Phong trào yêu nước theo khuynh hướng phong kiến: Tổng quan và diễn biến | Lịch sử đảng | Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh

Phong trào yêu nước là gì ?
Phong trào yêu nước là một khái niệm dùng để chỉ các hoạt động, phong
trào đấu tranh của người dân một quốc gia nhằm bảo vệ độc lập, chủ
quyền và lợi ích dân tộc trước sự xâm lược, áp bức của ngoại bang.
Tổng quan phong trào yêu nước theo khuynh
hướng phong kiến
Khái niệm: Là các phong trào đấu tranh của người dân nhằm
bảo vệ độc lập dân tộc, thường gắn với tư tưởng "trung quân, ái
quốc" và mục tiêu khôi phục chế độ phong kiến độc lập.
1. Phong trào Cần Vương (1885 - 1896)
Bối cảnh và nguyên nhân
Sau khi triều đình nhà Nguyễn đầu hàng Pháp, Tôn Thất
Thuyết đã đưa vua Hàm Nghi ra khỏi kinh thành và ban
Chiếu Cần Vương. Mục tiêu là khôi phục nền độc lập, đưa vua trở về ngôi vị.
Diễn biến và các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu
Giai đoạn 1 (1885-1888): Phong trào bùng nổ trên diện rộng
khắp Trung Kỳ và Bắc Kỳ.
Giai đoạn 2 (1888-1896): Sau khi vua Hàm Nghi bị bắt, phong
trào chuyển sang giai đoạn đấu tranh có tổ chức hơn với các cuộc khởi nghĩa lớn.
Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu:
Khởi nghĩa Bãi Sậy (1883 - 1892): Do Nguyễn Thiện Thuật chỉ huy ở Hưng Yên.
Khởi nghĩa Ba Đình (1886 - 1887): Do Phạm Bành và Đinh
Công Tráng lãnh đạo ở Thanh Hóa.
Khởi nghĩa Hương Khê (1885 - 1896): Do Phan Đình Phùng
và Cao Thắng chỉ huy, được xem là cuộc khởi nghĩa lớn nhất, kéo dài nhất
2. Khởi nghĩa Yên Thế (1884 - 1913)
Bối cảnh và nguyên nhân
Khác với Cần Vương, khởi nghĩa Yên Thế mang tính chất tự
phát của nông dân, nguyên nhân trực tiếp là do chính sách bình
định của Pháp đã chiếm đoạt đất đai và áp bức nông dân.
Mục tiêu: Bảo vệ quyền lợi thiết thân của người nông dân,
chống lại sự cướp bóc của thực dân Pháp.
Diễn biến và người chủ trì
Người chủ trì: Hoàng Hoa Thám (Đề Thám) là người lãnh đạo chính.
Diễn biến: Khởi nghĩa Yên Thế kéo dài gần 30 năm, chia thành nhiều giai đoạn:
Giai đoạn 1 (1884 - 1892): Giai đoạn khởi đầu, nghĩa quân chiến
đấu lẻ tẻ và bị quân Pháp càn quét liên tục.
Giai đoạn 2 (1893 - 1908): Hoàng Hoa Thám lãnh đạo, ông đã ký
hòa hoãn với Pháp nhiều lần để củng cố lực lượng, tổ chức lại đội ngũ.
Giai đoạn 3 (1909 - 1913): Thực dân Pháp mở cuộc tổng tấn
công, Hoàng Hoa Thám bị ám sát, phong trào dần suy yếu và tan rã.