhà nước quy định và thực hiện việc thu thuế

Thuế là khoản tiền hay hiện vật mà người dân buộc phải

nộp cho nhà nước theo quy định của pháp luật. Nhà nước

là một bộ máy được tách ra khỏi lao động sản xuất trực

tiếp để chuyên thực hiện chức năng quản lý xã hội nên

nó phải được nuôi dưỡng từ nguồn của cải do dân cư

đóng góp, không có thuế bộ máy nhà nước không thể tồn

tại được và thuế luôn là quốc sách của mọi nhà nước.

Thuế còn là nguồn của cải quan trọng phục vụ cho việc

phát triển các mặt của đời sống. Ngoài thuế, nhà nước

còn có quyền phát hành tiền, công trái, vì thế, nhà nước

có lực lượng vật chất to lớn, không chỉ có thể trang trải

cho các hoạt động của nó, những hoạt động cơ bản của

xã hội, mà còn có thể hỗ trợ một phần kinh phí hoạt động

cho một số tổ chức khác.

- Các tổ chức xã hội khác

hoạt động trên cơ sở

nguồn kinh phí do các

hội viên đóng góp.

14) Phân biệt tội phạm với những hành vi vi phạm pháp luật khác. Lấy ví dụ minh họa.

Điểm giống nhau: Đều là hành vi thể hiện được hình thức hành động hoặc không hành động.

- Đều xâm phạm đến những quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ.

- Đều có lỗi.

- Người thực hiện đều có năng lực trách nhiệm pháp lý.

- Đều được quy định trong văn bản pháp luật.

- Đều bị xử lý bằng biện pháp cưỡng chế nhà nước.

Tội phạm Hành vi vi phạm pháp luật

Khái

niệm

Điều 8 Bộ luật Hình sự năm 1999 quy

đưa ra khái niệm tội phạm: “Tội phạm là

hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy

định trong Bộ luật Hình sự, do người có

năng lực trách nhiệm hình sự hoặc pháp

nhân thương mại thực hiện một cách cố ý

hoặc vô ý, xâm phạm độc lập,chủ

quyền,thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ

của tổ quốc ...”

Vi phạm pháp luật là hành vi trái pháp

luật, có lỗi, do cá nhân, tổ chức có năng

lực trách nhiệm pháp

lý thực hiện, xâm phạm những quan hệ

xã hội được Pháp luật bảo vệ.Vi phạm

pháp luật có thể là vi phạm pháp luật dân

sự, hành chính, lao động và vi phạm pháp

luật hình sự (tội phạm )...

Đối tượng

xâm

phạm

Tội phạm xâm phạm vào những quan hệ

xã hội được luật hình sự bảo vệ.

Còn vi phạm pháp luật khác thì xâm

phạm các quan hệ xã hội do các ngành

luật khác bảo vệ. (ví dụ: hành vi vi phạm

pháp luật về hành chính thì xâm phạm

quan hệ được luật hành chính bảo vệ).

Tính chất

nguy

hiểm

Cao hơn so với các hành vi vi phạm pháp

luật

Thấp hơn so với tội phạm

Mức độ

hậu quả

cho xã

hội

Mức độ hậu quả thiệt hại cho xã hội của

tội phạm gây ra lớn hơn hậu quả thiệt hại

do các hành vi vi phạm pháp luật khác

gây nên.

Mức độ hậu quả thiệt hại cho xã hội của

các hành vi vi phạm pháp luật nhỏ hơn

hậu quả của tội phạm gây ra.

Mức độ

biện pháp

cưỡng

chế

Biện pháp cưỡng chế được áp dụng với

tội phạm nghiêm khắc hơn so với biện

pháp cưỡng chế được áp dụng với sự vi

phạm pháp luật khác. Hình phạt là biện

pháp cưỡng chế nhà nước mang tính hà

khắc nhất, có thể tước bỏ quyền tự do và

thậm chí tước bỏ cả tính mạng của người

phạm tội mà các biện pháp khác không

có được.

Biện pháp cưỡng chế đối với các hành vi

vi phạm pháp luật được xét theo các trách

nhiệm pháp lý như trách nhiệm hình sự,

hành chính, dân sự, kỷ luật. Trong đó

trách nhiệm hình sự là loại trách nhiệm

pháp lý nghiêm khắc nhất.

Ví dụ Tội giết người tại khoản 1 Điều 123 Bộ

luật Hình sự 2015, sửa đổi 2017.

Theo đó, Tội giết người thuộc tội phạm

đặc biệt nghiêm trọng với mức phạt cao

nhất là tử hình nếu thuộc một trong các

trường hợp:

+ Giết 02 người trở lên;

+ Giết người dưới 16 tuổi;

A vượt đèn đỏ, vi phạm luật giao thông

đường bộ. A bị cảnh sát giao thông xử

phạt 300.000 đồng theo quy định của nghị

định 100/2019/NĐ-CP.

Như vậy, A vi phạm pháp luật hành

chính.

+ Giết người đang thi hành công vụ hặc

vì lý do công vụ của nạn nhân;

+ Giết ông, bà, cha, mẹ, người nuôi

dưỡng, thầy giáo, cô giáo của mình;…

15) Phân tích bản chất của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. (tr33 – 5 bản chất)

Ở góc độ chung nhất, bản chất của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thể thống nhất

giữa tính giai cấp và tính xã hội.

Theo Điều 2 Hiến pháp năm 2013 quy định: “Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà

nước pháp quyền XHCN của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân ...”

Bản chất nhà nước của dân, do dân và vì dân được cụ thể bằng những đặc trưng sau đây:

- Nhân dân là chủ thể tối cao của quyền lực nhà nước.

Nhân dân với tư cách là chủ thể tối cao của quyền lực nhà nước và thực hiện nó bằng nhiều hình thức

khác nhau. Hình thức cơ bản nhất là nhân dân thông qua bầu cử lập ra cơ quan đại diện quyền lực của

mình. Điều 6 Hiến pháp năm 2013 quy định: “Nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước bằng dân chủ

trực tiếp, bằng dân chủ đại diện thông qua Quốc hội, Hội đồng nhân dân và thông qua các cơ quan

khác của nhà nước”. Ngoài ra, nhân dân còn thực hiện quyền lực nhà nước thông qua các hình thức

kiểm tra, giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước hoặc trực tiếp thông qua việc thực hiện các

quyền yêu cầu, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo của mình với các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ...

- Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam là một nhà nước dân chủ thực sự và rộng rãi.

Lịch sử hình thành và phát triển của nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam có thể nhận thấy

rõ trong quá trình hình thành và phát triển của một chế độ dân chủ mới. Các hình thức Quốc dân đại

hội để bầu ra Chính phủ lâm thời tổng tuyển cử để bầu ra đại biểu Quốc hội và Chủ tịch nước những

năm đầu tiên sau khi CMT8 thành công; sự ghi nhận chính thức trong các bản Hiến pháp năm 1946,

1959, 1980, 1992, 2013 về xác định quyền lực tối cao thuộc về nhân dân đã khẳng định rõ mục tiêu

những bước phát triển của chế độ dân chủ nước ta.

Bản chất dân chủ của Nhà nước ta thể hiện toàn diện trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, tư tưởng, văn

hóa và xã hội.

- Nhà nước thống nhất của các dân tộc cùng sinh sống trên đất nước Việt Nam.

Chính sách đại đoàn kết dân tộc của nước ta thể hiện dưới 4 hình thức cơ bản:

+ Một là, nhà nước đã xây dựng cơ sở pháp lý vững vàng trong việc thiết lập và củng cố khối đại

đoàn kết dân tộc, tạo điều kiện cho mỗi dân tộc đều có thể tham gia vào việc thiết lập, củng cố và

phát huy sức mạnh của nhà nước.

+ Hai là, tất cả các tổ chức Đảng, Nhà nước, Mặt trận, Công đoàn, Đoàn thanh niên, ... đều coi việc

thực hiện chính sách đại đoàn kết dân tộc, xây dựng nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

thống nhất là mục tiêu chung, là nguyên tắc hoạt động của tổ chức mình.

+ Ba là, bên cạnh việc thực hiện bình đẳng giữa các dân tộc, nhà nước luôn chú trọng việc ưu tiên đối

với dân tộc thiểu st, vùng núi, vùng sâu, vùng xa, tạo điều kiện để các dân tộc tương trợ giúp đở lẫn

nhau, cùng tồn tại và phát triển trên cơ sở hòa hợp, đoàn kết vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội,

dân chủ, công bằng, văn minh.

+ Bốn là, chú ý tới điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của mỗi dân tộc, mỗi địa phương, tôn trọng các giá trị

văn hóa tinh thần, truyền thống của mỗi dân tộc, xây dựng nền văn hóa của nhà nước Việt Nam với

đầy đủ bản sắc, phong phú, đa dạng mà vẫn đảm bảo sự nhất quán và thống nhất.

- Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam thể hiện tính xã hội rộng rãi.

Với mục tiêu xây dựng một xã hội văn minh, nhân đạo, bảo đảm công bằng xã hội, nhà nước Cộng

hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã quan tâm đặc biệt và toàn diện tới việc giải quyết các vấn đề xã hội

như: Xây dựng các công trình phúc lợi xã hội, đầu tư cho việc phòng chống thiên tai, giải quyết các

vấn đề bức xúc như xóa đói, giảm nghèo, chăm sóc sức khỏe nhân dân, giải quyết việc làm, chống

thất nghiệp, giúp đở người già cô đơn, trẻ mồ côi, phòng, chống tệ nạn xã hội.

- Nhà nước thực hiện đường lối đối ngoại hòa bình, hợp tác, hữu nghị.

Chính sách đường lối và cụ thể là các hoạt động đối ngoại của nhà nước ta thể hiện khát vọng hòa

bình, hữu nghị, cùng có lợi với tất cả các quốc gia. Phương châm: Việt Nam sẳn sàng là bạn, là đối

tác tin cậy của tất cả các nước trong cộng đồng quốc tế, phấn đấu vì hòa bình độc lập và phát triển,

thể hiện một đường lối đối ngoại cởi mở của Nhà nước ta. Điều 12 Hiến pháp năm 2013 đã khẳng

định: “Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập,

tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ, chủ động và

tích cực hội nhập, hợp tác quốc tế ...”.

16) Thực hiện pháp luật là gì? Trình bày các hình thức thực hiện pháp luật và chỉ rõ điểm khác biệt

giữa áp dụng pháp luật với các hình thức còn lại? (Câu 36 – tr101)

Thực hiện PL là một quá trình hoạt động có mục đích làm cho những quy định của PL đi vào cuộc

sống, trở thành những hành vi thực tế hợp pháp của các chủ thể PL.

Các hình thức thực hiện PL:

- Tuân thủ PL (xử sự thụ động): Là một hình thức thực hiện PL, trong đó các chủ thể PL kiềm chế

không tiến hành những hoạt động mà PL ngăn cấm.

- Thi hành PL: Là một hình thức thực hiện PL, trong đó các chủ thể PL thực hiện quyền chủ thể của

mình.

- Sử dụng PL: Là một hình thức thực hiện PL, trong đó các chủ thể PL thực hiện quyền chủ thể của

mình (Thực hiện những hành vi mà PL cho phép).

- Áp dụng PL: Là hình thức thực hiện PL, trong đó nhà nước thông qua các cơ quan có thẩm quyền

hoặc nhà chức trách tổ chức cho các chủ thể thực hiện những quy định của PL để tạo ra các quy định

làm phát sinh, đình chỉ hoặc chấm dứt những quan hệ PL cụ thể.

Sự khác biệt giữa tuân thủ pháp luật, thi hành pháp luật, sử dụng pháp luật với áp dụng pháp luật ở

chỗ, nếu như ba hình thức kể trên là những hình thức mà mọi chủ thể pháp luật đều có thể thực hiện

thì áp dụng pháp luật là hình thức luôn có sự tham gia của nhà nước. Thực tế áp dụng pháp luật là

hình thức rất quan trọng của việc thực hiện pháp luật.

Các hình thức tuân thủ, thi hành, sử dụng PL Áp dụng PL

- Không có các trường hợp cụ thể và các giai

đoạn riêng.

- Là những hình thức mà mọi chủ thể dều có thể

thực hiện.

- Trường hợp phát sinh: Được quy định trong

các văn bản quy phạm PL.

- Có trường hợp cụ thể để được tiến hành và có

cái giai đoạn riêng để áp dụng pháp luật.

- Là hình thức chỉ có chủ thể là cán bộ, cơ quan

nhà nước có thẩm quyền. Mang tính quyền lực

nhà nước và được thể hiện dưới hình thức “hành

vi hành động” và “hành vi không hành động”.

- TH phát sinh: + Khi xảy ra tranh chấp về

quyền và nghĩa vụ pháp lý giữa các bên tham

gia vào quan hệ pháp luật mà các bên đó không

tự giải quyết được.

+ Khi cần áp dụng các biện pháp cưỡng chế nhà

đối với những chủ thể có hành vi vi phạm.

+ Trong một số quan hệ pháp luật mà nhà nước

thấy cần thiết phải tham gia để kiểm tra, giám

sát hoạt động của các bên tham gia quan hệ đó

hoặc nhà nước xác nhận tồn tại hay không tồn

tại một số vụ việc, sự kiện thực tế.

+ Khi những quyền và nghĩa vụ pháp lý của chủ

thể không mặc nhiên phát sinh hoặc chấm dứt

nếu không có sự can thiệp của nhà nước.

17) Trình bày bản chất của nhà nước và liên hệ thực tiễn Việt Nam hiện nay.

Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin: “Nhà nước là sản phẩm và biểu hiện của những mâu

thuẫn giai cấp không thể điều hòa được”. Vì vậy, nhà nước chỉ sinh ra và tồn tại trong xã hội có giai

cấp và bao giờ cũng thể hiện bản chất giai cấp sâu sắc. Cho nên nhà nước trước hết là bộ máy cưỡng

chế đặc biệt biệttrong tay giai cấp cầm quyền, là công cụ sắc bén nhất duy trì sự thống trị giai cấp.

Bản chất: Tính giai cấp và tính xã hội.

Tính giai cấp: - Nhà nước ra đời khi xã hội có giai cấp.

- Quyền lực nhà nước nằm trong tay giai cấp thống trị. Sự thống trị giai cấp xét về nội

dung được thể hiện ở ba mặt: Kinh tế, chính trị, tư tưởng.

- Nhà nước là bộ máy cưỡng chế đặc biệt của giai cấp thống trị

- Nhà nước bảo vệ lợi ích và địa vị của giai cấp thống trị là chủ yếu.

Tính xã hội: - Nhà nước ghi nhận và bảo vệ lợi ích của các giai cấp, tầng lớp khác ở một chừng mực

nhất định.

- Nhà nước sẽ quan tâm, giải quyết những công việc vì lợi ích chung của toàn xã hội.