Phân Tích Lựa Chọn Tiêu Dùng Tối Ưu | Bài Thảo Luận Kinh Tế Vi Mô

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
--------------  -----------------
KHOA KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ BÀI THẢO LUẬN
HỌC PHẦN: KINH TẾ VI MÔ 1
ĐỀ TÀI: PHÂN TÍCH MÔ HÌNH LỰA CHỌN TIÊU DÙNG TỐI ƯU
CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG TRONG ĐIỀU KIỆN BỊ RÀNG BUỘC VỀ
NGÂN SÁCH TIÊU DÙNG
Nhóm thực hiện: Nhóm 5
Lớp học phần: 242_MIEC0111_16
Giảng viên hướng dẫn: Dương Nguyễn Thanh Thủy HÀ NỘI 2025 MỤC LỤ C
LỜI MỞ ĐẦU...............................................................................................................7
PHẦN 1: MỞ ĐẦU.......................................................................................................8
1.1. Lý do lựa chọn đề tài..............................................................................................8
1.2. Đối tượng nghiên cứu.............................................................................................8
1.3. Mục đích nghiên cứu..............................................................................................8
1.3.1. Mục tiêu chung..................................................................................................8
1.3.2. Mục tiêu cụ thể..................................................................................................9
1.4. Phạm vi nghiên cứu................................................................................................9
1.5. Phương pháp nghiên cứu........................................................................................9
PHẦN 2: NỘI DUNG..................................................................................................10
Chương 1: Cơ sở lý thuyết...........................................................................................10
1.1. Khái niệm mô hình lựa chọn tối ưu.......................................................................10
1.2. Các định nghĩa cơ bản...........................................................................................10
1.3. Lý thuyết lựa chọn tiêu dùng tối ưu......................................................................18
1.3.1. Điều kiện lựa chọn tiêu dùng tối ưu.................................................................18
1.3.2. Lựa chọn tiêu dùng tối ưu khi thay đổi thu nhập..............................................20
1.3.3. Lựa chọn tiêu dùng tối ưu khi giá cả thay đổi..................................................21
1.4. Sự ràng buộc ngân sách........................................................................................23
1.5. Sự lựa chọn tiêu dùng tối ưu trong điều kiện bị ràng buộc ngân sách...................26
Chương 2: Phân tích thực tiễn......................................................................................26
2.1. Trường hợp phân tích............................................................................................26
2.2. Sự lựa chọn tiêu dùng tối ưu.................................................................................26
2.2.1. Tình huống ban đầu..........................................................................................26
2.2.2. Phân tích sự lựa chọn tiêu dùng tối ưu bằng bảng lợi ích.................................27
2.3. Các yếu tố tác động đến sự lựa chọn của người tiêu dùng giữa hai nhóm hàng hóa
..................................................................................................................................... 28
PHẦN 3: KẾT LUẬN..................................................................................................32
3.1. Tổng kết phát hiện chính.......................................................................................32
3.1.1. Khái quát lại những điểm quan trọng về mô hình lựa chọn tiêu dùng tối ưu....32
3.1.2. Tóm tắt đến quyết định tiêu dùng....................................................................32
3.1.3. So sánh giữa lý thuyết và thực tiễn tiêu dùng...................................................32
3.2. Hàm ý thực tiễn.....................................................................................................33
3.3. Kết luận chung...................................................................................................... 33
Tài liệu tham khảo.......................................................................................................33
BẢNG PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ STT Họ và tên Nhiệm vụ Đánh giá Chữ ký 37 Nguyễn Lê Hưng Thuyết trình + Word 38
Đinh Thị Quỳnh Hương Slide 39
Nguyễn Hoàng Thảo Hương Slide 40 Vũ Thị Linh Hương Nội dung 41 Nguyễn Nam Khánh Nội dung + Word 42 Nguyễn Hữu Kiên Nội dung 43 Phạm Thị Thanh Lam Nội dung 44 Nguyễn Ngọc Lan Nội dung 45 Trần Hoàng Lâm Thuyết trình LỜI MỞ ĐẦU
Tiêu dùng và mua sắm là hành vi, là nhu cầu thiếu yếu của con người trong
cuộc sống. Nó là hành động nhằm thỏa mãn nhu cầu và sở thích của con người, nhưng
thu nhập hiện có luôn là vấn đề quyết định chi tiêu của mỗi người tiêu dùng. Nhu cầu
về tiêu dùng của con người ngày càng lớn, đòi hỏi họ phải biết cân nhắc khi ra quyết
định chi tiêu, làm sao cho cân đối, hợp lý, phù hợp với túi tiền của bản thân. Khi sử
dụng ngân sách của mình để mua bất cứ hàng hóa hay dịch vụ nào người tiêu dùng
luôn hướng tới lợi ích đạt được khi tiêu dùng và lợi ích càng nhiều thì càng tốt.
Trong nền kinh tế thị trường, mỗi cá nhân đều phải đưa ra quyết định tiêu dùng
dựa trên nguồn ngân sách hạn chế của mình. Việc lựa chọn tiêu dùng tối ưu không chỉ
nhằm thỏa mãn nhu cầu cá nhân mà còn thể hiện sự cân nhắc giữa nhiều yếu tố như
giá cả, thu nhập, sở thích và các yếu tố kinh tế - xã hội khác. Đặc biệt, khi ngân sách bị
ràng buộc, người tiêu dùng buộc phải đưa ra quyết định tiêu dùng hợp lý để tối đa hóa lợi ích của mình.
Nghiên cứu về mô hình lựa chọn tiêu dùng tối ưu trong điều kiện bị ràng buộc
ngân sách giúp làm rõ cách thức người tiêu dùng phân bổ ngân sách giữa các nhóm
hàng hóa khác nhau. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến
quyết định tiêu dùng, chẳng hạn như sự thay đổi của thu nhập, giá cả, xu hướng thị
trường và yếu tố tâm lý. Bài nghiên cứu này sẽ tập trung phân tích mô hình lựa chọn
tiêu dùng tối ưu và ứng dụng vào thực tiễn bằng cách xem xét quyết định lựa chọn
giữa hai nhóm hàng hóa cụ thể trên thị trường. Từ đó, bài viết sẽ giúp hiểu rõ hơn về
hành vi tiêu dùng, đồng thời đưa ra những nhận định có giá trị đối với doanh nghiệp,
nhà hoạch định chính sách cũng như người tiêu dùng.
Hy vọng rằng bài nghiên cứu sẽ mang lại những góc nhìn hữu ích về hành vi
lựa chọn tiêu dùng và góp phần vào việc xây dựng các chiến lược kinh tế phù hợp với
nhu cầu thực tế của thị trường
PHẦN 1: PHẦN MỞ ĐẦU
1.1. Lý do lựa chọn đề tài
Trong nền kinh tế hiện đại, người tiêu dùng luôn phải đối mặt với bài toán cân
đối chi tiêu trong điều kiện ngân sách hạn chế của mình để tối đa hóa lợi ích. Việc lựa
chọn tiêu dùng tối ưu không chỉ ảnh hưởng đến đời sống cá nhân người tiêu dùng mà
còn tác động đến tổng thể thị trường và chiến lược kinh doanh của các doanh nghiệp.
Mô hình lựa chọn tiêu dùng tối ưu giúp giải thích cách người tiêu dùng cân nhắc giữa
các nhóm hàng hóa khác nhau để đạt được sự hài lòng cao nhất, trong khi vẫn bị giới
hạn bởi ngân sách hiện có, sự thay đổi về thu nhập, giá cả hàng hóa và sở thích cá
nhân trở nên phức tạp hơn, đòi hỏi sự cân nhắc kĩ lưỡng để tối ưu hóa lợi ích.
Trong thực tế, quyết định tiêu dùng không chỉ bị chi phối bởi thu nhập và giá cả
hàng hóa, mà còn chịu tác động của nhiều yếu tố khác như sở thích cá nhân, xu hướng
thị trường, yếu tố tâm lý và các chính sách kinh tế. Việc phân tích mô hình lựa chọn
tiêu dùng trong điều kiện bị ràng buộc ngân sách giúp hiểu rõ hơn về hành vi của
người tiêu dùng, từ đó cung cấp những gợi ý quan trọng cho doanh nghiệp và nhà
hoạch định chính sách nhằm điều chỉnh chiến lược kinh doanh cũng như chính sách
kinh tế một cách hợp lý. Đặc biệt khi xem xét hai nhóm hàng hóa cụ thể, việc đánh giá
các yếu tố tác động đến quyết định tiêu dùng sẽ góp phần cung cấp những giải pháp
thực tiễn cho người tiêu dùng và doanh nghiệp.
Do đó, việc nghiên cứu mô hình tiêu dùng tối ưu trong điều kiện bị rang buộc
ngân sách là một vấn đề cấp thiết và có ý nghĩa thực tiễn cao, giúp nâng cao hiểu biết
về hành vi tiêu dùng cũng như hỗ trợ doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách trong
việc đưa ra các quyết định hợp lý.
1.2. Đối tượng nghiên cứu
- Nghiên cứu tập trung vào hành vi lựa chọn tiêu dùng dưới sự ràng buộc về
ngân sách của người tiêu dùng
- Phân tích quyết định tiêu dùng giữa hai nhóm hàng hóa cụ thể trên thị trường.
1.3. Mục đích nghiên cứu
1.3.1. Mục tiêu chung
- Phân tích cách thức người tiêu dùng đạt được lựa chọn tiêu dùng tối ưu trong
điều kiện bị ràng buộc về ngân sách
- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn.
- Đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm tối ưu hóa lợi ích tiêu dùng và hỗ trợ
doanh nghiệp trong chiến lược kinh doanh
1.3.2. Mục tiêu cụ thể
- Xác định mô hình tiêu dùng tối ưu dưới sự rang buộc về ngân sách bằng cách
ứng dụng lý thuyết kinh tế vi mô
- Phân tích tác động của các yếu tố kinh tế như thu nhập, giá cả, sở thích cá
nhân và các nhân tố xã hội đến quyết định tiêu dùng.
- Phân tích hành vi tiêu dùng giữa hai nhóm hàng hóa cụ thể trên thị trường,
đánh giá mức độ thay đổi trong lựa chọn tiêu dùng khi có sự thay đổi về chính sách giá
cả hoặc thu nhập, từ đó rút ra nhận định về xu hướng tiêu dùng
- Đề xuất các giải pháp hỗ trợ người tiêu dùng ra quyết định tối ưu hơn trong điều
kiện ngân sách hạn chế.
1.4. Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi nội dung: Bài nghiên cứu tập trung vào việc phân tích mô hình lựa
chọn tiêu dùng tối ưu trong điều kiện ràng buộc ngân sách. Cụ thể, nghiên cứu xem xét
cách người tiêu dùng tối đa hóa lợi ích khi phải lựa chọn giữa hai nhóm hàng hóa cụ
thể, đồng thời phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định tiêu dùng.
- Phạm vi không gian: Nghiên cứu sẽ chủ yếu tập trung vào thị trường tiêu
dùng tại Việt Nam, với một số dẫn chứng từ thị trường để so sánh và làm rõ hơn các
yếu tố tác động đến hành vi lựa chọn tiêu dùng.
- Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào hành vi tiêu dùng của cá
nhân và hộ gia đình, không đi sâu vào phân tích hành vi của doanh nghiệp hay tổ chức.
Hai nhóm hàng hóa được chọn để phân tích sẽ được lựa chọn dựa trên tính phổ biến và
mức độ ảnh hưởng đến quyết định chi tiêu của người tiêu dùng.
1.5. Phương pháp nghiên cứu
- Tổng hợp tài liệu từ giáo trình, bài báo khoa học và các nghiên cứu trước đó.
- Phân tích số liệu thực tế từ doanh nghiệp cụ thể, khảo sát người tiêu dùng. PHẦN 2: NỘI DUNG
Chương 1: Cơ sở lý thuyết
1.1. Khái niệm mô hình lựa chọn tối ưu
Mô hình lựa chọn tiêu dùng tối ưu là một khái niệm trong lý thuyết kinh tế
học, mô tả cách mà các cá nhân hoặc hộ gia đình ra quyết định tiêu dùng sao cho đạt
được mức độ thỏa mãn cao nhất, dựa trên các nguồn lực và ngân sách có hạn. Mô hình
này thường liên quan đến việc phân bổ thu nhập giữa các hàng hóa và dịch vụ khác
nhau sao cho lợi ích thu được từ việc tiêu dùng mỗi loại hàng hóa là tối đa.
1.2. Các định nghĩa cơ bản 1.2.1. Lợi ích (U)
Lợi ích (U) là sự thỏa mãn, hài lòng của người tiêu dùng do tiêu dùng một số
lượng hàng hóa, dịch vụ nhất định mang lại. Sự hài lòng (thỏa mãn) càng cao chứng tỏ
lợi ích thu được từ việc tiêu dùng mang lại càng lớn. Trên thực tế, chúng ta không thể
đo lường được lợi ích mà chỉ có thể suy diễn ra từ hành vi của người tiêu dùng.
1.2.2. Tổng lợi ích (TU)
Tổng lợi ích (TU) là tổng mức độ thỏa mãn của một người tiêu dung khi tiêu
dung các loại hàng hóa trong một khoảng thời gian nhất định.
Hàm tổng lợi ích có dạng: TU = f(X,Y)
Công thức xác định tổng lợi ích: n
TU = f (X, Y, Z…) hoặc TU = TUX + TUY+ TUZ + …= ∑ TUi ˙n=1
1.2.3. Lợi ích cận biên (MU)
Lợi ích cận biên ( MU) Là mức lợi ích tăng thêm (sự thay đổi trong tổng lợi
ích) khi tiêu dùng thêm một đơn vị hàng hóa hay dịch vụ. Công thức tính: ΔTU
MU = ΔQ=TU '(Q)
Trường hợp tiêu dùng nhiều loại hàng hóa ( TUX,Y = f(X,Y,…) ) thì lợi ích cận
biên được tính bằng đạo hàm riêng bậc nhất của hàm tổng lợi ích TU. ΔT U MUX =
x = TU’(X) ( Đạo hàm theo X) Δx ΔTUy MUY =
= TU’(Y) ( Đạo hàm theo Y) Δy
1.2.4. Quy luật lợi ích cận biên giảm dần
Nội dung quy luật: Lợi ích cận biên của việc tiêu dùng một hàng hóa, dịch vụ nào
đó có xu hướng giảm đi khi lượng hàng hóa hoặc dịch vụ được tiêu dùng nhiều hơn trong
một thời kỳ nhất định.
Bản chất của quy luật này là sự hài lòng của người tiêu dùng với một mặt hàng hoá
có xu hướng giảm đi khi tiêu dùng thêm một đơn vị mặt hàng đó. Quy luật cho biết tổng
lợi ích tiêu dùng sẽ tăng lên nhưng với tốc độ ngày càng chậm đi và sau đó sẽ giảm dần.
Do đó quy luật cũng khuyến cáo người tiêu dùng không nên tiêu dùng quá nhiều một loại
mặt hàng trong ngắn hạn.
*Mối quan hệ giữa tổng lợi ích và lợi ích cận biên
Nhìn vào đồ thị ta thấy: - Nếu MU>0 thì TU tăng - Nếu MU<0 thì TU giảm
- Nếu MU=0 thì TU đạt giá trị lớn nhất.
1.2.5. Đường bàng quan
* Xây dựng đường bàng quan.
Đường bàng quan (ký hiệu là U) là tập hợp các điểm phản ánh những giỏ
hàng hoá khác nhau nhưng được một người tiêu dùng ưa thích như nhau (hay mang lợi
ích như nhau đối với người tiêu dùng này) khi tiêu dùng các loại hàng hoá trong một
khoảng thời gian nhất định.
- Trên đây là một đường bàng quan ứng với giỏ hàng hoá A và B đã cho. Trên
thực tế với tất cả các tập hợp hàng hoá rất đa dạng giữa thực phẩm và lương thực sẽ
có vô số đường bàng quan. Mỗi đường bàng quan thể hiện một mức độ ưa thích như
nhau đối với các tập hợp hàng hoá trên đường bàng quan đó.
- Đường bàng quan là công cụ rất hữu ích cho việc phân tích hành vi lựa chọn
của người tiêu dùng. Trong các tập hợp hàng hoá mà người tiêu dùng đưa vào nhu
cầu để lựa chọn, ta luôn sắp xếp thứ tự “được ưa thích” của các lô hàng hoá đó,
hoặc lô hàng A được ưa thích hơn lô hàng B, hoặc lô hàng B được ưa thích hơn A,
hoặc 2 lô hàng được ưa thích như nhau. Khi mà sự ưa thích giữa các lô hàng còn
khác nhau thì vẫn còn xảy ra hiện tượng lựa chọn, chỉ khi giữa các lô hàng không
còn sự phân biệt về độ ưa thích thì hiện tượng lựa chọn dừng lại, lúc này người tiêu
dùng bàng quan, thờ ơ với việc lựa chọn lô hàng nào. Hay nói cách khác, người tiêu
dùng không quan tâm đến việc lựa chọn lô hàng nào cả bởi lô hàng nào cũng mang
lại cho người tiêu dùng độ thoả mãn, hài lòng và lợi ích như nhau.
* Các tính chất của đường bàng quan
- Đường bàng quan càng xa gốc tọa độ biểu thị mức độ thỏa mãn càng cao.
- Các đường bàng quan của cùng một người tiêu dùng không bao giờ cắt nhau -
- Đường bàng quan không có độ dốc dương
* Một số trường hợp đặc biệt của đường bàng quan
Hàng hoá thay thế hoàn hảo: Khi người tiêu dùng có sở thích hoàn toàn
giống nhau giữa việc tiêu dùng một hàng hoá này với một lượng hàng hoá nhất định
khác. Ta nói rằng hai hàng hoá này thay thế hoàn hảo cho nhau. Khi đó dọc theo
đường bàng quan, MRS không giảm dần mà luôn là một số cố định. Kết quả là nó
làm cho đường bàng quan không phải về là một đường cong lồi về phía gốc toạ độ
mà là một đường thẳng.
Khi đó, biểu đồ đường bàng quan là tập hợp các đường thẳng dốc xuống
dưới về phía phải và song song với nhau.
Hàng hoá bổ sung hoàn hảo: Ngược lại với hàng hoá thay thế hoàn hảo là
hàng hoá bổ sung hoàn hảo, nghĩa là việc tiêu dùng hàng hoá này phải đi liền với việc
tiêu dùng một lượng nhất định hàng hoá kia thì mới có ý nghĩa. Khi đó đường bàng quan có dạng chữ L
Trong thực tế, hầu hết các hàng hoá đều không thể thay thế hoàn hảo cũng
như không thể là hàng hoá bổ sung hoàn hảo. Tuy nhiên hai trường hợp đặc biệt trên
để minh hoạ rằng, khi hai hàng hoá dễ thay thế cho nhau (trường hợp cực đoan là
thay thế hoàn hảo), MRS không thay đổi nhiều hay chỉ giảm dần với tỷ lệ nhỏ thì
đường bàng quan sẽ ít lồi hơn (trường hợp cực đoan là đường thẳng). Trong trường
hợp hai hàng hoá rất khó thay thế cho nhau (trường hợp cực đoan là hai hàng hoá bổ
sung cho nhau) thì MRS thay đổi rất lớn dẫn tới đường bàng quan có hình dạng rất
lồi (trường hợp cực đoan nó sẽ có dạng hình chữ L như đã phân tích với trường hợp bổ sung hoàn hảo).
1.2.6. Đường ngân sách
Đường ngân sách là tập hợp tất cả các điểm biểu thị các sự kết hợp khác
nhau giữa hai loại hàng hoá hoặc dịch vụ mà người tiêu dùng có thể mua được bằng
một mức ngân sách nhất định.
Giả sử người tiêu dùng có ngân sách I tiêu dùng hai hàng hoá X,Y với mức
giá tương ứng Px, Py. Khi đó, phương trình giới hạn ngân sách là: X.PX + Y. PY ≤ I
Nếu ràng buộc chặt, ta được phương trình đường ngân sách là: X.PX + Y.PY = 1 Hay: Y = (1/ PX – PX/PY). X
- Độ dốc của đường ngân sách được xác định bằng tỷ lệ giá = - PX/ PY
Vì Px, Py luôn dương nên độ dốc của đường ngân sách luôn âm. Như vậy, độ
dốc của đường giới hạn tiêu dùng là nghịch dấu của tỷ giá hai hàng hoá X và Y. Nó
biểu diễn tỷ lệ đánh đổi giữa X và Y, có nghĩa là khi mua thêm một đơn vị hàng hoá X
cá nhân phải giảm bớt Px/Py đơn vị hàng hoá.
Từ hình vẽ, ta thấy trượt dọc từ A đến B trên đường ngân sách ta nhận thấy
muốn tăng số lượng hàng hoá X phải giảm lượng hàng hoá Y. Bên cạnh đó:
- Điểm N là điểm không thể đạt tới.
- Điểm M là điểm thu nhập chưa được tiêu dùng hết.
- Điểm A, B là điểm tiêu dùng hết mức ngân sách.
* Tác động của sự thay đổi về giá đến đường ngân sách
- Chỉ có giá hàng hóa X thay đổi
- Chỉ có hàng hóa Y thay đổi
- Giá hàng hóa X và Y cùng thay đổi
+ Giá hàng hóa X và Y thay đổi cùng một tỷ lệ: Giá hàng hóa X và Y tăng, giảm cùng một tỷ lệ
+ Giá hàng hóa X và Y thay đổi khác tỷ lệ: Giá hàng hóa X giảm nhiều hơn giá hàng hóa Y
*Tác động của sự thay đổi thu nhập đến đường ngân sách
Khi thu nhập thay đổi với điều kiện giá cả không đổi thì độ dốc đường ngân
sách không đổi, mà sẽ dịch chuyển song song ra ngoài khi thu nhập tăng,người tiêu
dùng mua được nhiều hàng hoá hơn; còn dịch chuyển vào trong khi thu nhập giảm,
người tiêu dùng mua được ít hàng hoá hơn
1.3. Lý thuyết lựa chọn tiêu dùng tối ưu
1.3.1. Điều kiện lựa chọn tiêu dùng tối ưu
* Cách tiếp cận từ lợi ích (TU) và lợi ích cận biên (MU)
Nguyên tắc chung: Người tiêu dung sẽ tiếp tục lựa chọn hàng hóa khi lợi ích
trên 1 đơn vị tiền tệ của hàng hóa đó cao hơn hàng hóa khác. VD: Cho MUX = 5 và P =1; MU x Y = 10 và PY = 4 Khi đó:
MUX/ PX = 5/1 = 5 ; MUY/PY = 10/4 = 2,5 => Chọn X lợi hơn
Giả sử tập hàng hóa tối đa mà người tiêu dùng mua được thỏa mãn: I = X.PX + Y.PY
Với điều kiện trên giả sử, ban đầu người tiêu dùng lựa chọn tập hợp (X0;Y ) 0 có: MUX/PX > MUY/PY
=> Tăng tiêu dùng X => MUX giảm => MUX/PX giảm
Giảm tiêu dùng Y => MUY tăng => MUY/PY tăng
- Giả sử tập hàng hóa tối đa mà người tiêu dùng mua được thỏa mãn: I = X.PX + Y.PY
- Với điều kiện trên giả sử, ban đầu người tiêu dùng lựa chọn tập hợp (X1;Y ) 1 có: MUX/PX < MUY/PY
=> Giảm tiêu dùng X => MUX tăng => MUX/PX tăng
Tăng tiêu dùng Y => MUY giảm => MUY/PY giảm
- Như vậy, chúng ta có điều kiện cần và đủ để người tiêu dùng tối đa hóa
lợi ích tại một mức ngân sách nhất định là: MU𝑋 = MU𝑌 P𝑋P𝑌 X.PX + Y.PY = 1
* Tiếp cận từ đường bàng quan và đường ngân sách
- Do giới hạn ngân sách: điểm lựa chọn tiêu dung tối ưu phải nằm trên đường ngân sách.
- Giỏ hàng hóa được lựa chọn phải là giỏ hàng hóa đem lại lợi ích lớn nhất cho
người tiêu dung hay được người tiêu dung ưa thích nhất => Nằm trên đường bàng
quan xa gốc tọa độ nhất có thể. D A U C 3 U 2 I B U 1
- Giỏ hàng hóa D đem lại lợi ích lớn nhất nhưng người tiêu dung không thể mua được.
- Giỏ hàng hóa A và B có thể mua được nhưng lại đem lại mức độ lợi ích không
phải là cao nhất có thể.
- Giỏ hàng hóa C người tiêu dung có thể mua được và dêm lại mức độ lợi ích lớn nhất.
- Tại C: độ dốc đường bàng quan = độ dốc đường ngân sách
-MUX/MUY = -PX/PY => MUX/PX = MUY/PY ( Điều kiện cần )
- Điểm lựa chọn tiêu dùng phải nằm trên đường ngân sách.
* Sự lựa chọn tiêu dung tối ưu trong điều kiện không cân bằng
- Khi MUx/PX > MUY/ PY. Lúc này người tiêu dung chưa tối đa hóa lợi ích, họ sẽ
tiếp tục tăng chỉ tiêu cho hàng hóa X vad giảm số lượng hàng hóa Y cho tới khi dấu bằng xảy ra.
- Ngược lại MUX/PX < MUY/PY. Lúc này người tiêu dung chưa tối đa hóa lợi ích,
họ sẽ tiếp tục tang chi tiêu cho hàng hóa Y và giảm số lượng hàng hóa X cũng cho tới khi dấu bằng xảy ra
1.3.2. Lựa chọn tiêu dùng tối ưu khi thay đổi thu nhập
* Khi X và Y là hàng hóa thông thường
- Khi thu nhập tăng thì người tiêu dùng có xu hướng mua hàng hóa thông
thường sẽ nhiều hơn, khi thu nhập giảm thì người tiêu dùng có xu hướng mua hàng
hóa thông thường sẽ ít hơn.
- Ví dụ về hàng hóa thông thường: Quần áo, thực phẩm, đồ gia dụng,...
Ảnh hưởng của sự thay đổi thu nhập đối với hàng hóa thông thường
Khi thu nhập liên tục tăng thì cầu của một loại hàng hóa thông thường cũng
theo đó tăng lên, dần dần có thể khiến loại hàng hóa thông thường đó trở thành hàng hóa thứ cấp.
* Khi X và Y là hàng hóa thứ cấp
Khi thu nhập tăng thì người tiêu dùng có xu hướng mua hàng thứ cấp ít hơn, khi
thu nhập giảm thì người tiêu dùng có xu hướng mua loại hàng thứ cấp nhiều hơn.
Ví dụ về hàng hóa thứ cấp: Mì ăn liền, đồ hộp, đồ đông lạnh,...