Phân định Thềm lục địa Biển Bắc: Vụ án ICJ 1969 môn Công pháp quốc tế| Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh

17:10, 06/01/2026
CPQT - Phân định Thềm lục địa Biển Bắc: Vụ án ICJ 1969 - Studocu
I. GIỚI THIỆU CHUNG (Introduction).
1. Tên vụ án và thời gian:
Vụ án Thềm lục địa Biển Bắc (North Sea Continental Shelf Cases).
Năm phán quyết của Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ): 1969.
Các bên liên quan: Cộng hòa Liên bang Đức kiện Đan Mạch và Hà Lan.
2. Bối cảnh địa lý của Biển Bắc:
Biển Bắc nằm giữa châu Âu lục địa và Vương quốc Anh, có hình bầu dục, trải dài từ eo biển Dover về phía Bắc.
Các quốc gia ven biển bao gồm Na Uy, Đan Mạch, Cộng hòa Liên bang Đức, Hà Lan, Bỉ, Pháp và Vương quốc Anh.
Thềm lục địa của Đức nằm giữa thềm lục địa của Đan Mạch và Hà Lan.
Biển Bắc là khu vực giàu tài nguyên dầu khí, điều này làm tăng tầm quan trọng của việc phân định thềm lục địa.
3. Vấn đề tranh chấp:
Phân định ranh giới thềm lục địa ở Biển Bắc giữa Đức với Đan Mạch và Đức với Hà Lan.
Đan Mạch và Hà Lan muốn áp dụng nguyên tắc đường cách đều (equidistance principle) như quy định
tại Điều 6 của Công ước Geneva 1958 về Thềm lục địa.
Đức không đồng ý vì đường bờ biển của họ bị lõm vào trong, nếu áp dụng nguyên tắc đường cách đều sẽ
làm giảm đáng kể phần thềm lục địa mà Đức được hưởng. Đức cũng chưa phê chuẩn Công ước Geneva 1958.
Các bên đã đồng ý đưa vụ việc ra Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) để Tòa đưa ra các nguyên tắc và quy tắc
của luật quốc tế áp dụng cho việc phân định.
II. CƠ SỞ PHÁP LÝ TRANH CHẤP (Legal Basis of the Dispute).
1. Quan điểm của Đan Mạch và Hà Lan:
Cả hai nước đều đã phê chuẩn Công ước Geneva 1958 về Thềm lục địa.
Họ lập luận rằng Điều 6 của Công ước (áp dụng nguyên tắc đường cách đều) là quy tắc bắt buộc để phân định ranh giới.
Họ cũng cho rằng nguyên tắc đường cách đều đã trở thành một quy tắc của luật tập quán quốc tế, do đó
có tính ràng buộc đối với Đức, bất kể Đức có phê chuẩn Công ước hay không. 17:10, 06/01/2026
CPQT - Phân định Thềm lục địa Biển Bắc: Vụ án ICJ 1969 - Studocu
2. Quan điểm của Cộng hòa Liên bang Đức:
Đức chưa phê chuẩn Công ước Geneva 1958, do đó không bị ràng buộc bởi Điều 6 của Công ước về mặt hiệp ước.
Đức lập luận rằng nguyên tắc đường cách đều không phải là một quy tắc luật tập quán quốc tế.
Đức muốn phân định dựa trên các "nguyên tắc công bằng" (equitable principles) để đảm bảo "phần chia
sẻ công bằng và hợp lý" (just and equitable share) tài nguyên thềm lục địa, vì hình dạng bờ biển của Đức
sẽ gây bất lợi lớn nếu áp dụng đường cách đều.
Đức cũng nhấn mạnh "sự kéo dài tự nhiên" (natural prolongation) của lãnh thổ đất liền ra biển.
III. PHÁN QUYẾT CỦA TÒA ÁN CÔNG LÝ QUỐC TẾ (ICJ Judgment)
1. ICJ bác bỏ yêu sách của Đan Mạch và Hà Lan về tính bắt buộc của nguyên tắc đường cách đều:
Đối với Công ước Geneva 1958: Tòa xác nhận rằng Đức không phê chuẩn Công ước, nên không bị ràng buộc bởi Điều 6.
Đối với luật tập quán quốc tế:
- Tòa phân tích các yếu tố hình thành luật tập quán quốc tế: thực tiễn quốc gia (State practice) và ý thức pháp lý (opinio juris).
- Tòa nhận định rằng thực tiễn quốc gia liên quan đến nguyên tắc đường cách đều chưa đủ "phổ biến và
nhất quán" để trở thành luật tập quán quốc tế. Tòa cũng nhấn mạnh rằng thực tiễn của các quốc gia có
lợi ích đặc biệt liên quan đến tập quán đó là đặc biệt quan trọng.
- ICJ cũng bác bỏ quan điểm cho rằng nguyên tắc đường cách đều là một "hệ quả tất yếu" của khái niệm thềm lục địa.
2. ICJ bác bỏ yêu sách của Đức về phân chia thềm lục địa thành "phần chia sẻ công bằng và hợp lý":
Tòa cho rằng luật quốc tế không hỗ trợ khái niệm phân chia thềm lục địa dựa trên tỷ lệ tài nguyên hoặc
diện tích thềm lục địa.
3. Các nguyên tắc Tòa án đưa ra cho việc phân định:
Tòa phán quyết rằng việc phân định phải được thực hiện bằng thỏa thuận giữa các bên, trên cơ sở "các
nguyên tắc công bằng" (equitable principles).
Mục tiêu là mỗi bên được hưởng phần thềm lục địa là "sự kéo dài tự nhiên" (natural prolongation) của
lãnh thổ đất liền của mình ra biển.
Tòa cũng đưa ra một số yếu tố cần xem xét khi áp dụng các nguyên tắc công bằng:
- Hình dạng bờ biển của các bên. 17:10, 06/01/2026
CPQT - Phân định Thềm lục địa Biển Bắc: Vụ án ICJ 1969 - Studocu
- Sự hiện diện của các cấu trúc địa chất tự nhiên.
- Tỷ lệ giữa chiều dài bờ biển của mỗi bên với diện tích thềm lục địa được phân bổ.
- Sự tránh khỏi việc cắt cụt hoặc chồng lấn không cần thiết đối với thềm lục địa của các quốc gia khác.
- Sự tôn trọng sự thống nhất của các mỏ tài nguyên tự nhiên (nếu có).
IV. Ý NGHĨA VÀ TÁC ĐỘNG CỦA VỤ ÁN (Significance and Impact)
1. Về luật tập quán quốc tế:
Vụ án là một án lệ quan trọng định nghĩa các tiêu chí để xác lập một quy tắc luật tập quán quốc tế (thực
tiễn quốc gia phải phổ biến, nhất quán và kèm theo ý thức pháp lý).
Khẳng định rằng thời gian hình thành tập quán không phải là yếu tố quyết định, mà là tính phổ biến và
nhất quán của thực tiễn.
2. Về phân định thềm lục địa:
Thiết lập nguyên tắc "sự kéo dài tự nhiên của lãnh thổ" và "các nguyên tắc công bằng" làm cơ sở cho
việc phân định thềm lục địa, đặc biệt khi các hiệp ước không áp dụng hoặc có những trường hợp đặc biệt.
Ảnh hưởng đến các phán quyết sau này của ICJ và các tòa án quốc tế khác về phân định biển.
3. Tác động thực tiễn:
Sau phán quyết, Đức, Đan Mạch và Hà Lan đã tiến hành đàm phán và đạt được thỏa thuận phân định
thềm lục địa dựa trên các nguyên tắc do ICJ đưa ra.
Góp phần ổn định trật tự pháp lý trên Biển Bắc và cho phép khai thác tài nguyên hiệu quả hơn.
V. KẾT LUẬN (Conclusion)
Vụ án Thềm lục địa Biển Bắc 1969 là một cột mốc quan trọng trong sự phát triển của luật biển quốc tế và
luật tập quán quốc tế.
Nó đã làm rõ các nguyên tắc và tiêu chí để xác định luật tập quán, đồng thời cung cấp một khuôn khổ
linh hoạt và công bằng hơn cho việc phân định thềm lục địa giữa các quốc gia, đặc biệt trong các trường
hợp có đường bờ biển đặc thù.
Ý nghĩa của vụ án còn được thể hiện qua việc nó đã định hình các điều khoản về phân định thềm lục địa
trong Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS 1982), khuyến khích các quốc gia giải quyết
tranh chấp bằng thỏa thuận trên cơ sở các nguyên tắc công bằng.
Lưu ý khi trình bày: 17:10, 06/01/2026
CPQT - Phân định Thềm lục địa Biển Bắc: Vụ án ICJ 1969 - Studocu
Sử dụng hình ảnh/bản đồ: Một bản đồ Biển Bắc, đặc biệt là sơ đồ mô phỏng các đường bờ biển của Đức,
Đan Mạch và Hà Lan cùng các đường phân định đề xuất (đường cách đều và đường thỏa thuận), sẽ giúp
người nghe dễ hình dung hơn rất nhiều.
Giải thích thuật ngữ: Đảm bảo giải thích rõ các thuật ngữ như "thềm lục địa", "nguyên tắc đường cách
đều", "luật tập quán quốc tế", "thực tiễn quốc gia", "ý thức pháp lý", "nguyên tắc công bằng", "sự kéo
dài tự nhiên của lãnh thổ". 17:10, 06/01/2026
CPQT - Phân định Thềm lục địa Biển Bắc: Vụ án ICJ 1969 - Studocu