TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
KHOA KHÁCH SẠN - DU LỊCH
--------
NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾ
N
KHAI THÁC GIÁ TRỊ DI SẢ
N VĂN HOÁ HÁT XOAN PHÚ THỌ
NHẰM PHÁT TRIỂN DU LỊCH
Giáo viên hướng dẫn
:
Sinh viên thực hiện
:
TS. Hoàng Thị Lan
Nguyễn Thị Thùy Trang K57B1L
H
Bộ môn : Marketing Du lịch
Nguyễn Thị Hồng Duyên K57B1LH
Phan
Duy Hưng K57B1LH
Hà Nội, tháng 2 năm 2024
Về giáo dục đào tạo: Đề tài nghiên cứu tài liệu tham khảo cho các sinh viên
khoa Khách sạn - Du lịch.
Về an ninh, quốc phòng: Đề xuất các giải pháp và kiến nghị góp phần vào sự phát
triển du lịch tỉnh Phú Thọ, qua đó giảm tỷ lệ thất nghiệp, ổn định trật tự, an ninh, giảm
các tệ nạn xã hội giúp cho cuộc sống của người dân đảm bảo và an toàn hơn.
Ngày tháng 2 năm 2024
Sinh viên thực hiện đề tài
Nhận xét của người hướng dẫn về những đóng góp khoa học của đề tài:
Ngày tháng 2 năm 2024
Người hướng dẫn
TS. Hoàng Thị Lan
i
LỜI CAM ĐOAN
Nhóm nghiên cứu xin cam đoan đây công trình nghiên cứu của riêng nhóm,
được thực hiện dựa trên cơ sở nghiên cứu lý thuyết, nghiên cứu các tài liệu, khảo sát tình
hình thực tiễn dưới sự hướng dẫn của TS. Hoàng Thị Lan.
Tất cả các kết quả nghiên cứu được trình bày trong đề tài trung thực, khách quan.
Các thông tin trích dẫn trong đề tài này đều được chỉ rõ nguồn gốc.
Nhóm tác giả
Nguyễn Lê Thu Phương
Trần Thị Luyến
Trần Thu Hiền
Tuyết Băng
Nguyễn Thị Tuyết
ii
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình học tập nghiên cứu để hoàn thành đề tài nghiên cứu khoa học
này, nhóm nghiên cứu đã nhận được sự động viên, giúp đỡ hết sức nhiệt nh từ nhiều đơn
vị và các cá nhân khác nhau.
Đầu tiên, nhóm xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu nhà trường, các thầy
giáo trường Đại học Thương mại, khoa Khách sạn - Du lịch đã tạo mọi điều kiện tốt nhất
cho chúng tôi trong quá trình thực hiện đề tài nghiên cứu.
Nhóm nghiên cứu xin chân thành cảm ơn quý lãnh đạo, các cấp, các ngành, chính
quyền địa phương toàn bộ dân địa phương tại tỉnh Phú Thọ đã giúp đỡ, cung cấp
những tư liệu rất quan trọng để chúng tôi có thể hoàn thành bài nghiên cứu khoa học của
nhóm.
Đặc biệt, nhóm nghiên cứu xin gửi lời biết ơn u sắc đến TS. Hoàng ThLan,
giảng viên hướng dẫn đã tận tình giúp đỡ chúng tôi hoàn thành đề tài này. Đồng thời,
nhóm nghiên cứu muốn gửi lời cảm ơn đến gia đình, bạn bè, người thân đã tạo điều kiện,
giúp đỡ, ủng hộ và động viên nhóm trong suốt thời gian nghiên cứu vừa qua.
Mặc đã cố gắng rất nhiều, nỗ lực hết mình trong quá trình nghiên cứu đề tài
này. Song do thời gian và nguồn kiến thức về đề tài chưa được sâu rộng cũng như kỹ năng
làm nghiên cứu khoa học chưa xuất sắc nên đề tài chắc chắn không tránh khỏi những
thiếu sót hạn chế nhất định. Kính mong sự góp ý giúp đỡ từ thầy giáo, giáo
bạn bè để đề tài nghiên cứu này được hoàn thiện hơn.
Nhóm nghiên cứu xin trân trọng cảm ơn!
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN..........................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN..............................................................................................................ii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ..................................................................................... vi
DANH MỤC CÁC HÌNH .............................................................................................. vi
DANH MỤC CÁC BẢNG ............................................................................................ vii
PHẦN MỞ ĐẦU...........................................................................................................1
1. Tính cấp thiết của đề tài..........................................................................................1
2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài.................................................................3
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài.................................................................3
4. Phương pháp nghiên cứu.........................................................................................4
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài................................................................5 6.
Kết cấu của đề tài.....................................................................................................5
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÁC
YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHAI THÁC GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HÓA
NHẰM PHÁT TRIỂN DU LỊCH...............................................................................6
1.1. Tổng quan nghiên cứu..........................................................................................6
1.1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến
khai thác giá trị di sản văn hóa nhằm phát triển du
lịch.............................................................6
1.1.2. Tổng quan các công trình nghiên cứu về khai thác giá trị di sản văn
hóa
nhằm phát triển du lịch................................................................................................8
1.2. Khái luận về di sản văn hóa và phát triển du lịch............................................10
1.2.1. Di sản và di sản văn
hóa...................................................................................10
1.2.2. Khai thác giá trị di sản văn
hóa........................................................................12
1.2.3. Du lịch phát triển du
lịch.............................................................................13
1.2.4. Các chỉ tiêu đánh giá khai thác giá trị di sản văn hóa nhằm phát triển du
lịch
.....................................................................................................................................15
1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến khai thác giá trị di sản văn hóa, mô hình và giả
thuyết nghiên cứu.......................................................................................................20
1.3.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến khai thác giá trị di sản văn hóa............................20
1.3.2. Mô hình và giả thuyết nghiên cứu...................................................................23
1.4. Kinh nghiệm khai thác giá trị di sản văn hóa ở một số địa phương và bài học
rút ra cho tỉnh Phú Thọ.............................................................................................25
1.4.1. Kinh nghiệm khai thác giá trị di sản văn hóa ở một số địa
phương................25
1.4.2. Bài học rút ra cho tỉnh Phú
Thọ.......................................................................27
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1...........................................................................................28
CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU......................................................30
2.1. Thiết kế nghiên cứu.............................................................................................30
2.1.1. Quy trình nghiên
cứu........................................................................................30
2.1.2. Thu thập xử dữ
liệu..................................................................................31
2.1.3. Phát triển thang
đo............................................................................................32
2.2. Nghiên cứu định tính..........................................................................................35
2.2.1. Xác định mục tiêu nghiên
cứu..........................................................................35
2.2.2. Xác định đối tượng phỏng vấn nội dung phỏng
vấn...................................35
2.2.3. Tiến hành phỏng vấn xử dữ
liệu..............................................................35
2.2.4. Kết quả nghiên cứu định
tính...........................................................................36
2.3. Nghiên cứu định lượng.......................................................................................36
2.3.1. Nghiên cứu định lượng bộ...........................................................................36
2.3.2. Nghiên cứu định lượng chính thức..................................................................38
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2...........................................................................................42
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG C YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHAI THÁC
GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HÓA HÁT XOAN PHÚ THỌ NHẰM PHÁT TRIỂN DU
LỊCH...........................................................................................................................44
3.1. Khái quát về tỉnh Phú Thọ và tình hình khai thác giá trị di sản văn hóa hát xoan
Phú Thnhằm phát triển du lịch.................................................................44 3.1.1.
Khái quát về tỉnh Phú Thọ................................................................................44
3.1.2. Giới thiệu về di sản văn hóa hát Xoan Phú Thọ..............................................49
3.2. Kết quả nghiên cứu thực trạng khai thác giá trị di sản văn hóa hát Xoan
Phú
Thọ nhằm phát triển du lịch.....................................................................................63
3.3. Kết quả nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến khai thác giá trị di sản văn
hóa hát Xoan Phú Thọ nhằm phát triển du
lịch.............................................................65 3.3.1. Thống tả
mẫu.........................................................................................71
3.3.2. Phân tích độ tin cậy của thang
đo....................................................................72
3.3.3. Phân tích nhân tố khám
phá............................................................................77
3.3.4. Phân tích tương
quan.......................................................................................83
3.4. Thảo luận nhận xét chung về kết quả nghiên cứu.......................................84
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3...........................................................................................85
CHƯƠNG 4: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ VỀ KHAI
THÁC GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HÓA HÁT XOAN PHÚ THỌ NHẰM PHÁT
TRIỂN DU LỊCH.......................................................................................................87
4.1. Quan điểm về khai thác di sản văn hóa nhằm phát triển du lịch của tỉnh
Phú
Thọ..............................................................................................................................87
4.2. Đề xuất một số giải pháp khai thác giá trị di sản văn hóa hát Xoan Phú
Thọ
.....................................................................................................................................89
4.2.1. Đối với chính quyền địa
phương......................................................................89
4.2.2. Đối với dân địa
phương...............................................................................91
4.2.3. Đối với khách du
lịch........................................................................................93
4.2.4. Giải pháp
khác..................................................................................................93
4.3. Một số kiến nghị để khai thác có hiệu quả giá trị di sản văn hóa hát Xoan Phú
Thọ nhằm phát triển du lịch.....................................................................................95
4.3.1. Kiến nghị với Bộ văn hóa, Thể thao và Du
lịch...............................................95
4.3.2. Kiến nghị với Uỷ ban nhân dân tỉnh Phú
Thọ.................................................96
KẾT LUẬN CHƯƠNG 4...........................................................................................98
KẾT LUẬN.................................................................................................................99
1. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu được giải quyết..............................................99
2. Hạn chế còn tồn tại của nghiên cứu....................................................................100
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................................101
PHỤ LỤC.................................................................................................................103
vi
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
STT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ
1 ANTT An ninh trật tự và an toàn xã hội
2 CQ Chính quyền địa phương
3 CSHT Cơ sở hạ tầng
4 CLB Câu lạc bộ
5 DĐP Dân địa phương
6 DN Doanh nghiệp
7 GT Giá trị di sản văn hóa hát Xoan Phú Thọ
8 GDV Giá dịch vụ
9 HDV Huớng dẫn viên du lịch
10 KDL Khách du lịch
11 TNDL Tài nguyên du lịch
12 UBND Ủy ban nhân dân
13 VT Vị trí địa lý
14 ASEAN Association of South East Asian Nations (Hiệp
hội các quốc gia Đông Nam Á)
15 UNESCO United Nations Educational Scientific and
Cultural Organization (Tổ chức giáo dục, khoa
học và văn hóa Liên hợp quốc)
16 WTO World Trade Organization (Tổ chức thương
mại thế giới)
DANH MỤC CÁC HÌNH
STT Tên hình Trang
1 Hình 1.1. Mô hình nghiên cứu đề tài “Khai thác giá trị di
sản văn hóa Ví, Giặm Nghệ Tĩnh phục vụ phát triển du 7
lịch”
2 Hình 1.2. Mô hình nghiên cứu đề tài “Khai thác di sản 8
văn hóa Quan họ Bắc Ninh phục vụ phát triển du lịch’
3 Hình 1.3. Mô hình nghiên cứu đề tài “Phát triển bền vững 9
du dịch tỉnh Bắc Ninh’
vii
4 Hình 1.4. Mô hình nghiên cứu đề xuất 25
5 Hình 3.1. Bản đồ hành chính tỉnh Phú Thọ 46
6 Hình 3.2. Hát Xoan Phú Thọ - giai điệu truyền thống của 51
dân tộc
7 Hình 3.3. Du khách hòa mình vào chương trình “Hát 59
Xoan làng cổ”
8 Hình 3.4. Ông Michael Croft - Trưởng phòng đại diện của 66
UNESCO tại Việt Nam trao bằng của UNESCO ghi danh
“Hát Xoan Phú Thọ” là di sản văn hóa phi vật thể đại diện
của nhân loại cho Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch
DANH MỤC CÁC BẢNG
STT Tên bảng Trang
1 Bảng 2.1. Thang đo các biến độc lập 34
2 Bảng 2.2. Cấu trúc phiếu khảo sát sơ bộ 38
3 Bảng 2.3. Cấu trúc phiếu khảo sát chính thức 40
4 Bảng 3.1. Thống kê số lượng khách du lịch 58
5 Bảng 3.2. Doanh thu du lịch tỉnh Phú Thọ 2016-2022 60
6 Bảng 3.3. Thống kê mô tả biến quan sát 73
7 Bảng 3.4. Hệ số Cronbach’ Alpha của thang đo chính 74
quyền
8 Bảng 3.5. Hệ số Cronbach’ Alpha của thang đo dân địa 75
phương
9 Bảng 3.6. Hệ số Cronbach’ Alpha của thang đo khách du 75
lịch
10 Bảng 3.7. Hệ số Cronbach’ Alpha của thang đo doanh 77
nghiệp
11 Bảng 3.8. Hệ số Cronbach’ Alpha của thang đo hướng 77
dẫn viên du lịch
12 Bảng 3.9. Hệ số Cronbach’ Alpha của thang đo hướng 77
dẫn viên du lịch lần 2
13 Bảng 3.10. Hệ số Cronbach’ Alpha của thang đo vị trí 78
viii
địa lý
14 Bảng 3.11. Hệ số Cronbach’ Alpha của thang đo tài 78
nguyên du lịch
15 Bảng 3.12. Hệ số Cronbach’ Alpha của thang đo cơ sở hạ 79
tầng
16 Bảng 3.13. Hệ số Cronbach’ Alpha của thang đo An ninh 79
trật tự và an toàn xã hội
17 Bảng 3.14. Hệ số Cronbach’ Alpha của thang đo giá dịch 80
vụ
18 Bảng 3.15. Hệ số Cronbach’ Alpha của thang đo giá dịch 80
vụ lần 2
19
B
ảng 3.16. Bảng số liệu phương pháp trích rút
81
20
B
ảng 3.17. Bảng ma trận xoay nhân tố
82
21
B
ảng
3.18
.
Kết
quả
phân
tích
nhân
tố
-
thang
đo
các
biến
độc lập
84
22
B
ảng
3.19
.
Kết
quả
phân
tích
nhân
tố
-
thang
đo
các
biến
phụ thuộc
85
23
B
ảng
3.20.
Ma
trận
ơng
quan
của
các
biến
trong
hình nghiên cứu
86
1
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Việt Nam - một đất nước nhỏ béChâu Á, một dân tộc mạnh mẽ, một mảnh ghép
trong toàn bộ bức tranh muôn màu của khu vực Đông Nam Á. Là con cháu Đại Việt hẳn
ai cũng biết biết, Việt Nam một quốc gia phát triển trên sở của nền văn minh a
nước, là một dân tộc có bề dày lịch sử với hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước. Chính
vì thế Việt Nam ta có một nền văn hóa truyền thống khá là đa dạng mang đậm bản sắc
dân tộc. Bên cạnh sắc đẹp văn hóa thì nước ta còn được thiên nhiên ưu ái ban tặng vẻ
đẹp tự nhiên với nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, đa dạng góp phần vào việc thu
hút khách du lịch trong nước và du khách quốc tế. Tạo cho Việt Nam sự khác biệt để rồi
từ sự khác biệt đó du lịch Việt Nam phát triển hơn trở thành đối thủ cạnh tranh với
ngành du lịch của nhiều quốc gia khác.
Ngày nay, du lịch đã thực sự trở thành một hiện tượng kinh tế - hội phổ biến
không chỉ ở các nước phát triển còn ở các nước đang phát triển, trong đó Việt Nam.
Bắt nhịp được sự đổi mới của kinh tế đất nước, hon 30 năm qua ngành du lịch đã có nhiều
tiến bộ đạt được nhiều thành tựu đáng ghi nhận. Những chỉ tiêu về lượng khách, thu
nhập, tỷ trọng GDPviệc làm đã khẳng định vai trò của ngành du lịch trong nền kinh tế
quốc dân. Khi đời sống xã hội không ngừng nâng cao về cả vật chất lẫn tinh thần thì con
người lựa chọn du lịch như một nhu cầu xã hội phổ biến để có thể mở mang kiến thức hay
đơn giản chỉ họ muốn giải tỏa áp lực, căng thẳng cuộc sống. Bên cạnh việc du lịch tham
quan ngắm cảnh thì nhu cầu thưởng thức các giá trị văn hóa, nâng cao hiểu biết về bản
sắc văn a của dân tộc mình tìm hiểu các dân tộc khác ngày càng gia tăng về csố
lượng chất lượng trong du lịch. Vì vậy du lịch văn hóa đang trở thành xu thế chủ
đạo trong chiến lược phát triển của ngành du lịch Việt Nam cũng như của ngành du lịch
thế giới. Trong nghị quyết đại hội Đảng lần thứ VIII đã nêu rõ: “Phát triển du lịch tương
xứng với tiềm năng du lịch to lớn của đất nước theo hướng du lịch văn hóa, sinh thái, môi
trường; xây dựng các chương trình các điểm hấp dẫn du lịch về văn hóa, di ch lịch
sử và danh lam thắng cảnh”.
Trong những năm qua du lịch Phú Thọ phát triển không ngừng, trong đó sản phẩm
du lịch văn hóa góp một phần không nhỏ. Ngày nay, nhu cầu của con người không chỉ
dừng lại ở sự giao lưu hội nhập về kinh tế mà còn có sự tiếp xúc, tìm hiểu về văn hóa, con
người và phong tục tập quán... giữa các quốc gia, đây chính là tiền đề
2
cho du lịch văn hóa ngày càng phát triển. Đặc biệt du lịch văn hóa phi vật thể đã
đang thu hút một lượng lớn khách du lịch trong ngoài nước đến với Phú Thọ. Tuy
nhiên, trong những năm vừa qua sự phát triển của du lịch văn hóa phi vật thể Phú Thọ
chưa tương xứng với tiềm năng vốn có, còn mang tính tự phát và khá đơn điệu. Chủ yếu
Phú Thọ chỉ mới phát triển một số điểm ở khu vực nội thành, khu vực ngoại thành được
đánh giá nguồn tài nguyên nhân văn phong phú lại chưa được khai thác nhiều để
phục vụ du lịch. Đẩy mạnh phát triển du lịch văn hóa phi vật thPhú Thọ vừa nhu
cầu đòi hỏi khách quan vừa là mục tiêu phát triển kinh doanh du lịch góp phần phát triển
kinh tế xã hội của thành phố.
Hát Xoan Phú Thọ đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của
nhân loại, đó là minh chứng rõ ràng cho giá trị của làn điệu dân ca nghi lễ này mang lại.
hát Xoan Phú Thọ mang trong mình một màu sắc riêng mà không phải bất kỳ làng dân ca
hay loại nghệ thuật nào cũng có được. Làn điệu này không chỉ được gìn giữ và phát huy
trong 30 làng cổ Phú Thọ còn phát triển lưu truyền ra khắp một vùng đất tổ Đại
Việt, thậm chí lan truyền sang cả Vĩnh Phúc. Vậy mới thấy, hát Xoan Phú Thọ không
chỉ đơn giản là một làn điệu, câu hát mà nó còn một cách thức để truyền đạt, lưu truyền
những lễ nghi phong tục tập quán, cách thức văn hóa sinh hoạt của người dân địa phương.
Đó là nơi để thể hiện cội nguồn của người Việt.
Tuy nhiên, hiện nay Phú Thọ muốn tạo dấu ấn trong lòng du khách là một điều rất
khó khăn, hát Xoan Phú Thọ vẫn chưa thực sự phát triển vẫn chưa được khai thác
hết được tất cả các giá trị hát Xoan thể mang lại như các dịch vụ sản phẩm đi
kèm để phục vụ. Bên cạnh hát Xoan thì các sản phẩm du lịch đi kèm với giá trị của hát
Xoan như các tour du lịch cũng đã và đang được chú ý đến nhưng vẫn khá ít về số lượng
và thấp về chất lượng.
Vì vậy, việc kế thừa bảo tồn và phát huy nết đẹp văn hóa phi vật thể hát Xoan Phú
Thọ cũng như tìm hiểu các nhân tố làm ảnh hưởng đến việc khai thác giá trị di loại di sản
văn hóa này cùng quan trọng, cần nhà nước các cấp chính quyền địa phương quan
tâm. Chỉ khi biết được những nhân tố ảnh hưởng đó thì vấn đề làm đa dạng hóa sản phẩm,
loại hình du lịch của Phú Thọ mới thể thực hiện được. Từ đó thông qua hoạt động du
lịch để thu hút khách du lịch đến du lịch Phú Thọ nói riêng, du lịch Việt Nam nói chung,
qua đó tạo thế cạnh tranh cho ngành du lịch Việt Nam. Và đây cũng chính là lý do vì sao
nhóm chúng tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Nghiên
3
cứu các yếu tố ảnh hưởng đến khai thác giá trị di sản văn hóa hát Xoan Phú Thọ nhằm
phát triển du lịch”. Qua đề tài này đưa ra những kiến nghị và giải pháp phù hợp cho các
bên liên quan để phát triển mạnh mẽ hơn du lịch văn hóa hát Xoan tại tỉnh Phú Thọ.
2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài
Mục tiêu nghiên cứu: Mục tiêu nghiên cứu của đề tài đề xuất giải pháp khả thi
cho tỉnh Phú Thọ trong việc khai thác giá trị di sản văn hóa hát Xoan nhằm phát triển du
lịch trong tương lai.
Nhiệm vụ nghiên cứu:
Một là, để đạt được mục tiêu của đề tài nghiên cứu, cần phải thực hiện các nhiệm
vụ cụ thể như sau:
Hai là, hệ thống hóa, phát triển, bổ sung các cơ sở lý luận về du lịch văn hóa và
các yếu tố ảnh hưởng đến việc khai thác giá trị di sản văn hóa hát Xoan Phú Thọ nhằm
phát triển du lịch, từ đó đưa ra được các mô hình nghiên cứu.
Ba là, nghiên cứu phân tích thực trạng khai thác giá trị hát Xoan trong hoạt động
du lịch của Phú Thọ. Xác định những nhân tố ảnh hưởng mức độ ảnh hưởng của các
nhân tố trong mô hình nghiên cứu đến khai thác giá trị di sản văn hóa hát Xoan nhằm phát
triển du lịch, qua đó chỉ ra những vấn đề bất cập, những hạn chế còn tồn tại cần giải
quyết.
Bốn là, đưa ra một số kiến nghị và đề ra giải pháp phù hợp cho việc khai thác giá
trị di sản văn hóa hát Xoan Phú Thọ nhằm phát triển du lịch.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài
Đối tượng nghiên cứu đề tài: Đối tượng nghiên cứu của đề tài nội dung các
nhân tố ảnh hưởng đến việc khai thác giá trị di sản văn hóa hát Xoan Phú Thọ nhằm phát
triển du lịch.
Phạm vi nghiên cứu đề tài
- Về thời gian: Đề tài nghiên cứu chủ yếu sử dụng các số liệu được
công bố từ năm 2016 đến năm 2021; phần phân ch thực trạng khai thác giá trị di
sản văn hóa hát Xoan Phú Thọ nhằm phát triển du lịch, đề tài đã thu thập dữ liệu
cấp: từ tháng 11 năm 2022 đến tháng 2 năm 2023; phần định hướng giải
pháp phát triển bền vững du lịch tỉnh Phú Thọ, đề tài nghiên cứu đề xuất đến năm
2025, tầm nhìn đến năm 2030.
4
- Về không gian: Đề tài được thực hiện trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
3 xã thuộc 3 huyện Lập Thạch, Sông Lô và Vĩnh Tường (tỉnh Vĩnh Phúc).
- Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu nội dung khai thác giá trị
di sản văn hóa hát Xoan Phú Thọ nhằm phát triển du lịch như: chính quyền địa
phương, dân cư địa phương, khách du lịch, doanh nghiệp, hướng dẫn viên du lịch,
vị trí địa lý, tài nguyên du lịch, cơ sở hạ tần, an ninh trật tự và an toàn xã hội, giá
cả dịch vụ. Những nhân tố ảnh hưởng đến khai thác giá trị di sản văn hóa hát Xoan
Phú Thọ nhằm phát triển du lịch tỉnh Phú Thọ; và một số nội dung liên quan.
4. Phương pháp nghiên cứu
Nhóm đã sử dụng phương pháp chung cho đề tài nghiên cứu: Thu thập, phân tích
dữ liệu dựa trên phương pháp nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng.
* Phương pháp thu thập dữ liệu
Thu thập dữ liệu thứ cấp: Tiến hành nghiên cứu tài liệu, tìm hiểu thu thập thông
tin, số liệu từ các nguồn khác nhau như: giáo trình, báo chí, trên các trang web chính thức
của Tổng cục Du lịch Việt Nam, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Ninh Bình , Tổng
cục thống kê, các phòng ban văn hóa của địa phương... từ đó tổng quan luận và rút ra
cơ sở khoa học cho đề tài nghiên cứu.
Thu thập dữ liệu sơ cấp: Tiến hành khảo sát thực tế theo phiếu điều tra đối với đối
tượng là khách du lịch đã/đang đi du lịch Ninh Bình
* Phương pháp phân tích dữ liệu
Phương pháp phân tích: phân chia cái toàn thể của đối tượng thành những bộ
phận, những mặt, những yếu tố cấu thành giản đơn hơn để nghiên cứu, phát hiện ra từng
thuộc tính và bản chất của từng yếu tố đó. Các dữ liệu, số liệu thống kê trong đề tài được
thu thập từ các nghiên cứu, bài báo khoa học liên quan trước đó; báo cáo của Sở Văn hóa
Thể thao và Du lịch tỉnh Ninh Bình, Phòng văn hóa của huyện, sau đó tiến hành chọn lọc,
sử dụng các thông tin cần thiết, chính xác phục vụ cho đề tài.
Phương pháp so sánh: đối chiếu các chỉ tiêu, các hiện tượng kinh tế đã được
lượng hóa, nội dung tính chất tương tự để xác định xu hướng, mức độ biến động
của các chỉ tiêu. Đề tài sử dụng phương pháp so sánh nhận thấy được sự phát triển quảng
du lịch Ninh Bình qua từng năm đồng thời nghiên cứu hướng quảng du lịch
Ninh Bình so với những địa phương có bối cảnh kinh tế xã hội tương tự để từ đó rút kinh
nghiệm và đưa ra các giải pháp kiến nghị.
5
Phương pháp tổng hợp: phương pháp liên kết, thống nhất những mặt, những yếu
tố liên quan từ các dữ liệu đã phân tích để nhận thức được cái khái quát, cái toàn bộ.
Phương pháp được áp dụng vào đề tài nhằm đưa ra một cái nhìn tổng quát và khách quan
nhất về thực trạng quảng bá du lịch Ninh Bình.
Phương pháp đánh giá: Thông qua phân tích số liệu và các tài liệu liên quan, đề tài
sẽ tiến hành đánh giá các nhân tố ảnh hưởng quảng bá du lịch Ninh Bình nhằm phát triển
du lịch để thể đưa ra được những đề xuất phục hồi, phát triển một cách phù hợp
đúng hướng nhất.
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Ý nghĩa khoa học của đề tài: Đề tài đã tổng hợp và góp phần củng cố hệ thống cơ
sở lý luận về du lịch văn hóa cụ thể là văn hóa phi vật thể, vai trò của du lịch văn hóa phi
vật thể đối với địa phương cũng như các nhân tố ảnh hưởng đến khai thác giá trị di sản
văn hóa phi vật thể.
Ý nghĩa thực tiễn của đề tài: Thông qua việc đánh giá thực trạng phân tích các
nhân tố ảnh hưởng đến khai thác giá trị văn hóa hát Xoan Phú Thọ nhằm phát triển du
lịch, đề tài đã rút ra được những điểm mạnh hạn chế trong quá trình thực hiện từ đó
đưa ra các kiến nghị và đề xuất các giải pháp nhằm phát triển du lịch văn hóa ở Phú Thọ
tương xứng với tiềm năng của mình trong tương lai. Đề tài cung cấp nguồn tài liệu cho
các công ty, các đơn vị kinh doanh du lịch lữ hành, chính quyền địa phương để thể phát
triển, điều chỉnh các chương trình du lịch văn hóa, hoạt động kinh doanh du lịch văn hóa
một cách hiệu quả và phù hợp với điều kiện thực tiễn ở từng địa phương trên địa bàn tỉnh.
6. Kết cấu của đề tài
Ngoài các phần mở đầu, kết luận, các danh mục bảng biểu, hình, danh mục từ viết
tắt, phụ lục tài liệu tham khảo, phần nội dung của đề tài được kết cấu thành bốn chương
gồm:
Chương 1. Tổng quan nghiên cứu sở luận về các yếu tố ảnh hưởng đến
khai thác giá trị di sản văn hóa nhằm phát triển du lịch.

Preview text:

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
KHOA KHÁCH SẠN - DU LỊCH-- ------
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾ N
KHAI THÁC GIÁ TRỊ DI SẢ N VĂN HOÁ HÁT XOAN PHÚ THỌ
NHẰM PHÁT TRIỂN DU LỊCH
Giáo viên hướng dẫn : Sinh viên thực hiện :
TS. Hoàng Thị Lan Nguyễn Thị Thùy Trang K57B1L H
Bộ môn : Marketing Du lịch Nguyễn Thị Hồng Duyên K57B1LH
Phan Duy Hưng K57B1LH
Hà Nội, tháng 2 năm 2024
Về giáo dục và đào tạo: Đề tài nghiên cứu là tài liệu tham khảo cho các sinh viên
khoa Khách sạn - Du lịch.
Về an ninh, quốc phòng: Đề xuất các giải pháp và kiến nghị góp phần vào sự phát
triển du lịch tỉnh Phú Thọ, qua đó giảm tỷ lệ thất nghiệp, ổn định trật tự, an ninh, giảm
các tệ nạn xã hội giúp cho cuộc sống của người dân đảm bảo và an toàn hơn.
Ngày tháng 2 năm 2024
Sinh viên thực hiện đề tài
Nhận xét của người hướng dẫn về những đóng góp khoa học của đề tài:
Ngày tháng 2 năm 2024
Người hướng dẫn TS. Hoàng Thị Lan i LỜI CAM ĐOAN
Nhóm nghiên cứu xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng nhóm,
được thực hiện dựa trên cơ sở nghiên cứu lý thuyết, nghiên cứu các tài liệu, khảo sát tình
hình thực tiễn dưới sự hướng dẫn của TS. Hoàng Thị Lan.
Tất cả các kết quả nghiên cứu được trình bày trong đề tài là trung thực, khách quan.
Các thông tin trích dẫn trong đề tài này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Nhóm tác giả Nguyễn Lê Thu Phương Trần Thị Luyến Trần Thu Hiền Lê Tuyết Băng Nguyễn Thị Tuyết ii LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình học tập và nghiên cứu để hoàn thành đề tài nghiên cứu khoa học
này, nhóm nghiên cứu đã nhận được sự động viên, giúp đỡ hết sức nhiệt tình từ nhiều đơn
vị và các cá nhân khác nhau.
Đầu tiên, nhóm xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu nhà trường, các thầy cô
giáo trường Đại học Thương mại, khoa Khách sạn - Du lịch đã tạo mọi điều kiện tốt nhất
cho chúng tôi trong quá trình thực hiện đề tài nghiên cứu.
Nhóm nghiên cứu xin chân thành cảm ơn quý lãnh đạo, các cấp, các ngành, chính
quyền địa phương và toàn bộ dân cư địa phương tại tỉnh Phú Thọ đã giúp đỡ, cung cấp
những tư liệu rất quan trọng để chúng tôi có thể hoàn thành bài nghiên cứu khoa học của nhóm.
Đặc biệt, nhóm nghiên cứu xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến TS. Hoàng Thị Lan,
giảng viên hướng dẫn đã tận tình giúp đỡ chúng tôi hoàn thành đề tài này. Đồng thời,
nhóm nghiên cứu muốn gửi lời cảm ơn đến gia đình, bạn bè, người thân đã tạo điều kiện,
giúp đỡ, ủng hộ và động viên nhóm trong suốt thời gian nghiên cứu vừa qua.
Mặc dù đã cố gắng rất nhiều, nỗ lực hết mình trong quá trình nghiên cứu đề tài
này. Song do thời gian và nguồn kiến thức về đề tài chưa được sâu rộng cũng như kỹ năng
làm nghiên cứu khoa học chưa xuất sắc nên đề tài chắc chắn không tránh khỏi những
thiếu sót và hạn chế nhất định. Kính mong sự góp ý và giúp đỡ từ thầy giáo, cô giáo và
bạn bè để đề tài nghiên cứu này được hoàn thiện hơn.
Nhóm nghiên cứu xin trân trọng cảm ơn! MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN..........................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN..............................................................................................................ii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ..................................................................................... vi
DANH MỤC CÁC HÌNH .............................................................................................. vi
DANH MỤC CÁC BẢNG ............................................................................................ vii
PHẦN MỞ ĐẦU...........................................................................................................1
1. Tính cấp thiết của đề tài..........................................................................................1
2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài.................................................................3
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài.................................................................3
4. Phương pháp nghiên cứu.........................................................................................4
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài................................................................5 6.
Kết cấu của đề tài.....................................................................................................5
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÁC
YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHAI THÁC GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HÓA
NHẰM PHÁT TRIỂN DU LỊCH...............................................................................6
1.1. Tổng quan nghiên cứu..........................................................................................6
1.1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến
khai thác giá trị di sản văn hóa nhằm phát triển du
lịch
.............................................................6
1.1.2. Tổng quan các công trình nghiên cứu về khai thác giá trị di sản văn hóa
nhằm phát triển du lịch................................................................................................8
1.2. Khái luận về di sản văn hóa và phát triển du lịch............................................10 1.2.1. Di sản di sản văn
hóa...................................................................................10 1.2.2. Khai thác giá trị di sản văn
hóa........................................................................12 1.2.3. Du lịch phát triển du
lịch.............................................................................13
1.2.4. Các chỉ tiêu đánh giá khai thác giá trị di sản văn hóa nhằm phát triển du lịch
.....................................................................................................................................15
1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến khai thác giá trị di sản văn hóa, mô hình và giả
thuyết nghiên cứu.......................................................................................................20
1.3.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến khai thác giá trị di sản văn hóa............................20
1.3.2. Mô hình và giả thuyết nghiên cứu...................................................................23
1.4. Kinh nghiệm khai thác giá trị di sản văn hóa ở một số địa phương và bài học
rút ra cho tỉnh Phú Thọ.............................................................................................25
1.4.1. Kinh nghiệm khai thác giá trị di sản văn hóa ở một số địa
phương................25
1.4.2. Bài học rút ra cho tỉnh Phú
Thọ.......................................................................27
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1...........................................................................................28
CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU......................................................30
2.1. Thiết kế nghiên cứu.............................................................................................30 2.1.1. Quy trình nghiên
cứu........................................................................................30 2.1.2. Thu thập xử dữ
liệu..................................................................................31 2.1.3. Phát triển thang
đo............................................................................................32
2.2. Nghiên cứu định tính..........................................................................................35 2.2.1. Xác định mục tiêu nghiên
cứu..........................................................................35
2.2.2. Xác định đối tượng phỏng vấn và nội dung phỏng
vấn...................................35 2.2.3. Tiến hành phỏng vấn xử dữ
liệu..............................................................35 2.2.4. Kết quả nghiên cứu định
tính...........................................................................36
2.3. Nghiên cứu định lượng.......................................................................................36
2.3.1. Nghiên cứu định lượng sơ bộ...........................................................................36
2.3.2. Nghiên cứu định lượng chính thức..................................................................38
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2...........................................................................................42
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHAI THÁC
GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HÓA HÁT XOAN PHÚ THỌ NHẰM PHÁT TRIỂN DU
LỊCH...........................................................................................................................44
3.1. Khái quát về tỉnh Phú Thọ và tình hình khai thác giá trị di sản văn hóa hát xoan
ở Phú Thọ nhằm phát triển du lịch.................................................................44 3.1.1.
Khái quát về tỉnh Phú Thọ
................................................................................44
3.1.2. Giới thiệu về di sản văn hóa hát Xoan Phú Thọ..............................................49
3.2. Kết quả nghiên cứu thực trạng khai thác giá trị di sản văn hóa hát Xoan Phú
Thọ nhằm phát triển du lịch.....................................................................................63
3.3. Kết quả nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến khai thác giá trị di sản văn hóa hát Xoan Phú Thọ nhằm phát triển du
lịch.............................................................65 3.3.1. Thống kê mô tả
mẫu
.........................................................................................71 3.3.2. Phân tích độ tin cậy của thang
đo....................................................................72 3.3.3. Phân tích nhân tố khám
phá............................................................................77 3.3.4. Phân tích tương
quan.......................................................................................83
3.4. Thảo luận và nhận xét chung về kết quả nghiên cứu.......................................84
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3...........................................................................................85
CHƯƠNG 4: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ VỀ KHAI
THÁC GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HÓA HÁT XOAN PHÚ THỌ NHẰM PHÁT
TRIỂN DU LỊCH.......................................................................................................87
4.1. Quan điểm về khai thác di sản văn hóa nhằm phát triển du lịch của tỉnh Phú
Thọ..............................................................................................................................87
4.2. Đề xuất một số giải pháp khai thác giá trị di sản văn hóa hát Xoan Phú Thọ
.....................................................................................................................................89 4.2.1. Đối với chính quyền địa
phương......................................................................89 4.2.2. Đối với dân địa
phương...............................................................................91 4.2.3. Đối với khách du
lịch........................................................................................93 4.2.4. Giải pháp
khác..................................................................................................93
4.3. Một số kiến nghị để khai thác có hiệu quả giá trị di sản văn hóa hát Xoan Phú
Thọ nhằm phát triển du lịch.....................................................................................95
4.3.1. Kiến nghị với Bộ văn hóa, Thể thao và Du
lịch...............................................95
4.3.2. Kiến nghị với Uỷ ban nhân dân tỉnh Phú
Thọ.................................................96
KẾT LUẬN CHƯƠNG 4...........................................................................................98
KẾT LUẬN.................................................................................................................99
1. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu được giải quyết..............................................99
2. Hạn chế còn tồn tại của nghiên cứu....................................................................100
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................................101
PHỤ LỤC.................................................................................................................103 vi
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT STT Chữ viết tắt
Chữ viết đầy đủ 1 ANTT
An ninh trật tự và an toàn xã hội 2
CQ Chính quyền địa phương 3 CSHT Cơ sở hạ tầng 4 CLB Câu lạc bộ 5 DĐP Dân địa phương 6 DN Doanh nghiệp 7
GT Giá trị di sản văn hóa hát Xoan Phú Thọ 8 GDV Giá dịch vụ 9 HDV Huớng dẫn viên du lịch 10 KDL Khách du lịch 11 TNDL Tài nguyên du lịch 12 UBND Ủy ban nhân dân 13 VT Vị trí địa lý 14 ASEAN
Association of South East Asian Nations (Hiệp
hội các quốc gia Đông Nam Á) 15
UNESCO United Nations Educational Scientific and
Cultural Organization (Tổ chức giáo dục, khoa
học và văn hóa Liên hợp quốc) 16 WTO
World Trade Organization (Tổ chức thương mại thế giới) DANH MỤC CÁC HÌNH STT Tên hình Trang 1
Hình 1.1. Mô hình nghiên cứu đề tài “Khai thác giá trị di
sản văn hóa Ví, Giặm Nghệ Tĩnh phục vụ phát triển du 7 lịch” 2
Hình 1.2. Mô hình nghiên cứu đề tài “Khai thác di sản 8
văn hóa Quan họ Bắc Ninh phục vụ phát triển du lịch’’ 3
Hình 1.3. Mô hình nghiên cứu đề tài “Phát triển bền vững 9
du dịch tỉnh Bắc Ninh’’ vii 4
Hình 1.4. Mô hình nghiên cứu đề xuất 25 5
Hình 3.1. Bản đồ hành chính tỉnh Phú Thọ 46 6
Hình 3.2. Hát Xoan Phú Thọ - giai điệu truyền thống của 51 dân tộc 7
Hình 3.3. Du khách hòa mình vào chương trình “Hát 59 Xoan làng cổ” 8
Hình 3.4. Ông Michael Croft - Trưởng phòng đại diện của 66
UNESCO tại Việt Nam trao bằng của UNESCO ghi danh
“Hát Xoan Phú Thọ” là di sản văn hóa phi vật thể đại diện
của nhân loại cho Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch DANH MỤC CÁC BẢNG STT Tên bảng Trang 1
Bảng 2.1. Thang đo các biến độc lập 34 2
Bảng 2.2. Cấu trúc phiếu khảo sát sơ bộ 38 3
Bảng 2.3. Cấu trúc phiếu khảo sát chính thức 40 4
Bảng 3.1. Thống kê số lượng khách du lịch 58 5
Bảng 3.2. Doanh thu du lịch tỉnh Phú Thọ 2016-2022 60 6
Bảng 3.3. Thống kê mô tả biến quan sát 73 7
Bảng 3.4. Hệ số Cronbach’ Alpha của thang đo chính 74 quyền 8
Bảng 3.5. Hệ số Cronbach’ Alpha của thang đo dân địa 75 phương 9
Bảng 3.6. Hệ số Cronbach’ Alpha của thang đo khách du 75 lịch 10
Bảng 3.7. Hệ số Cronbach’ Alpha của thang đo doanh 77 nghiệp 11
Bảng 3.8. Hệ số Cronbach’ Alpha của thang đo hướng 77 dẫn viên du lịch 12
Bảng 3.9. Hệ số Cronbach’ Alpha của thang đo hướng 77 dẫn viên du lịch lần 2 13
Bảng 3.10. Hệ số Cronbach’ Alpha của thang đo vị trí 78 viii địa lý 14
Bảng 3.11. Hệ số Cronbach’ Alpha của thang đo tài 78 nguyên du lịch 15
Bảng 3.12. Hệ số Cronbach’ Alpha của thang đo cơ sở hạ 79 tầng 16
Bảng 3.13. Hệ số Cronbach’ Alpha của thang đo An ninh 79
trật tự và an toàn xã hội 17
Bảng 3.14. Hệ số Cronbach’ Alpha của thang đo giá dịch 80 vụ 18
Bảng 3.15. Hệ số Cronbach’ Alpha của thang đo giá dịch 80 vụ lần 2 19
B ảng 3.16. Bảng số liệu phương pháp trích rút 81 20
B ảng 3.17. Bảng ma trận xoay nhân tố 82 21
B ảng 3.18 . Kết quả phân tích nhân tố - thang đo các biến 84 độc lập 22
B ảng 3.19 . Kết quả phân tích nhân tố - thang đo các biến 85 phụ thuộc 23
B ảng 3.20. Ma trận tư ơng quan của các biến trong mô 86 hình nghiên cứu 1 PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Việt Nam - một đất nước nhỏ bé ở Châu Á, một dân tộc mạnh mẽ, một mảnh ghép
trong toàn bộ bức tranh muôn màu của khu vực Đông Nam Á. Là con cháu Đại Việt hẳn
ai cũng biết biết, Việt Nam là một quốc gia phát triển trên cơ sở của nền văn minh lúa
nước, là một dân tộc có bề dày lịch sử với hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước. Chính
vì thế mà Việt Nam ta có một nền văn hóa truyền thống khá là đa dạng mang đậm bản sắc
dân tộc. Bên cạnh sắc đẹp văn hóa thì nước ta còn được thiên nhiên ưu ái ban tặng vẻ
đẹp tự nhiên với nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, đa dạng góp phần vào việc thu
hút khách du lịch trong nước và du khách quốc tế. Tạo cho Việt Nam sự khác biệt để rồi
từ sự khác biệt đó mà du lịch Việt Nam phát triển hơn trở thành đối thủ cạnh tranh với
ngành du lịch của nhiều quốc gia khác.
Ngày nay, du lịch đã thực sự trở thành một hiện tượng kinh tế - xã hội phổ biến
không chỉ ở các nước phát triển mà còn ở các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam.
Bắt nhịp được sự đổi mới của kinh tế đất nước, hon 30 năm qua ngành du lịch đã có nhiều
tiến bộ và đạt được nhiều thành tựu đáng ghi nhận. Những chỉ tiêu về lượng khách, thu
nhập, tỷ trọng GDP và việc làm đã khẳng định vai trò của ngành du lịch trong nền kinh tế
quốc dân. Khi đời sống xã hội không ngừng nâng cao về cả vật chất lẫn tinh thần thì con
người lựa chọn du lịch như một nhu cầu xã hội phổ biến để có thể mở mang kiến thức hay
đơn giản chỉ là họ muốn giải tỏa áp lực, căng thẳng cuộc sống. Bên cạnh việc du lịch tham
quan ngắm cảnh thì nhu cầu thưởng thức các giá trị văn hóa, nâng cao hiểu biết về bản
sắc văn hóa của dân tộc mình và tìm hiểu các dân tộc khác ngày càng gia tăng về cả số
lượng và chất lượng trong du lịch. Vì vậy mà du lịch văn hóa đang trở thành xu thế chủ
đạo trong chiến lược phát triển của ngành du lịch Việt Nam cũng như của ngành du lịch
thế giới. Trong nghị quyết đại hội Đảng lần thứ VIII đã nêu rõ: “Phát triển du lịch tương
xứng với tiềm năng du lịch to lớn của đất nước theo hướng du lịch văn hóa, sinh thái, môi
trường; xây dựng các chương trình và các điểm hấp dẫn du lịch về văn hóa, di tích lịch
sử và danh lam thắng cảnh”.
Trong những năm qua du lịch Phú Thọ phát triển không ngừng, trong đó sản phẩm
du lịch văn hóa góp một phần không nhỏ. Ngày nay, nhu cầu của con người không chỉ
dừng lại ở sự giao lưu hội nhập về kinh tế mà còn có sự tiếp xúc, tìm hiểu về văn hóa, con
người và phong tục tập quán... giữa các quốc gia, đây chính là tiền đề 2
cho du lịch văn hóa ngày càng phát triển. Đặc biệt là du lịch văn hóa phi vật thể đã và
đang thu hút một lượng lớn khách du lịch trong và ngoài nước đến với Phú Thọ. Tuy
nhiên, trong những năm vừa qua sự phát triển của du lịch văn hóa phi vật thể Phú Thọ
chưa tương xứng với tiềm năng vốn có, còn mang tính tự phát và khá đơn điệu. Chủ yếu
Phú Thọ chỉ mới phát triển một số điểm ở khu vực nội thành, khu vực ngoại thành được
đánh giá là có nguồn tài nguyên nhân văn phong phú lại chưa được khai thác nhiều để
phục vụ du lịch. Đẩy mạnh phát triển du lịch văn hóa phi vật thể ở Phú Thọ vừa là nhu
cầu đòi hỏi khách quan vừa là mục tiêu phát triển kinh doanh du lịch góp phần phát triển
kinh tế xã hội của thành phố.
Hát Xoan Phú Thọ đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của
nhân loại, đó là minh chứng rõ ràng cho giá trị của làn điệu dân ca nghi lễ này mang lại.
hát Xoan Phú Thọ mang trong mình một màu sắc riêng mà không phải bất kỳ làng dân ca
hay loại nghệ thuật nào cũng có được. Làn điệu này không chỉ được gìn giữ và phát huy
trong 30 làng cổ Phú Thọ mà còn phát triển và lưu truyền ra khắp một vùng đất tổ Đại
Việt, thậm chí là lan truyền sang cả Vĩnh Phúc. Vậy mới thấy, hát Xoan Phú Thọ không
chỉ đơn giản là một làn điệu, câu hát mà nó còn là một cách thức để truyền đạt, lưu truyền
những lễ nghi phong tục tập quán, cách thức văn hóa sinh hoạt của người dân địa phương.
Đó là nơi để thể hiện cội nguồn của người Việt.
Tuy nhiên, hiện nay Phú Thọ muốn tạo dấu ấn trong lòng du khách là một điều rất
khó khăn, vì hát Xoan Phú Thọ vẫn chưa thực sự phát triển vì vẫn chưa được khai thác
hết được tất cả các giá trị mà hát Xoan có thể mang lại như các dịch vụ và sản phẩm đi
kèm để phục vụ. Bên cạnh hát Xoan thì các sản phẩm du lịch đi kèm với giá trị của hát
Xoan như các tour du lịch cũng đã và đang được chú ý đến nhưng vẫn khá ít về số lượng
và thấp về chất lượng.
Vì vậy, việc kế thừa bảo tồn và phát huy nết đẹp văn hóa phi vật thể hát Xoan Phú
Thọ cũng như tìm hiểu các nhân tố làm ảnh hưởng đến việc khai thác giá trị di loại di sản
văn hóa này là vô cùng quan trọng, cần nhà nước và các cấp chính quyền địa phương quan
tâm. Chỉ khi biết được những nhân tố ảnh hưởng đó thì vấn đề làm đa dạng hóa sản phẩm,
loại hình du lịch của Phú Thọ mới có thể thực hiện được. Từ đó thông qua hoạt động du
lịch để thu hút khách du lịch đến du lịch Phú Thọ nói riêng, du lịch Việt Nam nói chung,
qua đó tạo thế cạnh tranh cho ngành du lịch Việt Nam. Và đây cũng chính là lý do vì sao
nhóm chúng tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Nghiên 3
cứu các yếu tố ảnh hưởng đến khai thác giá trị di sản văn hóa hát Xoan Phú Thọ nhằm
phát triển du lịch”. Qua đề tài này đưa ra những kiến nghị và giải pháp phù hợp cho các
bên liên quan để phát triển mạnh mẽ hơn du lịch văn hóa hát Xoan tại tỉnh Phú Thọ.
2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài
Mục tiêu nghiên cứu: Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là đề xuất giải pháp khả thi
cho tỉnh Phú Thọ trong việc khai thác giá trị di sản văn hóa hát Xoan nhằm phát triển du lịch trong tương lai. Nhiệm vụ nghiên cứu:
Một là, để đạt được mục tiêu của đề tài nghiên cứu, cần phải thực hiện các nhiệm vụ cụ thể như sau:
Hai là, hệ thống hóa, phát triển, bổ sung các cơ sở lý luận về du lịch văn hóa và
các yếu tố ảnh hưởng đến việc khai thác giá trị di sản văn hóa hát Xoan Phú Thọ nhằm
phát triển du lịch, từ đó đưa ra được các mô hình nghiên cứu.
Ba là, nghiên cứu phân tích thực trạng khai thác giá trị hát Xoan trong hoạt động
du lịch của Phú Thọ. Xác định những nhân tố ảnh hưởng và mức độ ảnh hưởng của các
nhân tố trong mô hình nghiên cứu đến khai thác giá trị di sản văn hóa hát Xoan nhằm phát
triển du lịch, qua đó chỉ ra những vấn đề bất cập, những hạn chế còn tồn tại cần giải quyết.
Bốn là, đưa ra một số kiến nghị và đề ra giải pháp phù hợp cho việc khai thác giá
trị di sản văn hóa hát Xoan Phú Thọ nhằm phát triển du lịch.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài
Đối tượng nghiên cứu đề tài: Đối tượng nghiên cứu của đề tài là nội dung và các
nhân tố ảnh hưởng đến việc khai thác giá trị di sản văn hóa hát Xoan Phú Thọ nhằm phát triển du lịch.
Phạm vi nghiên cứu đề tài -
Về thời gian: Đề tài nghiên cứu chủ yếu sử dụng các số liệu được
công bố từ năm 2016 đến năm 2021; phần phân tích thực trạng khai thác giá trị di
sản văn hóa hát Xoan Phú Thọ nhằm phát triển du lịch, đề tài đã thu thập dữ liệu
sơ cấp: từ tháng 11 năm 2022 đến tháng 2 năm 2023; phần định hướng và giải
pháp phát triển bền vững du lịch tỉnh Phú Thọ, đề tài nghiên cứu đề xuất đến năm
2025, tầm nhìn đến năm 2030. 4 -
Về không gian: Đề tài được thực hiện trên địa bàn tỉnh Phú Thọ và
3 xã thuộc 3 huyện Lập Thạch, Sông Lô và Vĩnh Tường (tỉnh Vĩnh Phúc). -
Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu nội dung khai thác giá trị
di sản văn hóa hát Xoan Phú Thọ nhằm phát triển du lịch như: chính quyền địa
phương, dân cư địa phương, khách du lịch, doanh nghiệp, hướng dẫn viên du lịch,
vị trí địa lý, tài nguyên du lịch, cơ sở hạ tần, an ninh trật tự và an toàn xã hội, giá
cả dịch vụ. Những nhân tố ảnh hưởng đến khai thác giá trị di sản văn hóa hát Xoan
Phú Thọ nhằm phát triển du lịch tỉnh Phú Thọ; và một số nội dung liên quan.
4. Phương pháp nghiên cứu
Nhóm đã sử dụng phương pháp chung cho đề tài nghiên cứu: Thu thập, phân tích
dữ liệu dựa trên phương pháp nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng.
* Phương pháp thu thập dữ liệu
Thu thập dữ liệu thứ cấp: Tiến hành nghiên cứu tài liệu, tìm hiểu và thu thập thông
tin, số liệu từ các nguồn khác nhau như: giáo trình, báo chí, trên các trang web chính thức
của Tổng cục Du lịch Việt Nam, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Ninh Bình , Tổng
cục thống kê, các phòng ban văn hóa của địa phương... từ đó tổng quan lý luận và rút ra
cơ sở khoa học cho đề tài nghiên cứu.
Thu thập dữ liệu sơ cấp: Tiến hành khảo sát thực tế theo phiếu điều tra đối với đối
tượng là khách du lịch đã/đang đi du lịch Ninh Bình
* Phương pháp phân tích dữ liệu
Phương pháp phân tích: là phân chia cái toàn thể của đối tượng thành những bộ
phận, những mặt, những yếu tố cấu thành giản đơn hơn để nghiên cứu, phát hiện ra từng
thuộc tính và bản chất của từng yếu tố đó. Các dữ liệu, số liệu thống kê trong đề tài được
thu thập từ các nghiên cứu, bài báo khoa học liên quan trước đó; báo cáo của Sở Văn hóa
Thể thao và Du lịch tỉnh Ninh Bình, Phòng văn hóa của huyện, sau đó tiến hành chọn lọc,
sử dụng các thông tin cần thiết, chính xác phục vụ cho đề tài.
Phương pháp so sánh: là đối chiếu các chỉ tiêu, các hiện tượng kinh tế đã được
lượng hóa, có nội dung và tính chất tương tự để xác định xu hướng, mức độ biến động
của các chỉ tiêu. Đề tài sử dụng phương pháp so sánh nhận thấy được sự phát triển quảng
bá du lịch ở Ninh Bình qua từng năm đồng thời nghiên cứu hướng quảng bá du lịch ở
Ninh Bình so với những địa phương có bối cảnh kinh tế xã hội tương tự để từ đó rút kinh
nghiệm và đưa ra các giải pháp kiến nghị. 5
Phương pháp tổng hợp: là phương pháp liên kết, thống nhất những mặt, những yếu
tố có liên quan từ các dữ liệu đã phân tích để nhận thức được cái khái quát, cái toàn bộ.
Phương pháp được áp dụng vào đề tài nhằm đưa ra một cái nhìn tổng quát và khách quan
nhất về thực trạng quảng bá du lịch Ninh Bình.
Phương pháp đánh giá: Thông qua phân tích số liệu và các tài liệu liên quan, đề tài
sẽ tiến hành đánh giá các nhân tố ảnh hưởng quảng bá du lịch Ninh Bình nhằm phát triển
du lịch để có thể đưa ra được những đề xuất phục hồi, phát triển một cách phù hợp và đúng hướng nhất.
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Ý nghĩa khoa học của đề tài: Đề tài đã tổng hợp và góp phần củng cố hệ thống cơ
sở lý luận về du lịch văn hóa cụ thể là văn hóa phi vật thể, vai trò của du lịch văn hóa phi
vật thể đối với địa phương cũng như các nhân tố ảnh hưởng đến khai thác giá trị di sản văn hóa phi vật thể.
Ý nghĩa thực tiễn của đề tài: Thông qua việc đánh giá thực trạng và phân tích các
nhân tố ảnh hưởng đến khai thác giá trị văn hóa hát Xoan Phú Thọ nhằm phát triển du
lịch, đề tài đã rút ra được những điểm mạnh và hạn chế trong quá trình thực hiện từ đó
đưa ra các kiến nghị và đề xuất các giải pháp nhằm phát triển du lịch văn hóa ở Phú Thọ
tương xứng với tiềm năng của mình trong tương lai. Đề tài cung cấp nguồn tài liệu cho
các công ty, các đơn vị kinh doanh du lịch lữ hành, chính quyền địa phương để có thể phát
triển, điều chỉnh các chương trình du lịch văn hóa, hoạt động kinh doanh du lịch văn hóa
một cách hiệu quả và phù hợp với điều kiện thực tiễn ở từng địa phương trên địa bàn tỉnh.
6. Kết cấu của đề tài
Ngoài các phần mở đầu, kết luận, các danh mục bảng biểu, hình, danh mục từ viết
tắt, phụ lục và tài liệu tham khảo, phần nội dung của đề tài được kết cấu thành bốn chương gồm:
Chương 1. Tổng quan nghiên cứu và cơ sở lý luận về các yếu tố ảnh hưởng đến
khai thác giá trị di sản văn hóa nhằm phát triển du lịch.