



















Preview text:
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KĨ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA CHÍNH TRỊ VÀ LUẬT
BỘ MÔN LÝ LUẬN MÁC - LÊNIN
ĐỀ TÀI THUYẾT TRÌNH GIỮA KÌ
XÂY DỰNG GIA ĐÌNH VIỆT NAM TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA
XÃ HỘI VÀ THỰC TRẠNG CỦA GIA ĐÌNH VIỆT NAM DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA
NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
Giảng viên hướng dẫn:ThS. Nguyễn Hữu Tùng Thực hiện:Nhóm 4 THÀNH VIÊN NHÓM Nguyễn Mạnh Đức Nguyễn Tuấn Tú 24144151 24143397 Nguyễn Anh Phương Đỗ Hải Nam 24144269 22149290 Lê Tấn Mạnh 24149185
I. XÂY DỰNG GIA ĐÌNH VIỆT NAM LÊN THỜI KÌ QUÁ ĐỘ
Một là, triển khai thường xuyên, có hiệu
quả công tác thông tin, giáo dục truyền
thông để xây dựng gia đình Việt
Hai là, xây dựng, hoàn thiện, thực
thi có hiệu quả hệ thống chính sách
về đối với gia đình Việt Nam.
Ba là, xây dựng, hoàn thiện thể chế,
thiết chế đối với công tác xây dựng gia đình Việt Nam
II.SỰ BIẾN ĐỔI CỦA GIA ĐÌNH VIỆT NAM TRONG THỜI
KÌ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI
A) SỰ BIẾN ĐỔI QUY MÔ, KẾT CẤU CỦA GIA ĐÌNH
Xu hướng biến đổi: Gia đình hạt nhân (gia đình đơn) đang
thay thế mô hình "tam, tứ đại đồng đường". Quy mô gia
đình ngày càng thu nhỏ, thường chỉ còn 2 thế hệ (cha mẹ
và con cái) với số lượng thành viên ít hơn.
Mặt tích cực: Sự thay đổi này giúp thích nghi với xã hội
công nghiệp, đề cao sự bình đẳng giới, tôn trọng quyền
riêng tư cá nhân và hạn chế các xung đột thế hệ cũ.
Mặt tiêu cực (Thách thức): Áp lực công việc và mưu sinh
khiến quỹ thời gian dành cho gia đình bị thu hẹp. Sự ngăn
cách về không gian và thiếu hụt giao tiếp làm các mối liên
kết tình cảm trở nên lỏng lẻo, phai nhạt dần các giá trị văn hóa truyền thống.
B) SỰ BIẾN ĐỔI CÁC CHỨC NĂNG CỦA GIA ĐÌNH
Chức năng tái sản xuất con người:Chuyển từ việc sinh con theo phong
tục, nhu cầu nông nghiệp (đông con) --> Sang sinh con chủ động, có kế
hoạch và chú trọng vào khả năng nuôi dưỡng (chất lượng hơn số lượng).
Chức năng kinh tế:Chuyển từ mô hình tự cung tự cấp (đóng kín) Sang
kinh tế hàng hóa, sản xuất để trao đổi và hội nhập với thị trường toàn cầu.
Chức năng giáo dục: Chuyển từ việc chỉ truyền thụ kinh nghiệm, giá trị
truyền thống từ thế hệ trước --> Sang phương thức giáo dục đa dạng,
cởi mở hơn, chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của công nghệ và truyền thông.
Chức năng tâm sinh lý & tình cảm:Chuyển từ sự chia sẻ, an ủi trực tiếp
trong nội bộ gia đình --> Sang xu hướng tìm kiếm và thỏa mãn nhu cầu
giao tiếp, tình cảm thông qua không gian mạng và các kênh trực tuyến.
C) SỰ BIẾN ĐỔI QUAN HỆ GIA ĐÌNH
Bối cảnh tác động: Cơ chế thị trường, công nghệ và toàn cầu hóa đã làm thay
đổi sâu sắc cấu trúc gia đình, khiến các mối quan hệ trở nên lỏng lẻo và thiếu ổn định.
Sự chuyển dịch quyền lực: Vai trò "chủ gia đình" không còn độc tôn ở người
chồng mà đã đa dạng hóa: có thể là người vợ hoặc cả hai vợ chồng cùng làm
chủ (thể hiện sự bình đẳng giới).
Khoảng cách thế hệ: Vai trò giáo dục của người cao tuổi bị suy giảm (chuyển
giao cho nhà trường), dẫn đến nguy cơ người già bị cô lập, cô đơn về tình cảm.
Mặt trái và thách thức: Gia tăng các vấn đề tiêu cực: Ly hôn, ngoại tình, sống
thử, bạo lực gia đình và xâm hại tình dục.
Nguyên nhân: Áp lực kinh tế, stress, mâu thuẫn vợ chồng và thiếu sự quan tâm.
Giải pháp đề xuất: Cần sự can thiệp đồng bộ từ giáo dục, dịch vụ hỗ trợ xã hội,
hoàn thiện khung pháp lý và sự lắng nghe, đồng hành từ chính quyền địa phương.
III.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CỦA GIA ĐÌNH HIỆN ĐẠI
1.Vị trí "Tế bào của xã hội":
Gia đình là đơn vị cơ bản, tự nhiên và trung tâm cấu thành nên cộng đồng.
Có mối quan hệ hữu cơ "trao đổi chất" với xã hội: Xã hội
lành mạnh tạo điều kiện cho gia đình tiến bộ, và ngược lại,
gia đình hạnh phúc là nền tảng cho xã hội phát triển hài hòa.
Là "tế bào có tính sản sinh", quyết định sự trường tồn và
sức mạnh của quốc gia, dân tộc.
III.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CỦA GIA ĐÌNH HIỆN ĐẠI
2.Tính lịch sử và sự biến đổi:
Hình thức, kết cấu và tính chất của gia đình không bất
biến mà được quyết định bởi trình độ phát triển của xã
hội (như quan điểm của C.Mác: gia đình phục tùng quy
luật chung của sản xuất).
Gia đình biến đổi tương ứng qua từng giai đoạn lịch sử khác nhau.
III.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CỦA GIA ĐÌNH HIỆN ĐẠI
3.Vai trò đối với cá nhân (Tổ ấm):
Là môi trường nuôi dưỡng, chăm sóc và bảo đảm đời sống vật
chất, tinh thần cho con người từ lúc sinh ra đến suốt đời.
Là nơi hình thành, phát triển nhân cách, thể lực và trí lực, tạo tiền
đề để cá nhân trở thành công dân tốt
III.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CỦA GIA ĐÌNH HIỆN ĐẠI
4.Vai trò cầu nối (Giữa Cá nhân và Xã hội):
Gia đình là môi trường xã hội hóa đầu tiên, kết nối tình cảm
thiêng liêng (vợ chồng, cha mẹ - con cái) mà không cộng đồng nào thay thế được.
Là "lăng kính" để xã hội tác động đến nhận thức, đạo đức của cá nhân.
Là công cụ để giai cấp cầm quyền/nhà nước quản lý xã hội và
thực hiện các chính sách thông qua các thành viên gia đình.
THỰC TRẠNG BIẾN ĐỔI
CỦA GIA ĐÌNH VIỆT NAM
DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA NỀN
KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
NHỮNG YẾU TỐ TÍCH CỰC TRONG SỰ BIẾN ĐỔI CỦA GIA ĐÌNH VIỆT NAM
Nền kinh tế thị trường đã thúc đẩy điều kiện kinh tế
của đa số gia đình Việt Nam cải thiện một cách đáng
kể. Nhờ sự mở rộng cơ hội việc làm, sự đa dạng
ngành nghề và thu nhập ngày càng tăng, các gia đình
có thể nâng cấp chất lượng cuộc sống lên một tầm mức mới
NHỮNG YẾU TỐ TÍCH CỰC TRONG SỰ BIẾN ĐỔI CỦA GIA ĐÌNH VIỆT NAM
Mối quan hệ trong gia đình cũng đang dần
thay đổi theo hướng tích cực, với sự dân
chủ và cởi mở hơn. Nhận thức về bình
đẳng giới ngày càng được tôn vinh, nhấn
mạnh vai trò quan trọng của phụ nữ trong gia đình và xã hội.
NHỮNG YẾU TỐ TÍCH CỰC TRONG SỰ BIẾN ĐỔI CỦA GIA ĐÌNH VIỆT NAM
Chức năng giáo dục và chăm sóc con cái trong gia
đình cũng được cải thiện rõ rệt. Các bậc cha mẹ
hiện đại không chỉ quan tâm đến việc học tập của
con cái mà còn chú trọng phát triển kỹ năng sống
cũng như định hướng tương lai.
NHỮNG BIẾN ĐỔI TIÊU CỰC TRONG CẤU
TRÚC VÀ GIÁ TRỊ GIA ĐÌNH VIỆT NAM DƯỚI
TÁC ĐỘNG CỦA NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
Áp lực từ công việc, thu nhập và cạnh tranh
trên thị trường buộc nhiều thành viên phải
dành phần lớn thời gian cho công việc, dẫn
đến giảm đi sự quan tâm, chia sẻ và những
khoảnh khắc gắn kết tình cảm giữa các thế
hệ trong gia đình. Không ít trường hợp nơi
ở chỉ còn là chỗ trú chân, thiếu đi sự kết
nối sâu sắc, sự đồng cảm và thấu hiểu giữa các thành viên.
NHỮNG BIẾN ĐỔI TIÊU CỰC TRONG CẤU
TRÚC VÀ GIÁ TRỊ GIA ĐÌNH VIỆT NAM DƯỚI
TÁC ĐỘNG CỦA NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
Xu hướng sống thực dụng và đề cao chủ
nghĩa cá nhân đang có dấu hiệu gia tăng
đáng kể. Trong nhiều trường hợp, sự chạy
đua vì lợi ích vật chất khiến người ta xem
nhẹ và thậm chí lãng quên những giá trị đạo
đức truyền thống quý báu như lòng hiếu
thảo, tình yêu thương gia đình, sự chung
thủy hay trách nhiệm hôn nhân.
NHỮNG BIẾN ĐỔI TIÊU CỰC TRONG CẤU
TRÚC VÀ GIÁ TRỊ GIA ĐÌNH VIỆT NAM DƯỚI
TÁC ĐỘNG CỦA NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
Tốc độ phát triển của xã hội trong thời
kỳ hiện đại hóa và hội nhập toàn cầu đã
làm tăng khoảng cách thế hệ trong gia
đình. Sự khác biệt về tư duy, lối sống và
nhận thức giữa ông bà, cha mẹ với con
cái – đặc biệt tại khu vực đô thị – ngày
càng rõ rệt. Những bất đồng quan điểm
này dẫn đến xung đột xảy ra thường xuyên hơn.
CÁC NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN SỰ BIẾN ĐỔI CỦA GIA ĐÌNH VIỆT NAM
Nguyên nhân cốt lõi và quan trọng nhất tạo nên sự thay đổi đáng kể
trong cấu trúc và lối sống gia đình Việt Nam chính là sự tác động mạnh
mẽ từ nền kinh tế thị trường. Với bản chất thúc đẩy cạnh tranh, cơ chế
thị trường không chỉ tập trung vào các yếu tố kinh tế mà còn gây áp lực
lớn về phân hóa xã hội và lợi ích vật chất. Điều này ảnh hưởng trực tiếp
đến mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình, nơi mà những giá trị
truyền thống dần bị lu mờ trước gánh nặng mưu sinh thường nhật.