Sử dụng lý thuyết cung cầu, co giãn để giải thích hiện tượng “được mùa không vui” Nêu một số biện pháp nhà nước có thể hỗ trợ cho người dân, minh họa trên đồ thị môn Kinh tế vi mô | Trường Đại học Kinh Tế Quốc Dân

Họ tên: Bùi Thị Sao
Lớp: Kinh tế vi mô 1_11 (marketi ng 64A)
Đề bài: Anh/chị hãy sử dụng lý thuyết cung cầu, co giãn để giải thích
hiện tượng “được mùa không vui”. Nêu một số biện pháp nhà nước có
thể hỗ trợ cho người dân, minh họa trên đồ thị. BÀI LÀM MỞ ĐẦU
Cung và Cầu chính là hai yếu tố quan trọng nhất trong kinh doanh, là
nhân tố quyết định sự phát triển, mở rộng của nền kinh tế và đây cũng
giống như hai đầu của cán cân cần sự cân bằng trong các thương nghiệp
và doanh nghiệp. Đối mặt với sự phát triển của các nước trên thế giới, xã
hội Việt Nam ngày nay hầu hết đều bắt nhịp định hướng nền kinh tế trên thị trường.
Trong câu “Được mùa không vui”, câu nói này không chỉ là lời khẳng
định, được đúc rút kinh nghiệm mà còn mang trong đó cơ sở lí thuyết thị
trường (cung-cầu-co giãn cung cầu).
Bên cạnh đó, từ thực trạng thực tiễn của nền kinh tế hiện nay, ta có thể
thấy công cuộc phát triển nền nông nghiệp nước nhà đang ổn định và
bền vững. Tuy nhiên, do một số yếu tố khách quan mà trong vài năm
gần đây, nền nông nghiệp ở một số tỉnh trên nước ta lâm vào hoàn cảnh
‘được mùa không vui’. Điều này là vô cùng thiết yếu đối với một quốc
gia có thế mạnh về nông nghiệp như Việt Nam với các mặt hàng xuất
khẩu chủ yếu là nông sản. Từ đó, nhà nước cần đưa ra đường lối, giải
pháp và chính sách phát triển bền vững thì người nông dân mới yên tâm
sản xuất => tính chuyên môn được nâng cao kéo theo năng suất tăng, đạt hiệu quả tốt. NỘI DUNG
“Được mùa không vui” có thể được hiểu tương đương với:
Được mùa mất giá + doanh thu của người nông dân bị giảm
Bởi vì khi được mùa thì cung của hàng nông sản tăng và khi càng vào
chính vụ, cầu về nông sản càng ngày càng ít co giãn theo giá (cầu tương đối dốc)
“được mùa không vui” hay ‘được mùa mất giá’ chính là vấn đề có tính
quy luật, là vấn đề xảy ra thường xuyên và hàng năm trong ngành nông
sản, có thể giải thích dựa vào sự thay đổi trạng thái cân bằng thị trường.
Giả sử ban đầu, thị trường cân bằng tại E0, giá cân bằng là P0, lượng cân
bằng là Q0. Do được mùa nên cung nông sản tăng, đường cung dịch sang
phải S0=>S1. Nếu mức giá vẫn duy trì ở mức giá P0 ban đầu, lúc này
lượng cung lớn hơn lượng cầu, do đó xảy ra tình trạng dư nông sản. Vì
vậy buộc người nông dân phải giảm giá bán cho đến khi thị trường đạt
điểm cân bằng tại E1. Lúc này, giá cân bằng giảm xuống từ P0 => P1,
lượng cân bằng tăng từ Q0 => Q1 P S S1 được mùa P0 E0 P1 H E1 D dốc O Q0 Q1Q Từ đồ thị P giảm dần Q tăng ít
Do 2 hình chữ nhật P0E0Q0O và P1E1Q1O có chung khoảng diện tích P1HQ0O nên
Tại H : TR0 = P0 . Q0 = S0 hình chữ nhật HE0P0P1
Tại H: TR1 = P1.Q1 = S1 hình chữ nhật HE1Q1Q0 Mà S1 < S0
Vì vậy TR1 < TR0 => TR giảm
Như vậy mặc dù được mùa nhưng tổng doanh thu của người nông dân giảm
*Thực tiễn và nguyên nhân của hiện tượng ‘được mùa mất giá’ dẫn đến
“được mùa không vui” tại nước ta.
Trong những năm qua, hình ảnh các trang báo, trang mạng hiện lên
với những bài viết giật tít như “VẢI được mùa, lại lo rớt giá”, “thanh
long được mùa” “nhãn được mùa, mất giá” hay gần đây nhất là chiến
dịch giải cứu dưa hấu ở Quảng Ngãi. Và nối tiếp theo sau đó là hàng
loạt các chiến dịch giải cứu như rau xanh, bí đỏ, xoài, mít, vải, thịt
gà,... kèm theo là rất nhiều lí do được đưa ra để giải thích nhưng thực
trạng đó vẫn còn đang diễn ra cho tới thời điểm hiện nay. Vậy nguyên
nhân của thực trạng đó là do đâu?
1. Cầu nông sản thuộc loại cầu không co giãn, có nghĩa là lượng tiêu
dùng nông sản tương đối ổn định, ít phụ thuộc vào giá cả của nông
sản. Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp truyền thống lại phụ thuộc
vào các yếu tố khách quan như thời tiết, dịch bệnh,… mang tính
thời vụ cao, cũng như mang tính địa phương.
2. Các nông sản thường là các sản phẩm tươi sống, khó bảo quản và
được thu hoạch đồng loạt. Do các đặc điểm cơ bản về cầu và cung
của nông sản dẫn đến thị trường nông sản mang tính cạnh tranh
cao và thường xảy ra hiện tượng ‘được mùa mất giá’.
3. Người nông dân có thu nhập chính từ việc buôn bán nông sản, họ
không thể cất trữ nông sản (ngay cả những nông sản dễ bảo quản
như lúa gạo,…) rồi đợi đến khi giá thành tăng rồi mới bán, bởi nếu
như vậy họ sẽ không có kinh phí để bắt đầu cho mùa vụ kế tiếp.
4. Do việc đổi mới phương thức sản xuất trong nông nghiệp còn
chậm, sản xuất manh mún, chuyển dịch cơ cấu cây trồng chủ yếu
do tự phát, theo phong trào, thiếu bền vững.
5. Sản xuất chưa gắn với nhu cầu thị trường.
6. Liên kết giữa sản xuất và tiêu thụ hàng hóa theo chuỗi giá trị sản
phẩm còn hạn chế, giá cả bấp bênh, phụ thuộc nhiều vào thị trường
tự do, tiềm ẩn yếu tố bất ổn.
7. Một bộ phận nông dân vẫn còn nặng tư tưởng tự cung, tự cấp, ít
chú trọng đến nâng cao chất lượng cũng như giá trị của các loại sản
phẩm, chưa thực sự coi trọng sản xuất theo hướng hàng hóa đối với
các mặt hàng nông sản. Tình trạng được mùa hoặc sản xuất nhiều
bị rớt giá vẫn còn đang xảy ra do lượng cung tại thị trường nội địa
vượt so với cầu hoặc bị tư tưởng ép giá, liên kết mua đồng giá.
Vì những nguyên do trên mà cho dù được mùa thì người nông dân
vẫn không thể nào vui nổi.
*Giải pháp nào của Nhà nước có thể hỗ trợ cho người dân?
Cho đến nay, giải pháp cho tình trạng này vẫn đang là một vấn đề
nhức nhối và khó để giải quyết một cách tốt nhất. Để giải quyết được
vấn đề này chúng ta cần có cái nhìn rộng hơn, lâu dài hơn nữa. Vì vậy
nông dân cần nhà nước có một định hướng giải pháp cho nông sản
một cách cụ thể tại thời điểm hiện tại:
1. Cần một chiến lược phát triển tổng thể cho từng ngành hàng theo
từng quy mô và cấp độ khác nhau (cấp quốc gia, cấp địa
phương,..). Đồng thời, không ngừng tham khảo và học tập kinh
nghiệm của những nước có những ngành hàng nông sản phát triển.
2. Nâng cao chất lượng sản phẩm. Phải làm tốt khâu thị trường, tổ
chức lại sản xuất rồi sau đó tiến hành xây dựng, củng cố thương hiệu nông sản.
3. Phát huy vai trò của nhà nước trong đầu tư, hỗ trợ nông nghiệp,
khuyến khích và triển khai các dự án hỗ trợ nông dân phát triển
theo hướng sản xuất quy mô lớn, chất lượng và giá trị cao. Cần ban
hành những chính sách phù hợp, đưa ra những định hướng cụ thể
hơn để tháo gỡ khó khăn của người nông dân.
4. Nhanh chóng khắc phục tình trạng ở nhiều địa phương, nông dân
thấy lợi nhuận trước mắt sẵn sàng bỏ quy hoạch, dẫn đến cung vượt cầu.
5. Mở rộng thị trường cung cấp sản phẩm.
6. Tiếp tục đẩy mạnh cơ cấu nền kinh tế. KẾT LUẬN
Cung – cầu là hai yếu tố luôn song hành và đi đôi với nhau, vì vậy
đòi hỏi giữa chúng cần có sự liên kết chặt chẽ, ngang bằng với
nhau, tương trợ lẫn nhau, đảm bảo nền kinh tế thị trường ở mức
cân bằng “thuận mua vừa bán”. Vì vậy, nếu mà cán cân này không
còn ở trạng thái cân bằng nữa mà thay vào đó là nghiêng hẳn về
một phía thì sẽ xảy ra hiện tượng mất cân bằng giữa cung và cầu.
Ví dụ như người nông dân chính là nguồn cung của hàng hóa, thì
khi S tăng thì P và Q tăng, nhưng khi S tăng cao thì D sẽ giảm.
Nên khi đó người nông dân sẽ phải hạ giá để bán được nhiều hơn
để thu lợi nhuận. Chính vì vậy chưa chắc được mùa đã bán được
giá cao. Điều đó dẫn đến tâm trạng “được mùa không vui” của người nông dân.
Từ đó, đòi hỏi Nhà nước và chính quyền phải có giải pháp và
đường lối đúng đắn để giúp đỡ những hàng hóa, những nhà nông
đang ‘chật vật’ với nạn ‘giải cứu nông sản’ cũng như để nông dân yên tâm canh tác.