1
ÔN TẬP GÓC Ở TÂM
A. Lý thuyết
1. Góc ở tâm
Định nghĩa: Góc ở tâm là góc có đỉnh trùng với tâm đường tròn.
Ví dụ:
AOB
là góc ở tâm (
=
α
)
- Nếu
00
0 180
α
<<
thì cung nằm bên trong góc được gọi là cung nhỏ, cung
nằm bên ngoài góc gọi là cung lớn
Trên hình vẽ ta có
- Nếu
0
180
α
=
thì mỗi cung là một nửa đường tròn.
- Cung nằm bên trong góc goi là cung bị chắn. Góc bẹt chắn nửa đường tròn
- Kí hiệu cung
AB
là
AB
2. Số đo cung
Định nghĩa: Số đo cung
AB
, kí hiệu là sđ
AB
- Cung nhỏ có số đo nhỏ hơn
0
180
, cung lớn có số đo lớn hơn
, khi hai mút của cung
trùng nhau ta có “cung không” với số đo
0
0
- Số đo của cung nhỏ bằng số đo góc ở tâm chắn cung đó
Ví dụ:
AOB
=
sđ
AB
(góc ở tâm chắn
AB
)
- Số đo của cung lớn bằng hiệu giữa
0
360
và số đo cung nhỏ (có chung hai đầu mút với cung
lớn)
- Số đo của nửa đường tròn bằng
0
180
. Cung cả đường tròn có số đo bằng
0
360
.
3. So sánh hai cung
Trong một đường tròn hay hai đường tròn bằng nhau:
- Hai cung được gọi là bằng nhau nếu chúng có số đo bằng nhau
sđ
AB
= sđ
CD
khi và chỉ khi
AB CD=
- Trong hai cung, cung nào có số đo lớn hơn được gọi là cung lớn hơn
sđ
AB
> sđ
CD
sđ
AB
> sđ
CD
khi và chỉ khi
AB CD>
4. Khi nào thì sđ
AC
+ sđ
BC
= sđ
AB
Nếu điểm
C
là một điểm nằm trên cung
AB
thì: sđ
AB
= sđ
AC
+ sđ
CB
α
B
A
O
n
m
B
A
O
C
2
B. Bài tập
Dạng 1: Tính số đo của góc ở tâm, của cung bị chắn
Cách giải:
- Đưa về cách tính số đo một góc của tam giác, tam giác
- Để tính số đo của cung nhỏ, ta tính số đo của góc ở tâm tương ứng
- Để tính số đo của cung lớn ta lấy 360
0
trừ đi số đo của cung nhỏ.
- Sử dụng tỉ số lượng giác của một góc nhọn để tính góc
- Sử dụng quan hệ giữa đường kính và dây
Bài 1:
Tính số đo cung
AB
nhỏ trong hình vẽ dưới
đây, biết rằng
0
30AOC =
và
0
80BOC =
Lời giải
Điểm
C
nằm trên cung nhỏ
AB
nên ta có:
( )
1sd AB sd AC sd BC= +
Góc ở tâm
AOC
chắn cung
AC
nên
0
30sd AC AOC= =
Góc ở tâm
BOC
chắn cung
BC
nên
0
80sd BC BOC= =
Thay vào (1) ta được:
00 0
30 80 110sd AB sd AC sd BC AOC BOC
= + = + =+=
Bài 2:
Cho đường tròn
( )
;OR
. Vẽ dây
2AB R
=
.
Tính số đo của hai cung
AB
Lời giải
Xét
AOB∆
có:
2 2 22 2 2
2OA OB R R R AB AOB+ = + = = ⇒∆
vuông tại
O
R
2
A
B
O
80
°
30
°
O
A
C
B
3
⇒
sđ
0
90AB =
Vậy số đo cung lớn là
00 0
360 90 270−=
Bài 3:
Cho đường tròn
( )
;
OR
. Vẽ dây
AB
sao cho
số đo cung nhỏ
AB
bằng nửa số đo cung
lớn
AB
. Tính diện tích tam giác
ABC
Lời giải
Vì số đo cung nhỏ bằng nửa số đo cung lớn
⇒
sđ
00 0
360 : 3 120 120
nho
AB AOB= =⇒=
AOB∆
cân tại
0
30
O AB⇒==
Kẻ
OH
vuông góc với
AB
, ta được:
2
0
1 1 11 3
.sin .sin 30 . 3.
2 2 22 4
AOB
R
OH OA A R R S AB OH R R= = =⇒= = =
Bài 4:
Cho đường tròn
O
, hai tiếp tuyến của đường
tròn tại
A
và
B
cắt nhau ở
M
, biết
0
65AMB =
a. Tính số đo
;AMO AOM
b. Tính số đo góc ở tâm tạo bởi hai bán kính
,OA OB
c. Tính số đo cung nhỏ
AB
và số đo cung lớn
AB
Lời giải
a) Chứng minh được
OM
là tia phân giác của
AMB
0 00 0 0
32,5 180 90 32,5 57,5AMO AOM⇒ = ⇒ = −− =
H
A
B
O
M
B
A
O
4
b)
0 00 0
360 180 65 115
AOB = − −=
c) sđ
nho
AB =
sđ
0
115AOB
=
; sđ
00 0
360 115 245
lon
AB =−=
Bài 5:
Trên cung nhỏ
AB
của
(
)
O
, cho hai điểm
C
và
D
sao cho cung
AB
được chia thành ba
cung bằng nhau (
AC CD DB= =
). Bán kính
OC
và
OD
cắt dây
AB
lần lượt tại
E
và
F
a. So sánh các đoạn thẳng
AE
và
BF
b. Chứng minh đường thẳng
AB
song song
với đường thẳng
CD
Lời giải
a) Chứng minh được:
OEA OFB AE FB∆ =∆ ⇒=
b) Chứng minh được:
OEF OC D=
, mà hai góc nằm ở vị trí đồng vị nên
//AB CD
Bài 6:
Cho đường tròn
( )
;
OR
, lấy điểm
M
nằm
ngoài
( )
O
sao cho
2.OM R=
Từ
M
kẻ tiếp
tuyến
MA
và
MB
với đường tròn
( )
O
(
A
và
B
là các tiếp điểm)
a. Tính
AOM
b. Tính
AOB
và số đo cung nhỏ
AB
c. Biết đoạn thẳng
OM
cắt
( )
O
tại
C
. Chứng
minh
C
là điểm chính giữa của cung nhỏ
AB
.
Lời giải
a) Xét tam giác vuông
AMO
, ta có:
0
60AOM =
(Sử dụng tỉ số lượng giác)
F
E
C
D
B
O
A
C
M
B
O
A
5
b) Tính được:
0
120AOB =
, sđ
0
120ACB =
c) Ta có:
.AOC BOC AC BC= ⇒=
Bài 7:
Cho đường tròn
( )
O
đường kính
AB
, vẽ góc
ở tâm
0
50AOC
=
với
C
nằm trên
( )
O
. Vẽ dây
CD
vuông góc với
AB
và dây
DE
song song
với
AB
a. Tính số đo cung nhỏ
BE
b. Tính số đo cung
CBE
. Từ đó suy ra ba
điểm
,,COE
thẳng hàng
Lời giải
a) Tính được sđ
0
50BE =
b) Chứng minh được: sđ
0
180 , ,CBE C O E= ⇒
thẳng hàng (đpcm)
*) Cách khác: Sử dụng
0
90CDE = ⇒
đpcm
Bài 8:
Cho
( )
;
OR
và dây cung
3.
MN R=
Kẻ
OK
vuông góc với
MN
tại
K
. Tính:
a. Độ dài
OK
theo
R
b. Số đo các góc
;MOK MON
c. Số đo cung nhỏ và cung lớn
MN
Lời giải
a) Xét tam giác vuông
OMK
, tính được
2
R
OK =
b) Tính được
00
60 ; 120MOK MON= =
c) Số đo cung nhỏ
MN
là:
0
120 ⇒
số đo cung lớn
MN
là:
0
240
D
B
A
E
O
C
K
N
M
O
6
Bài 9:
Cho
( )
;OR
các dây
,,AB CD EF
có độ dài như
sau
, 2, 3AB R CD R EF R= = =
. Tính số đo
các cung
,,AB CD EF
Lời giải
Ta có
( )
OA OB AB R OAB= = = ⇒∆
đều
00
60 60AOB sd AB⇒=⇒ =
Lại có
(
)
2
2 2 22 2 2 2
2; 2 2
OC OD R R R CD R R+ =+= = =
OCD
∆
có
222
OC OD CD
+=
Theo định lí Pitago đảo ta có
OCD∆
vuông tại
O
0
90sdCD sdCOD⇒= =
Vẽ
OH EF⊥
tại
H
, suy ra
3
22
EF R
EH = =
Xét
OHE
∆
vuông tại
H
, ta có
33
22
OE R
EH = =
OHE⇒∆
là nửa tam giác đều
0
60EOH⇒=
OEF
∆
cân tại
O
(vì
OE OF=
) có
OH
là đường cao nên cũng là đường phân giác
Do đó
00
1
2.60 120
2
EOH EOF EOF= ⇒==
sđ
EF
= sđ
EOF
=
0
120
Bài 10:
Cho đường tròn
( )
;OR
. Trên đường tròn lấy
lần lượt các điểm
,,,ABC D
sao cho các cung
,,AB BC CD
có số đo lần lượt là
00 0
60 ;90 ;120
a) Tính số đo các góc ở tâm chắn các cung ấy
và số đo các cung sau
;;ABC BCD ACD
b) Tính độ dài các dây cung
,,AB BC CD
theo
R
.
H
F
D
E
C
B
A
O
D
I
C
A
B
O
7
Lời giải
a) Ta có:
00 0
60 ; 90 ; 120AOB BOC COD= = =
00 0
60 90 150
sd ABC sd AB sd BC= + =+=
00 0
90 120 210sd BCD sd BC sdCD= + =+=
00 0 0
60 90 120 270sd ACD sd AB sd BC sdCD= + + =++ =
b) Ta có
AOB∆
cân lại có
0
60AOB AOB= ⇒∆
đều
AB OA R
⇒==
Theo định lí Pitago ta có:
2 2 22
22BC BD OC R BC R= + = ⇒=
0 00
360 270 90 2
AOD AD BC R= − =⇒==
Vậy
OI CD⊥
Tam giác vuông
COI
có
0
60COI =
nên là nửa tam giác đều
13
22 2
RR
OI OC CI⇒= =⇒=
Do đó
23
CD CI R= =
.
8
Dạng 2: Chứng minh hai cung bằng nhau
Cách giải: Để chứng minh hai cung (của một đường tròn) bằng nhau ta chứng minh hai cung
này có cùng một số đo
Bài 1:
Cho tam giác
ABC
cân tại
A
. Vẽ dường tròn
tâm
O
, đường kính
BC
. Đường tròn
( )
O
cắt
AB
và
AC
lần lượt tại
M
và
N
a. Chứng minh các cung nhỏ
BM
và
CN
có
số đo bằng nhau
b. Tính
,MON
biết
0
40BAC =
.
Lời giải
a) Chứng minh được:
( )
BOM CON cgc BM CN
∆ =∆ ⇒=
b) Tính được:
0
100MON =
Bài 2:
Cho hai đường tròn đồng tâm
( )
;
OR
và
3
;
2
R
O




trên đường tròn nhỏ lấy một điểm
M
. Tiếp tuyến tại
M
của đường tròn nhỏ cắt
đường tròn lớn tại
A
và
B
. Tia
OM
cắt
đường tròn lớn tại
C
a. Chứng minh rằng:
CA CB=
b. Tính số đo hai cung
AB
Lời giải
a. Ta có:
AM OB⊥
(tính chất hai tiếp tuyến)
+)
AOB∆
cân tại O
12
O O CA CB⇒=⇒ =
(hai góc ở tâm bằng nhau thì hai cung bị chắn bằng
nhau)
2
1
C
M
B
A
O
N
M
O
C
B
A
9
b. Ta có:
MA MB
=
(đường kính vuông góc với dây)
2
2
2 2 22
3
24 2
RR R
MA OA OM R MA AB R

= − =− =⇒=⇒=



AOB∆
có ba cạnh bằng nhau
0
60AOB⇒=⇒
sđ
0
60AB = ⇒
sđ
0
300
lon
AB =
.
Bài 3:
So sánh các cung nhỏ trong hình vẽ dưới đây.
Biết rằng
00 0
100 ; 20 ; 100
MON ONP POQ= = =
0
140MOQ =
Lời giải
Ta có sđ
0
140MQ MOQ= =
(góc ở tâm
MOQ
chắn cung
MQ
)
sđ
0
100MN MON= =
(góc ở tâm
MON
chắn cung
MN
)
sđ
0
20NP NOP= =
(góc ở tâm
NOP
chắn cung
NP
)
sđ
0
100PQ POQ= =
(góc ở tâm
POQ
chắn cung
PQ
)
Lại có:
0
100MON POQ sd MN sd PQ MN PQ= = ⇔ = ⇔=
+)
00
100 140
MON MOQ sd MN s d MQ MN MQ< ⇔ < ⇔ < ⇔<
+)
00
20 100 NOP MPN sd NP sd MN NP MN< ⇔ < ⇔ < ⇔<
Vậy
NP MN PQ MQ<=<
.
140
°
100
°
20
°
100
°
N
P
Q
M
O

Preview text:

ÔN TẬP GÓC Ở TÂM A. Lý thuyết n 1. Góc ở tâm
Định nghĩa: Góc ở tâm là góc có đỉnh trùng với tâm đường tròn. O Ví dụ:  α
AOB là góc ở tâm ( =α ) B - Nếu 0 0
0 < α <180 thì cung nằm bên trong góc được gọi là cung nhỏ, cung A m
nằm bên ngoài góc gọi là cung lớn Trên hình vẽ ta có - Nếu 0
α =180 thì mỗi cung là một nửa đường tròn.
- Cung nằm bên trong góc goi là cung bị chắn. Góc bẹt chắn nửa đường tròn
- Kí hiệu cung AB là  AB 2. Số đo cung
Định nghĩa: Số đo cung AB , kí hiệu là sđ  AB
- Cung nhỏ có số đo nhỏ hơn 0
180 , cung lớn có số đo lớn hơn 0 180 , khi hai mút của cung
trùng nhau ta có “cung không” với số đo 0 0
- Số đo của cung nhỏ bằng số đo góc ở tâm chắn cung đó Ví dụ:  AOB = sđ 
AB (góc ở tâm chắn  AB )
- Số đo của cung lớn bằng hiệu giữa 0
360 và số đo cung nhỏ (có chung hai đầu mút với cung lớn)
- Số đo của nửa đường tròn bằng 0
180 . Cung cả đường tròn có số đo bằng 0 360 . 3. So sánh hai cung
Trong một đường tròn hay hai đường tròn bằng nhau:
- Hai cung được gọi là bằng nhau nếu chúng có số đo bằng nhau sđ  AB = sđ 
CD khi và chỉ khi  =  AB CD
- Trong hai cung, cung nào có số đo lớn hơn được gọi là cung lớn hơn sđ  AB > sđ  CD sđ  AB > sđ 
CD khi và chỉ khi  >  AB CD O 4. Khi nào thì sđ  AC + sđ  BC = sđ  AB B
Nếu điểm C là một điểm nằm trên cung AB thì: sđ  AB = sđ  AC + sđ  CB A C 1 B. Bài tập
Dạng 1: Tính số đo của góc ở tâm, của cung bị chắn Cách giải:
- Đưa về cách tính số đo một góc của tam giác, tam giác
- Để tính số đo của cung nhỏ, ta tính số đo của góc ở tâm tương ứng
- Để tính số đo của cung lớn ta lấy 3600 trừ đi số đo của cung nhỏ.
- Sử dụng tỉ số lượng giác của một góc nhọn để tính góc
- Sử dụng quan hệ giữa đường kính và dây Bài 1:
Tính số đo cung AB nhỏ trong hình vẽ dưới B đây, biết rằng  0 AOC = 30 và  0 BOC = 80 80° O 30° C A Lời giải
Điểm C nằm trên cung nhỏ AB nên ta có:  =  +  sd AB sd AC sd BC ( ) 1 Góc ở tâm 
AOC chắn cung AC nên  =  0 sd AC AOC = 30 Góc ở tâm 
BOC chắn cung BC nên  =  0 sd BC BOC = 80
Thay vào (1) ta được:  =  +  =  +  0 0 0
sd AB sd AC sd BC AOC BOC = 30 + 80 =110 Bài 2: Cho đường tròn ( ;
O R) . Vẽ dây AB = R 2 .
Tính số đo của hai cung AB O R 2 A B Lời giải Xét A ∆ OB có: 2 2 2 2 2 2
OA + OB = R + R = 2R = AB ⇒ A
∆ OB vuông tại O 2 ⇒ sđ  0 AB = 90 Vậy số đo cung lớn là 0 0 0 360 − 90 = 270 Bài 3: Cho đường tròn ( ;
O R) . Vẽ dây AB sao cho
số đo cung nhỏ AB bằng nửa số đo cung O
lớn AB . Tính diện tích tam giác ABC A H B Lời giải
Vì số đo cung nhỏ bằng nửa số đo cung lớn ⇒ sđ  0 0 = = ⇒  0 ABnho 360 :3 120 AOB =120 A
∆ OB cân tại ⇒  =  0 O A B = 30
Kẻ OH vuông góc với AB , ta được: 2 0 1 1 1 1 R 3 OH = . OA sin A = .
R sin 30 = R ⇒ S = AB OH = R R = AOB . 3. 2 2 2 2 4 Bài 4:
Cho đường tròn O , hai tiếp tuyến của đường
tròn tại A và B cắt nhau ở M , biết  0 AMB = 65 A a. Tính số đo   AM ; O AOM M
b. Tính số đo góc ở tâm tạo bởi hai bán kính O , OA OB B
c. Tính số đo cung nhỏ AB và số đo cung lớn AB Lời giải
a) Chứng minh được OM là tia phân giác của  AMB ⇒  0 = ⇒  0 0 0 0 AMO 32,5
AOM =180 − 90 − 32,5 = 57,5 3 b)  0 0 0 0 AOB = 360 −180 65 − =115 c) sđ  ABnho = sđ  0 AOB =115 ; sđ  0 0 0
ABlon = 360 −115 = 245 Bài 5: Trên cung nhỏ 
AB của (O) , cho hai điểm C và D sao cho cung 
AB được chia thành ba O
cung bằng nhau (  =  =  AC CD DB ). Bán kính
OC và OD cắt dây AB lần lượt tại E và F A E F B
a. So sánh các đoạn thẳng AE và BF C D
b. Chứng minh đường thẳng AB song song
với đường thẳng CD Lời giải
a) Chứng minh được: O ∆ EA = O
∆ FB ⇒ AE = FB
b) Chứng minh được:  = 
OEF OCD , mà hai góc nằm ở vị trí đồng vị nên AB / /CD Bài 6: Cho đường tròn ( ;
O R) , lấy điểm M nằm A
ngoài (O) sao cho OM = 2 .
R Từ M kẻ tiếp
tuyến MA và MB với đường tròn (O) ( A và M O
B là các tiếp điểm) C a. Tính  AOM b. Tính 
AOB và số đo cung nhỏ AB B
c. Biết đoạn thẳng OM cắt (O) tại C . Chứng
minh C là điểm chính giữa của cung nhỏ AB . Lời giải
a) Xét tam giác vuông AMO , ta có:  0 AOM = 60
(Sử dụng tỉ số lượng giác) 4 b) Tính được:  0 AOB =120 , sđ  0 ACB =120
c) Ta có:  =  ⇒  =  AOC BOC AC BC. Bài 7:
Cho đường tròn (O) đường kính AB , vẽ góc C ở tâm  0
AOC = 50 với C nằm trên (O) . Vẽ dây
CD vuông góc với AB và dây DE song song A B O với AB
a. Tính số đo cung nhỏ  BE D E b. Tính số đo cung 
CBE . Từ đó suy ra ba
điểm C,O, E thẳng hàng Lời giải a) Tính được sđ  0 BE = 50
b) Chứng minh được: sđ  0
CBE =180 ⇒ C,O, E thẳng hàng (đpcm)
*) Cách khác: Sử dụng  0 CDE = 90 ⇒ đpcm Bài 8: Cho ( ;
O R) và dây cung MN = R 3. Kẻ OK
vuông góc với MN tại K . Tính: a. Độ dài O OK theo R b. Số đo các góc   MOK;MON M K N
c. Số đo cung nhỏ và cung lớn  MN Lời giải a) Xét tam giác vuông R
OMK , tính được OK = 2 b) Tính được  0 =  0
MOK 60 ;MON =120 c) Số đo cung nhỏ  MN là: 0
120 ⇒ số đo cung lớn  MN là: 0 240 5 Bài 9: Cho ( ;
O R) các dây AB,CD, EF có độ dài như B C
sau AB = R,CD = R 2, EF = R 3 . Tính số đo A
các cung AB,CD, EF E O D H F Lời giải
Ta có OA = OB = AB(= R) ⇒ OA ∆ B đều ⇒  0 = ⇒  0 AOB 60 sd AB = 60
Lại có OC + OD = R + R = R CD = (R )2 2 2 2 2 2 2 2 2 ; 2 = 2R OC ∆ D có 2 2 2
OC + OD = CD
Theo định lí Pitago đảo ta có OC ∆
D vuông tại O ⇒  =  0 sdCD sdCOD = 90
Vẽ OH ⊥ EF tại H , suy ra EF R 3 EH = = 2 2 Xét OHE ∆
vuông tại H , ta có OE 3 R 3 EH = = 2 2 ⇒ OHE ∆
là nửa tam giác đều ⇒  0 EOH = 60 OE ∆
F cân tại O (vì OE = OF ) có OH là đường cao nên cũng là đường phân giác Do đó  1 =  ⇒  0 0 EOH EOF EOF = 2.60 =120 2 sđ  EF = sđ  EOF = 0 120 Bài 10: Cho đường tròn ( ;
O R) . Trên đường tròn lấy B lần lượt các điểm C ,
A B,C, D sao cho các cung
AB, BC,CD có số đo lần lượt là 0 0 0 60 ;90 ;120 O A
a) Tính số đo các góc ở tâm chắn các cung ấy I
và số đo các cung sau    ABC; BC ; D ACD
b) Tính độ dài các dây cung AB, BC,CD theo D R . 6 Lời giải a) Ta có:  0 =  0 =  0
AOB 60 ; BOC 90 ;COD =120  =  +  0 0 0
sd ABC sd AB sd BC = 60 + 90 =150  =  +  0 0 0
sd BCD sd BC sdCD = 90 +120 = 210  =  +  +  0 0 0 0
sd ACD sd AB sd BC sdCD = 60 + 90 +120 = 270 b) Ta có A
∆ OB cân lại có  0 AOB = 60 ⇒ A
∆ OB đều ⇒ AB = OA = R
Theo định lí Pitago ta có: 2 2 2 2
BC = BD + OC = 2R ⇒ BC = R 2  0 0 0
AOD = 360 − 270 = 90 ⇒ AD = BC = R 2 Vậy OI ⊥ CD
Tam giác vuông COI có  0
COI = 60 nên là nửa tam giác đều 1 R R 3
⇒ OI = OC = ⇒ CI = 2 2 2
Do đó CD = 2CI = R 3 . 7
Dạng 2: Chứng minh hai cung bằng nhau
Cách giải: Để chứng minh hai cung (của một đường tròn) bằng nhau ta chứng minh hai cung này có cùng một số đo Bài 1:
Cho tam giác ABC cân tại A . Vẽ dường tròn A tâm
O , đường kính BC . Đường tròn (O) cắt
AB và AC lần lượt tại M và N M N
a. Chứng minh các cung nhỏ  BM và  CN có số đo bằng nhau B O C b. Tính  MON, biết  0 BAC = 40 . Lời giải a) Chứng minh được: ∆ = ∆ ( ) ⇒  =  BOM CON cgc BM CN b) Tính được:  0 MON =100 Bài 2:
Cho hai đường tròn đồng tâm ( ; O R) và  R 3   ; O  
trên đường tròn nhỏ lấy một điểm 2    O
M . Tiếp tuyến tại M của đường tròn nhỏ cắt 1 2
đường tròn lớn tại A và B . Tia OM cắt B A M
đường tròn lớn tại C C
a. Chứng minh rằng:  =  CA CB
b. Tính số đo hai cung AB Lời giải
a. Ta có: AM ⊥ OB (tính chất hai tiếp tuyến) +) A
∆ OB cân tại O ⇒  =  ⇒  =  O O
CA CB (hai góc ở tâm bằng nhau thì hai cung bị chắn bằng 1 2 nhau) 8
b. Ta có: MA = MB (đường kính vuông góc với dây) 2 2   2 2 2 2 R 3 R R
MA = OA − OM = R −   =
⇒ MA = ⇒ AB = R  2  4 2   A
∆ OB có ba cạnh bằng nhau ⇒  0 AOB = 60 ⇒ sđ  0 AB = 60 ⇒ sđ  0 AB = . lon 300 Bài 3:
So sánh các cung nhỏ trong hình vẽ dưới đây. P N Biết rằng  0 =  0 =  0
MON 100 ;ONP 20 ; POQ =100 20° Q 100°  0 MOQ =140 140° 100° O M Lời giải Ta có sđ  =  0
MQ MOQ =140 (góc ở tâm  MOQ chắn cung  MQ ) sđ  =  0
MN MON =100 (góc ở tâm  MON chắn cung  MN ) sđ  =  0
NP NOP = 20 (góc ở tâm  NOP chắn cung  NP ) sđ  =  0
PQ POQ =100 (góc ở tâm  POQ chắn cung  PQ ) Lại có:  =  0 = ⇔  =  ⇔  =  MON POQ 100 sd MN sd PQ MN PQ +) 0 0 < ⇔  <  ⇔  <  ⇔  <  100 140 MON MOQ sd MN sd MQ MN MQ +) 0 0 < ⇔  <  ⇔  <  ⇔  <  20 100 NOP MPN sd NP sd MN NP MN
Vậy  <  =  <  NP MN PQ MQ . 9