CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT TPHCM
KHOA CNKTCTXD
----
TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
Quan điểm của triết học Mác – Lênin về mối quan hệ giai
cấp - dân tộc – nhân loại và sự vận dụng trong quá trình
toàn cầu hoá ở việt nam hiện nay
Giáo Viên : Nguyễn Thị Hằng
Học Phần : Triết học Mác – Lênin
Nhóm : 15
Mục Lục


 !
"#$%& !
'($)* !+
,-!./012!3!4+
-56789-7:;<;=8->?@AB5C-D-E;F8A8GH9A?A-I(JKL8M-GN85L8;OPA+
A;<;=8GH9A?A-I(GNI@?859A?A-I(+
QR+
8!S#T
"!.T
AA;<;=8GHKL8M-@O89AB8@U85;V-5:WT
X*Y.$Z[\T
5]!$^*.2Z[\T
"-$)3RZ[\R*_;`
AAAGI8H85L8;OPAGNaAb?85cdAc8-5e89`
X*[3f&`
#g!hJZ[\[3f&`
AG<895i?(56789(5D(;=8
-56789aAb?85cdAc8-5e899Aj?9A?A-I(EKL8M-E85L8;OPA5kOb?8Al
@AB5C-D-E;F8A8
AaAb?85cdAc8-5e899Aj?9A?A-I(GNKL8M-
G.mg!nQ#^Z[\
:o*\.p3&Z[\#^
AAaAb?85cdAc8-5e899Aj?KL8M-GN85L8;OPA
K[\3q S&2[3f&
:o*\[3f&#^ro*.2Z[\
AAAaAb?85cdAc8-5e899Aj?9A?A-I(GN85L8;OPA"
:o#h3%s[3%[3f&"
G.m**.Q[3f&.f!."
AGt89XBGN<895i?"
-56789"ON8-5u?GN85j89D-M89B8aAb?85c9A?A-I(EKL8M-E85L8
;OPA'
Adv8-5I->?ON8-5u?@O895wAPA89Nx8?x'
AAD-M89->?ON8-5u?B8aAb?85c9A?A-I('
AAAD-M89->?ON8-5u?B8GI8HKL8M-,
AGD-M89->?ON8-5u?B8;yAz-585L8;OPA,
Gt89XBGNV8556{89G=8K|89,
-56789':}G=8K|89b?8Al@AB5C-D-E;F8A8GAc8?5Ac88?x~
A9AvAbxBaAb?85c9Aj?9A?A-I(GNKL8M-@O89daA-v85{A~
X.q\34Z[\•3^R]€\~
•[nZo‚#&f‚fZ[\~
"84Zƒg!n*[!!„~
AAXB5y(:e-P85KL8M-G{A:e-P855wAPA~
-\…o\4g!#
9hq*!n0ƒr•†‡Z[\
AAA@D-585Ac->?GAc8?aAG{A-D-GI8HON8-->?85L8;OPA
AGI@?85-5a89-D-b?8Al:?A@DAJ5ˆV-5
G<895i?5}-A‰8->?GAc-G=8K|89+
-56789,M:a9AvA(5D(AB(|-G=8K|895Acbv@O895wA9A?8{A+
A9AvA(5D(GH->89-a5c6689GN85=85e-+
Šn&s* !3‹3!4Œ‚o1•+
9*fZRn!$^•3^‹ +
AA9AvA(5D(GH-5AB8;6y-(5D@Al8XA85B_•Ž5MA+
5f‚Q.$•Q$^]€\RT
•[nZo#‚#&f‚fZ[\T
AAA9AvA(5D(GHaA89OPAGN5MA85=(ba-BT
og!*$•3##f&\34JoT
‡‡…of**.Q![3f&T
AG9AvA(5D(GH•LxK}89v89GN85N86{-T
•[nZoƒ.fr&Jh&T
8[f†3og!ƒ3‹8$^*g!n]€\R`
G9AvA(5D(GHG•85u?GN@xH85‘89`
dƒfƒ$$pƒ`
•[nZo*.Qf$•G8•&^`
XB;=8`
MỞ ĐẦU...............................................................................................................................................1
1. Tính cấp thiết của đề tài..............................................................................................................1
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu..............................................................................................1
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu...............................................................................................1
4. Phương pháp nghiên cứu............................................................................................................1
5. Cấu trúc của bài tiểu luận...........................................................................................................2
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN VỀ GIAI CẤP, DÂN TỘC
VÀ NHÂN LOẠI..................................................................................................................................2
I. LÝ LUẬN VỀ GIAI CẤP VÀ ĐẤU TRANH GIAI CẤP..............................................................2
1. Định nghĩa giai cấp.....................................................................................................................2
2. Nguồn gốc của giai cấp..............................................................................................................2
3. Đấu tranh giai cấp.......................................................................................................................2
II. LÝ LUẬN VỀ DÂN TỘC TRONG TIẾN TRÌNH LỊCH SỬ.......................................................3
1. Khái niệm và đặc trưng của dân tộc............................................................................................3
2. Hai xu hướng phát triển của dân tộc...........................................................................................3
3. Cương lĩnh dân tộc của chủ nghĩa Mác - Lênin..........................................................................3
III. VẤN ĐỀ NHÂN LOẠI VÀ MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG.....................................................3
1. Khái niệm nhân loại....................................................................................................................4
2. Mối quan hệ giữa giai cấp, dân tộc và nhân loại.........................................................................4
IV. Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN............................................................................................4
CHƯƠNG 2. MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA GIAI CẤP – DÂN TỘC – NHÂN LOẠI
THEO QUAN ĐIỂM TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN..........................................................................4
I. MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA GIAI CẤP VÀ DÂN TỘC...............................................5
1. Vai trò quyết định của giai cấp đối với dân tộc...........................................................................5
2. Sự tác động trở lại của dân tộc đối với giai cấp..........................................................................5
II. MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA DÂN TỘC VÀ NHÂN LOẠI.........................................5
1. Dân tộc là hình thức tồn tại cụ thể của nhân loại........................................................................5
2. Sự tác động của nhân loại đối với sự phát triển dân tộc..............................................................6
III. MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA GIAI CẤP VÀ NHÂN LOẠI........................................6
1. Sự thống nhất giữa lợi ích giai cấp công nhân và lợi ích nhân loại.............................................6
2. Vai trò của các giá trị nhân loại trong đấu tranh giai cấp............................................................6
IV. TỔNG KẾT VÀ Ý NGHĨA..........................................................................................................6
CHƯƠNG 3. TOÀN CẦU HÓA VÀ NHỮNG TÁC ĐỘNG ĐẾN MỐI QUAN HỆ GIAI CẤP
DÂN TỘC – NHÂN LOẠI...................................................................................................................7
I. BẢN CHẤT CỦA TOÀN CẦU HÓA TRONG THỜI ĐẠI NGÀY NAY.................................7
II. TÁC ĐỘNG CỦA TOÀN CẦU HÓA ĐẾN MỐI QUAN HỆ GIAI CẤP...............................7
III. TÁC ĐỘNG CỦA TOÀN CẦU HÓA ĐẾN VẤN ĐỀ DÂN TỘC..........................................8
IV. TÁC ĐỘNG CỦA TOÀN CẦU HÓA ĐẾN LỢI ÍCH NHÂN LOẠI.....................................8
V. TỔNG KẾT VÀ ĐỊNH HƯỚNG VẬN DỤNG..........................................................................8
CHƯƠNG 4. SỰ VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN Ở VIỆT NAM HIỆN
NAY.......................................................................................................................................................9
I. GIẢI QUYẾT MỐI QUAN HỆ GIỮA GIAI CẤP VÀ DÂN TỘC TRONG BỐI CẢNH MỚI......9
1. Kiên trì độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội................................................................9
2. Xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc....................................................................................9
3. Nhận diện và giải quyết các mâu thuẫn giai cấp.........................................................................9
II. KẾT HỢP SỨC MẠNH DÂN TỘC VỚI SỨC MẠNH THỜI ĐẠI..............................................9
1. Chủ động và tích cực hội nhập quốc tế.....................................................................................10
2. Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc............................................................................10
III. TRÁCH NHIỆM CỦA VIỆT NAM ĐỐI VỚI CÁC VẤN ĐỀ TOÀN CẦU CỦA NHÂN LOẠI
.........................................................................................................................................................10
IV. ĐẤU TRANH CHỐNG CÁC QUAN ĐIỂM SAI TRÁI, THÙ ĐỊCH.......................................10
V. Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA VIỆC VẬN DỤNG.....................................................................10
CHƯƠNG 5. MỘT SỐ GIẢI PHÁP TIẾP TỤC VẬN DỤNG HIỆU QUẢ TRONG THỜI GIAN
TỚI......................................................................................................................................................11
I. GIẢI PHÁP VỀ CỦNG CỐ HỆ TƯ TƯỞNG VÀ NHẬN THỨC................................................11
1. Đẩy mạnh công tác nghiên cứu lý luận và tổng kết thực tiễn....................................................11
2. Giáo dục chủ nghĩa yêu nước gắn liền với ý thức giai cấp........................................................11
II. GIẢI PHÁP VỀ CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI.........................................11
1. Hoàn thiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa...............................................11
2. Xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc................................................................12
III. GIẢI PHÁP VỀ ĐỐI NGOẠI VÀ HỘI NHẬP QUỐC TẾ........................................................12
1. Thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ.........................................................12
2. Đóng góp tích cực vào các giá trị chung của nhân loại.............................................................12
IV. GIẢI PHÁP VỀ XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC...........................................................12
1. Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh....................................................................................12
2. Nâng cao năng lực quản lý của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa..................................12
V. GIẢI PHÁP VỀ VĂN HÓA VÀ TRUYỀN THÔNG..................................................................13
1. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng..........................................................................................13
2. Xây dựng hệ giá trị con người Việt Nam thời đại mới..............................................................13
KẾT LUẬN.........................................................................................................................................13
Bảng đánh giá từng thành viên
STT Họ Tên
SV
Mã số
SV
Sự
nhiệt
tình và
nghiêm
túc
Đóng
góp ý
tưởng
Tổ
chức
quản lý
nhóm
Làm
việc
nhóm
Tính
hiệu
quả
Tổng
điểm(tối
đa 10đ)
Ký tên
1
2
3
4
5
Giáo Viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Hằng
Điểm Tiểu Luận:……………………..
Nhận xét của Giáo Viên:
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong dòng chảy của lịch sử nhân loại, các vấn đề về giai cấp, dân tộc và nhân loại luôn là
những phạm trù trung tâm, thu hút sự quan tâm nghiên cứu của nhiều nhà tư tưởng và chính
trị. Triết học Mác – Lênin đã tạo ra một bước ngoặt cách mạng khi giải thích mối quan hệ
giữa các phạm trù này trên lập trường của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật
lịch sử.
Ngày nay, thế giới đang bước vào giai đoạn toàn cầu hóa sâu rộng với sự phát triển vượt bậc
của khoa học và công nghệ. Quá trình này không chỉ tạo ra những cơ hội phát triển to lớn mà
còn làm nảy sinh những mâu thuẫn mới, thách thức bản sắc dân tộc và địa vị của các giai cấp
trong xã hội. Đối với Việt Nam – một quốc gia đang trong quá trình quá độ lên chủ nghĩa xã
hội và hội nhập quốc tế mạnh mẽ, việc nhận thức đúng đắn và vận dụng sáng tạo lý luận Mác
– Lênin về giai cấp, dân tộc và nhân loại là yêu cầu khách quan để giữ vững độc lập chủ
quyền và định hướng phát triển đất nước. Xuất phát từ thực tiễn đó, người viết quyết định
chọn đề tài: "Quan điểm của triết học Mác – Lênin về mối quan hệ giai cấp – dân tộc –
nhân loại và sự vận dụng trong quá trình toàn cầu hóa ở Việt Nam hiện nay" để làm nội
dung nghiên cứu cho bài tiểu luận này.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích: Làm rõ những nguyên lý cơ bản của triết học Mác – Lênin về giai cấp, dân
tộc, nhân loại và mối quan hệ biện chứng giữa chúng; từ đó phân tích cách thức vận
dụng các quan điểm này vào thực tiễn Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa.
Nhiệm vụ: * Hệ thống hóa các khái niệm và nguồn gốc của giai cấp, dân tộc và nhân
loại.
o Phân tích sự tác động qua lại giữa ba yếu tố này trong lịch sử và thời đại ngày
nay.
o Đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả vận dụng
lý luận vào công cuộc xây dựng đất nước.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Các quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về giai cấp, dân
tộc, nhân loại và các mối quan hệ liên quan.
Phạm vi nghiên cứu: Tập trung vào sự vận dụng các quan điểm này tại Việt Nam từ
khi bắt đầu công cuộc đổi mới đến nay, đặc biệt là trong bối cảnh toàn cầu hóa.
4. Phương pháp nghiên cứu
Bài tiểu luận sử dụng phương pháp luận chung của triết học Mác – Lênin là duy vật biện
chứng và duy vật lịch sử. Ngoài ra, người viết còn sử dụng các phương pháp cụ thể như:
phương pháp logic kết hợp với lịch sử, phương pháp phân tích và tổng hợp, phương pháp so
sánh và phương pháp hệ thống hóa để làm sáng tỏ các nội dung nghiên cứu.
5. Cấu trúc của bài tiểu luận
Ngoài phần Lời mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, bài tiểu luận được kết cấu
thành năm chương nội dung chính:
Chương 1: Cơ sở lý luận của triết học Mác – Lênin về giai cấp, dân tộc và nhân loại.
Chương 2: Mối quan hệ biện chứng giữa giai cấp – dân tộc – nhân loại theo quan
điểm triết học Mác – Lênin.
Chương 3: Toàn cầu hóa và những tác động đến mối quan hệ giai cấp – dân tộc –
nhân loại.
Chương 4: Sự vận dụng quan điểm triết học Mác – Lênin ở Việt Nam hiện nay.
Chương 5: Một số giải pháp tiếp tục vận dụng hiệu quả trong thời gian tới.
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA
TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN VỀ GIAI
CẤP, DÂN TỘC VÀ NHÂN LOẠI
I. LÝ LUẬN VỀ GIAI CẤP VÀ ĐẤU TRANH GIAI CẤP
1. Định nghĩa giai cấp
Theo định nghĩa của Vladimir Ilyich Lênin, giai cấp là những tập đoàn người to lớn, khác
nhau về địa vị của họ trong một hệ thống sản xuất xã hội nhất định trong lịch sử. Sự khác biệt
này dựa trên ba đặc trưng cơ bản:
Quan hệ đối với tư liệu sản xuất: Đây là đặc trưng quan trọng nhất. Giai cấp thống
trị là giai cấp nắm giữ tư liệu sản xuất chủ yếu của xã hội, trong khi giai cấp bị trị
không có hoặc có rất ít tư liệu sản xuất.
Vai trò trong tổ chức quản lý lao động: Giai cấp nắm tư liệu sản xuất thường giữ
quyền điều hành, quản lý và phân công lao động xã hội.
Phương thức và quy mô thu nhập: Do nắm giữ tư liệu sản xuất, giai cấp thống trị
chiếm hữu phần lớn sản phẩm thặng dư, dẫn đến sự bất bình đẳng trong phân phối của
cải xã hội.
+
2. Nguồn gốc của giai cấp
Nguồn gốc sâu xa: Sự phát triển của lực lượng sản xuất làm cho năng suất lao động
tăng cao, tạo ra sản phẩm dư thừa.
Nguồn gốc trực tiếp: Sự xuất hiện của chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất. Khi tư liệu
sản xuất không còn là của chung mà rơi vào tay một số ít người, xã hội bắt đầu phân
hóa thành kẻ giàu và người nghèo, người bóc lột và người bị bóc lột.
3. Đấu tranh giai cấp
Khái niệm: Là cuộc đấu tranh giữa các giai cấp có lợi ích căn bản đối lập nhau không
thể điều hòa được.
Vai trò: Đấu tranh giai cấp là động lực trực tiếp của sự phát triển trong các xã hội có
đối kháng giai cấp. Nó thúc đẩy sự thay đổi từ hình thái kinh tế - xã hội cũ sang hình
thái kinh tế - xã hội mới cao hơn thông qua đỉnh cao là các cuộc cách mạng xã hội.
II. LÝ LUẬN VỀ DÂN TỘC TRONG TIẾN TRÌNH LỊCH
SỬ
1. Khái niệm và đặc trưng của dân tộc
Dân tộc là hình thức cộng đồng người cao nhất và bền vững nhất trong lịch sử, hình thành dựa
trên bốn yếu tố gắn kết:
Cộng đồng về lãnh thổ: Không gian sinh tồn chung, có biên giới rõ ràng.
Cộng đồng về kinh tế: Có sự thống nhất về thị trường, các mối quan hệ trao đổi hàng
hóa nội bộ.
Cộng đồng về ngôn ngữ: Sử dụng chung một ngôn ngữ làm công cụ giao tiếp chính.
Cộng đồng về văn hóa và tâm lý: Hình thành nên bản sắc, truyền thống và tính cách
riêng biệt của dân tộc đó.
2. Hai xu hướng phát triển của dân tộc
Trong giai đoạn phát triển của chủ nghĩa tư bản, Lênin đã phát hiện ra hai xu hướng khách
quan:
Xu hướng thứ nhất: Các cộng đồng dân tộc thức tỉnh, đấu tranh chống lại sự áp bức
dân tộc để thành lập các quốc gia dân tộc độc lập.
Xu hướng thứ hai: Các dân tộc xích lại gần nhau, xóa bỏ các hàng rào ngăn cách về
kinh tế và chính trị nhằm thiết lập liên minh quốc tế, đẩy mạnh toàn cầu hóa.
T
3. Cương lĩnh dân tộc của chủ nghĩa Mác - Lênin
Để giải quyết vấn đề dân tộc, chủ nghĩa Mác - Lênin đề ra ba nguyên tắc:
1. Các dân tộc hoàn toàn bình đẳng: Không có dân tộc nào có quyền ưu tiên
hơn dân tộc nào.
2. Các dân tộc được quyền tự quyết: Quyền tự lựa chọn chế độ chính trị và con
đường phát triển của dân tộc mình.
3. Liên hiệp công nhân tất cả các dân tộc: Đây là tư tưởng cốt lõi nhằm tạo ra
sức mạnh đoàn kết để đánh bại kẻ thù chung là giai cấp bóc lột.
III. VẤN ĐỀ NHÂN LOẠI VÀ MỐI QUAN HỆ BIỆN
CHỨNG
1. Khái niệm nhân loại
Nhân loại là toàn thể cộng đồng người sống trên trái đất, gắn kết với nhau bởi bản chất sinh
học giống nhau và những giá trị văn minh, văn hóa chung được bồi đắp qua hàng nghìn năm
lịch sử.
2. Mối quan hệ giữa giai cấp, dân tộc và nhân loại
Đây là một mối quan hệ biện chứng, tác động qua lại lẫn nhau:
Giữa giai cấp và dân tộc:
o Giai cấp quyết định tính chất của dân tộc. Giai cấp nào nắm quyền thống trị sẽ
đại diện cho dân tộc đó trong quan hệ quốc tế.
o Ngược lại, vấn đề dân tộc là tiền đề cho vấn đề giai cấp. Phải có độc lập dân
tộc thì giai cấp công nhân mới có điều kiện thuận lợi để đấu tranh giải phóng
giai cấp.
Giữa dân tộc và nhân loại:
o Nhân loại tồn tại thông qua các dân tộc cụ thể. Sự phát triển bền vững của mỗi
dân tộc chính là sự đóng góp vào sự tiến bộ chung của nhân loại.
o Các giá trị của nhân loại (như hòa bình, bảo vệ môi trường, chống dịch bệnh)
là cơ sở để các dân tộc hợp tác với nhau.
Giữa giai cấp và nhân loại:
`
o Lợi ích của giai cấp công nhân về cơ bản là thống nhất với lợi ích của nhân
loại.
o Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là xóa bỏ mọi sự áp bức, do đó, giải
phóng giai cấp công nhân cũng chính là giải phóng toàn nhân loại.
IV. Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN
Việc nghiên cứu cơ sở lý luận này giúp chúng ta:
1. Nhận thức đúng đắn bản chất của các cuộc xung đột trên thế giới hiện nay là
do mâu thuẫn lợi ích giai cấp và dân tộc.
2. Kiên trì con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.
3. Biết cách kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, tham gia tích cực
vào các vấn đề chung của nhân loại để xây dựng một thế giới hòa bình, công bằng.
CHƯƠNG 2. MỐI QUAN HỆ BIỆN
CHỨNG GIỮA GIAI CẤP – DÂN TỘC –
NHÂN LOẠI THEO QUAN ĐIỂM TRIẾT
HỌC MÁC – LÊNIN
Mối quan hệ giữa giai cấp, dân tộc và nhân loại là mối quan hệ phức tạp, phản ánh sự đan xen
giữa các lợi ích kinh tế, chính trị và các giá trị chung của loài người. Chủ nghĩa Mác – Lênin
xem xét mối quan hệ này dựa trên lập trường của giai cấp công nhân và thế giới quan duy vật
biện chứng.
I. MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA GIAI CẤP VÀ
DÂN TỘC
Đây là mối quan hệ tác động hai chiều, trong đó yếu tố giai cấp giữ vai trò quyết định, nhưng
yếu tố dân tộc lại là địa bàn trực tiếp để giải quyết các vấn đề giai cấp.
1. Vai trò quyết định của giai cấp đối với dân tộc
Giai cấp quyết định tính chất dân tộc: Trong mỗi thời đại lịch sử, giai cấp nào nắm
giữ tư liệu sản xuất và giữ địa vị thống trị xã hội sẽ là lực lượng quyết định xu hướng

phát triển và bộ mặt của dân tộc đó. Ví dụ, trong thời kỳ phong kiến, giai cấp địa chủ
quyết định tính chất của dân tộc; trong thời kỳ tư bản, giai cấp tư sản đóng vai trò này.
Hệ tư tưởng giai cấp là hạt nhân của văn hóa dân tộc: Giai cấp thống trị áp đặt hệ
tư tưởng, pháp luật và các chuẩn mực đạo đức của mình lên toàn bộ đời sống dân tộc.
Giai cấp quyết định sự hình thành dân tộc: Sự chuyển biến từ các cộng đồng bộ tộc
lên dân tộc thường gắn liền với sự thay đổi trong phương thức sản xuất và sự trỗi dậy
của một giai cấp mới (như giai cấp tư sản trong quá trình hình thành dân tộc hiện đại).
2. Sự tác động trở lại của dân tộc đối với giai cấp
Dân tộc là địa bàn của cuộc đấu tranh giai cấp: Cuộc đấu tranh của giai cấp công
nhân và nhân dân lao động không thể diễn ra trong chân không mà phải diễn ra trong
khuôn khổ một quốc gia dân tộc cụ thể.
Sức mạnh dân tộc là động lực cho giai cấp: Một giai cấp chỉ có thể thực hiện được
mục tiêu của mình nếu biết kết hợp lợi ích giai cấp với lợi ích dân tộc, huy động được
sức mạnh đại đoàn kết toàn dân.
Độc lập dân tộc là tiền đề của giải phóng giai cấp: Khi một dân tộc còn bị lệ thuộc
hoặc bị xâm lược, cuộc đấu tranh giai cấp thường tạm thời lùi lại phía sau để ưu tiên
cho nhiệm vụ giải phóng dân tộc, vì không có độc lập dân tộc thì giai cấp công nhân
cũng không thể có quyền tự do và quyền làm chủ.
II. MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA DÂN TỘC VÀ
NHÂN LOẠI
Mối quan hệ này phản ánh sự thống nhất giữa cái riêng (dân tộc) và cái chung (nhân loại).
1. Dân tộc là hình thức tồn tại cụ thể của nhân loại
Nhân loại không tồn tại một cách trừu tượng mà tồn tại thông qua hàng nghìn dân tộc
khác nhau trên thế giới.
Mỗi dân tộc đóng góp vào kho tàng văn minh nhân loại những giá trị độc đáo về văn
hóa, khoa học và nghệ thuật. Sự đa dạng của các dân tộc làm phong phú thêm đời sống
của nhân loại.
2. Sự tác động của nhân loại đối với sự phát triển dân tộc
Trong thời đại ngày nay, không một dân tộc nào có thể phát triển trong sự cô lập. Các
thành tựu về khoa học kỹ thuật, các chuẩn mực đạo đức và pháp luật quốc tế của nhân
loại tác động mạnh mẽ đến quá trình hiện đại hóa của mỗi quốc gia.
Xu hướng quốc tế hóa và toàn cầu hóa thúc đẩy các dân tộc phải xích lại gần nhau để
giải quyết các vấn đề chung.

III. MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA GIAI CẤP VÀ
NHÂN LOẠI
Đây là mối quan hệ thể hiện mục tiêu cuối cùng của sự tiến bộ xã hội.
1. Sự thống nhất giữa lợi ích giai cấp công nhân và lợi ích nhân loại
Khác với các giai cấp bóc lột trong lịch sử (luôn đặt lợi ích của mình đối lập với nhân
loại), giai cấp công nhân là giai cấp đại diện cho phương thức sản xuất tiến bộ nhất.
Mục tiêu của giai cấp công nhân là xóa bỏ mọi chế độ người bóc lột người, xóa bỏ các
rào cản ngăn cách con người. Do đó, việc giải phóng giai cấp công nhân cũng đồng
nghĩa với việc giải phóng toàn thể nhân loại khỏi áp bức và bất công.
2. Vai trò của các giá trị nhân loại trong đấu tranh giai cấp
Giai cấp công nhân phải kế thừa những giá trị văn minh mà nhân loại đã đạt được để
xây dựng xã hội mới.
Trong điều kiện hiện đại, các giai cấp phải cùng nhau ưu tiên giải quyết các "vấn đề
toàn cầu" (như hòa bình thế giới, an ninh lương thực, biến đổi khí hậu) vì đây là điều
kiện tiên quyết để duy trì sự sống của cả nhân loại và của chính các giai cấp đó.
IV. TỔNG KẾT VÀ Ý NGHĨA
Sự thống nhất biện chứng: Giai cấp, dân tộc và nhân loại không tách rời nhau mà
thâm nhập vào nhau. Một chính sách đúng đắn phải là chính sách giải quyết hài hòa ba
loại lợi ích này.
Ưu tiên trong từng giai đoạn: Trong thời kỳ đấu tranh giành độc lập, lợi ích dân tộc
được đặt lên hàng đầu. Trong thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội, lợi ích giai cấp (giai
cấp công nhân và nhân dân lao động) gắn liền với sự hưng thịnh của dân tộc và sự
đóng góp cho nhân loại.
Chống các biểu hiện lệch lạc:
o Chống chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi (chỉ biết lợi ích dân tộc mình mà xâm phạm
dân tộc khác).
o Chống chủ nghĩa hư vô dân tộc (phủ nhận giá trị dân tộc, chỉ nói về nhân loại
chung chung).
o Chống chủ nghĩa biệt phái giai cấp (tách rời giai cấp khỏi dân tộc và nhân loại)
"
CHƯƠNG 3. TOÀN CẦU HÓA
NHỮNG TÁC ĐỘNG ĐẾN MỐI QUAN
HỆ GIAI CẤP – DÂN TỘC – NHÂN LOẠI
Toàn cầu hóa là một quá trình khách quan của lịch sử, là kết quả của sự phát triển mạnh mẽ
của lực lượng sản xuất và cuộc cách mạng khoa học công nghệ hiện đại. Quá trình này đã và
đang làm thay đổi sâu sắc diện mạo của thế giới, đồng thời tác động trực tiếp đến các quan hệ
giai cấp, dân tộc và nhân loại.
I. BẢN CHẤT CỦA TOÀN CẦU HÓA TRONG THỜI
ĐẠI NGÀY NAY
Khái niệm: Toàn cầu hóa là quá trình gia tăng sự kết nối, tác động lẫn nhau và phụ
thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia, các dân tộc trên phạm vi toàn thế giới về nhiều mặt,
từ kinh tế, chính trị đến văn hóa, xã hội.
Bản chất kinh tế: Thực chất của toàn cầu hóa hiện nay chủ yếu là toàn cầu hóa kinh
tế, do các nước tư bản phát triển và các tập đoàn xuyên quốc gia chi phối. Tuy nhiên,
nó cũng mang tính hai mặt: vừa thúc đẩy sản xuất phát triển, vừa làm gia tăng sự bất
bình đẳng.
II. TÁC ĐỘNG CỦA TOÀN CẦU HÓA ĐẾN MỐI QUAN
HỆ GIAI CẤP
Toàn cầu hóa làm biến đổi cấu trúc giai cấp và phương thức đấu tranh giai cấp trên quy mô
quốc tế.
Sự biến đổi của giai cấp công nhân: Giai cấp công nhân hiện nay có xu hướng "tri
thức hóa". Lao động chân tay dần được thay thế bằng lao động trí tuệ. Mối liên kết
giữa giai cấp công nhân các nước trở nên chặt chẽ hơn thông qua các mạng lưới sản
xuất toàn cầu.
Gia tăng hố ngăn cách giàu nghèo: Toàn cầu hóa dưới sự dẫn dắt của chủ nghĩa tư
bản làm cho của cải tập trung vào tay một số ít tập đoàn và quốc gia phát triển, trong
khi người lao động ở nhiều nơi vẫn bị bóc lột dưới những hình thức tinh vi hơn (bóc
lột chất xám, bóc lột thông qua nợ công quốc tế).
Tính chất đấu tranh giai cấp: Cuộc đấu tranh giai cấp hiện nay không chỉ gói gọn
trong phạm vi một quốc gia mà mang tính quốc tế rõ rệt, tập trung vào việc chống lại
sự áp đặt của các định chế tài chính quốc tế và đòi hỏi sự công bằng trong phân phối
lợi ích toàn cầu.
'
III. TÁC ĐỘNG CỦA TOÀN CẦU HÓA ĐẾN VẤN ĐỀ
DÂN TỘC
Toàn cầu hóa tạo ra những cơ hội lớn nhưng cũng đặt ra những thách thức nghiêm trọng đối
với chủ quyền dân tộc.
Sự xích lại gần nhau giữa các dân tộc: Toàn cầu hóa thúc đẩy giao lưu văn hóa, kinh
tế, giúp các dân tộc hiểu biết và xích lại gần nhau hơn, tạo điều kiện cho các dân tộc
chậm phát triển có cơ hội tiếp cận văn minh nhân loại.
Thách thức đối với chủ quyền quốc gia: Sự thâm nhập của các thế lực kinh tế bên
ngoài đôi khi làm suy giảm vai trò quản lý của nhà nước dân tộc. Các vấn đề như an
ninh mạng, tội phạm xuyên quốc gia và sự can thiệp vào công việc nội bộ dưới danh
nghĩa "nhân đạo" đang đe dọa trực tiếp đến độc lập và chủ quyền.
Nguy cơ đánh mất bản sắc văn hóa: Luồng văn hóa ngoại lai có thể làm phai nhạt
các giá trị truyền thống của dân tộc. Do đó, việc "hòa nhập nhưng không hòa tan" trở
thành nhiệm vụ sống còn của mỗi dân tộc trong quá trình toàn cầu hóa.
IV. TÁC ĐỘNG CỦA TOÀN CẦU HÓA ĐẾN LỢI ÍCH
NHÂN LOẠI
Toàn cầu hóa làm cho các vấn đề nhân loại trở nên cấp thiết và đòi hỏi sự chung tay của toàn
thể loài người.
Hình thành các giá trị chung: Nhân loại dần hình thành những chuẩn mực chung về
quyền con người, bảo vệ môi trường và hòa bình bền vững.
Sự xuất hiện của các vấn đề toàn cầu: Biến đổi khí hậu, dịch bệnh truyền nhiễm,
cạn kiệt tài nguyên và khủng hoảng kinh tế toàn cầu là những vấn đề mà không một
quốc gia hay giai cấp đơn lẻ nào có thể giải quyết được. Điều này buộc nhân loại phải
tăng cường hợp tác.
Vai trò của giai cấp công nhân đối với nhân loại: Trong bối cảnh toàn cầu hóa, giai
cấp công nhân càng thể hiện rõ vai trò là lực lượng tiên phong trong việc bảo vệ lợi
ích của nhân loại, chống lại những tác động tiêu cực của quá trình toàn cầu hóa tư bản
chủ nghĩa.
V. TỔNG KẾT VÀ ĐỊNH HƯỚNG VẬN DỤNG
1. Thống nhất giữa tính giai cấp và tính dân tộc: Trong toàn cầu hóa, lợi ích giai cấp
chỉ được đảm bảo khi độc lập dân tộc được giữ vững. Ngược lại, dân tộc chỉ có thể
phát triển mạnh mẽ khi giải quyết tốt các mâu thuẫn giai cấp nội bộ và thực hiện công
bằng xã hội.
2. Kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại: Phải biết tận dụng những thành
tựu của nhân loại để phát triển dân tộc, đồng thời giữ vững lập trường giai cấp công
nhân để không bị chệch hướng xã hội chủ nghĩa.
,
3. Chủ động hội nhập quốc tế: Hội nhập là tất yếu, nhưng phải dựa trên nguyên tắc tôn
trọng độc lập, chủ quyền, bình đẳng và cùng có lợi, vì sự tiến bộ của mỗi dân tộc và
của toàn nhân loại.
CHƯƠNG 4. SỰ VẬN DỤNG QUAN
ĐIỂM TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN Ở
VIỆT NAM HIỆN NAY
Việc vận dụng quan điểm của triết học Mác – Lênin về giai cấp, dân tộc và nhân loại là sợi
chỉ đỏ xuyên suốt đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam, đặc biệt là trong công cuộc đổi
mới và hội nhập quốc tế hiện nay.
I. GIẢI QUYẾT MỐI QUAN HỆ GIỮA GIAI CẤP VÀ
DÂN TỘC TRONG BỐI CẢNH MỚI
1. Kiên trì độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội
Đây là bài học cốt lõi nhất. Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định rằng chỉ có chủ nghĩa xã hội
mới giải phóng được dân tộc, giải phóng giai cấp công nhân và nhân dân lao động khỏi mọi
sự áp bức, bất công. Độc lập dân tộc là tiền đề, là điều kiện tiên quyết, còn chủ nghĩa xã hội là
mục tiêu, là định hướng phát triển bền vững của dân tộc.
2. Xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc
Vận dụng lý luận về giai cấp, Việt Nam không tuyệt đối hóa đấu tranh giai cấp theo lối biệt
phái mà nhấn mạnh sự đồng thuận xã hội. Khối liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp
nông dân và đội ngũ trí thức làm nền tảng cho khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Mục tiêu chung
là xây dựng một nước Việt Nam "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh".
3. Nhận diện và giải quyết các mâu thuẫn giai cấp
Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Việt Nam thừa nhận sự tồn tại của
nhiều thành phần kinh tế, do đó không tránh khỏi các mâu thuẫn lợi ích giai cấp. Tuy nhiên,
Nhà nước quản lý để các mâu thuẫn này không trở thành xung đột đối kháng, đồng thời đảm
bảo quyền lợi chính đáng của người lao động.
II. KẾT HỢP SỨC MẠNH DÂN TỘC VỚI SỨC MẠNH
THỜI ĐẠI
~
1. Chủ động và tích cực hội nhập quốc tế
Vận dụng xu hướng phát triển nhân loại và toàn cầu hóa, Việt Nam thực hiện đường lối đối
ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa. Việt Nam khẳng định là bạn, là đối tác tin
cậy và là thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế. Đây là cách để dân tộc Việt
Nam tận dụng nguồn lực bên ngoài (vốn, công nghệ, kinh nghiệm quản lý) để phát triển nội
lực.
2. Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc
Trong quá trình giao thoa với văn minh nhân loại, Việt Nam quán triệt quan điểm: "Hòa nhập
nhưng không hòa tan". Việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc
là cách để khẳng định vị thế của dân tộc trong dòng chảy chung của nhân loại.
III. TRÁCH NHIỆM CỦA VIỆT NAM ĐỐI VỚI CÁC
VẤN ĐỀ TOÀN CẦU CỦA NHÂN LOẠI
Việt Nam nhận thức sâu sắc rằng vận mệnh dân tộc gắn liền với vận mệnh nhân loại. Do đó,
Việt Nam đã có những đóng góp cụ thể:
Bảo vệ hòa bình: Tham gia tích cực vào các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên Hợp
Quốc.
Chống biến đổi khí hậu: Cam kết mạnh mẽ về việc giảm phát thải khí nhà kính (mục
tiêu phát thải ròng bằng không vào năm 2050).
An ninh lương thực và y tế: Đóng góp vào nỗ lực chung của thế giới trong việc
chống đói nghèo và ứng phó với các đại dịch toàn cầu.
IV. ĐẤU TRANH CHỐNG CÁC QUAN ĐIỂM SAI TRÁI,
THÙ ĐỊCH
Vận dụng tính đảng và tính chiến đấu của triết học Mác – Lênin, Việt Nam kiên quyết đấu
tranh chống lại:
Chủ nghĩa dân tộc cực đoan: Các tư tưởng gây chia rẽ giữa các dân tộc, sắc tộc và
tôn giáo.
Sự can thiệp vào công việc nội bộ: Chống lại các luận điệu lợi dụng vấn đề "dân
chủ", "nhân quyền" để xâm phạm độc lập và chủ quyền dân tộc.
Sự phai nhạt lý tưởng giai cấp: Chống lại tư tưởng phủ nhận vai trò lãnh đạo của
giai cấp công nhân và Đảng Cộng sản.

V. Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA VIỆC VẬN DỤNG
1. Phát triển kinh tế: Tạo ra môi trường ổn định để thu hút đầu tư, thúc đẩy tăng
trưởng nhưng vẫn đảm bảo an sinh xã hội.
2. Ổn định chính trị: Giữ vững sự đồng thuận giữa các giai tầng xã hội, tạo nên
sức mạnh tổng hợp để bảo vệ Tổ quốc.
3. Nâng cao vị thế quốc tế: Việt Nam ngày càng có tiếng nói quan trọng trong
các diễn đàn đa phương, đóng góp tích cực vào tiến trình phát triển chung của nhân
loại.
CHƯƠNG 5. MỘT SỐ GIẢI PHÁP TIẾP
TỤC VẬN DỤNG HIỆU QUẢ TRONG
THỜI GIAN TỚI
Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động to lớn, phức tạp và khó lường, việc
tiếp tục vận dụng và phát triển sáng tạo lý luận Mác – Lênin về giai cấp, dân tộc và nhân loại
là yêu cầu cấp thiết. Dưới đây là các nhóm giải pháp trọng tâm:
I. GIẢI PHÁP VỀ CỦNG CỐ HỆ TƯ TƯỞNG VÀ NHẬN
THỨC
1. Đẩy mạnh công tác nghiên cứu lý luận và tổng kết thực tiễn
Cần tiếp tục nghiên cứu sâu sắc những biến đổi của cấu trúc giai cấp trong cuộc Cách mạng
công nghiệp lần thứ tư. Việc xác định vai trò của "giai cấp công nhân hiện đại" (những người
lao động gắn liền với công nghệ cao) là cơ sở để định hướng chính sách phát triển kinh tế và
xã hội một cách đúng đắn.
2. Giáo dục chủ nghĩa yêu nước gắn liền với ý thức giai cấp
Tăng cường giáo dục cho thế hệ trẻ về lịch sử dân tộc và lý tưởng xã hội chủ nghĩa. Giúp
nhân dân hiểu rõ rằng lợi ích của mỗi cá nhân, mỗi gia đình chỉ được đảm bảo vững chắc khi
lợi ích dân tộc được giữ vững và lợi ích của giai cấp công nhân được thực hiện.
II. GIẢI PHÁP VỀ CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN KINH
TẾ - XÃ HỘI
+
1. Hoàn thiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
Đây là giải pháp cốt lõi để giải quyết mối quan hệ giữa giai cấp và dân tộc. Phải đảm bảo kinh
tế tăng trưởng đi đôi với công bằng xã hội ngay trong từng bước và từng chính sách phát
triển. Không hy sinh công bằng xã hội để chạy theo tăng trưởng kinh tế đơn thuần, nhằm hạn
chế sự phân hóa giai cấp quá mức.
2. Xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc
Tiếp tục phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong việc tập hợp các giai tầng xã
hội. Giải quyết hài hòa các quan hệ lợi ích giữa công nhân, nông dân, trí thức và đội ngũ
doanh nhân, tạo ra sự đồng thuận cao trong việc thực hiện các mục tiêu chung của dân tộc.
III. GIẢI PHÁP VỀ ĐỐI NGOẠI VÀ HỘI NHẬP QUỐC
TẾ
1. Thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ
Vận dụng linh hoạt bài học về mối quan hệ giữa dân tộc và nhân loại. Việt Nam cần tiếp tục
đa dạng hóa quan hệ quốc tế, nhưng luôn giữ vững nguyên tắc đặt lợi ích quốc gia dân tộc lên
trên hết. Chủ động tham gia vào các cơ chế đa phương để bảo vệ chủ quyền và lợi ích của
nhân dân lao động.
2. Đóng góp tích cực vào các giá trị chung của nhân loại
Tiếp tục thể hiện vai trò là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế thông qua các
hoạt động:
Tham gia gìn giữ hòa bình thế giới.
Hợp tác quốc tế trong ứng phó với các vấn đề toàn cầu như dịch bệnh, biến đổi khí
hậu, an ninh nguồn nước và an ninh năng lượng.
Quảng bá hình ảnh văn hóa dân tộc ra thế giới để làm phong phú thêm kho tàng văn
minh nhân loại.
IV. GIẢI PHÁP VỀ XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC
1. Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh
Đảng Cộng sản phải luôn giữ vững bản chất giai cấp công nhân, đồng thời là đại biểu trung
thành cho lợi ích của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam. Cần kiên quyết đấu tranh
chống lại sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận cán bộ, đảng
viên.
T
2. Nâng cao năng lực quản lý của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa
Nhà nước phải thực sự là công cụ của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Hệ thống pháp
luật cần được hoàn thiện để bảo vệ quyền con người, quyền công dân, đảm bảo mọi giai cấp
và tầng lớp đều bình đẳng trước pháp luật, từ đó củng cố niềm tin của dân tộc vào sự lãnh đạo
của giai cấp công nhân.
V. GIẢI PHÁP VỀ VĂN HÓA VÀ TRUYỀN THÔNG
1. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Trong không gian mạng hiện nay, việc đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch là
vô cùng quan trọng. Cần nhận diện rõ những âm mưu lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo và giai
cấp để thực hiện "diễn biến hòa bình".
2. Xây dựng hệ giá trị con người Việt Nam thời đại mới
Xây dựng những con người có trí tuệ của thời đại (nhân loại), tinh thần quả cảm của dân tộc
và bản lĩnh kiên cường của giai cấp công nhân. Đây là nguồn lực quan trọng nhất để đưa đất
nước phát triển vững chắc trong tương lai.
KẾT LUẬN
Trải qua quá trình phân tích và làm rõ những giá trị cốt lõi của triết học Mác – Lênin về các
phạm trù giai cấp, dân tộc và nhân loại, chúng ta có thể rút ra những kết luận quan trọng sau
đây:
Thứ nhất, lý luận Mác – Lênin khẳng định rằng giai cấp, dân tộc và nhân loại không tồn tại
tách biệt mà luôn nằm trong một chỉnh thể thống nhất, biện chứng và tác động qua lại lẫn
nhau. Trong đó, lợi ích giai cấp giữ vai trò là nền tảng cốt lõi định hướng cho sự phát triển
của dân tộc và sự tiến bộ của nhân loại. Cuộc đấu tranh giải phóng giai cấp công nhân không
chỉ nhằm mục đích tự giải phóng mình mà còn hướng tới mục tiêu cao cả hơn là giải phóng
dân tộc và giải phóng toàn thể nhân loại khỏi mọi hình thức áp bức, bất công.
Thứ hai, trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, mối quan hệ này càng trở nên phức tạp và đan
xen chặt chẽ hơn bao giờ hết. Toàn cầu hóa không làm mất đi tính chất giai cấp hay xóa nhòa
ranh giới giữa các dân tộc, mà trái lại, nó làm cho các mâu thuẫn giai cấp biểu hiện dưới
những hình thái tinh vi hơn và đặt ra những thách thức mới cho độc lập, chủ quyền quốc gia.
Đồng thời, toàn cầu hóa cũng thúc đẩy nhân loại phải xích lại gần nhau để cùng giải quyết các
vấn đề chung mang tính chất sinh tồn của loài người.
Thứ ba, đối với Việt Nam, việc vận dụng sáng tạo những quan điểm này vào thực tiễn cách
mạng là một tất yếu khách quan và là chìa khóa để đi tới thành công. Đảng Cộng sản Việt
`