Tai lieu on tap Phap luat dai cuong

CÂU HỎI ÔN THI
NGUỒN GỐC CỦA NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
Hãy cho biết hình thái kinh tế xã hội nào không có Nhà nước?
Hình thái công xã nguyên thuỷ (cộng sản nguyên thuỷ) và cộng sản chủ nghĩa.
Thời kì công xã nguyên thuỷ có phân chia thành giai cấp hay chưa và giải thích tại sao?
Chưa có phân chia giai cấp đối kháng. Vì có chế độ sở hữu chung, mọi thứ chia
đều không có của cải dư thừa.
Công xã nguyên thuỷ có phân công lao động hay không?
Phân công lao động tự nhiên (đàn ông đi săn, đàn bà hái lượm)
Chủ thể nắm quyền công xã nguyên thuỷ? Tổ chức quản lí của xã hội đó gọi là gì?
Thị tộc có người đứng đầu là tộc trưởng hay tù trưởng, được bầu ra một cách dân
chủ, trong số những người có tuổi, uy tín và kinh nghiệm sống.
Thị tộc là tế bào của xã hội trong thời kỳ nguyên thủy, tổ chức của những người có
cùng huyết thống, cùng sinh sống trên một địa bàn lãnh thổ nhất định, cùng lao
động và cùng hưởng thụ sản phẩm làm ra.
Trong thời kì công xã nguyên thuỷ có pháp luật chưa, chuẩn mực tuân theo là gì?
Chưa có pháp luật, chuẩn mực tuân theo là các quy tắc đạo đức, tập quán, giáo lí
- giáo điều, những quy phạm xã hội.
Một số học thuyết phi Macxit về sự ra đời của Nhà nước
• Thần học (duy tâm): Nhà nước do thượng đế tạo ra.
• Gia trưởng: Nhà nước là một gia tộc mở rộng.
• Bạo lực: Nhà nước ra đời từ chiến tranh.
• Khế ước xã hội: Nhà nước ra đời từ một bản hợp đồng - sự đồng thuận của cộng đồng.
Tên của 3 lần phân công lao động và hệ quả
• Chăn nuôi tách khỏi trồng trọt
• Thủ công nghiệp tách khỏi nông nghiệp
• Thương NGHIEP trở thành nghề độc lập Hệ quả :
• Phân công lao động xã hội thay thế cho phân công lao động tự nhiên.
• Tan rã tổ chức thị tộc
• Tư hữu tư nhân về tài sản
• Sự phân chia các giai cấp trong xã hội -> Nhà nước ra đời
Khi nào Nhà nước biến mất?
Khi những điều kiện khách quan cho sự tồn tại của Nhà nước không còn nữa
Nguyên nhân Nhà nước ra đời • Đấu tranh giai cấp
• Nhu cầu quản lí xã hội
• Nguyên nhân kinh tế quyết định: sự ra đời của tư hữu
Có 4 kiểu Nhà nước: - Chiếm hữu nô lệ - Phong kiến - Tư bản chủ nghĩa - Xã hội chủ nghĩa
NHẬN THỨC CHUNG VỀ NHÀ NƯỚC
Hình thức Nhà nước là gì?
Hình thức nhà nước là cách thức tổ chức, trình tự thành lập các cơ quan cấp cao, sự
cấu thành Nhà nước từ từ các đơn vị hành chính lãnh thổ và những phương pháp
thực hiện quyền lực Nhà Nước
Hình thức Nhà nước được cấu thành từ ba yếu tố: hình thức chính thể, hình thức
cấu trúc và chế độ chính trị
Hình thức chính thể là gì? Có mấy hình thức chính thể?
Hình thức chính thể là cách thức tổ chức, trình tự thành lập các cơ quan cấp cao
của Nhà nước và mối quan hệ giữa các cơ quan đó với nhau.
Có 2 hình thức chính thể cơ bản:
+ Hình thức chính thể quân chủ
+ Hình thức chính thể cộng hòa
Dựa vào tiêu chí nào để xác định chính thể của một quốc gia?/
Dựa vào cách thức thành lập nguyên thủ quốc gia và nhiệm vụ quyền hạn của nguyên thủ quốc gia
Theo chính thể quân chủ người đứng đầu hình thành bằng con đường kế vị,
nắm hết quyền lực? Đúng hay sai? Tại sao?
Tùy thuộc vào đó là chính thể quân chủ tuyệt đối hay tương đối
Dựa vào tiêu chí nào để xác định chính thể quân chủ tuyệt đối hay tương đối?
Dựa vào mức độ tập trung quyền lực vào cá nhân đứng đầu Nhà nước
Hãy cho biết phát biểu sau đúng hay sai
Hình thức chính thể cộng hoà có cơ quan quyền lực tối cao được hình thành bằng
cách thức bầu cử , nắm giữ toàn bộ quyền lực Nhà nước trong một khoảng thời
gian nhất định gọi là nhiệm kì
Sai. Quốc hội chỉ nắm một phần quyền lực: lập hiến và lập pháp
Mỗi tiểu bang trong Nhà nước liên bang có được xem như một quốc gia độc
lập không? Đặc điểm của tiểu bang?
Mỗi tiểu bang không được xem như một quốc gia độc lập. Chỉ được xem như một
nước thành viên vì nó có sự độc lập nhất định về chính trị, pháp luật của các nước
thành viên có giá trị pháp lí thấp hơn pháp luật liên bang.
NHẬN THỨC CHUNG VỀ PHÁP LUẬT
Văn bản quy phạm pháp luật là gì? VD? Bản án của toà án nhân dân ban
hành có phải là văn bản quy phạm pháp luật hay không và giải thích tại sao?
- Văn bản quy phạm pháp luật là văn bản chứa đựng quy phạm pháp luật, được ban
hành đúng thẩm quyền, đúng hình thức trình tự thủ tục do pháp luật quy định
- Quy định tại Điều 2 của Luật ban hành văn bản quy phạm Luật 2015, và được
sửa đổi 1 lần năm 2020
- Bản án của Toà án nhân dân ban hành không phải là văn bản quy phạm pháp
luật. Vì nó không áp dụng cho tất cả mọi người, mà áp dụng cho một cá nhân cụ thể và chỉ một lần
• Điều 4 Luật 2015 , điều 2, điều 151,152,153,154,155
Hãy cho biết văn bản quy phạm PL nào có giá trị pháp lí cao nhất, thấp nhất
trong hệ thống văn bản quy phạm PL hiện nay
- Cao nhất : Hiến pháp
- Thấp nhất : Quyết định của uỷ ban nhân dân cấp xã
Tiêu chí sắp xếp các văn bản pháp luật trong hệ thống văn bản PL Nhà nước
Dựa vào thang bậc giá trị pháp lí
Hãy cho biết văn bản quy phạm PL mà chủ tịch nước ban hành tên là gì?
Lệnh, quyết định của chủ tịch nước
Khi nào thì văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực?
Khi đến thời hạn có hiệu lực được quy định trong văn bản đó
• Hiệu lực trở về trước (luật hồi tố) là việc cho phép áp dụng văn bản quy
phạm luật để điều chỉnh hành vi xảy ra trước khi văn bản đó có hiệu
lực, không đặt ra trách nhiệm pháp lí nặng hơn
Khi nào văn bản ngưng hiệu lực?
- Cơ quan có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật quyết định ngưng
hiệu lực của văn bản đó trong một thời hạn nhất định để giải quyết các vấn đề kinh tế - xã hội phát sinh.
- Trường hợp cơ quan nhà nước có thẩm quyền ra quyết định bãi bỏ thì văn bản hết hiệu lực
Khi nào văn bản hết hiệu lực?
1. Hết thời hạn có hiệu lực đã được quy định trong văn bản.
2. Được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế bằng văn bản quy phạm pháp luật mới của
chính cơ quan nhà nước đã ban hành văn bản đó.
3. Bị bãi bỏ bằng một văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
4. Văn bản quy phạm pháp luật hết hiệu lực thì văn bản quy phạm pháp luật quy
định chi tiết thi hành văn bản đó cũng đồng thời hết hiệu lực.
Hiệu lực về không gian - Chương 5 trang 114
Cấu trúc của quy phạm PL từng cái là gì ? – xem khái niệm • Giả định • Quy định • Chế tài
Quan hệ pháp luật là gì? Cho biết sự khác nhau cơ bản giữa quan hệ pháp
luật và quan hệ xã hội thông thường?
Trong cuộc sống giữa người với người có rất nhiều mqh gọi là quan hệ xã hội.
Những quan hệ xã hội nào quan trọng, cơ bản và phổ biến được Nhà nước đặt ra
các quy phạm PL để điều chỉnh – Quan hệ pháp luật
Trong quan hệ thông thường chủ thể không chịu sự ràng buộc của pháp luật
• Năng lực pháp luật có trước năng lực hành vi , từ khi sinh ra trở thành
một công dân ( chỉ chấm dứt khi chết ) . Năng lực hành vi có tại thời
điểm chủ thể tự xác lập các hành vi của mình
Trường hợp nào mất năng lực hành vi, hạn chế năng lực hành vi
- Người bị tâm thần, hoặc bệnh khác mất hết khả năng nhận thức và điều khiển
hành vi toà án tuyên bố người đó mất năng lực hành vi (vẫn còn năng lực pháp luật)
- Người hạn chế: Nghiện ma tuý hoặc các chất kích thích khác
- Người có đủ năng lực hành vi: Người từ đủ 18 không rơi vào các trường hợp trên
Mọi hành vi trái pháp luật đều vi phạm pháp luật – Sai vì có nhiều hành vi trái
PL không phải VPPL nếu hành vi đó không có lỗi của người thực hiện hành vi. Ví
dụ: Phòng vệ chính đáng, tính thế cấp thiết,…
Mọi hành vi vi phạm pháp luật đều trái pháp luật - Đúng => Hành vi trái phạm
pháp luật chỉ được coi là hành vi vi phạm PL khi hành vi đó thoả mãn các dấu hiệu
bắt buộc của một vi phạm PL bên cạnh dấu hiệu trái pháp luật
Phòng vệ chính đáng là gì? Hành vi phòng vệ chính đáng có trái pháp luật không? Vì sao ?
Hành vi phòng vệ chính đáng phải không gây thiệt hại đến tính mạng, sức khoẻ
tinh thần của người khác, là hành vi trái pháp luật
Nhận định Đ/S về hành vi phòng vệ chính đáng
- Hành vi phòng vệ chính đáng phải không gây thiệt hại – Sai, có thể có thiệt hại
hoặc không có thiệt hại - đó là sự chống trả
- Được thực hiện với mục đích ngăn ngừa xâm hại - Sai, ngăn chặn, khi có một
hành vi tấn công diễn ra trước đó
- Thì không có lỗi của người đang phòng vệ - Đúng - trừ khi đi quá giới hạn của phòng vệ chính đáng.
- Mọi thiệt hại xảy ra (nếu có) tư hành vi phòng vệ chính đáng đều phải chịu
trách nhiệm pháp lý - Sai , miễn trong giới hạn của phòng vệ chính đáng kể cả khi giết người.
- Hành vi phòng vệ chính đáng là hành vi trái pháp luật không vi phạm pháp
luật - Đúng. Vì tiềm ẩn khả năng gây ảnh hướng đến tính mạng sức khoẻ ngkh đều là trái pháp luật
Tình thế cấp thiết là gì? - Hành vi sẽ gây ra thiệt hại nhỏ hơn thiệt hại khác sắp phải xảy ra
Mọi hành vi trái pháp luật hình sự đều cấu thành vi phạm pháp luật hình sự
(cấu thành tội phạm) - Sai. Tội phạm phải là người có năng lực trách nhiệm hình
sự và có năng lực hành vi và đủ tuổi chịu trách nhiệm sự
Mặt khách quan là gì? Cấu thành mặt khách quan?
Mặt khách quan là dấu hiệu bên ngoài có thể nhìn thấy được bao gồm những yếu
tố cấu thành: Hành vi trái PL, hậu quả , thời gian, địa điểm, hoàn cảnh, công cụ, phương tiện
Yếu tố nào bắt buộc phải có trong mặt khách quan để cấu thành vi phạm luật
- Hành vi trái PL là bắt buộc phải có
Suy nghĩ có phải là hành vi VPPL
- Nếu không thể hiện ra bên ngoài thì không thể xem là trái PL
- Hành vi không thể là suy nghĩ vì nó phải mang tính hiện thực
Lời nói có phải là hành vi không? Nó là hành vi bằng lời nói
Hành vi không hành động mà trái PL
Hành vi không cứu người đang ở trong tình trạng nguy hiểm tính mạng
Hành vi không cứu người có lỗi không?
Luôn luôn có lỗi cố ý gián tiếp của người đó
Hành vi không tố giác tội phạm: cũng là ko hành động nhưng trái PL Trái pháp luật là
- Không làm những gì mà PL yêu cầu (không thi hành/chấp hành pháp luật)
- Làm những gì mà PL nghiêm cấm (không tuân thủ)
- Sử dụng PL vượt quá giới hạn cho phép
- Áp dụng pháp luật không đúng đắn
Lưu ý: Áp dụng pháp luật không đúng chỉ dành cho chủ thể là Nhà nước
Yếu tố chủ quan là gì? Cấu thành
Chủ quan của VPPL là yếu tố bên trong, là thái độ, diễn biến tâm lý bên trong của
chủ thể mà giác quan người khác không thể cảm nhận chính xác được
Các yếu tố chủ quan bao gồm: Lỗi, động cơ, mục đích của chủ thể đối với hành vi
và hậu quả của hành vi VPPL Lỗi • Cố ý trực tiếp • Cố ý gián tiếp • Vô ý do quá tự tin • Vô ý do cẩu thả
Lỗi vô ý do cẩu thả là gì? Vô ý do quá tự tin là gì? Khác nhau ở điểm nào?
Vô ý do cẩu thả: Người VP không nhận thức trước hành vi của mình có thể gây ra
hậu quả nguy hại mặc dù phải thấy trước và có thể thấy trước hậu quả đó
Vô ý do quá tự tin: Người VP không nhận thấy trước hành vi của mình có thể gây
ra hậu quả nguy hại cho xã hội nhưng tin rằng hậu quả không xây ra hoặc có thể ngăn ngừa được
Các trường hợp sau :
• Ông bs tiêm nhầm thuốc dẫn đến tử vong? Bác sĩ có lỗi gì giải thích tại sao? vô ý do cẩu thả
• Ông nông dân tạo bẫy điện chuột ở ruộng làm hại người chết ở bẫy đó? Cố ý
gián tiếp, không có ý định giết người
Chủ thể vi phạm pháp luật có thể là ai? – Cá nhân, tổ chức, cơ quan có hành vi VPPL
VI PHẠM PHÁP LUẬT VÀ TRÁCH NHIỆM PHÁP LÍ
Cho các nhận định sau:
Hành vi trái PL thì phải chịu trách nhiệm pháp lí - Sai, chưa chắc đã cấu thành vi
phạm pháp luật nên chưa phải chịu trách nhiệm pháp lí, có lỗi hay không, người
thực hiện đó có năng lực hành vi hay không …
Hành vi vi phạm pháp luật thì luôn chịu trách nhiệm pháp lý - Sai, mặc dù đã
đầy đủ cấu thành VPPL nhưng vẫn có các trường hợp VPPL nhưng không chịu trách nhiệm pháp lí:
- Quá thời hạn truy cứu trách nhiệm PL
- Chủ thể thực hiện hành vi VPPL được miễn trách nhiệm pháp lí
- Đã chết hoặc mất năng lực hành vi
- Hành vi VPPL đã chuyển hoá
* Thực hiện PL và áp dụng PL
- Có 4 cách thức thực hiện PL
+ Tuân thủ pháp luật: là hành vi không làm những gì mà pháp luật đã nghiên cấm
+ Thi hành pháp luật: là hành vi làm những gì mà pháp luật yêu cầu
+ Sử dụng pháp luật: làm những việc mà pháp luật cho phép
+ Áp dụng pháp luật: cách thức thực hiện pháp luật đặc biệt nhất bởi vì nó chỉ
được thực hiện bởi những chủ thể mang quyền lực Nhà nước
BỘ MÁY NHÀ NƯỚC (63)
Các hệ thống cơ quan cấu thành bộ máy Nhà nước Việt Nam hiện nay
- Hệ thống cơ quan quyền lực, quản lí, xét xử và kiểm sát cùng với chế định chủ
tịch nước - Nguyên thủ quốc gia
Cơ quan nào là cơ quan quyền lực Nhà nước? Giải thích tại sao?
- Cơ quan quyền lực Nhà nước: Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp
- Chỉ có 2 cơ quan này vì đây là 2 cơ quan được nhân dân trực tiếp bầu ra
Vị trí pháp lí? Chức năng chính của cơ quan quyền lực Nhà nước?
Quốc hội: - Là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất (Không có nghĩa là quyền
lực Nhà nước tập trung vào Quốc hội, mà tập trung vào nhân dân) - Chức năng: + Lập hiến, lập pháp:
• Lập hiến là ban hành và sửa đổi hiến pháp
• Lập pháp là ban hành và sửa đổi văn bản quy phạm pháp luật ở cấp độ luật
bao gồm luật và bộ luật
(Chỉ có quốc hội có quyền ban hành)
+ Thực hiện quyền giám sát tối cao
+ Quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước
Hội đồng nhân dân các cấp: Là cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương
- Chức năng: quyết định và chức năng giám sát
* Hội đồng nhân dân có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm PL tên gì? - Nghị quyết
Cơ quan nào là cơ quan hành chính?
• Chính phủ, các bộ và cơ quan ngang bộ, UBND các cấp, sở, phòng, công
chức chuyên trách ở xã.
• Chính Phủ VN hiện nay có bao nhiêu Bộ và cơ quan ngang bộ? -18 bộ
và 4 cơ quan ngang bộ gồm Thanh tra Chính phủ, Ủy ban dân tộc, Ngân
hàng Nhà nước Việt Nam và Văn phòng Chính phủ
Hãy cho biết có mấy cơ quan thuộc chính phủ? - 8 cơ quan
• Đài tiếng nói Việt Nam
• Ban Quản lý Lăng chủ tịch HCM • BHXH Việt Nam
• Thông tấn xã Việt Nam
• Đài truyền hình Việt Nam
• Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam
• Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam
• Ủy ban quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp
Các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền chung
• Ở Trung ương : Chính phủ
• Ở Địa phương : UBND cấp tỉnh, huyện , xã
Các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền chuyên môn
• Ở Trung ương: Bộ và cơ quan ngang bộ
• Ở Địa phương: Sở, phòng ( 0 có cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp xã )
Vị trí pháp lí và chức năng của cơ quan hành chính?
• Chính phủ: là cơ quan hành chính Nhà nước cao nhất
• Chức năng: cơ quan quản lí thẩm quyền chung
• Chính phủ: là cơ quan chấp hành của Quốc hội
• Ai là thành viên của chính phủ? Thủ tướng, Phó thủ tướng, 18 Bộ Trưởng, 4 cơ quan ngang Bộ
• Cơ quan hành chính nhà nước ở ĐP: Là cơ quan chấp hành của hội đồng nhân dân các cấp
Cơ quan nào thực hiện chức năng xét xử, có bao nhiêu cấp xét xử? • Toà Án nhân dân
• 2 cấp xét xử: sơ thẩm và phúc thẩm
• Cơ quan nào là cơ quan công tố? Viện kiểm sát
• Chức năng: công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động tư pháp
Chủ tịch nước có phải là cơ quan Nhà nước không? Vị trí pháp lí của chủ tịch Nước
• Thực ra chỉ là một cá nhân, không thuộc hệ thống cơ quan hành chính, quyền
lực, xét xử,.. là một vị trí riêng biệt
• Vị trí PL: người đứng đầu Nhà nước
• Chủ tịch nước: là người được Quốc hội bầu ra trong số các đại biểu Quốc hội
• Văn bản quy phạm PL do chủ tịch nước ban hành tên là gì? - Lệnh và quyết định
• Văn bản quy phạm luật do chính phủ ban hành tên là gì? Nghị định
• Văn bản quy phạm do UBND ban hành tên gì? - Quyết định
• Văn bản quy phạm do Bộ Trưởng ban hành tên gì? - Thông tư
NGÀNH LUẬT HIẾN PHÁP
Tại sao nói ngành luật Hiến pháp là ngành luật độc lập trong hệ thống pháp
luật Việt Nam hiện nay?
- Có đối tượng điều chỉnh riêng và phương pháp điều chỉnh riêng (Tương tự với
những ngành luật khác)
- Đối tượng điều chỉnh: những quan hệ xã hội cơ bản nhất, quan trọng nhất:
+ Chế độ chính trị, chế độ kinh tế, văn hoá, giáo dục, an ninh quốc phòng và chính sách ngoại giao
+ Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân
+ Tổ chức và hoạt động của bộ máy Nhà nước
- Phương pháp điều chỉnh: bắt buộc, cho phép, cấm
Hãy cho biết lịch sử lập hiến của nhà nước Việt Nam đã trải qua bao nhiêu
bản Hiến pháp? Hiến pháp đầu tiên và Hiến pháp hiện hành?
- 5 Hiến pháp 1946, 1959, 1980, 1992 (bổ sung sửa đổi 2001), 2013
- Hiến pháp đầu tiên: HP 1946-do chủ tịch HCM biên soạn
- Hiến pháp hiện hành: HP 2013 có hiệu lực từ 1/1/2014
Chế định về chế độ chính trị trong Hiến pháp hiện hành qui định về vấn đề gì? - Điều 2
- Chế độ chính trị theo qui định trong Hiến Pháp Nhà nước CHXHCN Việt Nam là
nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân;
tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai
cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức.
Hãy phân biệt quyền công dân và quyền con người trong Hiến pháp?
- Quyền công dân gắn với quốc tịch - xác định lãnh thổ
- Quyền con người - bất kì ai trên thế giới - không giới hạn quốc gia, lãnh thổ
- Quyền con người rộng hơn quyền công dân
* Chương 2 Hiến Pháp năm 2013 , cho ví dụ đâu là quyền con người, đâu là quyền công dân ?
- Quyền con người : Điều 40, 43,..
- Quyền công dân : Điều 28, 29, 39, 42,..
* Tại sao Nhà nước phải ghi nhận quyền con người trong Hiến pháp? - Thể hiện
sự tôn trọng với các quyền đó và sự cam kết của Nhà nước trong việc tạo những
điều kiện thuận lợi để thực thi các quyền đó trong thực tế
Nói Hiến pháp là bản hợp đồng giữa Nhà nước và nhân dân Đúng hay Sai? Tại sao?
- Đúng, Hiến pháp là bản hợp đồng của Nhà nước và nhân dân. Trong nội dung
của HP, ghi rõ giới hạn quyền và nghĩa vụ của cả Nhà nước và công dân.
NGÀNH LUẬT HÌNH SỰ
Tại sao nói ngành luật Hình sự là ngành luật độc lập trong hệ thống PL Việt
Nam hiện nay? Đối tượng điều chỉnh và phương pháp điều chỉnh của ngành Luật Hình sự?
- Có đối tượng điều chỉnh riêng và phương pháp điều chỉnh riêng
- Đối tượng điều chỉnh: các quan hệ xã hội có tính chất nguy hiểm đáng kể cho xã hội.
- Phương pháp điều chỉnh: mệnh lệnh, quyền uy, phục tùng
Tội phạm là ai theo quy định của Luật hình sự hiện hành? Hãy cho biết độ
tuổi thấp nhất chịu trách nhiệm hình sự là mấy tuổi?
- Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự,
do người có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện
một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh
thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng,
an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm
quyền con người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, xâm phạm những lĩnh vực
khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa mà theo quy định của Bộ luật này phải bị xử lý hình sự.
- Độ tuổi thấp nhất chịu trách nhiệm hình sự là từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi
- tội rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng do cố ý
- Đối với người đủ 16 trở lên chịu trách nhiệm đối với tất cả các hành vi phạm tội trong Luật Hình sự
Hình phạt là gì? Hãy liệt kê hình phạt chính và hình phạt bổ sung
- Hình phạt là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất của Nhà nước được quy
định trong Bộ luật này, do Tòa án quyết định áp dụng đối với người hoặc pháp
nhân thương mại phạm tội nhằm tước bỏ hoặc hạn chế quyền, lợi ích của người,
pháp nhân thương mại đó.
- Hình phạt chính: cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giảm giữ, trục xuất, tù có
thời hạn, tù chung thân, tử hình
- Hình phạt bổ sung: cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công
việc nhất định; cấm cư trú, quản chế, tước một số quyền công dân, tịch thu tài sản,
phạt tiền - khi không áp dụng là hình phạt chính, trục xuất - khi không áp dụng là hình phạt chính.
Trong luật hình sự có bao nhiêu loại tội phạm? Khung hình phạt cao nhất đối
với mỗi loại tội phạm đó là gì?
- 4 loại tội phạm :
+ Tội phạm ít nghiêm trọng: Phạt tiền, phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù đến 3 năm
+ Tội phạm nghiêm trọng: Từ trên 3 năm đến 7 năm tù
+ Tội phạm rất nghiêm trọng: Từ trên 7 năm đến 15 năm tù
+ Tội phạm đặc biệt nghiêm trọng: Từ trên 15 năm đến 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình
Án treo có phải là hình phạt hay không?
- Án treo không phải là hình phạt, nó chỉ là biện pháp miễn chấp hành hình phạt
tù có điều kiện (được Tòa án áp dụng đối với người phạm tội bị phạt tù không quá
03 năm, căn cứ vào nhân thân của người phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ, xét
thấy không cần bắt họ phải chấp hành hình phạt tù)
Hãy cho biết các dấu hiệu cấu thành tội phạm
- Chủ thể, khách thể, yếu tố khách quan, yếu tố chủ quan
+ Chủ thể tội phạm: cá nhân, pháp nhân thương mại (hoạt động nhằm mục đích
sinh lợi) phải có năng lực trách nhiệm hình sự phải có năng lực chịu trách nhiệm
pháp lí hình sự (phải có năng lực hành vi hình sự - đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự
và không mất năng lực hành vi)
+ Khách thể: là những quan hệ xã hội được Luật Hình sự ghi nhận và bảo vệ
nhưng đã bị hành vi phạm tội xâm hại đến
+ Mặt khách quan: hành vi trái PL hình sự (bắt buộc phải có), thời gian, công cụ,
địa điểm, hậu quả của hành vi
* Tất cả các hành vi trái PL hình sự đều cấu thành VPPL hình sự đúng hay sai? Tại sao?
- Sai, có thể thiếu đi 4 yếu tố, hành vi trái PL hình sự là người mất năng lực hành
vi hoặc chưa đủ tuổi trách nhiệm hình sự, hoặc rơi vào các trường hợp như phòng
vệ chính đáng không cấu thành tội phạm => Không vi phạm pháp luật hình sự
+ Mặt chủ quan: Yếu tố bên trong không nhìn thấy được của một tội phạm bao
gồm: Lỗi (Yếu tố bắt buộc), động cơ và mục đích của chủ thể thực hiện hành vi phạm tội
Hãy cho biết một số nguyên tắc cơ bản khi truy cứu trách nhiệm hình sự đối
với người chưa thành niên phạm tội (Trang 191)
- Việc xử lí người dưới 18 tuổi phạm tội phải đảm bảo lợi ích tốt nhất của người
dưới 18 tuổi và chủ yếu nhằm mục đích giáo dục, giúp đỡ họ sửa chữa sai lầm,
phát triển lành mạnh trở thành công dân có ích cho xã hội
- Có nhiều tình tiết giảm nhẹ, tự nguyện khắc phục phần lớn hậu quả
- Chỉ trong TH cần thiết và căn cứ vào đặc điểm thân nhân của họ
NGÀNH LUẬT DÂN SỰ
Hãy cho biết đối tượng điều chỉnh của ngành luật dân sự? - các quan hệ xã hội
có tính chất tài sản và nhân nhân
* Chủ thể của quan hệ pháp luật dân sự: Cá nhân, pháp nhân, Nhà nước
- Dựa vào yếu tố quốc tịch có 3 loại cá nhân: công dân Việt Nam, người nước
ngoài, người không có quốc tịch
- Pháp nhân (chắc chắn là tổ chức) theo 4 điều kiện:
+ Được thành lập theo quy định của Bộ luật này + Có cơ cấu tổ chức
+ Có tài sản độc lập với cá nhân, pháp nhân khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình
+ Nhân danh mình tham gia quan hệ pháp luật một cách độc lập.
Thừa kế theo di chúc là gì? Thừa kế theo pháp luật là gì?
- Thừa kế theo di chúc là việc dịch chuyển tài sản của người đã chết cho người
còn sống theo quyết định của người để lại di sản trước khi chết thể hiện qua di chúc.
- Thừa kế theo pháp luật là thừa kế theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự thừa
kế do pháp luật quy định.
A kết hôn với B có con chung là C và D. C kết hôn với M có con chung là K và
H, A chết do bị bệnh không có di chúc, tài sản riêng của A trong thời kì hôn
nhân là 500 triệu, tài sản chung của A và B trong thời kì hôn nhân là 1 tỉ. Hãy
trả lời các câu hỏi sau đây:
Cho biết giá trị di sản thừa kế mà người chết để lại - 1 tỉ (500 triệu riêng và 500 triệu tài sản chung)
Cho biết những người được nhận thừa kế của A? - B, C, D (thuộc hàng thừa kế thứ nhất)
Giả sử C chết vì tai nạn giao thông (chết cùng ngày với A). Ai sẽ được nhận di
sản thừa kế của A? B, D, K, H (trong trường hợp người được nhận di sản chết
trước hoặc cùng thời điểm với người để lại di sản, thì con của người đó tức là cháu
của người chết sẽ được nhận di sản thay người này - thừa kế thế vị) - Chia làm 3 (B, D, K, H)
Giả sử A chết và có để lại di chúc, D là người thành niên nhưng đã mất năng
lực hành vi. Theo nội dung di chúc toàn bộ di sản thừa kế A để lại cho con trai
là C nhưng C mất. Hãy cho biết ai được nhận di sản thừa kế của A - B, D
- Thừa kế thế vị không áp dụng cho thừa kế theo di chúc
- Nếu trường hợp người chết có để lại di chúc nhưng không nhắc đến vợ , con chưa
thành niên đã thành niên mất khả năng lao động thì những người đó vẫn được nhận phần tài sản
- Những người được nhận di sản không phụ thuộc vào nội dung di chúc : vợ ,
chồng , con chưa thành niên hoặc con đã thành niên mất khả năng lao động * LƯU Ý : - Thừa kế thế vị?
- Hàng thừa kế thứ nhất, thứ hai?
- Quy định người nào được nhận di sản thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc?
NGÀNH LUẬT HÀNH CHÍNH
Đối tượng điều chỉnh của ngành luật Hành chính? - quan hệ xã hội có tính chất
chấp hành và điều hành diễn ra trong hoạt động quản lí hành chính Nhà nước.
Theo qui định của pháp luật hành chính hiện hành thì ai là cán bộ? Ai là công chức? Cán bộ • Là công dân Việt Nam
• Được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kì
• Làm việc trong cơ quan của ĐCS Việt Nam , Nhà nước , tổ chức chính trị - xã
hội ở Trung ương, ở cấp tỉnh hoặc ở cấp huyện
• Trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách Nhà nước Công chức : • Là công dân Việt Nam
• Được tuyển dụng vào biên chế và bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh chuyên môn, nghiệp vụ
• Làm việc trong cơ quan của ĐCS Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị- xã
hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện, trong cơ quan đơn vị thuộc lực lượng vũ trang
• Hưởng lương từ ngân sách Nhà nước
Hãy cho biết ở đơn vị hành chính cấp xã thì ai là cán bộ? Ai là công chức? - Cán bộ cấp xã
+ Bí thư, Phó Bí thư Đảng uỷ
+ Chủ tịch, Phó chủ tịch HĐND
+ Chủ tịch , Phó chủ tịch UBND
+ Chủ tịch Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
+ Bí thư Đoàn thanh niên Cộng sản HCM
+ Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam
+ Chủ tịch Hội đồng nhân dân Việt Nam
+ Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam
- Công chức cấp xã : + Trưởng Công an
+ Chỉ huy trưởng Quân sự + Văn phòng - Thống kê
+ Địa chính - Xây dựng - Đô thị và Môi trường (đối với phường, thị trấn), Địa
chính – Nông nghiệp - Xây dựng và Môi trường (đối với xã) + Tài chính- Kế toán + Tư pháp- Hộ tịch + Văn hóa- Xã hội
LUẬT HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH
Hãy cho biết tài sản chung của vợ chồng là gì? - Điều 33
- Tài sản chung của vợ chồng bao gồm tài sản do vợ hoặc chồng tạo ra, thu nhập do
lao động , hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi , lợi túc phát sinh từ tài sản riêng
và thu nhập hợp pháp khác trong thời kì hôn nhân, tài sản vợ chồng được thừa kế
chung hoặc tặng cho chung và những tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung
Điều kiện để đăng kí kết hôn theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện nay? - Điều 8
- Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên
- Việc kết hôn do nam, nữ tự nguyện quyết định
- Không bị mất năng lực hành vi dân sự
- Việc kết hôn không thuộc các trường hợp cấm kết hôn
+ Kết hôn giả tạo, ly hôn giả tạo
+ Tảo hôn, cưỡng ép kết hôn, lừa dối kết hôn, cản trở kết hôn
+ Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với
người khác chưa hoặc có vợ chồng hoặc đã có
+ Kết hôn hoặc chung sống với những người cùng dòng máu về trực hệ, có họ trong phạm vi 3 đời,..
Đối tượng điều chỉnh của ngành luật hôn nhân và gia đình? - Quan hệ xã hội
có tính chất nhân thân, tài sản và có liên quan đến hôn nhân, huyết thống hoặc nuôi dưỡng
Cho biết những người nào có cùng dòng máu trực hệ? Những người nào có họ trong phạm vi 3 đời?
- Những người cùng dòng máu về trực hệ là những người có quan hệ huyết thống,
trong đó người này sinh ra người kia, kế tiếp nhau (Khoản 17 Điều 3)
- Những người có họ trong phạm vi 3 đời là những người cùng một gốc sinh ra
gồm cha mẹ là đời thứ nhất, anh chị em cùng cha mẹ cùng cha khác mẹ cùng mẹ
khác cha là đời thứ hai, anh chị em con chú, con bác, con cậu, con dì là đời thứ ba (Khoản 18 Điều 3)
Cơ quan có thẩm quyền đăng kí kết hôn theo quy định của pháp luật Việt
Nam hiện nay? - UBND cấp xã (Điều 17)
Trong trường hợp đăng kí kết hôn có yếu tố nước ngoài thì sẽ đăng kí kết hôn
ở đâu? - UBND cấp huyện (Bộ phận một cửa) (Điều 37)
Nguyên tắc chia tài sản khi li hôn
• Về nguyên tắc, khi li hôn tài sản của vợ chồng được giải quyết theo thỏa
thuận, nếu không thỏa thuận được hoặc nếu thoả thuận của vợ chồng không
đầy đủ, rõ ràng thì áp dụng các quy định của Luật hôn nhân và gia đình để giải quyết • Nguyên tắc
+ Hoàn cảnh gia đình của vợ, chồng + Công sức đóng góp
+ Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất kinh doanh và nghề nghiệp
+ Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng
Thuận tình li hôn là gì ?
- Trong trường hợp vợ chồng cùng yêu cầu li hôn, nếu xét thấy hai bên thật sự tự
nguyên li hôn và đã thoả thuận về việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng,
chăm sóc, giáo dục con trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì
Toà án công nhận thuận tình li hôn.