
















Preview text:
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT KHOA SƯ PHẠM ----------œ&œ----------
HỌC PHẦN: TƯ DUY BIỆN LUẬN ỨNG DỤNG (2,0)
TÊN ĐỀ TÀI: ẢNH HƯỞNG CỦA TIKTOK
ĐẾN ĐỜI SỐNG - HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN
Giảng viên giảng dạy/hướng dẫn: Phan Thị Lý
Mã học phần: HPC.CQ16 Học kỳ II, Năm học 20223 – 2024 THÀNH VIÊN NHÓM: 1. Nguyễn Châu Anh MSSV: 2223402010555 2. Vũ Thị Huyền MSSV: 2225106050297 3. Trần Thị Kim Nhung MSSV:2225106010333
Bình Dương, ngày 23 tháng 11 năm 2023 MỤC LỤC PHẦN I. MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
2. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu 3. Mục tiêu nghiên cứu
4. Đối tượng nghiên cứu 5. Phạm vi nghiên cứu
6. Phương pháp nghiên cứu 7. Ý nghĩa nghiên cứu PHẦN II. NỘI DUNG CHƯƠNG 1. KHÁI NIỆM
2.1 Khái niệm “sinh viên”, “học tập” và “đời sống”
2.2 Khái niệm “ảnh hưởng” và “mạng xã hội”
2.3 Sơ lược về mạng xã hội TikTok CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG
2.1. Sự phổ biến của Tiktok trong cuộc sống
2.2. Nguyên nhân sử dụng TikTok.
2.3. Sự lạm dụng Tik Tok của các sinh viên.
CHƯƠNG 3. SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA TIKTOK 3.1 Tác động tích cực 3.2 Tác động tiêu cực PHẦN III. KẾT LUẬN Tài liệu tham khảo PHẦN I. MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Ngày nay sự phát triển của nền tảng công nghệ thông tin cùng với sự tiến bộ
của thiết bị điện tử đã mở ra nhiều cơ hội cho giới trẻ tiếp cận các nền tảng mạng
xã hội khác nhau. Một dẫn chứng cho thấy đại dịch covid- 19 chính là chất tác
thúc đẩy sự tiếp cận của con người với giải trí kỹ thuật số, từ đó đưa truyền thông
xã hội ngày càng phát triển vượt bậc và dần được công chúng quan tâm nhiều
hơn và trở thành một phần thiết yếu trong đời sống của con người. Việc thường
xuyên tiếp xúc với các nền tảng mạng xã hội từ đó cũng dần được bình thường
hóa và trở nên phổ biến. Bỏ
qua những hệ lụy tiêu cực, không thể phủ nhận rằng xu hướng này cũng đang
mang lại những tác động tích cực đối với xã hội, trong đó có khía cạnh về lối
sống và giáo dục. Minh chứng thuyết phục nhất có thể thấy đó chính là sự phát
triển mạnh mẽ của nền tảng TikTok. Ra mắt không lâu so với các nền tảng
mạng xã hội khác vào năm 2017 bởi một công ty công nghệ internet đa quốc
gia của Trung Quốc. Tuy nhiên nền tảng này đã nhanh chóng khẳng định vị thế
của mình và trở thành ứng dụng được yêu thích hàng đầu của thế giới bởi tính
mới lạ về nội dung cùng với sự đơn giản dễ dàng trong hình thức sử dụng.
Việt Nam là một trong những quốc gia Đông Nam á có tốc độ tăng trưởng
người dùng mạng xã hội cao nhất, đặc biệt là mạng xã hội TikTok. Những năm
gần đây, TikTok đã có không ít những tác động mạnh mẽ đến lối sống và học tập
của giới trẻ. Nhận thấy tầm quan trọng của nền tảng mạng xã hội TikTok và
những ảnh hưởng của nó đem đến cho các bạn trẻ, đặc biệt là sinh viên. Nhóm
chúng tôi quyết định chọn đề tài “Ảnh hưởng của TikTok đến lối sống - học tập của sinh viên”.
2. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
Liên quan đến đề tài mà nhóm chúng tôi đang nghiên cứu về ảnh hưởng của
TikTok và mạng xã hội phải kể đến một số bài nghiên cứu “ Ảnh hưởng của ứng
dụng Tiktok đến lối sống sinh viên trường Đại học Giáo dục - Đại học Đà Nẵng”
của tác giả Nguyễn Thị Thủy cùng các cộng sự vào năm 2022. Nghiên cứu của
tác giả Nguyễn Thị Thu Hà năm 2021 trên tạp chí Khoa học Trường Đại học
Khoa học Xã hội và Nhân văn- Đại học Quốc gia Hà Nội với đề tài “Ảnh hưởng
của TikTok đến việc học của sinh viên”. Bài nghiên cứu của nhóm tác giả
Nguyễn Thị Thu Hà, Nguyễn Thị Bích Ngọc năm 2022 về “Tác động của mạng
xã hội đến việc hình thành và phát triển
nhân cách của học sinh trung học phổ thông”. Bài nghiên cứu này đã khảo sát 300
học sinh trung học phổ thông tại Hà Nội để tìm hiểu về tác động của mạng xã hội
đến việc hình thành và phát triển nhân cách của học sinh. Kết quả nghiên cứu
cho thấy rằng, mạng xã hội có tác động tích cực đến việc hình thành và phát triển
nhân cách của học sinh, nhưng cũng có những tác động tiêu cực cần được quan
tâm. Ngoài ra, còn có rất nhiều bài nghiên cứu khác về mạng xã hội được công
bố trên các tạp chí khoa học uy tín trên thế giới. Các nghiên cứu này đã góp
phần cung cấp những hiểu biết sâu sắc hơn về mạng xã hội và sự ảnh hưởng của
nó đến lối sống- học tập của sinh viên cũng như giới trẻ ngày nay. 3. Mục tiêu nghiên cứu - Mục tiêu tổng quát:
+ Xác định thực trạng sử dựng ứng dụng TikTok hiện nay của giới trẻ.
+ Tìm hiểu những ảnh hưởng của TikTok đến lối sống- học tập của với sinh viên. - Mục tiêu cụ thể:
+ Phân tích các tác động tích cực và tiêu cực của nền tảng TikTok đến lối sống
và học tập của sinh viên hiện nay, từ đó đưa ra một số đề xuất giải pháp và cách
sử dụng TikTok một cách hiệu quả.
4. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu trong vấn đề về ảnh hưởng của TikTok đến lối sống -
học tập của sinh viên là chính các sinh viên trong môi trường đại học hoặc các cơ
sở giáo dục tương tự. 5. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu về ảnh hưởng của TikTok đến lối sống - học tập của sinh
viên dựa trên các khía cạnh.
- Phạm vi không gian: Sinh viên đang học tập tại lãnh thổ Việt Nam.
- Phạm vi thời gian: đề tài được nghiên cứu từ 9/2023 đến tháng 10/2023.
6. Phương pháp nghiên cứu
- Quan sát trực tiếp: Theo dõi hoặc ghi chép những hành vi và tương tác của sinh
viên trên ứng dụng TikTok để hiểu rõ cụ thể hơn về cách họ tương tác và sử dụng mạng xã hội.
- Khảo sát các bạn sinh viên trong trường và ngoài trường về ảnh hưởng của TikTok.
- Thu thập và phân tích số liệu thông qua bảng khảo sát. 7. Ý nghĩa nghiên cứu
- Ý nghĩa khoa học: Nghiên cứu về ảnh hưởng của nền tảng mạng xã hội TikTok
đến lối sống và quá trình học tập của sinh viên hướng tới việc sử dụng các
phương pháp nghiên cứu thực nghiệm. Kết quả nghiên cứu của luận án góp phần
hoàn thiện cơ sở khoa học của nghiên cứu xã hội học về ảnh hưởng của mạng xã
hội TikTok nói riêng và mạng xã hội nói chung đối với sinh viên Việt Nam.
- Ý nghĩa thực tiễn: Nghiên cứu có thể giúp sinh viên nhận ra được thực trạng
việc sử dụng mạng xã hội hiện nay, những tác động tích cực và tiêu cực của việc sử dụng ứng
dụng TikTok đến lối sống - học tập của sinh viên. Từ đó giúp sinh viên biết cách
sử dụng mạng xã hội một cách thông minh để tận dụng các lợi ích mà nó đem lại. PHẦN II. NỘI DUNG CHƯƠNG 1. KHÁI NIỆM
2.1 Khái niệm “sinh viên”, “học tập” và “đời sống”
Sinh viên là một bộ phận đặc thù trong cộng đồng thanh niên của xã hội. Có thể
hiểu ngắn gọn, sinh viên là những người đang theo học bậc đại học một cách
chính thức tại các cơ sở giáo dục đại học, nghĩa là “những cơ sở giáo dục thuộc
hệ thống giáo dục quốc dân, thực hiện chức năng đào tạo các trình độ của giáo
dục đại học, hoạt động khoa học và công nghệ, phục vụ cộng đồng”. Nhìn
chung, học tập là quá trình nâng cao hiểu biết của cá nhân, hoạt động học tập
của sinh viên là hoạt động nâng cao hiểu biết của sinh viên về các lĩnh vực
chuyên môn mà sinh viên theo học tại cơ sở giáo dục đại học. Ngoài việc học
tập, đời sống của sinh viên cũng rất phong phú và đa dạng. Có thể hiểu, đời
sống của một cá nhân bao gồm tổng thể những gì diễn ra trong cuộc sống của họ,
với sinh viên, chúng tôi xác định một số phương diện chính trong
đời sống của họ như sau: quan hệ xã hội, trọng tâm là quan hệ gia đình và quan
hệ bạn bè, hoạt động ngoại khóa; việc làm.
2.2 Khái niệm “ảnh hưởng” và “mạng xã hội”
Về khái niệm “ảnh hưởng”, có thể hiểu, ảnh hưởng là “sự tác động (của tự nhiên
– xã hội) để lại kết quả trên các sự vật, hiện tượng hay con người”. Với cách hiểu
về ảnh hưởng như vậy, có nhận định, ảnh hưởng của mạng xã hội là những tác
động do mạng xã hội tạo ra và để lại kết quả nhất định (tích cực/tiêu cực) lên
một đối tượng nào đó. Ảnh hưởng của mạng xã hội đến học tập và đời sống của
sinh viên là những tác động của mạng xã hội gây nên sự biến đổi trong học tập
và đời sống của sinh viên. Trên cơ sở tổng hợp nhiều quan điểm khác nhau, có
thể định nghĩa mạng xã hội là “dịch vụ kết nối các thực thể truyền thông trên
internet với nhau thành những cụm bạn nhỏ hơn
theo sự liên kết tự nguyện không phân biệt thời gian, không gian”.
2.3 Sơ lược về mạng xã hội TikTok
TikTok là một trong số các mạng xã hội cho phép người dùng sáng tạo và đăng
tải những đoạn video ngắn cùng với nhiều hiệu ứng âm thanh, hình ảnh độc đáo.
Được sáng lập bởi Trương Nhất Minh, TikTok ra mắt lần đầu tiên vào năm 2016
tại Trung Quốc với cái tên Douyin. Đến năm 2017, TikTok mới bắt đầu được phát
triển ra thị trường nước ngoài, từ đó nhanh chóng trở nên phổ biến trên phạm vi
toàn thế giới, trở thành đối thủ số một của đế chế hàng nghìn tỷ đô Facebook (TikTok là gì, 2021).
Tháng 11 năm 2017 khi ByteDance mua lại ứng dụng mạng xã hội Musical.ly.
Đến tháng 8 năm 2018, ByteDance quyết định hợp tác với Musically để nâng tầm
ứng dụng, bằng cách người sử dụng Musically có thể giữ nguyên tài khoản và
chuyển đổi thành công sang Tiktok. Chỉ trong thời gian ngắn, Tiktok đã thu hút
được khoảng hơn 500 triệu lượt truy cập, riêng ở Hoa Kì với hơn 80 triệu lượt tải xuống. CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG
2.1. Sự phổ biến của Tiktok trong cuộc sống
TikTok là một nền tảng mạng xã hội rất phổ biến cho phép người dùng tạo, xem
và chia sẻ các video ngắn đa dạng các chủ đề các nhau. Với đặc điểm thích ngắn
gọn, thích xem lười đọc của giới trẻ hiện nay, ứng dụng này ngay lập tức “gây
nghiện” và sở hữu mức độ tương tác “khủng”.
Những người sáng tạo nội dung trên ứng dụng này có thể thêm các hiệu ứng phù
hợp với sở thích cá nhân như bộ lọc, nhạc nền, hiệu ứng đặc sắc và nhãn dán vào
video, đồng thời có thể kết hợp về nội dung và tạo video song ca (duet) chia đôi
màn hình ngay cả khi họ ở các địa điểm khác nhau hoặc song ca cùng ca sĩ /
người nổi tiếng mình yêu thích.
Theo thống kê của Brandastic, tính đến tháng 1 năm nay, TikTok có hơn 1 tỷ
người dùng hàng tháng trên tổng hơn 3 tỷ lượt tải xuống.
● TikTok đứng đầu trong danh sách lượt tải xuống phổ biến trong 2 năm liên tiếp 2020 và 2021.
● TikTok tiếp cận người dùng trên 150 quốc gia theo nghiên cứu vào năm 2019 của SensorTower.
● Lượng thời gian trung bình của người dung TikTok trong một ngày là 52 phút
● Công ty mẹ sở hữu TikTok là ByteDance trở thành công ty khởi nghiệp có
giá trị nhất trên thế giới khi được định giá 140 tỷ đô la, hơn cả Twitter và
Coca Cola, theo số liệu từ Cbinsights.
● TikTok có tới 60% người dùng ở độ tuổi từ 16 – 24.
2.2. Nguyên nhân sử dụng TikTok.
Thứ nhất, bất kỳ ai có tài khoản TikTok đều có thể tạo các nội dung video sáng
tạo bao gồm âm nhạc, nhãn dán, bộ lọc đặc biệt và thậm chí cả hiệu ứng hình
ảnh. Mục đích là tạo các video thu hút sự quan tâm của người dùng trong vài giây đầu tiên.
Ngoài ra, TikTok còn là một nền tảng kiếm tiền rất hấp dẫn. Hàng loạt thuật ngữ
như Tik Tok shop, TikTok affiliate, TikTok new, hot TikTok,… đang trở nên quen thuộc
với mọi người. Tuy nhiên, việc những nội dung ngắn dễ gây nghiện này khiến cho
giới trẻ bị “trầm mê” trong đó đã làm cho những bậc cha mẹ và người lớn tuổi có
cái nhìn không tốt về nền tảng này.
Thứ hai, lý do lớn nhất khiến nhiều người dùng nghiện TikTok là nguồn cấp dữ
liệu khám phá nội dung trong ứng dụng, hay còn được gọi là trang Dành cho bạn
(For You). Đây là trang chính của mạng video này, cũng là nơi mọi người tìm thấy nội
dung mới. TikTok vận hành bởi một thuật toán độc đáo kết hợp AI và học máy để
đưa vào trang này những nội dung tối ưu nhất, hiển thị tương ứng với từng người dùng.
Các mạng xã hội khác chủ yếu được xây dựng dựa trên sự kết nối giữa những
người biết nhau ngoài đời thực, còn TikTok chỉ tập trung vào nội dung. Bạn hoàn
toàn có thể dành hàng giờ trên TikTok mà không gặp người quen vì nền tảng này
được xây dựng bởi sự khám phá của thuật toán.
Thứ ba, một lý do lớn khác khiến TikTok trở nên thu hút là nhờ các xu hướng.
Chẳng hạn, thử thách khiêu vũ cho các bài hát hoặc video phổ biến phù hợp với
các bộ lọc trong ứng dụng. Thuật toán ưu tiên nội dung phù hợp với những xu
hướng đang phổ biến. Các xu hướng này sẽ thu hút nhiều người tham gia tạo nội dung phù hợp.
Cuối cùng, TikTok là nơi có nhiều nội dung đa dạng. Một số nhóm tạo clip và nội
dung thường được gọi là ‘cộng đồng TikTok’ với những video, âm thanh và
hashtags. Nếu có một chủ đề thú vị, có thể sẽ có hàng ngàn người dùng tạo video về nó.
Rất dễ thấy một số clip, meme, xu hướng được chia sẻ rộng rãi thời gian gần đây
đều bắt nguồn từ TikTok. Chủ đề đa dạng khiến cơ sở người dùng tăng, cả về số
lượng người xem lẫn người tạo nội dung. Điều đó cũng thúc đẩy một số doanh
nghiệp tham gia TikTok để tạo nội dung quảng bá sản phẩm.
2.3. Sự lạm dụng Tik Tok của các sinh viên.
Không thể phủ nhận những mặt tích cực mà mạng xã hội TikTok mang đến như
giúp cuộc sống hiện đại, thông minh và nội dung mà người dùng tìm kiếm cô
đọng hơn. Tuy nhiên, nếu lạm dụng vào TikTok, người dùng sẽ bị phụ thuộc mà
mất đi lý trí, trở thành con nghiện của mạng xã hội này.
Khi tham gia mạng xã hội, những sinh viên không tự kiểm soát được nội dung và
sẽ phải đối mặt với những nội dung không phù hợp, không đúng làm thay đổi
lệch lạc thế giới quan của mình. Điều này khiến những sinh viên này nhìn nhận
các vấn đề xã hội thiếu chuẩn mực hơn.
Khi đã nghiện mạng xã hội như TikTok, việc tách những cá nhân ấy không sử
dụng nữa sẽ dẫn đến sự ấm ức cao độ, những sinh viên khó kiểm soát sẽ có
những hành vi hung hăng với những người xung quanh. Đấy là hệ quả của việc
quá nghiện TikTok nhưng lại bị tách ra dẫn đến hành vi hung hăng, tấn công người khác.
Tik Tok buộc người dùng phải khuất phục trước ảo tưởng rằng toàn bộ thế giới
được tạo nên bởi những người gầy, xinh xắn, cuộc sống sang chảnh xa hoa.
Những tiêu chuẩn này tạo nên suy nghĩ lệch lạc tác động trực tiếp đến giới trẻ,
đặc biệt là sinh viên thời đại này. Các thuật toán của TikTok đẩy nội dung video
tới người dùng có thể thúc đẩy chứng rối loạn ăn uống, thậm chí tự làm hại bản
thân và tự tử đối với người xem.
Văn hóa TikTok cực kỳ độc hại và có những tác động tiêu cực không thể phủ
nhận đối với người dùng trẻ. Một cuộc khảo sát mới với hơn 2000 người từ
Học viện Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ (AASM) cho thấy 80% mọi người nói rằng họ
thức quá khuya để sử dụng các ứng dụng như TikTok, dẫn đến tình trạng mệt
mỏi vào ban ngày. Thiếu ngủ rất có hại cho sức khỏe thể chất, nhận thức, xã hội,
cảm xúc, tăng nguy cơ trầm cảm, béo phì, bệnh tim mạch, bệnh tiểu đường, sa sút trí tuệ.
Tóm lại, khi sinh viên lợi dụng TikTok quá mức, họ sẽ có những biểu hiện mất
kiểm soát về mặt cảm xúc lẫn hành động. Hơn nữa Tiktok ra mắt những video
ngắn, khiến thời gian sinh viên dành cho học tập ngày càng ít, làm sa sút việc học
hành và làm việc. Khiến họ chìm đắm trong thế giới ảo tưởng của bản thân.
CHƯƠNG 3. SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA TIKTOK 3.1 Tác động tích cực
TikTok là một không gian mở với người sử dụng khi chính họ cũng có thể trở
thành nhà sáng tạo nội dung và đăng tải các video của mình lên nền tảng. Các
video này cũng rất đa dạng như video chia sẻ kiến thức, chia sẻ hành trình và
trải nghiệm cá nhân, video về âm nhạc, thể hiện tài năng cá nhân. Điều này đã
đánh vào tâm lý giới trẻ, người luôn muốn thể hiện bản thân. Đây cũng là kênh
có tính cập nhật liên tục và liên kết quốc tế, vì vậy nó có thể đáp ứng mọi nhu
cầu giải trí của đại đa số người sử dụng khi họ dễ dàng kết nối với nhau từ
khắp mọi nơi trên thế giới.
Tik tok chính là một cánh cửa giúp người dùng gắn kết hơn với thế giới, giúp
người dùng học hỏi và mở rộng vốn hiểu biết cá nhân, minh chứng rõ ràng nhất là
chiến dịch #LearnOnTikTok đã ghi nhận hàng triệu lượt hưởng ứng từ các nhà
sáng tạo nội dung trên nền tảng này. #LearnOnTikTok chính là kênh cung cấp
kiến thức một cách trực quan nhất đến với người dùng qua các dạng thước
phim, hình ảnh ngắn với nội dung
cô đọng, dễ hiểu với các kiến thức về học tập, chia sẻ kinh nghiệm - trải nghiệm
cá nhân, khám phá các nền văn hoá - ẩm thực,..Bên cạnh đó còn là câu slogan “
Sau hai năm lướt Learn on Tik Tok …” đã trở thành một biểu tượng khi nhắc đến
nền tảng mạng xã hội Tik Tok. Với những con số vô cùng ấn tượng hơn 3,7 triệu
video với nội dung giáo dục và 140 tỷ lượt xem, dường như đây chính là những
con số “biết nói” để thể hiện sức ảnh hưởng của chiến dịch này, chiến dịch đã đập tan những định kiến
dành cho TikTok là nền tảng giải trí, thay vào đó TikTok đã chứng minh rằng
TikTok hoàn toàn có thể trở thành một nền tảng giáo dục hiệu quả.
Bên cạnh đó Tik Tok dần trở thành “miền đất hứa” đối với các doanh nghiệp khi
giúp các doanh nghiệp kết nối dễ dàng hơn với người tiêu dùng. Có thể thấy gần
đây, các doanh nghiệp bán hàng ngày càng chú trọng phát triển Marketing trên các
nền tảng xã hội và Livestream Tik Tok cũng chính là một trong những hình thức
bán hàng đáng được các doanh nghiệp chú ý. Đặc biệt sau thời gian ảnh hưởng
của đại dịch Covid - 19, thói quen mua sắm và tiêu dùng của khách hàng dần
thay đổi. Các hình thức mua bán hàng hoá trực tuyến dần được đón nhận và ưa
chuộng hơn khi người mua dễ dàng mua sắm ngay tại nhà, giá cả minh bạch và
tiện lợi hơn so với mua hàng theo phương thức truyền thống, phía người bán cũng
rất thuận lợi trong việc tiếp cận với khách
hàng và việc mở gian hàng trên các phương tiện truyền thông cũng đơn giản và ít
tốn kém hơn so với việc buôn bán theo hình thức truyền thống. Đặc biệt trên
không gian TikTok, doanh nghiệp có thể bán hàng - tư vấn sản phẩm, người mua
được hưởng các ưu đãi “hời” như miễn phí vận chuyển, giảm giá sản phẩm. 3.2 Tác động tiêu cực
Ở khía cạnh khác, TikTok cũng chính là con dao hai lưỡi khi mang lại rất
nhiều hậu quả và tác động tiêu cực cho người sử dụng. Sự xuất hiện của nó đã
làm thay đổi một số các yếu tố nhất định trong xã hội, khi TikTok chính là một
nền tảng đa văn hoá, điều này dễ mang lại một số các xung đột mạng do sự khác biệt về văn hoá.
“Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy
nước” Đó chính là lời dặn dò khi còn sinh thời của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trải
qua 1.000 năm đô hộ giặc tàu, 100 năm chống giặc Tây, biết bao thế hệ cha anh đã nằm xuống
để bảo vệ bờ cõi đất nước để ngày hôm nay thế hệ trẻ được sinh sống trong hoà
bình. Đó là sự hy sinh và đánh đổi cho sự phát triển của đất nước. Tuy nhiên thay
vì trân trọng và chung tay dựng xây tổ quốc ngày càng phát triển, thì ở một số bộ
phận, tổ chức lại đi ngược lại với xã hội. Các tổ chức khủng bố, đối tượng phản
động này thường đặt trụ sở tại nước ngoài, chúng lợi dụng các đặc tính của nền tảng mạng xã
hội như TikTok để truyền tải những tư duy lệch lạc, nội dung trái sự thật nhằm
bôi nhọ và giảm sự uy tín của Đảng và Nhà nước. Các đối tượng này thường
thổi phồng các vấn đề nóng để kích động người dân, suy giảm khối đại đoàn kết toàn dân. Minh
chứng trực quan nhất chính là vụ khủng bố tại Đắk Lắk vào ngày 11/06/2023 vừa
qua, với các vũ khí quân sự nguy hiểm như súng, dao, các đối tượng đã giết
hại nhiều cán bộ và người dân vô tội tại hai xã Ea Tiêu và Ea Ktur. Cuộc bạo
động là kết quả mà tổ chức phản động Fulro đã lên kế hoạch từ trước đó, chúng
chính là những kẻ tách mình ra khỏi cộng đồng người Việt Nam, gieo rắc tư
tưởng “hận thù, hẹp hòi dân tộc”.
Chúng thường nhắm đến người đồng bào dân tộc thiểu số nhẹ dạ cả tin, nhất là
những kẻ lười lao động, có tư tưởng vọng ngoại với luận điệu dối trá, lừa phỉnh.
Với các hình thức như gọi điện chèo kéo, đăng tải các bài viết trên các nền
tảng mạng xã hội về “việc nhẹ lương cao” và “cam kết được làm việc tại nước ngoài”.
Các thông tin được đăng tải trên nền tảng TikTok tuy được cập nhật liên tục
nhưng lại chưa được quản lý nội dung chặt chẽ dẫn đến các thông tin xuyên
tạc, bóp méo tràn lan thiếu sự kiểm soát với tốc độ chóng mặt. Nhà triết học
Michael Lynch giải thích như sau: “Hiện nay đang có một số lượng đáng ngại
những người dân có xu hướng cả tin và hình thành những niềm tin dựa trên
những gì mới nhất mà họ vừa đọc được,
nhưng đây chưa phải là vấn đề đáng lo âu. Vấn đề đáng lo âu là tin giả có hiệu
ứng là khiến cho người dân không còn tin vào những gì có thật.” Và ông viết tiếp
rằng “tôi không có cách nào để biết được điều gì là sự thật một cách khách
quan, vì thế, chúng tôi sẽ bám chặt vào khẩu súng của chúng tôi và những bằng
chứng của chính chúng tôi.”
( được trích dẫn trong Baran, 2019, tr. 242). Vấn đề ngăn chặn tin giả trên mạng
xã hội ngày càng phức tạp bởi thủ phạm không chỉ là những cá nhân, tổ chức tung
tin, những “nhà chính trị” tự xưng mà thực ra chính những nạn nhân mà nón nhắm đến,
những người tin vào tin giả cũng chính là đồng lõa với nó. Đặc biệt hơn hết, trong
thời gian ảnh hưởng của dịch Covid - 19, người dân khó tiếp nhận với các nguồn
tin chính thống như báo giấy, các trang đưa tin trực tuyến ngày càng xuất hiện
nhiều, các trang báo lá cải liên tục tung ra những thông tin ảo, gây hoang mang
cho một bộ phận lớn đọc giả, điều này gây hoang mang dư luận cả một thời gian dài.
Không chỉ thế, việc sử dụng mạng xã hội quá đà còn khiến người dùng cảm thấy
tự ti, rụt rè và thu mình trong đám đông. Việc sử dụng mạng xã hội mang lại cho
họ cảm giác được sống thật. Ngày nay với sự phổ biến và tiện lợi của điện
thoại thông minh và các ứng dụng nền tảng mạng xã hội là có thể sử dụng bất kỳ
đâu với bất kỳ hoàn cảnh nào, dần dần người dùng ngày càng bị phụ thuộc và
dường như không thể “sống” nếu thiếu điện thoại. Chính việc tiện lợi này đã khiến
nhiều sinh viên dành nhiều thời gian cho TikTok, không khó để bắt gặp những
cảnh các bạn sinh viên quay những video “đu trend” trên nền tảng TikTok ngay
cả khi đang trong tiết học. Dường như TikTok đã làm mất tập trung trong không
chỉ việc học mà còn là công việc của các bạn trẻ.
Theo một nghiên cứu của Wall Street Journal, TikTok đã sử dụng một thuật toán
gây nghiện, thuật toán này sẽ hiển thị ưu tiên những nội dung được cá nhân hoá
dựa trên trải nghiệm của người dùng. Người dùng dành thời gian cho các video
càng lâu, bày tỏ cảm xúc hoặc bình luận vào các video càng nhiều thì thuật toán sẽ càng chính xác.
Việc này khiến người dùng dễ dàng “cuốn” vào TikTok và dần dành nhiều thời
gian cho việc sử dụng TikTok thiếu kiểm soát, dẫn đến việc “nghiện” lúc nào
chẳng hay. Việc “nghiện” TikTok dường như đảo lộn quỹ thời gian cá nhân của
người sử dụng. Thay vì trước đây chỉ dành 30 phút đến 1 tiếng cho việc giải
trí thì giờ đây họ sẵn sàng chi ra hàng giờ đồng hồ liền để thỏa mãn “cơn
nghiện” TikTok, thời gian đó thay vì dùng để học tập một kỹ năng mềm, hoàn
thành bài tập thì họ lại dùng để lướt TikTok. Ông bà ta có câu “Tích tiểu thành
đại”, hãy cùng làm một bài toán nhỏ để xem nếu mỗi ngày chúng ta bỏ ra 60
phút để lướt TikTok, vậy sau một tuần chúng ta sẽ dành ra 420 phút một tuần
cho việc lướt TikTok. Nhưng nếu chúng ta sử dụng 420 phút này cho thời gian đi
làm thêm với mức lương trung bình hiện tại cho sinh viên là 18.000VND/1h thì ta
sẽ thu được 126.000VND, như vậy 126.000VND chính là chi
phí cơ hội cho việc bạn lướt TikTok thay vì lao động hay học tập.
PHẦN III. KẾT LUẬN
Tất cả sự vật - hiện tượng hiện hữu trên thế giới luôn có hai mặt đối lập nhau;
được - mất, lợi - hại. Không một vật nào chỉ có đẹp mà không có xấu, không một
hiện tượng nào có lợi mà không có hại, như một điều tất yếu của cuộc sống,
chúng luôn song hành và gắn bó chặt chẽ với nhau. Có thể thấy TikTok ngày càng
không ngừng phát triển mạnh mẽ. Nó có thể trở thành một nguồn cung cấp
thông tin bổ ích khổng lồ hoặc trở thành mối nguy tiềm tàng mạnh mẽ, điều đó
phụ thuộc rất lớn vào chính các chúng ta - những người sử dụng và xây dựng
nền văn hóa mạng quyết định. Chúng ta có thể thấy, TikTok có rất nhiều các nhà
sáng tạo nội dung bổ ích, hoàn toàn có thể áp dụng vào bài học . Một trong số đó có thể kể đến như
Chị Trần Khánh Vy, được biết đến với biệt danh “ Nữ sinh 7 thứ tiếng”, chị đã
không ngừng trau dồi bản thân, phát triển tư duy ngôn ngữ của mình và trong
thời gian đó, chị đã chia sẻ kinh nghiệm bằng cách ghi lại video và chia sẻ trên
TikTok về những phương pháp học ngoại ngữ hiệu quả, bên cạnh đó chị còn xây
dựng các danh sách video theo từng chủ đề như “VyVocab” - chia sẻ về các kiến
thức ngữ pháp tiếng Anh, học từ vựng một cách trực quan và dễ nhớ nhất. Hay
danh sách phát với chủ đề “Ask CEO” - Phỏng vấn và chia sẻ kinh nghiệm khởi
nghiệp của các giám đốc doanh
nghiệp lớn trong nước nhằm tiếp thêm động lực cho các bạn trẻ đang có ý định và
sắp sửa khởi nghiệp với phương châm “ Hành trình vạn dặm bắt đầu từ một bước chân”.
Kênh TikTok của chị hiện tại đang sở hữu có hơn 2.1 triệu người theo dõi và 35.8
triệu lượt thích. Đây quả là một con số khủng và có thể chứng minh sự thành
công trong việc truyền tải kiến thức qua các phương tiện thông tin đại chúng mà
không gây nhàm chán cho người xem.
Kênh TikTok @thayductoan, thuộc quyền sở hữu của thầy Đỗ Văn Đức một giáo
viên dạy Toán - thầy đã tận dụng nền tảng TikTok để chia sẻ các bài giảng, các
phương thức học toán dễ hiểu và dễ áp dụng nhất cho các bạn học sinh Trung học
Phổ thông. Kênh TikTok của thầy hiện có hơn 96.8 nghìn người theo dõi vớ số
lượt thích là 577.5 nghìn.
Bên cạnh đó là một sinh viên, chúng ta cần trang bị những kiến thức về sàng
lọc khi tiếp nhận thông tin để tránh các trường hợp tiếp tay cho kẻ xấu lan truyền
những thông tin sai sự thật gây nên những sự lệch lạc trong tư tưởng. Sonh
song với đó, chúng ta cần chủ động trong việc quản lý thời gian cá nhân, tránh để
lãng phí thời gian vào việc sử dụng mạng xã hội thay cho việc học tập và cống
hiến cho xã hội. Tuổi thanh xuân thật sự rất ngắn, vì vậy hãy sử dụng nó một
cách hợp lý và đừng lãng phí cho những việc vô bổ. Tóm lại, chúng tôi tin rằng
việc sử dụng TikTok sẽ mang lại nhiều lợi ích cho sinh viên nếu chúng ta biết sử
dụng và khai thác nó đúng cách.
Tài liệu tham khảo
1. Khánh, P. T. (2021). Trách Nhiệm Của Gia Đình Đối Với Thế Hệ Trẻ Trước Những
Tác Động Tiêu Cực Từ Mạng Xã Hội. Journal of Science and Technology on
Information and Communications,2(1), 26-35.
2. TaiLieu.VN. (n.d.). Tóm tắt luận án Tiến sĩ Xã hội học: Ảnh hưởng của việc sử dụng
mạng xã hội Facebook đến học tập và đời sống của sinh viên hiện nay. Truy cập 22/11/2023 from
https://tailieu.vn/doc/tom-tat-luan-an-tien-si-xa-hoi-hoc-anh-huong-cua-viec-su-dung-
mang-xa-hoi-facebook-den-hoc-tap-va-d-2530137.html
3. Fptskillking. (2023, February 2). TikTok là gì? Yếu tố nào tạo nên sự thành công của
Tiktok? FPT Skillking. Truy cập 20/11/2023 from https://skillking.fpt.edu.vn/tin- tuc/tiktok-la-gi/
4. Vtv. (2023, July 26). Vụ khủng bố tại Đắk Lắk và mưu đồ phá vỡ khối đại đoàn kết dân
tộc. BAO DIEN TU VTV. Truy cập 22/11/2023 from
https://vtv.vn/chinh-tri/vu-khung-bo-tai-dak-lak-va-muu-do-pha-vo-khoi-dai-doan-ket
-dan-toc-20230727003046993.htm
5. LÊ THANH, H. Ò. A. (2020). NHẬN DIỆN VÀ PHÒNG TRÁNH THÔNG TIN
XẤU, ĐỘC TRÊN MẠNG XÃ HỘI ĐỐI VỚI HỌC SINH, SINH VIÊN TRONG
GIAI ĐOẠN HIỆN NAY. Journal of Science and Technology-IUH, 48(6).