Soạn văn 11: Ôn tập trang 109
Câu 1. Trình bày những hiểu biết của bạn về đặc điểm của văn bản thông tin.
- Văn bản thông tin được viết nhằm mục đích chủ yếu là cung cấp thông tin cho
người đọc.
- Văn bản có thể sử dụng kết hợp phương tiện ngôn ngữ và phi ngôn ngữ (hình ảnh,
sơ đồ, biểu đồ…)
- Thông tin được truyền tải cần chính xác, rõ ràng.
- Cách trình bày thông tin, dữ liệu như nguyên nhân - kết quả, ý chính - nội dung
chi tiết, trật tự thời gian, so sánh - đối chiếu, cấu trúc vấn đề - cách giải quyết,...
Câu 2. Tóm tắt ba văn bản đã học (Sơn Đoòng - thế giới chỉ có một; Đồ gốm gia
dụng của người Việt; Cung đường của kí ức, hiện tại và tương lai) theo các phương
diện sau: đề tài, thông tin cơ bản và một số thông tin chi tiết thể hiện thông tin cơ
bản; cách trình bày dữ liệu, thông tin và hiệu quả của cách trình bày; đặc trưng về
yếu tố hình thức và vai trò của các yếu tố ấy đối với việc thể hiện thông tin chính
của văn bản; thái độ, quan điểm của người viết; phương tiện phi ngôn ngữ.
Sơn Đoòng - thế
giới chỉ có một
Đồ gốm gia dụng của
người Việt
Cung đường của kí
ức, hiện tại và
tương lai
Đề tài
Những nét độc
đáo của hang Sơn
Đoòng
Những điểm đặc biệt
của đồ gốm gia dụng
Việt Nam qua một số
giai đoạn lịch sử
Giá trị của tàu điện
Hà Nội
Thông tin cơ
bản và một số
thông tin chi tiết
thể hiện thông
tin cơ bản
- Thông tin cơ
bản: Sơn Đoòng -
Đệ nhất kì quan
và định hướng để
phát triển bền
vững hang động.
- Thông tin chi
tiết: Quá trình
phát hiện ra hang,
những điểm đặc
biệt của hang, ý
kiến về cách khai
thác và bảo về
hang.
- Thông tin cơ bản: đồ
gốm sứ nhỏ dùng
trong nhà có lịch sử
phát triển liên tục,
điển hình là cái bát ăn
cơm, Đặc điểm của đồ
gốm gia dụng thời Lí -
Trần
- Thông tin chi tiết:
lịch sử phát triển của
cái bát ăn cơm, chi tiết
về đặc điểm thanh nhã
của đồ gốm gia dụng
thời Lí - Trần, phân
biệt một số xu hướng
dùng đồ gốm sau thế
kỉ XV
- Thông tin cơ bản:
tàu điện trong quá
khứ, hiện tại và
tương lai
- Thông tin chi tiết:
giá trị văn hóa, lịch
sử, khoa học của tàu
điện Hà Nội, việc
giữ lại và cải tạo tàu
điện, đề xuất khôi
phục tàu điện
Cách trình bày
dữ liệu, thông
tin và hiệu quả
của cách trình
bày
- Trật tự thời gian
kết hợp ý chính -
nội dung chi tiết
- Hiệu quả: Giúp
người đọc hiểu rõ
hơn về thông tin
được trình bày.
- Ý chính - nội dung
chi tiết kết hợp đối
chiếu - so sánh
- Hiệu quả: Làm nổi
bật thông tin chính,
chi tiết hóa để làm rõ
thông tin trong văn
bản
- Ý chính - nội dung
chi tiết kết hợp so
sánh - đối chiếu
- Hiệu quả: Làm nổi
bật thông tin chính.
Đặc trưng về
yếu tố hình thức
và vai trò của
các yếu tố ấy đối
với việc thể hiện
thông tin chính
của văn bản
- Đặc trưng: Sử
dụng nhan đề, hệ
thống đề mục, sơ
đồ, hình ảnh, các
chú thích cho
phương tiện phi
ngôn ngữ
- Vai trò: Làm rõ
bố cục văn bản,
nổi bật nội dung
chính, giúp thông
cụ thể, rõ ràng và
sinh động
- Đặc trưng: Sử dụng
nhan đề, hình ảnh
minh họa, các chú
thích tương ứng cho
từng hình, không dùng
đề mục để tóm tắt văn
bản thông tin
- Vai trò: nhan đề khái
quát thông tin, hệ
thống hình ảnh và chú
thích giúp văn bản
thêm trực quan, sinh
động
- Đặc trưng: Sử dụng
nhan đề, bản đồ,
hình ảnh, số liệu
và không dùng đề
mục để tóm tắt văn
bản thông tin
- Vai trò: Thông tin
thêm cụ thể, chi tiết
và sinh động
Thái độ, quan
điểm của người
viết
- Thái độ: Ngợi
ca, tự hào xen lẫn
thán phục
- Quan điểm:
Khai thác cảnh
quan nhưng phải
đi đôi với giữ gìn,
bảo vệ
- Thái độ: ngạc nhiên,
thích thú
- Quan điểm: chưa thể
hiện rõ
- Thái độ: yêu quý,
tự hào, thán phục
- Quan điểm: Cần
khôi phục và xây
dựng lại hệ thống
tàu điện
Phương tiện phi
ngôn ngữ
Hình ảnh, số liệu
Hình ảnh, số liệu
Hình ảnh, số liệu
Câu 3. Nêu ít nhất một bài học kinh nghiệm về việc đọc hiểu các phương tiện phi
ngôn ngữ trong văn bản thông tin. Từ đó, rút ra (những) điểm cần chú ý khi tạo lập
văn bản có sử dụng các phương tiện ấy.
- Bài học kinh nghiệm: Cần đọc các chú thích để hiểu hơn thông tin mà các
phương tiện phi ngôn ngữ cung cấp.
- Điểm cần chú ý:
Lựa chọn phương tiện phi ngôn ngữ cần liên quan trực tiếp đến nội dung bài
viết.
Sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ đúng hoàn cảnh, mục đích.
Chú thích cho các phương tiện phi ngôn ngữ (hình ảnh, sơ đồ, biểu đồ….)
Câu 4. Trình bày một số điểm cần lưu ý khi viết báo cáo nghiên cứu về một vấn đề
tự nhiên hoặc xã hội.
- Xác định được vấn đề cần nghiên cứu.
- Sử dụng phương pháp nghiên cứu phù hợp, đúng mục đích.
- Dẫn chứng rõ ràng, cụ thể.
- Bài viết mạch lạc, khoa học
…
Câu 5. Ghi lại những kinh nghiệm về cách trình bày kết quả nghiên cứu.
- Diễn đạt ngắn gọn, súc tích
- Dẫn chứng rõ ràng, chính xác
- Kết hợp các phương tiện khác phi ngôn ngữ khi trình bày.
Câu 6. Từ những gì đã học trong bài học này, hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ)
trình bày suy nghĩ của bạn về ý nghĩa của việc giữ gìn bản sắc văn hoá của dân tộc
trong bối cảnh hiện nay.
Dân tộc Việt Nam có truyền thống văn hóa lâu đời. Xã hội hiện đại, những luồng
văn hóa mới du nhập vào. Từ đó, vấn đề được đặt ra là cần phải giữ gìn bản sắc
văn hóa dân tộc. Hiện nay, nhiều giá trị văn hóa lâu đời đang dần bị mai một. Làn
sóng văn hóa nước ngoài du nhập vào, những giá trị truyền thống bị thay thế. Thế
hệ trẻ chạy theo những xu hướng hiện đại, quên mất giá trị văn hóa truyền thống.
Điều này gây ra những hậu quả tiêu cực đối với mỗi quốc gia. Cần phải hiểu được
rằng, điều làm nên giá trị hay sự khác biệt của mỗi quốc gia chính là văn hóa
truyền thống. Chính vì vậy, chúng ta cần có những biện pháp để bảo vệ bản sắc
văn hóa của dân tộc. Quan trọng nhất vẫn là ý thức trách nhiệm của mỗi cá nhân,
đặc biệt là giới trẻ. Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc là một việc làm quan trọng đối
với mỗi quốc gia. Thế hệ trẻ hôm nay - hãy sống có ý thức bảo vệ những giá trị văn
hóa của dân tộc.

Preview text:


Soạn văn 11: Ôn tập trang 109
Câu 1. Trình bày những hiểu biết của bạn về đặc điểm của văn bản thông tin.
- Văn bản thông tin được viết nhằm mục đích chủ yếu là cung cấp thông tin cho người đọc.
- Văn bản có thể sử dụng kết hợp phương tiện ngôn ngữ và phi ngôn ngữ (hình ảnh, sơ đồ, biểu đồ…)
- Thông tin được truyền tải cần chính xác, rõ ràng.
- Cách trình bày thông tin, dữ liệu như nguyên nhân - kết quả, ý chính - nội dung
chi tiết, trật tự thời gian, so sánh - đối chiếu, cấu trúc vấn đề - cách giải quyết,...
Câu 2. Tóm tắt ba văn bản đã học (Sơn Đoòng - thế giới chỉ có một; Đồ gốm gia
dụng của người Việt; Cung đường của kí ức, hiện tại và tương lai) theo các phương
diện sau: đề tài, thông tin cơ bản và một số thông tin chi tiết thể hiện thông tin cơ
bản; cách trình bày dữ liệu, thông tin và hiệu quả của cách trình bày; đặc trưng về
yếu tố hình thức và vai trò của các yếu tố ấy đối với việc thể hiện thông tin chính
của văn bản; thái độ, quan điểm của người viết; phương tiện phi ngôn ngữ.
Cung đường của kí
Sơn Đoòng - thế Đồ gốm gia dụng của ức, hiện tại và giới chỉ có một người Việt tương lai Đề tài
Những nét độc Những điểm đặc biệt Giá trị của tàu điện
đáo của hang Sơn của đồ gốm gia dụng Hà Nội Đoòng Việt Nam qua một số giai đoạn lịch sử
Thông tin cơ - Thông tin cơ - Thông tin cơ bản: đồ - Thông tin cơ bản:
bản và một số bản: Sơn Đoòng - gốm sứ nhỏ dùng tàu điện trong quá
thông tin chi tiết Đệ nhất kì quan trong nhà có lịch sử khứ, hiện tại và
thể hiện thông và định hướng để phát triển liên tục, tương lai tin cơ bản
phát triển bền điển hình là cái bát ăn - Thông tin chi tiết:
vững hang động. cơm, Đặc điểm của đồ giá trị văn hóa, lịch
- Thông tin chi gốm gia dụng thời Lí - sử, khoa học của tàu tiết: Quá trình Trần điện Hà Nội, việc
phát hiện ra hang, - Thông tin chi tiết: giữ lại và cải tạo tàu
những điểm đặc lịch sử phát triển của điện, đề xuất khôi
biệt của hang, ý cái bát ăn cơm, chi tiết phục tàu điện
kiến về cách khai về đặc điểm thanh nhã
thác và bảo về của đồ gốm gia dụng hang. thời Lí - Trần, phân biệt một số xu hướng dùng đồ gốm sau thế kỉ XV
Cách trình bày - Trật tự thời gian - Ý chính - nội dung - Ý chính - nội dung
dữ liệu, thông kết hợp ý chính - chi tiết kết hợp đối chi tiết kết hợp so
tin và hiệu quả nội dung chi tiết chiếu - so sánh sánh - đối chiếu
của cách trình - Hiệu quả: Giúp - Hiệu quả: Làm nổi - Hiệu quả: Làm nổi bày
người đọc hiểu rõ bật thông tin chính, bật thông tin chính.
hơn về thông tin chi tiết hóa để làm rõ
được trình bày. thông tin trong văn bản
Đặc trưng về - Đặc trưng: Sử - Đặc trưng: Sử dụng - Đặc trưng: Sử dụng
yếu tố hình thức dụng nhan đề, hệ nhan đề, hình ảnh nhan đề, bản đồ,
và vai trò của thống đề mục, sơ minh họa, các chú hình ảnh, số liệu
các yếu tố ấy đối đồ, hình ảnh, các thích tương ứng cho và không dùng đề
với việc thể hiện chú thích
cho từng hình, không dùng mục để tóm tắt văn
thông tin chính phương tiện phi đề mục để tóm tắt văn bản thông tin của văn bản ngôn ngữ bản thông tin - Vai trò: Thông tin
- Vai trò: Làm rõ - Vai trò: nhan đề khái thêm cụ thể, chi tiết
bố cục văn bản, quát thông tin, hệ và sinh động
nổi bật nội dung thống hình ảnh và chú
chính, giúp thông thích giúp văn bản
cụ thể, rõ ràng và thêm trực quan, sinh sinh động động
Thái độ, quan - Thái độ: Ngợi - Thái độ: ngạc nhiên, - Thái độ: yêu quý,
điểm của người ca, tự hào xen lẫn thích thú tự hào, thán phục viết thán phục
- Quan điểm: chưa thể - Quan điểm: Cần - Quan điểm: hiện rõ khôi phục và xây Khai thác cảnh dựng lại hệ thống quan nhưng phải tàu điện đi đôi với giữ gìn, bảo vệ
Phương tiện phi Hình ảnh, số liệu Hình ảnh, số liệu Hình ảnh, số liệu ngôn ngữ
Câu 3. Nêu ít nhất một bài học kinh nghiệm về việc đọc hiểu các phương tiện phi
ngôn ngữ trong văn bản thông tin. Từ đó, rút ra (những) điểm cần chú ý khi tạo lập
văn bản có sử dụng các phương tiện ấy.
- Bài học kinh nghiệm: Cần đọc các chú thích để hiểu hơn thông tin mà các
phương tiện phi ngôn ngữ cung cấp. - Điểm cần chú ý:
 Lựa chọn phương tiện phi ngôn ngữ cần liên quan trực tiếp đến nội dung bài viết.
 Sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ đúng hoàn cảnh, mục đích.
 Chú thích cho các phương tiện phi ngôn ngữ (hình ảnh, sơ đồ, biểu đồ….)
Câu 4. Trình bày một số điểm cần lưu ý khi viết báo cáo nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên hoặc xã hội.
- Xác định được vấn đề cần nghiên cứu.
- Sử dụng phương pháp nghiên cứu phù hợp, đúng mục đích.
- Dẫn chứng rõ ràng, cụ thể.
- Bài viết mạch lạc, khoa học …
Câu 5. Ghi lại những kinh nghiệm về cách trình bày kết quả nghiên cứu.
- Diễn đạt ngắn gọn, súc tích
- Dẫn chứng rõ ràng, chính xác
- Kết hợp các phương tiện khác phi ngôn ngữ khi trình bày.
Câu 6. Từ những gì đã học trong bài học này, hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ)
trình bày suy nghĩ của bạn về ý nghĩa của việc giữ gìn bản sắc văn hoá của dân tộc
trong bối cảnh hiện nay.
Dân tộc Việt Nam có truyền thống văn hóa lâu đời. Xã hội hiện đại, những luồng
văn hóa mới du nhập vào. Từ đó, vấn đề được đặt ra là cần phải giữ gìn bản sắc
văn hóa dân tộc. Hiện nay, nhiều giá trị văn hóa lâu đời đang dần bị mai một. Làn
sóng văn hóa nước ngoài du nhập vào, những giá trị truyền thống bị thay thế. Thế
hệ trẻ chạy theo những xu hướng hiện đại, quên mất giá trị văn hóa truyền thống.
Điều này gây ra những hậu quả tiêu cực đối với mỗi quốc gia. Cần phải hiểu được
rằng, điều làm nên giá trị hay sự khác biệt của mỗi quốc gia chính là văn hóa
truyền thống. Chính vì vậy, chúng ta cần có những biện pháp để bảo vệ bản sắc
văn hóa của dân tộc. Quan trọng nhất vẫn là ý thức trách nhiệm của mỗi cá nhân,
đặc biệt là giới trẻ. Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc là một việc làm quan trọng đối
với mỗi quốc gia. Thế hệ trẻ hôm nay - hãy sống có ý thức bảo vệ những giá trị văn hóa của dân tộc.