Tín ngưỡng và Văn hóa Việt Nam: Cảnh Sông Nước Sáng Tạo môn Cơ sở văn hóa| Trường Đại học Hà Nội

10:38, 08/01/2026
42- Tín ngưỡng và Văn hóa Việt Nam: Cảnh Sông Nước Sáng Tạo - Studocu Câu 1:
a) Tín ngưỡng thờ cá, thờ thủy thần, thờ cây, thờ lúa là biểu hiện cụ thể của tính trội
sông nước và thực vật của văn hóa Việt Nam trong mối quan hệ với môi trường tự
nhiên và xã hội cổ truyền.
b) Hiện tượng Việt Nam hóa những từ gốc Hán của người Việt thể hiện đặc điểm
tiếp biến văn hóa của văn hóa Việt Nam khi ứng xử với các yếu tố văn hóa ngoại sinh.
c) Quá trình tiếp xúc văn hóa Việt – Hán diễn ra theo hình thức cưỡng bức và tự
nguyện. Quá trình tiếp xúc văn hóa Việt - Ấn diễn ra theo hình thức tự nguyện.
d) Văn hóa Việt Nam được hình thành trên nền tảng của không gian văn hóa khu vực Đông Nam Á.
e) Vị trí địa chính trị, đặc biệt đã tạo cho văn hóa Việt Nam :
- Thuận lợi: Tại sao Trung quốc xâm chiếm Việt Nam và tại sao Việt Nam sau hơn
1000 năm Bắc thuộc vẫn giành được độc lập? Bởi vì có thể chia lãnh thổ Việt Nam
trên biển và đất liền thành ba tiểu vùng địa chính trị. Khu vực Biển Đông của Việt
Nam là một yết hầu trên con đường biển thông giữa Ấn Độ Dương và Thái Bình
Dương đi lên Đông Bắc Á. Khu vực Biển Đông cũng là một then chốt trên con đường
lưu thông giữa Trung Quốc với Ấn Độ Dương và Đông Nam Á. Miền Bắc Việt Nam
là một cửa ngõ của miềnTâyNam . Miền Trung và miền Nam Việt Nam là một đầu cầu
từ con đường biển “xương sống” của khu vực Đông Á vào các trung tâm sản xuất trên
đất liền bán đảo Đông Dương. Dễ dàng giao lưu với c
ác nước Đông Nam Á và thế giới
trong xu hướng quốc tế hóa và toàn cầu nền kinh tế hóa thế giới. Thúc đẩy quá trình
hội nhập, tạo điều kiện để Việt Nam phát triển kinh tế toàn diện. Nằm ở vị trí giao lưu
của hai vành đại sinh khoáng là Địa Trung Hải và Thái Bình Dương nên nước ta giàu
tài nguyên khoáng sản, vị trí giao lưu của các luồng thực - động vật nên tài nguyên
thực -động vật phong phú và đa dạng dẫn đến sự hát triển về kinh tế.
Nguồn khoáng sản phong phú, đa dạng, là cơ sở quan trọng để phát triển các ngành
công nghiệp. Mang lại khí hậu nhiệt đới ẩm, gió mùa thuận lợi cho sinh hoạt, sản
xuất và sự sinh trưởng, phát triển của cây trồng và vật nuôi. Thuận lợi cho phát
triển tổng hợp kinh tế biển. Sinh vật phong phú, đa dạng cả về số lượng và chủng loài. 10:38, 08/01/2026
42- Tín ngưỡng và Văn hóa Việt Nam: Cảnh Sông Nước Sáng Tạo - Studocu
- Khó khăn: Một là, vai trò “trục bản lề” chỉ có thể phát huy sau khi Việt Nam đã làm
tốt vai trò “cửa ngõ” và “trạm trung chuyển”. Hai là, trong khu vực đã có Hồng Kông
và Singapore đóng vai trò trạm trung chuyển. Trong quá trình phát triển, Việt Nam sẽ
phải đối phó với sự chênh lệch tài nguyên địa chính trị giữa các vùng, miền ở trong
nước. Hơn nữa thiên tai thường xuyên xảy ra như bão, lũ; Vấn đề an ninh quốc
phòng, chủ quyền biên giới, hải đảo. - Về địa văn hóa: Thuận lợi:
Câu 2: Việt Nam là một nền văn hóa mang đậm tính sông nước.
Từ thuở xa xưa khi loài người biết dùng lửa, biết săn bắt động vật làm thức ăn
thì sông nước là nơi cung cấp thức ăn phong phú và sớm nhất cho loài người. Động
vật rất nhiều nhưng không dễ săn bắt, con người không cần tốn nhiều công sức vẫn
có thể bắt được tôm, cua , cá làm thức ăn dinh dưỡng. Không chỉ là nguồn thức ăn
chủ đạo của con người mà còn được chế biến thành thực phẩm ăn kèm như là mắm
ruốc, mắm cá, mắm tép hay nước mắm,… là vật phẩm ban thưởng cho các quan lại
có công lao trong các triều đại phong kiến xưa, đến bây giờ thủy, hản sản từ sông
nước vẫn rất có giá trị trong đời sống hàng ngày của con người kể cả miền núi có
nhiều chim chóc, thú rừng những mắm , muối là thứ không thể thiếu. Có thể nói ,
nước là “người mẹ” của con người từ thuở sơ khai. Cây lúa nước xuất hiện trên
đống ruộng là một điều kỳ diệu đối với người Việt, là thực phẩm chính , là chất bột
có nhiều dinh dưỡng mà bảo quản được lâu, thiếu nước thì nước ta sẽ không có một
nền văn minh lúa nước. Tục ngữ có câu “ Nhất cận thị , nhị cận giang” con người cư
trú ven sông, trồng lúa nước, quăng chài, lưới sinh sống qua ngày . Những ngã ba
ven sông, ven biển trở thành những trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa hội tụ
những gì tinh túy, mới mẻ nhất . Thời kỳ chưa xây đê co người sống trên thuyền
lênh đênh trên mặt nước, khi mà chúng ta chưa có đường bộ thì chỉ yếu đi lại trên
sông nước, từ thời Hùng Vương người ta đã thấy xuất hiện thuyền, mảng , bè trên đồ
đồng Đông Sơn, chúng khá đẹp và có kiểu dáng phong phú. Con người nhờ sông
nước mà có thức ăn, nhà ở, phương tiện đi lại, sinh tồn. Sông nước che chở con
người, không có gì khó hiểu tại sao con người thờ Mẫu là nước. 10:38, 08/01/2026
42- Tín ngưỡng và Văn hóa Việt Nam: Cảnh Sông Nước Sáng Tạo - Studocu
Hàng nghìn năm người Việt cổ sống gắn bó với sông nước đã hình thành hệ thống văn
hóa sông nước. Chuyện sấm sét dông mưa, hô vân hoán vũ có ảnh hưởng tới cuộc
sống của người dân. Người dân thuở xưa cho rằng trên đời này có các thần linh trông
coi về nước, về mưa để dân chúng trồng cấy và sinh sống. Các hình thức làm lễ
nguyện cầu các thần phù hộ độ trì cho con người thoát khỏi tai ương ra đời, lâu dần
thành tập tục. Nhiều tập tục có ý nghĩa xã hội như hội té nước, hội đua thuyền còn lưu
truyền đến tận ngày nay. Vua Lê Đại Hành chính thức lấy hội đua thuyền hằng năm
làm thành quốc lễ. Nhà vua ý thức rằng, nước Việt như một hòn núi đặt trên thuyền
bồng bềnh sông nước, đã phát huy truyền thống sông nước trong dân chúng. Hàng loạt
các loại hình văn hóa, nghệ thuật ra đời bắt nguồn từ sông nước: Truyện dân gian,
truyền miệng, ca dao, tục ngữ có liên quan đến sông nước như truyện thần thoại Sơn
Tinh-Thủy Tinh đánh nhau do ghen tuông tạo ra trận lũ lụt hằng năm; một mối tình
ngang trái giữa anh lái đò Trương Chi và Mỵ Nương; Chử Đồng Tử và Tiên Dung
trong câu chuyện tình huyền thoại bên dòng sông… Rồi những điệu hát ngồi tựa mạn
thuyền, chèo đò, đò đưa, các điệu hò kéo lưới, quăng chài xuất hiện đặc sắc ở vùng
sông biển. Người Việt thành thạo sông nước, thạo dùng thuyền, giỏi chài lưới, thông
luồng lạch, nắm rõ quy luật sông nước. Khi đất nước có chiến tranh, sông nước góp
phần lập chiến công hiển hách cùng với con người. Lúc ấy sông nước biết hờn căm,
biết hóa thành tiếng thét giết giặc. Trong lịch sử Việt Nam có nhiều danh nhân nổi
tiếng nghề sông nước. Yết Kiêu thời Trần là ví dụ điển hình. Ông nhà nghèo, hàng
ngày lăn lội bờ sông, mò cua, bắt cá kiếm sống. Ông có tài lặn bơi như loài thủy tộc,
được Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn trọng dụng, tin cậy. Trong kháng chiến chống
quân Nguyên-Mông thế kỷ 13, ông từng lặn xuống đáy sông đục thuyền giặc, lập công to. 10:38, 08/01/2026
42- Tín ngưỡng và Văn hóa Việt Nam: Cảnh Sông Nước Sáng Tạo - Studocu