



















Preview text:
Tài liệu thuộc sở hữu của BE BETTER - Mỗi ngày đều cố gắng hướng về tương lai E-LOGISTICS
❗Bộ tài liệu được tự biên soạn dựa vào sự tìm hiểu và trong suốt quá trình học của BE BETTER. Nếu
có bất cứ vấn đề gì không hiểu về tài liệu, vui lòng inbox cho BE BETTER tại link facebook: Be Better
Tài liệu thuộc sở hữu của BE BETTER - Mỗi ngày đều cố gắng hướng về tương lai MỤC LỤC
MỤC LỤC..........................................................................................................................................................................
CHƯƠNG 1: Tổng quan về E-logistics............................................................................................................................
I. Logistics:....................................................................................................................................................................
1. Khái niệm (Slide 5-6)..........................................................................................................................................
2. Bản chất: (Slide 7)...............................................................................................................................................
3. Phân loại logistics (Slide 8).................................................................................................................................
II. E-logistics:................................................................................................................................................................
1. Khái niệm (Slide 9)..............................................................................................................................................
2. Lịch sử phát triển của e-logistics (Slide 10-11)...................................................................................................
3. Vai trò và vị trí của e-logistics (Slide 12-13)......................................................................................................
4. Tạo ra giá trị thông qua e-logistics (Slide 14).....................................................................................................
5. Lộ trình xây dựng năng lực e-logistics (Slide 15)...............................................................................................
6. Xây dựng năng lực e-logistics (Slide 16)............................................................................................................
III. E-logistics trong TMĐT:.........................................................................................................................................
1. Khái niệm thương mại điện tử (Slide 17)............................................................................................................
2. Lợi ích của TMĐT (Slide 18)..............................................................................................................................
3. Thách thức của TMĐT (Slide 19).......................................................................................................................
4. Tác động của TMĐT tới e-logistics (Slide 20)....................................................................................................
5. Vai trò của e-logistics trong TMĐT....................................................................................................................
6. Sự khác biệt giữa logistics và e-logistics (Slide 21)............................................................................................
7. Quy trình logistics tổng thể (Slide 22-23)...........................................................................................................
IV. Mô hình e-logistics trong TMĐT:...........................................................................................................................
1. Mô hình e-logistics trong TMĐT (Slide 24-25)..................................................................................................
2. Mô hình e-logistics định hướng khách hàng (Slide 26-28).................................................................................
3. Tương quan giữa dịch vụ và chi phí (Slide 29-32)..............................................................................................
V. E-logistics và Chuỗi cung ứng tinh gọn...................................................................................................................
CHƯƠNG 2: Chiến lược E-logistics................................................................................................................................
I. Xây dựng chiến lược E-logistics:...............................................................................................................................
1. Chiến lược E-logistics (Slide 3)..........................................................................................................................
2. Căn cứ xây dựng chiến lược (Slide 4-6)..............................................................................................................
3. Quy trình chiến lược e-logistics (Slide 7-10)......................................................................................................
II. Lựa chọn thuê ngoài E-Logistics:.............................................................................................................................
1. Thuê ngoài dịch vụ e-logistics (Slide 11)............................................................................................................
2. Mối quan hệ với lực lượng bên ngoài (Slide 12).................................................................................................
3. Phân loại đơn vị cung ứng dịch vụ e-logistics (Slide 13-14)...............................................................................
4. Căn cứ của quyết định thuê ngoài dịch vụ e-logistics (Slide 15)........................................................................
5. Ưu điểm và rủi ro của quyết định thuê ngoài (slide 16)......................................................................................
6. Quy trình lựa chọn đối tác (Slide 17-19).............................................................................................................
III. Logistics ngược trong TMĐT:.................................................................................................................................
1. Khái niệm và Vai trò (Slide 20)..........................................................................................................................
2. Dòng Logistics ngược trong chuỗi cung ứng (Slide 21).....................................................................................
3. Thực trạng Logistics ngược trong TMĐT Việt Nam hiện nay?.......................................................................... 2
Tài liệu thuộc sở hữu của BE BETTER - Mỗi ngày đều cố gắng hướng về tương lai
IV. Kiểm soát hoạt động logistics:................................................................................................................................
1. Khái niệm và Mục tiêu (Slide 22).......................................................................................................................
2. Tiêu chuẩn kiểm soát logistics (slide 23)............................................................................................................
V. Xu hướng công nghệ và chiến lược logistics (slide 24)...........................................................................................
1. Điện toán đám mây và thị trường e-logistics (slide 25-27).................................................................................
2. Công nghệ truyền thông không dây/ di động (slide 28-29).................................................................................
3. Web 3.0 và mạng xã hội (slide 30-31)................................................................................................................
4. Công nghệ thực tế tăng cường (slide 32-33).......................................................................................................
5. Dữ liệu lớn và hệ thống hỗ trợ ra quyết định (slide 34-36).................................................................................
6. Tác động của xu hướng công nghệ (slide 37)......................................................................................................
CHƯƠNG 3: Hạ tầng cơ sở của E-Logistics...................................................................................................................
I. Hạ tầng CNTT............................................................................................................................................................
1. Hạ tầng công nghệ thông tin (slide 4-6)..............................................................................................................
2. Hạ tầng TMĐT (slide 7-14)................................................................................................................................
3. Hệ thống thông tin (slide 15-18)..........................................................................................................................
4. Hệ thống thông tin logistics (slide 19-26)...........................................................................................................
5. Yêu cầu đối với HTTT Logistics (slide 27)........................................................................................................
6. Dòng liên kết trong HTTT Logistics (slide 28)...................................................................................................
7. Cấu trúc HTTT logistics (slide 29)......................................................................................................................
8. Hệ thống phần mềm ứng dụng trong logistics (slide 30)....................................................................................
9. Ứng dụng CNTT trong logistics (slide 31-35)....................................................................................................
II. Hạ tầng hệ thống phân phối hàng hóa.......................................................................................................................
1. Hạ tầng phân phối vật chất (slide 36-37)............................................................................................................
2. Phương án thiết kế mạng lưới phân phối (slide 38-45).......................................................................................
3. Kho bãi trong mạng lưới phân phối (slide 46-48)...............................................................................................
III. Hệ thống CSHT tích hợp.........................................................................................................................................
1. Hệ thống giao thông thông minh - ITS (slide 49-50)..........................................................................................
2. Lưới điện thông minh (slide 51-53)....................................................................................................................
CHƯƠNG 4: E-Logistics đầu ra......................................................................................................................................
1. Tổng quan về Outbound Logistics:...........................................................................................................................
2. E-fulfillment..............................................................................................................................................................
CASE STUDY VỀ ÁP DỤNG CÔNG NGHỆ TRONG OUTBOUND LOGISTICS..................................................
CASE STUDY 1: ALIBABA.................................................................................................................................
CASE STUDY 2: JINGDONG.COM.....................................................................................................................
CASE STUDY 3: LAZADA/ SHOPEE..................................................................................................................
3. E-distribution.............................................................................................................................................................
4. E-payment..................................................................................................................................................................
5. E-CRM......................................................................................................................................................................
CHƯƠNG 5: E-logistics đầu vào trong TMĐT..............................................................................................................
I. Mua hàng điện tử (eProcurement):.............................................................................................................................
1. Chiến lược và tác nghiệp mua hàng:...................................................................................................................
2. Thông tin hỗ trợ mua hàng:.................................................................................................................................
3. Các giải pháp mua hàng trực tuyến:.................................................................................................................... 3
Tài liệu thuộc sở hữu của BE BETTER - Mỗi ngày đều cố gắng hướng về tương lai
3.1. Mô hình bên bán làm trung tâm: (Trang 55-56).........................................................................................
3.2. Mô hình bên mua làm trung tâm: (Trang 57-58)........................................................................................
3.3. Sàn giao dịch điện tử: (Trang 58-60)..........................................................................................................
4. Quản lý Catalog và mua hàng tại bàn: (Trang 60-64).........................................................................................
5. Phần mềm tiêu chuẩn cho mua hàng tại bàn: (Trang 65-67)...............................................................................
6. Thị trường cung cấp dịch vụ mua hàng điện tử: (Trang 67-68)..........................................................................
II. Hợp đồng điện tử:.....................................................................................................................................................
1. Quá trình thương lượng trực tuyến:.....................................................................................................................
2. Dịch vụ hỗ trợ quá trình thương lượng:...............................................................................................................
3. Chữ ký điện tử:....................................................................................................................................................
4. XML và hợp đồng điện tử: (trang 100)...............................................................................................................
III. Quản trị tồn kho:......................................................................................................................................................
1. Hiểu quản trị tồn kho:.........................................................................................................................................
2. Hệ thống kiểm soát tồn kho:...............................................................................................................................
3. Hoạch định hàng tồn kho và độ chính xác: (phần này không có trong slide nha)..............................................
IV. Thách thức của TMĐT đối với kho hàng: (từ phần này là slide nha)..................................................................
CHƯƠNG 6: Cơ sở pháp lý trong TMĐT....................................................................................................................... 4
Tài liệu thuộc sở hữu của BE BETTER - Mỗi ngày đều cố gắng hướng về tương lai
CHƯƠNG 1: Tổng quan về E-logistics I. Logistics:
1. Khái niệm (Slide 5-6) *) Ví dụ: -
Amazon nổi tiếng với chiến lược hậu cần được thực hiện nhờ mạng lưới các trung tâm phân phối, phân
loại và vận chuyển toàn cầu của cty. Sp được chuyển đến các trung tâm thực hiện của cty trước khi
chuyển đến các trung tâm phân loại và được đưa lên nhiều phương thức vận chuyển (xe tải, máy bay) giao hàng riêng của cty -
Vinamilk: nguyên liệu dùng để sx sữa đến từ 2 nguồn chính: các nông trại chuyên nuôi bò sữa hoặc
nhập khẩu ở các quốc gia khác. Sau đó được đưa vào nhà máy sx tạo ra sp. Song song đó, bộ phận
marketing quảng bá thương hiệu, sp kết hợp chặt chẽ với bộ phận tiếp nhận nguyên liệu, sx và vận
chuyển đảm bảo khi thấy được nhu cầu khách hàng thì cung sẽ luôn đủ cầu, các sản phẩm sữa đến được
tay người tiêu dùng đúng lúc, đúng thời điểm, tạo uy tín và thương hiệu. -
Một cửa hàng quần áo boutique đặt hàng từ các nhà thiết kế và nhà sx. Hàng hóa thành phẩm đến kho
phân phối chính của nhà bán lẻ để lấy hàng. Các mặt hàng đầu tiên được tách ra – được chia nhỏ từ bao
bì thương mại số lượng lớn đến các gói hàng tiêu dùng cá nhân. Mã vạch được thêm vào, sau đó các mặt
hàng được phân loại, đóng gói và chuyển đến cửa hàng hoặc nhà kho gần đó. Logistics cho nhà bán lẻ
bắt đầu với việc tiêu thụ hàng hóa và tiếp tục thông qua việc vận chuyển những hàng hóa đó đến điểm
đến cuối cùng của họ, trong trường hợp này là một cửa hàng truyền thống, không phải khách hàng cuối cùng.
2. Bản chất: (Slide 7)
3. Phân loại logistics (Slide 8)
3.1. Theo lĩnh vực hoạt động: -
Logistics dịch vụ: Tổng Công Ty CP Bưu Chính Viettel cung cấp dịch vụ Chuyển phát nhanh hàng hóa
bưu kiện và dịch vụ Logistics trong nước và quốc tế tại Việt Nam: Các dịch vụ chuyển phát, Khai thuế
hải quan, vận tải hàng gom, Vận chuyển hàng nguyên chuyến, quản lý kho vận, Vâ •n tải đường bô •,
đường biển, đường không,…
3.2. Theo phương thức khai thác hoạt động -
Logistics bên thứ nhất (1PL): Một trang trại trồng rau sạch tự trồng rau, sơ chế, đóng gói, xử lý đơn
hàng và trực tiếp vận chuyển hàng tới các chợ nông sản hay siêu thị. -
Logistics bên thứ 2 (2PL): Nông trại trồng rau củ quả sạch thuê một công ty cung cấp dịch vụ 2PL vận
chuyển hàng hóa đến các chợ và siêu thị trên khắp cả nước, điều này giúp cho việc vận chuyển nhanh
hơn và tiết kiệm được chi phí cho việc giao hàng -
Logistics bên thứ 3 (3PL hay TPL): là người thay mặt chủ hàng tổ chức thực hiện và quản lý các dịch vụ
logistics cho từng bộ phận chức năng (đóng gói, bảo quản, vận chuyển). Shopee hiện nay là sản TMĐT
lớn nhất Việt Nam sử dụng dịch vụ 3PLs. Shopee đang hợp tác với 9 đơn vị vận chuyển: VNPOst, GHN, GHTK, J&T Express… -
Logistics bên thứ 4 (4PL hay FPL): Nông trại trồng rau củ sạch thuê một công ty cung cấp dịch vụ tư
vấn, thiết kế chuỗi cung ứng (4PL) từ vườn ra thị trường thế nào cho tốt, lập kế hoạch đầu ra, đầu vào.
Khi có đơn của khách hàng, các 3PL trong hệ thống sẽ lo vận chuyển bảo quản từ vườn tới tận tay khách hàng.
3.3. Theo đối tượng hàng hóa -
Logistics ngành ô tô: CÔNG TY CỔ PHẦN TMDV LOGISTICS ĐÔNG DƯƠNG II. E-logistics: 1. Khái niệm (Slide 9)
⇒ Toàn bộ hoạt động E-logistics nhằm tổ chức và hỗ trợ việc vận chuyển hàng hóa từ nơi cung ứng đến nơi
tiêu dùng qua các giao dịch mua bán trực tuyến được gọi là hoạt động E-logistics. *) Ví dụ: 5
Tài liệu thuộc sở hữu của BE BETTER - Mỗi ngày đều cố gắng hướng về tương lai -
DHL Express – Công ty logistics nổi tiếng toàn cầu. Với số lượng đơn hàng vận chuyển trong khối
Thương mại điện tử đã tăng từ 10% (2013) lên hơn 20% (2016) trong tổng số các đơn hàng quốc tế.
DHL Express là một trong những Công ty tiên phong ứng dụng các tiến bộ của e-logistics trong hoạt
động giao nhận cũng như quản lý toàn bộ chuỗi cung ứng của mình. -
FedEx đã đưa ra nhiều dịch vụ theo dõi chuỗi cung ứng và báo cáo trực tuyến. Khách hàng của FedEx
Trade Networks có thể có được thông tin chính xác đến từng phút về hàng xuất nhập khẩu 24/7 -
ALS Thái Nguyên đã có những bước đột phá trong việc ứng dụng công nghệ thông tin để quản lý dịch
vụ vận tải và hệ thống kho hàng. Dịch vụ vận tải được giám sát qua hệ thống GPS thời gian thực, quy
trình khai thác hiện đại bằng các trang thiết bị và hệ thống công nghệ thông tin tiên tiến; Thông tin trạng
thái từng lô hàng được cập nhật liên tục theo thời gian thực bằng hệ thống PDA, điện thoại thông minh;
Kho lưu trữ hàng hóa được quản lý dựa trên hệ thống mã vạch thông minh.
2. Lịch sử phát triển của e-logistics (Slide 10-11)
3. Vai trò và vị trí của e-logistics (Slide 12-13) 3.1. Vị trí: -
Là công cụ liên kết các hoạt động kinh tế trong một quốc gia và toàn cầu qua việc cung cấp nguyên liệu,
sx, lưu thông phân phối, mở rộng thị trường. -
Tối ưu hóa chu trình lưu chuyển của SX, KD từ khâu đầu vào đến khi sp đến tay người tiêu dùng cuối cùng -
Tiết kiệm và giảm chi phí trong lưu thông phân phối -
Mở rộng thị trường trong buôn bán quốc tế, góp phần giảm chi phí, hoàn thiện và tiêu chuẩn hóa chứng
từ trong kd đặc biệt trong buôn bán vận tải quốc tế -
Nâng cao hiệu quả quản lý, giảm thiểu chi phí sx trong quá trình sx, tăng cường sức cạnh tranh cho dn -
Tạo ra giá trị gia tăng về thời gian và địa điểm -
Cho phép DN di chuyển hàng hóa và DV hiệu quả đến KH -
Hỗ trợ nhà quản lý ra quyết định chính xác trong hoạt động sx kd, là một nguồn lợi tiềm tàng cho DN
3.2.Vai trò đối với chuỗi cung ứng tổng thể: -
Dòng sản phẩm: Đảm bảo đúng, đủ về số lượng và chất lượng của hàng hóa và dịch vụ từ nhà cung cấp tới khách hàng -
Dòng thông tin: Thông tin về các đơn đặt hàng được cập nhật thường xuyên và nhanh chóng, cho phép
người mua theo dõi quá trình vận chuyển hàng hóa và hóa đơn chứng từ giữa người bán và người mua.
Trong thị trường TMĐT dòng thông tin đóng vai trò cực kỳ quan trọng, đây là yếu tố duy nhất có tiềm
năng vừa góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ logistics vừa làm giảm tổng chi phí trong toàn chuỗi cung ứng. -
Dòng thanh toán: Các phương thức thanh toán được chấp nhận hiện nay bao gồm: thanh toán qua thẻ,
thanh toán qua các loại ví điện tử, thanh toán trực tiếp… rất nhiều sự lựa chọn thanh toán của người
mua, từ đó rút ra hiệu quả kinh doanh. *) Ví dụ: (1) Amazon
Amazon đã sử dụng công nghệ blockchain để theo dõi hàng hóa từ khi bắt đầu sản xuất đến khi đến tay
người tiêu dùng. Điều này giúp Amazon giảm thiểu rủi ro thất lạc hàng hóa và tăng cường hiệu quả hoạt động.
+ Amazon cũng đã sử dụng công nghệ IoT để thu thập dữ liệu từ các thiết bị trong chuỗi cung ứng. Dữ
liệu này được sử dụng để giúp Amazon hiểu rõ hơn về hoạt động của chuỗi cung ứng và đưa ra các
quyết định tối ưu hơn. Điều này đã giúp: ⇒
+ Tăng tốc độ giao hàng: Amazon đã giảm thời gian giao hàng trung bình cho các đơn hàng của mình xuống dưới 2 ngày
+ Giảm chi phí vận chuyển: trung bình cho mỗi đơn hàng của mình xuống khoảng 10%.
+ Tăng cường sự hài lòng của khách hàng: Khách hàng của Amazon ngày càng hài lòng hơn với tốc độ
giao hàng và chi phí vận chuyển của công ty. 6
Tài liệu thuộc sở hữu của BE BETTER - Mỗi ngày đều cố gắng hướng về tương lai (2) GHTK
Đại dịch Covid-19 với những biến động khôn lường là nguyên nhân gây ra đứt gãy chuỗi cung ứng toàn
cầu, nhưng cũng là tác nhân tạo nên sự thay đổi rõ rệt của ngành giao thông vận tải và logistics. Nhận thấy cơ
hội đó GHTK đã nỗ lực thay đổi bắt kịp xu thế của toàn cầu. Doanh nghiệp từng bước chuyển sang một giai
đoạn mới, đã áp dụng e-logistics vào các hoạt động sau:
+ Sử dụng hệ thống quản lý kho hàng (WMS) và hệ thống quản lý vận tải (TMS) để tự động hóa các quy
trình kho vận, giúp nâng cao hiệu quả và giảm thiểu sai sót.
+ Sử dụng công nghệ định vị GPS để theo dõi vị trí của đơn hàng, giúp khách hàng dễ dàng tra cứu và
theo dõi tình trạng đơn hàng của mình.
+ Sử dụng công nghệ chatbot để hỗ trợ khách hàng giải đáp thắc mắc và khiếu nại, giúp nâng cao chất
lượng dịch vụ khách hàng.
⇒ Việc áp dụng e-logistics đã giúp GHTK cải thiện hiệu quả hoạt động của chuỗi cung ứng, nâng cao chất
lượng dịch vụ và tăng cường khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp
4. Tạo ra giá trị thông qua e-logistics (Slide 14) *) Ví dụ: -
Năm 2012, UPS xây dựng phần mềm quản lý đội xe và thiết lập lộ trình tối ưu cho tài xế giao hàng. Kể
từ đó, năng suất của người lái xe đã tăng lên đáng kể, giảm chi phí nhiên liệu và lượng khí thải carbon,
hàng hóa được đưa đến tay người tiêu dùng nhanh chóng giúp UPS tiết kiệm được từ 300 triệu đến 400
triệu USD mỗi năm đem tới trải nghiệm dịch vụ giao nhận tốt cho khách hàng -
Jingdong đã cho ra mắt Drone giao hàng tới tay những người dân tại những vùng nông thôn giúp họ có
thể tiếp cận tới nhiều mặt hàng hơn vốn chỉ có ở những trung tâm thương TMĐT và e-logistics trong TMĐT
5. Lộ trình xây dựng năng lực e-logistics (Slide 15)
6. Xây dựng năng lực e-logistics (Slide 16)
III. E-logistics trong TMĐT:
1. Khái niệm thương mại điện tử (Slide 17)
2. Lợi ích của TMĐT (Slide 18)
3. Thách thức của TMĐT (Slide 19)
4. Tác động của TMĐT tới e-logistics (Slide 20)
5. Vai trò của e-logistics trong TMĐT -
Lưu kho: Việc quản lý và duy trì dự trữ cần đảm bảo chính xác, linh hoạt, yêu cầu cao trong áp dụng các
loại máy móc thiết bị tự động và sử dụng các hệ thống phần mềm quản lý kho. -
Chuẩn bị đơn hàng: cho phép tăng năng suất cung ứng, nâng cao tính chính xác, giảm thời gian chờ đợi
của khách, nâng cao hiệu quả bán hàng -
Giao hàng hiệu quả: Giao hàng bao gồm điều phối đơn hàng, xuất hàng từ kho cho KH hoặc bên chuyển
phát, cập nhật thông tin tới KH. Các doanh nghiệp có thể tự tiến hàng hoặc thuê các dịch vụ giao nhận
từ các công ty Logistics bên thứ ba:
+ Giao hàng tại kho của người bán: Buy online, pick-up in-store hay mua hàng online,khách đến lấy hàng
tại cửa hàng. Cách này KH đến tận kho, cửa hàng của nhà cung cấp để thanh toán và nhận hàng.
+ Giao hàng tại địa chỉ người mua: Cho phép hàng hóa được giao đến vị trí khách hàng yêu cầu, tạo thuận
lợi cho khách nhưng lại làm tăng chi phí và nguồn lực logistics đáng kể. Lúc này nhà bán lẻ B2C sẽ phải
chịu toàn bộ chi phí vận chuyển và giao hàng, trong trường hợp còn hạn chế về vốn và năng lực giao
nhận vận chuyển thì rất khó thực hiện. -
Dropshipping: là giao hàng bỏ qua khâu vận chuyển là mô hình rất tối ưu, cho phép mua sản phẩm cá
biệt từ người bán buôn và chuyển trực tiếp đến khách hàng của DN. Lợi ích của dropshipping là không
cần nhiều vốn, không tồn kho, quay vòng vốn nhanh, không có áp lực về thời gian. Đặc biệt nó phù hợp
với các DN bán lẻ B2C hoàn toàn thiếu mạng lưới nhà kho, phương tiện vận tải, đội ngũ giao hàng vì đã
tận dụng được toàn bộ năng lực logistics của nhà cung ứng -
Hệ thống thông tin hậu cần nhanh chóng và chính xác: hệ thống thông tin luôn được duy trì, các thông
tin mới được cập nhật gần như là ngay lập tức. Từ đó các nhà quản trị có thể dễ dàng nắm bắt thông tin 7
Tài liệu thuộc sở hữu của BE BETTER - Mỗi ngày đều cố gắng hướng về tương lai
và điều phối hoạt động của hệ thống. Bên cạnh đó, dựa vào hệ thống thông tin có thể hiểu được tài
nguyên thị trường, nền tảng hậu cần và hiểu cách sử dụng linh hoạt các nguồn lực. Người tiêu dùng
cũng có thể theo dõi được tình trạng hàng hóa của mình trên hệ thống của doanh nghiệp. -
Giao tiếp giữa doanh nghiệp với khách hàng được cải thiện. Khách hàng có thể trực tiếp phản hồi những
vấn đề về sản phẩm, hoạt động giao hàng… với doanh nghiệp qua hệ thống thông tin có sẵn. Qua đó
doanh nghiệp nắm bắt được xu hướng người tiêu dùng và có những sự cải thiện phù hợp với thị trường.
Người tiêu dùng cũng nhờ đó mà thỏa mãn hơn và tạo nên niềm tin đối với doanh nghiệp -
Giảm thiểu chi phí và tăng doanh thu: e-logistics giúp tối ưu hóa quy trình xử lý đơn hàng, lưu trữ cũng
như vận chuyển bằng cách quản trị có hệ thống chuỗi cung ứng. Điều này sẽ làm tăng số lượng hàng
hóa có thể cung ứng cho thị trường, cải thiện chất lượng dịch vụ, tạo niềm tin cho khách hàng, từ đó
tăng doanh thu của doanh nghiệp - Ví dụ:
(1) Công ty Giao Hàng Nhanh (GHN) đã ứng dụng công nghệ blockchain để quản lý đơn hàng và vận tải.
Blockchain giúp GHN đảm bảo tính minh bạch và an toàn trong quá trình vận chuyển hàng hóa. Cụ thể,
blockchain được sử dụng để lưu trữ thông tin về đơn hàng, như thông tin khách hàng, thông tin hàng
hóa, thông tin vận chuyển,... Blockchain cũng được sử dụng để theo dõi vị trí của hàng hóa trong quá
trình vận chuyển. ⇒ Nhờ ứng dụng blockchain, GHN đã nâng cao chất lượng dịch vụ và giảm thiểu các
rủi ro trong quá trình vận chuyển hàng hóa.
(2) Tiki là một trong những sàn thương mại điện tử hàng đầu tại Việt Nam. Công ty đã áp dụng nhiều giải
pháp e-logistics tiên tiến để nâng cao hiệu quả vận chuyển hàng hóa. Một trong những giải pháp e-
logistics nổi bật của Tiki là việc sử dụng công nghệ định vị GPS để theo dõi hành trình của đơn hàng.
Nhờ đó, khách hàng có thể dễ dàng tra cứu được vị trí hiện tại của đơn hàng của mình. Ngoài ra Tiki
cũng đã áp dụng giải pháp kho đa chức năng (multi-functional warehouse) để tối ưu hóa không gian kho
bãi. Giải pháp này giúp Tiki có thể lưu trữ nhiều loại hàng hóa khác nhau trong cùng một kho, giúp tiết
kiệm chi phí và thời gian vận chuyển.
6. Sự khác biệt giữa logistics và e-logistics (Slide 21) Điểm khác biệt Logistics E-logistics Mục tiêu Chi phí hiệu quả
Tốc độ nhanh hơn và có thể đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Cách thức truyền
Thu thập thông tin qua fax, giấy tờ Thu thập thông tin qua Internet, dữ liệu điện tử đạt thông tin
và hệ thống thông tin quản lý (MIS) (EDI), radio frequency identification (RFID) và Integrate IS Liên kết Chuỗi cung ứng hạn chế
Mở rộng trong toàn chuỗi cung ứng Thời gian giao hàng Chậm Nhanh Cấu trúc nhà kho Hàng tuần, hàng tháng Liên tục
7. Quy trình logistics tổng thể (Slide 22-23)
IV. Mô hình e-logistics trong TMĐT:
1. Mô hình e-logistics trong TMĐT (Slide 24-25)
2. Mô hình e-logistics định hướng khách hàng (Slide 26-28)
3. Tương quan giữa dịch vụ và chi phí (Slide 29-32)
Khi chất lượng dịch vụ tăng, có thể thấy:
+ Tổng chi phí logistics ban đầu sẽ nghịch biến đến một điểm nhất định, sau đó sẽ đồng biến 8
Tài liệu thuộc sở hữu của BE BETTER - Mỗi ngày đều cố gắng hướng về tương lai
+ Tổng chi phí logistics khi không tính thêm chi phí mất khách hàng do thiếu hàng hóa bán tỷ lệ thuận với
chất lượng dịch vụ vì khi chất lượng dịch vụ tăng đồng nghĩa các chi phí kia cũng tăng theo do nhu cầu
cao của khách hàng đòi hỏi doanh nghiệp phải đáp ứng, cộng thêm chi phí đầu vào để duy trì (xăng để
vận chuyển, chi phí lưu kho,...)
+ Chi phí mất khách hàng do thiếu hàng hóa bán tỷ lệ nghịch khi chất lượng dịch vụ tăng vì lúc này khách
hàng sẽ tin tưởng vào thương hiệu, gia tăng tỷ lệ đặt hàng thu hút nhiều khách hàng hơn ⇒
+ Chi phí vận chuyển tỷ lệ thuận vì yêu cầu của khách hàng ngày càng cao: Khách hàng ngày càng đòi hỏi
cao hơn về chất lượng dịch vụ vận chuyển, chẳng hạn như thời gian giao hàng nhanh chóng, chính xác,
bảo đảm hàng hóa không bị hư hỏng, mất mát. Để đáp ứng những yêu cầu này, các doanh nghiệp
logistics cần đầu tư thêm vào các yếu tố như: Công nghệ: Sử dụng các công nghệ tiên tiến để theo dõi
hàng hóa, đảm bảo giao hàng đúng thời gian và địa điểm; Nhân lực: Đào tạo nhân viên chuyên nghiệp,
có kinh nghiệm, đảm bảo xử lý các tình huống phát sinh một cách nhanh chóng và hiệu quả; Cơ sở hạ
tầng: Đầu tư vào cơ sở hạ tầng hiện đại, đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng hóa với số lượng lớn và khối
lượng lớn; Chi phí đầu vào tăng: Chi phí nhiên liệu, chi phí nhân công, chi phí bảo hiểm, chi phí kho
bãi,... đều có xu hướng tăng cao. Điều này cũng góp phần làm tăng chi phí vận chuyển; Sự cạnh tranh
gay gắt trong ngành logistics: Để cạnh tranh với các doanh nghiệp khác, các doanh nghiệp logistics cần
nâng cao chất lượng dịch vụ của mình. Điều này cũng dẫn đến việc tăng chi phí vận chuyển.
+ Chi phí dự trù hàng hóa tỷ lệ nghịch vì khi chất lượng dịch vụ tăng khiến khách hàng cảm thấy hài lòng
và muốn sử dụng hàng hóa của doanh nghiệp ⇒ giảm bớt chi phí lưu trữ hàng trong kho, vòng quay hàng tồn kho nhanh chóng
V. E-logistics và Chuỗi cung ứng tinh gọn (Slide 33-36) *) Ví dụ:
(1) Công ty Apple là một trong những công ty áp dụng chuỗi cung ứng tinh gọn thành công nhất trên thế
giới. Công ty đã áp dụng nhiều nguyên tắc của chuỗi cung ứng tinh gọn, bao gồm:
+ Sản xuất theo nhu cầu (demand-driven manufacturing): Apple chỉ sản xuất số lượng hàng hóa cần thiết
để đáp ứng nhu cầu của khách hàng, giúp giảm thiểu tồn kho và lãng phí.
+ Lập kế hoạch theo nhu cầu (demand-driven planning): Apple sử dụng dữ liệu về nhu cầu của khách
hàng để lập kế hoạch sản xuất và vận chuyển, giúp tối ưu hóa chuỗi cung ứng.
+ Tự động hóa (automation): Apple đã tự động hóa nhiều quy trình trong chuỗi cung ứng, giúp giảm thiểu lỗi và tăng hiệu quả.
(2) Công ty Toyota là một trong những công ty áp dụng thành công chuỗi cung ứng tinh gọn. Công ty đã
áp dụng nhiều nguyên tắc của chuỗi cung ứng tinh gọn, bao gồm:
+ Tập trung vào khách hàng: Toyota luôn đặt nhu cầu của khách hàng lên hàng đầu. Công ty nghiên cứu
kỹ lưỡng nhu cầu của khách hàng để sản xuất ra những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của khách hàng.
+ Loại bỏ lãng phí: Toyota luôn tìm cách loại bỏ lãng phí trong chuỗi cung ứng của mình. Lãng phí bao
gồm: lãng phí thời gian, lãng phí vật liệu, lãng phí nhân lực, lãng phí tài nguyên,...
+ Tăng cường sự liên kết: Toyota luôn duy trì sự liên kết chặt chẽ giữa các thành viên trong chuỗi cung
ứng. Sự liên kết này giúp Toyota có thể đáp ứng nhanh chóng nhu cầu của khách hàng.
+ Sản xuất theo phương pháp Just-in-time (JIT): Phương pháp này giúp giảm thiểu lượng hàng tồn kho
bằng cách chỉ sản xuất hoặc mua hàng hóa khi cần thiết.
+ Hệ thống Kanban: Hệ thống này giúp quản lý hàng tồn kho hiệu quả bằng cách sử dụng thẻ Kanban để
xác định số lượng hàng hóa cần thiết.
+ Sản xuất 5S: Phương pháp này giúp cải thiện hiệu quả sản xuất bằng cách loại bỏ sự lộn xộn, không cần thiết
(3) Công ty Walmart là một trong những công ty bán lẻ lớn nhất thế giới. Công ty đã áp dụng nhiều giải
pháp chuỗi cung ứng tinh gọn để nâng cao hiệu quả hoạt động.
+ Một trong những giải pháp chuỗi cung ứng tinh gọn nổi bật của Walmart là việc sử dụng công nghệ
RFID (Radio Frequency Identification) để theo dõi hàng hóa trong chuỗi cung ứng. Công nghệ RFID
giúp Walmart có thể theo dõi chính xác vị trí của hàng hóa, từ đó giúp giảm thiểu tình trạng thất lạc hàng hóa. 9
Tài liệu thuộc sở hữu của BE BETTER - Mỗi ngày đều cố gắng hướng về tương lai
+ Walmart cũng đã áp dụng giải pháp kho đa chức năng (multi-functional warehouse) để tối ưu hóa không
gian kho bãi. Giải pháp này giúp Walmart có thể lưu trữ nhiều loại hàng hóa khác nhau trong cùng một
kho, giúp tiết kiệm chi phí và thời gian vận chuyển.
⇒ Nhờ áp dụng chuỗi cung ứng tinh gọn, Walmart đã đạt được nhiều thành công trong kinh doanh. Công ty đã
trở thành một trong những nhà bán lẻ lớn nhất thế giới.
“Mô hình E-logistics ĐỊNH HƯỚNG KHÁCH HÀNG” -
là một mô hình logistics trong thương mại điện tử tập trung vào việc đáp ứng nhu cầu và mong đợi của khách hàng.
Lazada là một trong những sàn thương mại điện tử lớn nhất ở Việt Nam. Công ty đã áp dụng nhiều giải pháp để
mang lại trải nghiệm mua sắm tốt nhất cho khách hàng, bao gồm:
● Giao hàng nhanh chóng: Lazada cung cấp nhiều lựa chọn giao hàng, đáp ứng nhu cầu đa dạng của
khách hàng. Công ty cũng hợp tác với nhiều đối tác vận chuyển để đảm bảo giao hàng nhanh chóng và
chính xác. Điều này giúp khách hàng có được trải nghiệm mua sắm tốt hơn, khi họ có thể nhận được
hàng hóa trong thời gian ngắn nhất.
● Giá cả cạnh tranh: Lazada thường xuyên có các chương trình khuyến mãi giảm giá cho dịch vụ giao
hàng. Điều này giúp khách hàng tiết kiệm chi phí khi mua sắm trên Lazada. Đây là một yếu tố quan
trọng để thu hút và giữ chân khách hàng, đặc biệt là trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt giữa các sàn thương mại điện tử.
● Dịch vụ khách hàng thân thiện: Lazada có đội ngũ chăm sóc khách hàng chuyên nghiệp, sẵn sàng hỗ trợ
khách hàng 24/7. Đội ngũ này có thể giúp khách hàng giải quyết các vấn đề liên quan đến giao hàng, đổi
trả hàng hóa,... Điều này giúp khách hàng cảm thấy hài lòng và tin tưởng khi mua sắm trên Lazada.
______________________________________________________________________________ 10
Tài liệu thuộc sở hữu của BE BETTER - Mỗi ngày đều cố gắng hướng về tương lai
CHƯƠNG 2: Chiến lược E-logistics I.
Xây dựng chiến lược E-logistics:
1. Chiến lược E-logistics (Slide 3)
2. Căn cứ xây dựng chiến lược (Slide 4-6)
3. Quy trình chiến lược e-logistics (Slide 7-10) II.
Lựa chọn thuê ngoài E-Logistics:
1. Thuê ngoài dịch vụ e-logistics (Slide 11)
● Tại sao các doanh nghiệp lớn vẫn phải thuê ngoài dịch vụ Logistics:
Các doanh nghiệp lớn vẫn phải thuê ngoài dịch vụ Logistics vì một số lý do sau: -
Tập trung vào hoạt động kinh doanh cốt lõi: Các doanh nghiệp lớn thường tập trung vào hoạt động kinh
doanh cốt lõi của mình, chẳng hạn như sản xuất, marketing hoặc bán hàng. Họ có thể thuê ngoài dịch vụ
Logistics để tập trung nguồn lực và năng lực của mình vào các hoạt động này. -
Tiết kiệm chi phí: Thuê ngoài dịch vụ Logistics có thể giúp các doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, đặc biệt
là khi doanh nghiệp có quy mô lớn và có nhu cầu vận chuyển hàng hóa phức tạp. -
Nâng cao hiệu quả: Các nhà cung cấp dịch vụ Logistics chuyên nghiệp có thể cung cấp dịch vụ hiệu quả
hơn so với các doanh nghiệp tự thực hiện. Điều này là do các nhà cung cấp dịch vụ Logistics có chuyên
môn và kinh nghiệm trong lĩnh vực Logistics, đồng thời họ có thể tận dụng quy mô và nguồn lực của
mình để nâng cao hiệu quả hoạt động. -
Tăng cường khả năng cạnh tranh: Thuê ngoài dịch vụ Logistics có thể giúp các doanh nghiệp tăng
cường khả năng cạnh tranh. Điều này là do các doanh nghiệp có thể tập trung vào các hoạt động cốt lõi
của mình và tận dụng lợi thế của các nhà cung cấp dịch vụ Logistics để cải thiện hiệu quả và giảm chi phí. Ví dụ:
Amazon thuê ngoài dịch vụ Logistics cho các công ty như FedEx, UPS và DHL. Điều này giúp Amazon
tập trung vào hoạt động kinh doanh cốt lõi của mình là bán lẻ trực tuyến.
Samsung thuê ngoài dịch vụ Logistics cho các công ty như DHL và Kuehne + Nagel. Điều này giúp
Samsung tập trung vào hoạt động sản xuất và bán hàng. Ví dụ: Viettel post
Câu này có thể trả lời dựa theo slide căn cứ quyết định thuê ngoài dịch vụ logistics
2. Mối quan hệ với lực lượng bên ngoài (Slide 12)
*) Ví dụ mối quan hệ giữa Shopee và GHTK:
Mối quan hệ giữa Shopee và Giao hàng tiết kiệm là mối quan hệ hợp tác chiến lược, mang tính
win-win. Hai bên đều có lợi ích và đóng góp quan trọng cho sự phát triển của nhau.
Shopee là một trong những sàn thương mại điện tử lớn nhất tại Việt Nam, với lượng truy cập và
doanh số bán hàng khổng lồ. Để đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng hóa cho các đơn hàng trên Shopee,
Shopee cần một đối tác vận chuyển uy tín, có mạng lưới phủ sóng rộng khắp và chất lượng dịch vụ tốt.
Giao hàng tiết kiệm là một công ty vận chuyển hàng hóa nội địa hàng đầu tại Việt Nam, với điểm
mạnh là vận chuyển hàng hóa với tốc độ nhanh, cùng mạng lưới phủ sóng rộng khắp 63 tỉnh thành trên cả
nước. Giao hàng tiết kiệm cũng có thế mạnh về công nghệ, với hệ thống quản lý vận hành hiện đại, giúp tối
ưu hóa hoạt động vận chuyển.
Lợi ích của Shopee khi hợp tác với Giao hàng tiết kiệm ●
Nâng cao chất lượng dịch vụ vận chuyển: Giao hàng tiết kiệm có chất lượng dịch vụ tốt, được
khách hàng đánh giá cao. Khi hợp tác với Giao hàng tiết kiệm, Shopee có thể nâng cao chất lượng
dịch vụ vận chuyển cho các đơn hàng trên sàn, từ đó gia tăng sự hài lòng của khách hàng và thu hút
thêm nhiều khách hàng mới. ●
Tăng cường trải nghiệm mua sắm của khách hàng: Giao hàng tiết kiệm có nhiều hình thức vận
chuyển đa dạng, phù hợp với nhu cầu của nhiều khách hàng. Khi hợp tác với Giao hàng tiết kiệm, 11
Tài liệu thuộc sở hữu của BE BETTER - Mỗi ngày đều cố gắng hướng về tương lai
Shopee có thể cung cấp cho khách hàng nhiều lựa chọn về hình thức vận chuyển, từ đó mang đến
trải nghiệm mua sắm tốt hơn cho khách hàng. ●
Giảm chi phí vận chuyển: Giao hàng tiết kiệm có mức giá vận chuyển cạnh tranh. Khi hợp tác với
Giao hàng tiết kiệm, Shopee có thể giảm chi phí vận chuyển cho các đơn hàng trên sàn, từ đó tăng
lợi nhuận cho Shopee và các nhà bán hàng trên sàn.
Lợi ích của Giao hàng tiết kiệm khi hợp tác với Shopee ●
Tăng trưởng doanh thu: Shopee là một trong những sàn thương mại điện tử lớn nhất tại Việt Nam,
với lượng đơn hàng khổng lồ. Khi hợp tác với Shopee, Giao hàng tiết kiệm có thể tiếp cận được
lượng lớn khách hàng tiềm năng, từ đó tăng trưởng doanh thu. ●
Nâng cao uy tín thương hiệu: Shopee là một thương hiệu uy tín, được nhiều khách hàng tin tưởng.
Khi hợp tác với Shopee, Giao hàng tiết kiệm có thể nâng cao uy tín thương hiệu của mình, từ đó thu
hút thêm nhiều khách hàng mới. ●
Tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp khác: Shopee có mối quan hệ hợp tác với nhiều doanh
nghiệp lớn tại Việt Nam. Khi hợp tác với Shopee, Giao hàng tiết kiệm có thể tăng cường hợp tác với
các doanh nghiệp này, từ đó mở rộng thị trường và phát triển kinh doanh.
3. Phân loại đơn vị cung ứng dịch vụ e-logistics (Slide 13-14)
1 PL: Tất cả hoạt động logistics đều do chính doanh nghiệp tự tổ chức và thực hiện từ việc sở hữu hàng
hóa, lưu trữ và quản lý kho hàng, xử lý đơn hàng, đóng gói đến việc vận chuyển, giao hàng. Trong mô hình
1PL, doanh nghiệp phải tự mình đầu tư các trang thiết bị, công cụ như phương tiện vận tải, nhà xưởng, thiết bị
bốc dỡ, sắp xếp,… cũng như đào tạo kỹ năng, chuyên môn cho nhân sự vận hành.
Ví dụ: Một nông trại tại Đà Lạt tự mình trồng rau củ, sơ chế, đóng gói, xử lý đơn hàng và trực tiếp vận
chuyển đến các chợ nông sản hoặc cửa hàng tạp hóa.
Thông thường, dịch vụ 1PL được sử dụng bởi các doanh nghiệp có quy mô ,
nhỏ hàng hóa dễ vận
chuyển, và khoảng cách vận chuyển ngắn, thường là trong nước. Hoặc có thể là một doanh nghiệp rất lớn, có
khả năng tự điều phối hoạt động Logistics của mình, việc sử dụng thuê ngoài dịch vụ 1PL có thể là một lựa
chọn giúp họ tối ưu chi phí của mình.
2 PL: là hình thức thuê dịch vụ đơn lẻ từ một nhà cung cấp dịch vụ (bên thứ 2) mà ở đó, bên thứ 2 này
chỉ đảm nhận một trong các loại hình dịch vụ như kho bãi hay vận chuyển, làm thủ tục hải quan,… và không
chịu trách nhiệm về các hoạt động khác.
Cùng một nông trại trồng rau củ tại Đà Lạt như thế, họ sẽ thuê một công ty dịch vụ (2PL) để vận chuyển
hàng hóa đến các chợ và siêu thị trên cả nước. Điều này giúp cho họ không những đảm bảo thời gian giao hàng
đến đối tác mà còn tối ưu được chi phí cho việc giao hàng.
Ví dụ DN 2PL: các hãng tàu Wan Hai, Maersk, Evergreen, MOL, NYK – những hãng vận tải biển lớn
trên thế giới hay các hãng hàng không, hãng vận tải bộ
3 PL: là mô hình bao gồm một chuỗi dịch vụ có với nhau để tính kết nối
thay doanh nghiệp quản lý gần
như toàn bộ các hoạt động vận hành. Các dịch vụ bao gồm luân chuyển, tồn trữ hàng hoá, xử lý thông tin,
thông quan xuất nhập khẩu, giao hàng,…
Ví dụ: từ nông trại rau củ Đà Lạt, nhà cung cấp 3PL sẽ chịu trách nhiệm đóng gói, bảo quản cà chua
trong các thùng giấy, và sau đó vận chuyển từ nông trại đến cửa hàng tạp hóa hoặc siêu thị trên khắp địa bàn cả
nước. Bên cạnh đó, nhà cung cấp dịch vụ 3PL sẽ đảm bảo cả về mặt chất lượng, số lượng, thời gian giao hàng
của rau củ cho cả bên A (nông trại) và bên B (khách hàng). Việc của nông trại chỉ phải là sản xuất đúng số lượng mà thôi!
Ví dụ DN 3PL: Viettel Post, Giao hàng nhanh, Giao hàng tiết kiệm,...
Viettel Post: Được thành lập năm 1997, Viettel Post cam kết mang đến cho khách hàng các giải pháp
vận chuyển hàng hóa. Ngay cả trong nước và quốc tế một cách nhanh chóng với phương châm “Nhanh, an toàn,
hiệu quả và tiện lợi”. Bằng những nỗ lực không ngừng, Viettel Post đã trở thành một trong những thương hiệu
hàng đầu Việt Nam. Chuyên về chuyển phát với hàng loạt bưu cục. Trung tâm điều hành và mạng lưới phủ rộng
đến 100% tỉnh, thành phố trong cả nước.
Hệ thống mạng lưới Viettel Post: 12
Tài liệu thuộc sở hữu của BE BETTER - Mỗi ngày đều cố gắng hướng về tương lai
● Viettel Post đã phủ 100% mạng lưới chuyển phát kể cả các huyện đảo trên toàn lãnh thổ Việt Nam.
● Bưu cục (điểm nhận thư hàng chuyển phát nhanh): có gần 680 bưu cục, trong đó:
+ 300 bưu cục cấp 1 (tại các thành phố/tỉnh thành)
+ 380 bưu cục cấp 2 và 3 (tại trung tâm quận/huyện và các cụm cư dân)
● Có 300 đại lý nhận chuyển phát thư hàng trên toàn quốc.
● Có gần 1000 phương tiện vận chuyển đủ trọng tải, xe đầu kéo, xe container đảm bảo phục vụ khách
hàng kịp thời, nhanh, an toàn.
Các dịch vụ Viettel Post cung cấp:
● Dịch vụ chuyển phát /giao hàng nhanh (VCN)
● Dịch vụ chuyển phát hỏa tốc (VHT),
● Dịch vụ chuyển phát /giao hàng tiết kiệm (VTK)
● Dịch vụ chuyển phát nhanh giao hàng thu tiền/ Ship COD
● Vận chuyển, lưu giữ hàng hóa trong toàn bộ chuỗi cung ứng (dịch vụ bốc xếp, dịch vụ kho bãi, dịch
vụ đại lý hải quan, kế hoạch vận chuyển hàng hóa, tiếp nhận và xử lý hàng trả lại, hàng tồn kho, hàng cũ,…)
● Dịch vụ vận tải quốc tế đường bộ, đường thủy và nhiều ngành nghề khác
4 PL: là mô hình được phát triển trên nền tảng của mô hình 3PL. Công ty cung cấp dịch vụ 4PL sẽ quản
lý các hoạt động logistics cũng như các hoạt động trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Bên cạnh đó, nhà cung cấp
4PL sẽ cung cấp thông tin chi tiết về cho các doanh nghiệp.
quản lý chiến lược chuỗi cung ứng
Với ví dụ về nông trại rau củ ở trên, nông trại sẽ được công ty dịch vụ 4PL tư vấn thiết kế chuỗi cung ứng từ
vườn ra thị trường, hướng đến một quy trình vận hành hiệu quả và tối ưu nhất, lập kế hoạch đầu ra đầu vào và
khi có đơn hàng các 3PL trong hệ thống sẽ đảm nhận việc vận chuyển, bảo quản từ vườn tới tận tay khách hàng.
Ví dụ DN 4PL: CÔNG TY TNHH SCHENKER VIỆT NAM, Công ty DKSH Việt Nam, Nippon Express, Kuehne + Nagel,...
Schenker là một trong những tập đoàn doanh nghiệp lớn mạnh hàng đầu của nước Đức nói riêng và thế
giới nói chung hoạt động trong lĩnh vực logistics. Schenker hiện đã có văn phòng đại diện tại hầu hết các nước
trên thế giới và đã khẳng định được vị thế của mình trên thị trường quốc tế trong lĩnh vực mà mình đang hoạt
động. Có mặt tại Việt Nam từ 1991, DB Schenker đã gây dựng danh tiếng là một trong những Nhà cung cấp
Logistics được ưa chuộng nhất tại Việt Nam. Công ty cung cấp giải pháp vận tải đường biển và hàng không
cũng như các dịch vụ logistics liên quan khác cho các thương hiệu toàn cầu hoạt động ở Việt Nam cũng như các
công ty nội địa. Công ty cUng phát triển các giải pháp riêng cho các ngành thiết bị điện tử, bán dẫn, thời trang,
hàng tiêu dùng nhanh, dược phẩm và các ngành công nghiệp chăm sóc sức khỏe. Với mạng lưới rộng lớn, công
ty đã trở thành nhà cung cấp dịch vụ Logistics được tin tưởng và an toàn trên thế giới.
4. Căn cứ của quyết định thuê ngoài dịch vụ e-logistics (Slide 15)
Mức độ 1: Tự thực hiện (In-house): Doanh nghiệp tự thực hiện tất cả các hoạt động logistics, từ vận tải,
kho bãi, thủ tục hải quan,...
Mức độ 2: Sử dụng lực lượng bên ngoài (Outsource): Doanh nghiệp thuê ngoài một số hoạt động
logistics, chẳng hạn như vận tải, kho bãi,...
Mức độ 3: Tìm kiếm đối tác mạnh, có năng lực (Partner): Doanh nghiệp hợp tác với các đối tác logistics
có năng lực để thực hiện các hoạt động logistics.
Mức độ 4: Trở thành đối tác lãnh đạo (Leadership): Doanh nghiệp là đối tác chiến lược của các nhà
cung cấp dịch vụ logistics, cùng nhau phát triển chuỗi cung ứng.
5. Ưu điểm và rủi ro của quyết định thuê ngoài (slide 16)
*) Ví dụ thuê ngoài:
● Lấy ví dụ về 1 doanh nghiệp TMĐT thuê ngoài dv logistics: Case study Lazada 13
Tài liệu thuộc sở hữu của BE BETTER - Mỗi ngày đều cố gắng hướng về tương lai
Dù In-house logistics mang lại nhiều lợi ích, 3PL vẫn là một hình thức không thể thay thế. Ngay cả khi
đã có năng lực tự triển khai tốt, Lazada vẫn đang hợp tác với hơn 50 3PL. Bên cạnh hợp tác sâu với AnterAja,
Tokopedia "duy trì tính trung lập trong hợp tác với tất cả các công ty logistics", theo bà Mailoa nói. Ngoài
AnterAja, Tokopedia hiện đang làm việc với 12 công ty logistics khác nhau, bao gồm Gojek, Grab, IndoPaket,
J&T, JNE, Lion Parcel, Ninja Xpress (Ninja Van), và SiCepat.
Theo TechInAsia, đặc thù của khu vực Đông Nam Á khiến hoạt động logistics ở đây phức tạp hơn
thông thường. Địa hình phức tạp (ví dụ như Indonesia có hơn 17.000 đảo), các thành phố đông đúc và quy
hoạch chưa tốt làm việc giao đơn hàng trở thành một việc không đơn giản. Đây là lúc chuyên môn của các 3PL phát huy tác dụng.
Thuê ngoài hoạt động logistics giúp các công ty TMĐT "tập trung vào các mảng kinh doanh khác để thúc đẩy
tăng trưởng", ông Paul Loo, giám đốc vận hành Lalamove đưa ra nhận định. Phát triển và duy trì một đội xe
riêng có thể đáp ứng nhu cầu của thị trường là một nhiệm vụ lớn. Theo ông Loo, chi phí của nhiệm vụ không
nhỏ khi bao gồm việc mua phương tiện, thuê lái xe có kinh nghiệm, bảo trì phương tiện và phát triển công nghệ
quản lý. Bên cạnh đó, ông Loo nói rằng giao hàng chặng cuối có thể là "phần đắt đỏ nhất trong toàn bộ chuỗi
cung ứng". Với một số công ty TMĐT, đầu tư vào mảng logistics vẫn không được chú trọng do muốn duy trì
mô hình kinh doanh không yêu cầu quá nhiều tài sản cố định.
6. Quy trình lựa chọn đối tác (Slide 17-19) III.
Logistics ngược trong TMĐT:
1. Khái niệm và Vai trò (Slide 20)
Theo Rogers và Cộng sự (1998): Logistics ngược là quá trình lập kế hoạch, thực hiện và kiểm soát
dòng nguyên liệu thô, hàng tồn kho trong quá trình sản xuất, thành phẩm và các thông tin liên quan một cách có
hiệu quả, tiết kiệm chi phí từ điểm tiêu thụ đến điểm xuất xứ để thu hồi giá trị hoặc xử lý thích hợp. Chép thêm trong Slide
2. Dòng Logistics ngược trong chuỗi cung ứng (Slide 21)
3. Thực trạng Logistics ngược trong TMĐT Việt Nam hiện nay?
Thực trạng Logistics ngược trong TMĐT Việt Nam hiện nay đang có những bước phát triển mạnh mẽ,
thể hiện qua các yếu tố sau:
+ Tỷ lệ hàng hóa bị trả lại ngày càng tăng: Theo thống kê của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam
(VECOM), tỷ lệ hàng hóa bị trả lại trong TMĐT Việt Nam hiện nay dao động từ 5-10%. Đây là một con
số khá cao, thể hiện nhu cầu đổi trả hàng hóa của người tiêu dùng Việt Nam ngày càng tăng.
+ Sự phát triển của các sàn thương mại điện tử: Sự phát triển của các sàn thương mại điện tử như Shopee,
Lazada, Tiki,... đã góp phần thúc đẩy Logistics ngược trong TMĐT Việt Nam. Các sàn thương mại điện
tử này thường có chính sách đổi trả hàng hóa linh hoạt, tạo điều kiện thuận lợi cho người tiêu dùng đổi trả hàng hóa.
+ Sự phát triển của các nhà cung cấp dịch vụ Logistics: Sự phát triển của các nhà cung cấp dịch vụ
Logistics chuyên nghiệp đã giúp các doanh nghiệp TMĐT triển khai Logistics ngược một cách hiệu quả
hơn. Các nhà cung cấp dịch vụ Logistics này cung cấp các giải pháp Logistics ngược toàn diện, từ thu
hồi hàng hóa, xử lý hàng hóa đến vận chuyển hàng hóa.
Tuy nhiên, Logistics ngược trong TMĐT Việt Nam hiện nay vẫn còn tồn tại một số hạn chế, bao gồm:
+ Chi phí logistics ngược còn cao: Chi phí logistics ngược thường cao hơn chi phí logistics trực tiếp. Điều
này là do logistics ngược thường liên quan đến các hoạt động như thu hồi hàng hóa, xử lý hàng hóa, vận
chuyển hàng hóa trở lại nhà cung cấp,...
+ Quy trình logistics ngược chưa được tối ưu: Quy trình logistics ngược trong TMĐT Việt Nam hiện nay
vẫn còn khá phức tạp và tốn thời gian. Điều này gây khó khăn cho các doanh nghiệp trong việc quản lý
và xử lý các yêu cầu đổi trả hàng hóa.
+ Công nghệ trong logistics ngược chưa được ứng dụng rộng rãi: Công nghệ hiện đại có thể giúp các
doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hoạt động logistics ngược. Tuy nhiên, công nghệ trong logistics ngược
hiện nay vẫn chưa được ứng dụng rộng rãi trong các doanh nghiệp TMĐT Việt Nam.
Để khắc phục những hạn chế trên, các doanh nghiệp TMĐT cần có những giải pháp sau: 14
Tài liệu thuộc sở hữu của BE BETTER - Mỗi ngày đều cố gắng hướng về tương lai
+ Tăng cường hợp tác với các nhà cung cấp dịch vụ Logistics: Các doanh nghiệp TMĐT có thể hợp tác
với các nhà cung cấp dịch vụ Logistics chuyên nghiệp để giảm thiểu chi phí logistics ngược và nâng cao
hiệu quả hoạt động logistics ngược.
+ Tối ưu hóa quy trình logistics ngược: Các doanh nghiệp TMĐT cần tối ưu hóa quy trình logistics ngược,
bao gồm các bước tiếp nhận và xử lý yêu cầu đổi trả, thu hồi hàng hóa, xử lý hàng hóa và trả lại hàng hóa cho khách hàng.
+ Ứng dụng công nghệ trong logistics ngược: Các doanh nghiệp TMĐT cần ứng dụng công nghệ hiện đại
trong logistics ngược để nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm thiểu chi phí.
Với những giải pháp trên, logistics ngược trong TMĐT Việt Nam sẽ ngày càng phát triển, góp phần nâng cao
chất lượng dịch vụ khách hàng, giảm thiểu chi phí và tăng cường hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp TMĐT.
*) Ví dụ về Logistics ngược trong TMĐT
Dưới đây là một số ví dụ cụ thể về logistics ngược trong sàn thương mại điện tử:
+ Hàng hóa bị trả lại: Khi khách hàng mua hàng trên sàn thương mại điện tử, họ có thể trả lại hàng hóa
trong vòng 7 ngày nếu hàng hóa không đúng với mô tả hoặc có lỗi kỹ thuật. Quá trình thu hồi hàng hóa
bị trả lại này được gọi là logistics đổi trả.
+ Hàng hóa tồn kho lỗi thời: Các nhà bán lẻ trên sàn thương mại điện tử thường có nhiều hàng hóa tồn
kho. Trong một số trường hợp, hàng hóa tồn kho có thể bị lỗi thời hoặc hết hạn sử dụng. Quá trình thu
hồi hàng hóa tồn kho lỗi thời này được gọi là logistics thu hồi hàng tồn kho.
+ Hàng hóa hết hạn sử dụng: Các nhà bán lẻ trên sàn thương mại điện tử cũng có thể bán các sản phẩm
tiêu dùng có hạn sử dụng. Trong trường hợp này, các nhà bán lẻ cần thu hồi các sản phẩm hết hạn sử
dụng để đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng. Quá trình thu hồi hàng hóa hết hạn sử dụng này cũng
được gọi là logistics thu hồi hàng tồn kho. IV.
Kiểm soát hoạt động logistics:
1. Khái niệm và Mục tiêu (Slide 22)
2. Tiêu chuẩn kiểm soát logistics (slide 23) V.
Xu hướng công nghệ và chiến lược logistics (slide 24)
Xu hướng công nghệ và chiến lược logistics là những yếu tố quan trọng trong việc quản lý, tối ưu hóa
và cải tiến hoạt động logistics của một tổ chức. Dưới đây là một số xu hướng công nghệ và chiến lược logistics đáng chú ý:
Công nghệ đám mây (Cloud technology): Công nghệ đám mây đang được áp dụng rộng rãi trong
logistics, cho phép lưu trữ, chia sẻ và quản lý dữ liệu logistics trực tuyến. Điều này giúp cải thiện khả năng truy
cập thông tin, tối ưu hóa quy trình làm việc, và nâng cao tính linh hoạt của hệ thống logistics.
Internet of Things (IoT): IoT cho phép các thiết bị được kết nối với nhau và giao tiếp thông qua
Internet, tạo ra một mạng lưới liên kết giữa các phương tiện vận chuyển, thiết bị đo lường, và hệ thống quản lý.
Điều này giúp theo dõi và quản lý hàng hóa, vận chuyển, và kho hàng một cách chính xác và hiệu quả hơn.
Trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence - AI): AI được ứng dụng trong nhiều khía cạnh của logistics,
từ dự báo nhu cầu, lập kế hoạch vận chuyển, quản lý kho hàng, đến tự động hóa các hoạt động vận chuyển và
giao hàng. AI giúp cải thiện tính chính xác, tối ưu hóa quy trình và đưa ra quyết định thông minh trong hoạt động logistics.
Giải pháp hợp nhất (Integrated Solutions): Chiến lược logistics ngày nay tập trung vào tích hợp các
quy trình, công nghệ, và đối tác thành một hệ thống hoạt động duy nhất. Điều này giúp giảm bớt các lỗ hổng
trong chuỗi cung ứng, tối ưu hóa quy trình, và nâng cao tính hiệu quả của logistics.
Xanh hóa logistics (Green Logistics): Xu hướng xanh hóa logistics đang được chú trọng, với sự tập
trung vào giảm thiểu tác động tiêu cực lên môi trường, tối ưu hóa sử dụng tài nguyên, và tăng cường sự bền
vững trong hoạt động logistics. Các giải pháp xanh hóa logistics bao gồm sử dụng năng lượng tái tạo, đúng
chuẩn mực môi trường, tối ưu hóa định tuyến vận chuyển để giảm lượng khí thải, sử dụng bao bì tái chế, và
thúc đẩy sử dụng phương tiện vận chuyển công cộng hoặc giao hàng theo chu kỳ để giảm ô nhiễm môi trường.
Đổi mới trong quản lý kho hàng (Warehouse Management Innovation): Công nghệ, chẳng hạn như
hệ thống quản lý kho tự động, hệ thống đọc mã vạch, hệ thống robot tự động hoá, và hệ thống lưu trữ thông 15
Tài liệu thuộc sở hữu của BE BETTER - Mỗi ngày đều cố gắng hướng về tương lai
minh, đang được áp dụng trong quản lý kho hàng. Điều này giúp tăng tốc quy trình, giảm lỗi nhân viên, và nâng
cao độ chính xác và năng suất của kho hàng.
Tập trung vào trải nghiệm khách hàng (Customer Experience): Khách hàng ngày càng đặt yêu cầu
cao hơn về trải nghiệm mua sắm và giao nhận hàng hóa. Do đó, chiến lược logistics cần tập trung vào cải thiện
trải nghiệm khách hàng, bao gồm đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng, cung cấp dịch vụ vận chuyển
nhanh chóng và đáng tin cậy, cung cấp thông tin theo dõi và theo dõi đơn hàng trực tuyến, và đảm bảo dịch vụ hậu mãi tốt.
1. Điện toán đám mây và thị trường e-logistics (slide 25-27)
*) Ví dụ: Website xử lý đơn hàng của Amazon ( ng dụng điện toán đám mây)
Tập đoàn Amazon, một trong những tên tuổi hàng đầu trong ngành thương mại điện tử, đã khéo léo tận
dụng sức mạnh của điện toán đám mây thông qua nền tảng Amazon Web Services (AWS) để cải thiện quy trình
reverse logistics. AWS đã trở thành trợ lực mạnh mẽ giúp Amazon quản lý và tối ưu hóa việc xử lý hàng hoá trả lại.
Thứ nhất, AWS mang lại khả năng quản lý dữ liệu hiệu quả, giúp lưu trữ và xử lý lượng lớn thông tin
liên quan đến reverse logistics một cách linh hoạt và hiệu quả.
Thứ hai, nhờ vào dịch vụ phân tích dữ liệu và công cụ học máy của AWS, Amazon có khả năng xử lý và
phân tích dữ liệu một cách thông minh, hỗ trợ đưa ra quyết định và tối ưu hoá quy trình.
Thêm vào đó, AWS cũng cung cấp dịch vụ IoT cho phép Amazon kết nối và quản lý các thiết bị, cảm
biến và sản phẩm, đồng thời tối ưu hoá việc theo dõi lưu lượng hàng hoá trong reverse logistics. Quy trình được
tối ưu hóa thông qua việc tự động hóa, tối ưu hóa định tuyến và quy trình xử lý trả hàng. Công nghệ bảo mật
mạnh mẽ của AWS cũng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn và quản lý quyền truy cập vào
thông tin liên quan đến reverse logistics.
Cuối cùng, AWS cũng hỗ trợ Amazon trong việc cung cấp dịch vụ khách hàng linh hoạt và chất lượng,
đồng thời tương tác với khách hàng và giải quyết các vấn đề một cách nhanh chóng thông qua các ứng dụng và
dịch vụ dựa trên đám mây.
2. Công nghệ truyền thông không dây/ di động (slide 28-29) *) Ví dụ 1: RFID Ứng dụng
theo dõi luồng di chuyển của hàng hóa của Walmart
Các dữ liệu trên thẻ có thể được đọc tại bất kỳ điểm nào trong chuỗi cung ứng (ví dụ, dữ liệu thẻ có thể
được đọc từ khâu vận chuyển hàng hóa cho đến một địa điểm lưu trữ cụ thể bên trong nhà kho tại trung tâm
phân phối, hoặc tại một khu vực lưu trữ đặc biệt bên trong các cửa hàng bán lẻ). Do đó, ứng dụng công nghệ
RFID, ta có thể dễ dàng theo dõi được luồng di chuyển của hàng hóa chuỗi cung ứng về cả không gian và thời
gian, cụ thể là từ nơi và thời điểm hàng hóa được sản xuất, đến khi hàng hóa được đưa về kho, vị trí của hàng
trong kho, cho đến khi hàng được đưa tới các nhà phân phối, các nhà bán lẻ.
Một đầu đọc có thể phát hiện sự hiện diện của bất kỳ đối tượng nào được gắn thẻ RFID, truyền thông tin
đọc được từ các thẻ này đến hệ thống máy chủ lưu trữ. Hệ thống máy chủ sẽ sử dụng các ứng dụng và hệ thống
thông tin tích hợp để xác định các thông tin liên quan về tình trạng hàng hóa đó (loại sản phẩm, số lượng, nhà
sản xuất, thời hạn sử dụng, số lượng đang có ở kho/kệ, ...).
Tuy nhiên, khi gắn tag RFID vào hàng hóa cần theo dõi, cần chú ý đến các đặc điểm của loại hàng đó,
để chọn loại tag (thụ động hay tích cực) và chọn dải tần số (LF, HF, UHF, sóng viba) cho phù hợp.
Ví dụ : Một "lon coca” được làm bằng kim loại - vật liệu phản xạ sóng RF (trong dải tần số UHF và
sóng viba), chứa chất lỏng - vật liệu hấp thụ sóng RF (trong dải tần số UHF và sóng viba). Như vậy, hệ thống
RFID sử dụng dải tần số UHF hay sóng viba sẽ không phù hợp để theo dõi một lon coca. Tuy nhiên, hệ thống
RFID sử dụng dải tần số LF và HF lại cho kết quả cực kì tốt trong trường hợp này. *) Ví dụ 2: RFID Ứng dụng
trong quản lý hàng tồn kho của Walmart
Walmart là người đi đầu và là chỉ số hàng đầu trong ngành RFID về đổi mới công nghệ Walmart yêu
cầu các nhà cung cấp của mình về việc gắn thẻ cho các sản phẩm thuộc nhiều danh mục hàng hóa mới. Đến
tháng 9/2022, những mặt hàng này sẽ phải đến các cửa hàng của Walmart với nhãn thông minh RFID.
Ứng dụng vào quản lý kho: -
Truy tìm sản phẩm: Phản ánh chính xác sản phẩm gì, đang nằm ở đâu, khi nào hết hạn, hay bất cứ thông
tin nào mà Walmart muốn. Công nghệ RFID sẽ truyền tải vô số dữ liệu về địa điểm bán hàng, nơi để sản 16
Tài liệu thuộc sở hữu của BE BETTER - Mỗi ngày đều cố gắng hướng về tương lai
phẩm, cũng như các chi tiết khác trong dây chuyền cung ứng. Nếu một nhóm hàng hóa được lưu trữ ở
một nhiệt độ nhất định, thẻ RFID sẽ giúp Walmart biết được khi nào nhiệt độ quá cao hay quá thấp.
Giảm thiểu sự thiếu hàng trong kho, nâng cao sản lượng nói chung, tránh việc đặt hàng quá nhiều -
Kiểm kê kho nhanh chóng: Công ty sẽ tiết kiệm đáng kể chi phí nhân lực và thời gian để kiểm kê hàng
khi dùng RFID. Walmart có thể nắm thông tin kiện hàng tại bất cứ thời điểm nào. Khi hàng hóa thất lạc,
họ biết chính xác đó là kiện hàng nào, hàng gì. Hạn chế những nhầm lẫn khi đơn hàng có nhiều chủng
loại sản phẩm. Thành phần phần mềm của cơ chế RFID cho phép các cửa hàng và trang web trực tuyến
tiếp tục theo dõi tất cả các sản phẩm. Thông tin kỹ thuật số cho phép cửa hàng xác định số lượng sản
phẩm còn lại trong cửa hàng và số lượng sản phẩm cần bổ sung. -
Nâng cao sự hài lòng của khách hàng: Cơ chế của RFID giúp khách hàng của Walmart theo dõi vị trí và
số lượng của một sản phẩm cụ thể tại nhiều cửa hàng, nâng cao sự hài lòng và thuận tiện của khách hàng. -
Năm 2020, Walmart bắt đầu triển khai công nghệ UHF RFID tại các cửa hàng của mình để theo dõi
hàng may mặc khi chúng được nhận, trưng bày và bán. Các nhãn UHF RFID thụ động được liên kết với
từng loại quần áo để tạo ra nhận dạng duy nhất được ghi lại thông qua đầu đọc cầm tay hoặc cố định.
Điều đó giúp nhà bán lẻ có thể đảm bảo lượng hàng tồn kho phù hợp tại mỗi cửa hàng và do đó đảm bảo bổ sung kịp thời.
Theo nghiên cứu của Phòng thí nghiệm RFID của Đại học Auburn, một nhà bán lẻ truyền thống điển
hình không có RFID có thể đạt được độ chính xác ở cấp độ đơn vị lưu giữ hàng hóa (SKU) khoảng 60%, trong
khi RFID đã được chứng minh là có thể nâng cao mức độ hiển thị đó lên đến xấp xỉ 99%. Điều này có thể thúc
đẩy lợi nhuận bán hàng và đẩy nhanh đổi trả hàng hóa. RFID đã mang lại sự cải thiện 80% về độ chính xác của
việc vận chuyển và lấy hàng và cải thiện thời gian nhận hàng lên 90%.
3. Web 3.0 và mạng xã hội (slide 30-31)
*) Ví dụ: Tân Cảng-STC là một trong những doanh nghiệp logistics hàng đầu Việt Nam, đã ứng dụng công
nghệ 4.0 và web 3.0 vào quản trị chuỗi cung ứng. Theo website của Tân Cảng-STC1, họ đã ứng dụng các công nghệ sau:
Blockchain: Đây là một công nghệ web 3.0 cho phép lưu trữ và chia sẻ dữ liệu một cách phi tập trung,
bảo mật và không thể thay đổi. Tân Cảng-STC đã sử dụng blockchain để quản lý và chia sẻ dữ liệu về vận
chuyển, giao nhận, kho bãi, hải quan, thanh toán, bảo hiểm, v.v. giữa các bên liên quan trong chuỗi cung ứng.
Điều này giúp tăng cường sự minh bạch, giảm thiểu sai sót, tránh gian lận và tiết kiệm chi phí.
Học máy và trí tuệ nhân tạo: Đây là những công nghệ web 3.0 cho phép phân tích dữ liệu lớn, dự báo
nhu cầu, tối ưu hóa quy trình, giám sát trạng thái hàng hóa, phát hiện rủi ro và giải quyết vấn đề. Tân Cảng-STC
đã sử dụng học máy và trí tuệ nhân tạo để nâng cao hiệu quả, chất lượng và khả năng đáp ứng nhu cầu của
khách hàng. Họ cũng đã áp dụng các giải pháp tự động hóa và thông minh hóa trong quản lý kho hàng, giao
hàng và chuyển phát nhanh.
Tiền điện tử và hợp đồng thông minh: Đây là những công nghệ web 3.0 cho phép thực hiện các giao
dịch nhanh chóng, tiết kiệm chi phí, tự động hóa và giảm thiểu sự can thiệp của bên thứ ba. Tân Cảng-STC đã
sử dụng tiền điện tử và hợp đồng thông minh để thanh toán và bảo hiểm cho các dịch vụ logistics. Điều này
giúp tăng cường sự an toàn, tin cậy và tiện lợi cho khách hàng.
⇒ Như vậy, Tân Cảng-STC đã ứng dụng web 3.0 vào logistics một cách toàn diện và hiệu quả, tạo ra
những giá trị gia tăng cho doanh nghiệp và khách hàng. Đây là một ví dụ điển hình về sự đổi mới và tiên phong
trong ngành logistics Việt Nam.
4. Công nghệ thực tế tăng cường (slide 32-33)
*) Ví dụ: Công nghệ AR: Pick-by-Vision tại DHL group
Trong logistics, AR rõ ràng nhất là các hệ thống tối ưu hóa quá trình chọn hàng (picking). Đại đa số các
nhà kho ở các nước phát triển vẫn sử dụng phương pháp chọn thủ công trên giấy. Nhưng bất kỳ phương pháp
dựa trên giấy nào cũng chậm chạp và dễ bị lỗi.
Hơn nữa, việc chọn hàng thường do các công nhân tạm thời thực hiện, những người thường đòi hỏi đào
tạo tốn kém để đảm bảo họ có thể chọn hàng hiệu quả và không có lỗi. Phần mềm chọn hàng dựa trên thị giác
cung cấp khả năng nhận diện đối tượng trong thời gian thực, đọc mã vạch, điều hướng trong kho và tích hợp
thông tin với Hệ thống Quản lý Kho hàng (Warehouse Management System – WMS). Một lợi ích quan trọng 17
Tài liệu thuộc sở hữu của BE BETTER - Mỗi ngày đều cố gắng hướng về tương lai
của việc chọn hàng dựa trên thị giác là nó cung cấp sự trợ giúp kỹ thuật số trực quan không cần dùng tay cho
người lao động trong quá trình vận hành chọn hàng thủ công.
Bằng cách sử dụng công nghệ AR, mỗi công nhân có thể nhìn thấy danh sách chọn hàng và xem tuyến
đường tốt nhất, giảm thời gian di chuyển bằng cách lập kế hoạch đường đi hiệu quả. Sử dụng khả năng quét mã
vạch tự động, phần mềm nhận dạng hình ảnh có thể kiểm tra xem nhân viên đã đến đúng địa điểm hay chưa và
hướng dẫn nhân viên nhanh chóng xác định vị trí đúng của mặt hàng trên kệ. Sau đó, nhân viên có thể quét mặt
hàng và đăng ký quy trình này đồng thời trong WMS, cho phép kiểm kê hàng hóa theo thời gian thực. Ngoài ra,
các hệ thống như vậy có thể giảm lượng thời gian cần thiết để định hướng và đào tạo nhân viên mới, cũng như
xóa bỏ mọi rào cản ngôn ngữ với người lao động nhập cư.
Thử nghiệm thực tế của các hệ thống AR đã chứng minh chúng mang lại sự cải tiến đáng kể trong năng
suất vận hành kho. Ví dụ, việc xác nhận chọn hàng liên tục có thể làm giảm sai sót tới 40%. Mặc dù tỷ lệ lỗi
của cách chọn hàng sử dụng giấy được các chuyên gia ước tính rất thấp, tỷ lệ là 0,35% – nhưng mỗi lỗi tốt nhất
phải được ngăn chặn bởi vì nó thường dẫn đến chi phí khắc phục cao sau đó.
5. Dữ liệu lớn và hệ thống hỗ trợ ra quyết định (slide 34-36)
*) Ví dụ: Amazon ứng dụng Big Data
Amazon là một trong những nền tảng thương mại điện tử hàng đầu. Ngoài việc cung cấp dịch vụ mua
sắm trực tuyến, Amazon còn phục vụ các dịch vụ khác nhau như Amazon Pay, Amazon Pantry, Amazon Web
Services (AWS) và nhiều dịch vụ khác. Đối với một công ty như Amazon, lượng dữ liệu được thu thập thường
xuyên là rất lớn. Để quản lý lượng dữ liệu lớn như vậy cần phải tận dụng công nghệ Big Data.
● Big Data giúp hệ thống đề xuất được cá nhân hóa
Amazon là công ty đi đầu trong việc sử dụng công cụ lọc cộng tác, toàn diện (CFE). Nó phân tích mô
hình mua hàng của khách hàng từ các mặt hàng đã mua trước đó, các mặt hàng trong giỏ hàng hoặc trong danh
sách yêu thích của họ, các sản phẩm được họ đánh giá và đánh giá cho đến hầu hết các sản phẩm được tìm kiếm.
Thông tin này sau đó được sử dụng để giới thiệu các sản phẩm bổ sung mà khách hàng khác đã mua khi
mua các mặt hàng tương tự. Ví dụ: nếu khách hàng thêm điện thoại di động vào giỏ hàng của mình thì nên mua
vỏ điện thoại di động.
Bằng cách này, dữ liệu lớn của Amazon sử dụng sức mạnh gợi ý để khuyến khích khách hàng mua hàng
bốc đồng và nâng cao hơn nữa toàn bộ trải nghiệm mua sắm. Điều này có vẻ khá hiệu quả đối với công ty vì nó
tạo ra 35% doanh thu hàng năm bằng phương pháp này.
● Xây dựng mô hình vận chuyển dự đoán
Mô hình giao hàng trước được cấp phép của Amazon cũng sử dụng lượng thông tin lớn để dự đoán các
mặt hàng mà khách hàng có thể sẽ mua, thời điểm họ có thể nhận được chúng và nơi họ có thể yêu cầu các mặt
hàng đó. Các mặt hàng được vận chuyển khỏi trung tâm lưu thông địa phương hoặc kho hàng để chúng có thể
sẵn sàng vận chuyển khi khách hàng yêu cầu.
Amazon sử dụng nghiên cứu tiên đoán để tăng doanh số bán hàng và doanh thu ròng đồng thời giảm
thời gian vận chuyển và chi phí chung.
*) Ví dụ: Amazon ứng dụng HT
hỗ trợ ra quyết định DSS và Big Data (nếu hỏi riêng về DSS thôi thì bỏ chữ
Big Data đi là được)
Amazon là một trong những doanh nghiệp hàng đầu thế giới về ứng dụng Big Data và DSS trong kinh
doanh. Amazon sử dụng các công nghệ tiên tiến để thu thập, lưu trữ, xử lý và phân tích dữ liệu lớn từ hàng triệu
khách hàng, sản phẩm, nhà cung cấp, đối tác và nhân viên của mình. Amazon cũng sử dụng các phương pháp
phân tích dữ liệu và các kỹ thuật lập kế hoạch để đưa ra các quyết định thông minh, nhanh chóng và linh hoạt,
nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh, tăng cường sự hài lòng của khách hàng và duy trì sự cạnh tranh trên thị
trường. Một số ví dụ cụ thể về việc ứng dụng của Amazon là:
Phân tích hành vi khách hàng: Amazon sử dụng Big Data và DSS để phân tích hành vi mua hàng của
khách hàng, đề xuất các sản phẩm phù hợp, tối ưu hóa quảng cáo và giá cả, quản lý kho hàng và giao hàng.
Amazon cũng sử dụng DSS để lựa chọn vị trí mở cửa hàng Amazon Go, một loại cửa hàng không có nhân viên
bán hàng. Amazon Go sử dụng các cảm biến, máy ảnh và trí tuệ nhân tạo để theo dõi và thanh toán tự động cho
các mặt hàng mà khách hàng lấy ra khỏi kệ. 18
Tài liệu thuộc sở hữu của BE BETTER - Mỗi ngày đều cố gắng hướng về tương lai
Tối ưu hóa quy trình sản xuất: Amazon sử dụng Big Data và DSS để theo dõi và điều chỉnh các yếu tố
ảnh hưởng đến quy trình sản xuất như nguyên liệu, máy móc, nhân công, vận chuyển, chất lượng, chi phí, thời
gian, rủi ro, v.v. Amazon cũng sử dụng DSS để quản lý các kho bãi và trung tâm phân phối của mình, bằng
cách sử dụng các robot, máy tính và thuật toán để sắp xếp, lấy và đóng gói các sản phẩm một cách hiệu quả và an toàn.
Phòng chống gian lận: Amazon sử dụng Big Data và DSS để phát hiện và ngăn chặn các hoạt động gian
lận như lừa đảo, chiếm đoạt, sao chép, v.v. Bằng cách phân tích dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau, Amazon có
thể xác định các mẫu và hành vi bất thường và đưa ra các biện pháp phòng ngừa và xử lý kịp thời. Amazon
cũng sử dụng DSS để bảo vệ quyền lợi của khách hàng, bằng cách cung cấp các chính sách hoàn trả, đổi trả và
bảo hành minh bạch và linh hoạt.
6. Tác động của xu hướng công nghệ (slide 37)
Theo báo cáo Logistics Việt Nam 2020 của Bộ Công thương, các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ
logistics trên thị trường đang cung cấp đến 17 dịch vụ logistics khác nhau, chủ yếu là dịch vụ giao nhận, vận
tải, kho hàng, chuyển phát nhanh và khai báo hải quan. Khoảng 50 - 60% doanh nghiệp đang ứng dụng các loại
hình công nghệ khác nhau, tùy quy mô và tính chất dịch vụ của từng doanh nghiệp. Đặc biệt, trong năm 2020
thị trường logistics đã có sự tăng lên mạnh mẽ các loại hình dịch vụ phục vụ thương mại điện tử. Nhiều doanh
nghiệp đã nắm bắt xu thế, xây dựng và đầu tư hệ thống kho, trung tâm logistics với chức năng cung ứng dịch vụ
vận tải, hoàn tất đơn hàng, phân phối… theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại với chất lượng cao.
Hiện thị trường logistics Việt Nam ứng dụng công nghệ vào bốn mảng chính. Thứ nhất là các ứng dụng
công nghệ thông tin trong vận tải đường bộ với mục đích tối ưu hóa năng lực phương tiện, hoạch định và kiểm
soát tuyến đường, lịch trình, thời gian, nâng cao tỷ lệ đầy xe hàng như Grab, Be, Gojek,... Thứ hai là các giải
pháp tự động hóa kho hàng thương mại điện tử, giao hàng chặng cuối và chuyển phát nhanh. Các ứng dụng của
Lazada là một ví dụ cụ thể của xu hướng này và đang tiếp tục thu hút sự chú ý và tham gia của nhiều công ty
lớn trong nước. Thứ ba, một số công ty ra mắt những hệ thống điều hành kết hợp tự động hóa sản xuất với các
nguyên tắc sản xuất tinh gọn, hoạt động rất hiệu quả. Điển hình như nhà máy sản xuất của Samsung đưa robot
vào quá trình đưa linh kiện, bán thành phẩm, thành phẩm trong sản xuất và kiểm kê hàng bằng drone (một loại
phương tiện bay không người lái). Thứ tư, một số nhà bán lẻ trong nước triển khai ứng dụng kết hợp giữa hệ
thống thông tin - tự động hóa - trí tuệ nhân tạo trong quản lý chuỗi cung ứng từ khâu thu mua tới khâu phân
phối và đến người tiêu dùng cuối cùng.
Mặc dù xu hướng ứng dụng công nghệ thông tin đang rất mạnh mẽ và hầu hết các doanh nghiệp
logistics đã chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin, song các chuyên gia đánh giá ngành E-logistics Việt Nam
vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng. Điều này là do các doanh nghiệp logistics của Việt Nam ứng
dụng công nghệ còn ở mức độ thấp, gặp nhiều rào cản trong chuyển đổi số do phần lớn doanh nghiệp logistics
tại Việt Nam có quy mô nhỏ và vừa, hạn chế về khả năng tài chính. Sự hạn chế về tài chính đồng thời làm cho
các doanh nghiệp logistics gặp nhiều khó khăn trong đầu tư hệ thống kho bãi để quản trị lưu kho và dự trữ hàng
hóa bởi E-logistics đòi hỏi doanh nghiệp phải có hệ thống chi nhánh, đại lý, kho hàng phân bố rộng khắp trong
nội thị cũng như các địa bàn cả nước để bảo đảm phủ sóng tất cả các đơn hàng với thời gian nhanh nhất. Hiệp
Hội Doanh Nghiệp Dịch Vụ Logistics Việt Nam (VLA) ước tính chi phí để các doanh nghiệp logistics thực
hiện quá trình chuyển đổi là con số khá lớn, khoảng từ 200 triệu tới hàng chục tỷ đồng.
Bên cạnh đó, mặc dù nguồn nhân lực làm việc trong lĩnh vực logistics chủ yếu là trẻ, năng động, nhiệt
tình, tuy nhiên vẫn thiếu về số lượng, yếu về trình độ chuyên môn sâu, thiếu kinh nghiệm, tính chuyên nghiệp
và hạn chế về ngoại ngữ. Những vấn đề này đã và đang rào cản đối với các doanh nghiệp logistics Việt Nam
trong đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động của mình từ đó khó có thể vận hành một cách có
hiệu quả, tối ưu chi phí và cải thiện chất lượng dịch vụ.
Nếu thương mại điện tử được đánh giá sẽ là ngành công nghiệp tương lai thì E-logistics được ví là
"xương sống" cho ngành công nghiệp này. Trong Báo cáo chỉ số thương mại điện tử Việt Nam 2021 được công
bố vào tháng 4/2021, Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) dự đoán tốc độ tăng trưởng trung bình
của thương mại điện tử Việt Nam giai đoạn 2020-2025 là 29% và tới năm 2025 quy mô thương mại điện tử
nước ta đạt 52 tỷ USD. Con số này cho thấy triển vọng phát triển của ngành dịch vụ hậu cần thương mại điện tử
là E-logistics là rất lớn. Báo cáo "Chỉ số logistics thị trường mới nổi 2021" của Agility xếp hạng Việt Nam ở
top 8 thị trường logistic tăng trưởng cao nhất toàn cầu. Với sức hấp dẫn này chắc chắn rằng cuộc đua E-
logistics tại thị trường Việt Nam sẽ ngày càng sôi nổi, gay gắt và khốc liệt với sự góp mặt của nhiều doanh 19
Tài liệu thuộc sở hữu của BE BETTER - Mỗi ngày đều cố gắng hướng về tương lai
nghiệp năng động không chỉ trong nước mà còn là các doanh nghiệp nước ngoài. Điều này đòi hỏi các doanh
nghiệp nước ta hoạt động trong lĩnh vực E-logistics cần có nhiều đột phá và đẩy mạnh hơn nữa việc ứng dụng
công nghệ hiện đại, nâng cao năng lực quản trị, chất lượng nguồn nhân lực; tăng cường hợp tác, kết nối trong
nước, khu vực và toàn cầu để nâng cao sức cạnh tranh, nâng cao chất lượng dịch vụ và giảm giá, phí các dịch
vụ. Đồng thời Nhà nước cũng cần có các chính sách hỗ trợ giúp các doanh nghiệp E-Logistics trong nước có đủ
sức cạnh tranh với các tập đoàn lớn của nước ngoài.
______________________________________________________________________________ 20