Tình Huống Về Chia Thừa Kế | Bài thảo luận pháp luật đại cương

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
KHOA HỆ THỐNG THÔNG TIN KINH TẾ VÀ TMĐT ________o0o________ BÀI THẢO LUẬN
HỌC PHẦN: PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG
BÀI TẬP CHIA THỪA KẾ
Lớp học phần: 232_TLAW0111_15
Giảng viên hướng dẫn: Đinh Thị Ngọc Hà Nhóm thực hiện: Nhóm 6 Hà Nội 2024 MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU...............................................................................................................2
LỜI CẢM ƠN...............................................................................................................3
LỜI CAM ĐOAN.........................................................................................................4
DANH SÁCH THÀNH VIÊN.....................................................................................5
BẢNG ĐÁNH GIÁ CÁC THÀNH VIÊN...................................................................6
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG............................................................................................8
1. Chia thừa kế sau khi anh Hoàn chết (2022).....................................................9
2. Giả sử anh Hoàn chết ngay tại bệnh viện sau ca phẫu thuật........................10
KẾT LUẬN.................................................................................................................13
TÀI LIỆU THAM KHẢO.........................................................................................14 1 LỜI MỞ ĐẦU
Quyền thừa kế là quyền của cá nhân được hưởng di sản của người để lại di sản khi
người đó chết. Trong xã hội hiện nay, chủ đề thừa kế là một vấn đề quan trọng, liên quan
trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, gia đình và xã hội. Việc nghiên cứu và
hiểu rõ về vấn đề thừa kế giúp cho việc giải quyết các tranh chấp liên quan đến thừa kế được
hiệu quả và đúng pháp luật. Vấn đề thừa kế xảy ra thường xuyên trong đời sống xã hội. Việc
nghiên cứu về vấn đề này giúp cho mỗi cá nhân có thể hiểu rõ về quyền và nghĩa vụ của
mình trong việc thừa kế, từ đó có thể thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình một cách đúng
đắn. Kiến thức về vấn đề thừa kế có thể được áp dụng để giải quyết các tranh chấp liên quan
đến thừa kế, tư vấn pháp luật về vấn đề thừa kế, và soạn thảo di chúc. Việc nghiên cứu về
thừa kế giúp nâng cao hiểu biết về vấn đề thừa kế theo pháp luật Việt Nam, phân tích các
quy định pháp luật về thừa kế theo pháp luật Việt Nam, xác định các chủ thể tham gia vào
quá trình thừa kế, xác định tài sản thừa kế và phân chia di sản và giải uyết các tranh chấp liên quan đến thừa kế. 2 LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành được bài thảo luận này, chúng tôi xin trân trọng cảm ơn sự hướng dẫn
từ giảng viên - cô Đinh Thị Ngọc Hà, sự quan tâm, dìu dắt cũng như các kiến thức được cô
truyền tải đã là nguồn động lực lớn lao giúp chúng em có thể hoàn thành bài thảo luận này.
Bên cạnh đó còn có sự đồng hành, giúp đỡ lẫn nhau tới từ các thành viên trong nhóm và sự
điều hành từ trưởng nhóm và thư ký. Tất cả đều là yếu tố đã giúp đỡ nhóm 6 chúng tôi suốt
thời gian qua. Dưới đây là phần trình bày bài thảo luận của nhóm 6, rất mong có thể nhận lại
lời góp ý từ cô và các bạn. Thay mặt nhóm 6, tôi xin chân thành cảm ơn! 3 LỜI CAM ĐOAN
Chúng tôi, nhóm 6, xin cam đoan rằng: Bài thảo luận này là kết quả nghiên cứu của
chính nhóm chúng tôi, không sao chép hay đạo văn từ bất kỳ nguồn nào. Tất cả các tài liệu
tham khảo được trích dẫn đầy đủ và chính xác theo quy định. Nội dung bài thảo luận được
trình bày một cách trung thực, khách quan và khoa học. Chúng tôi đã hoàn thành bài thảo
luận theo đúng yêu cầu của giảng viên hướng dẫn - cô Đinh Thị Ngọc Hà. Chúng tôi xin
chịu trách nhiệm về tính chính xác và trung thực của nội dung bài thảo luận này. Trân trọng! 4 DANH SÁCH THÀNH VIÊN STT Tên thành viên Mã sinh viên 1. Tăng Minh Ngọc 23D140098 2. Tống Như Ngọc 23D140157 3. Nguyễn Thảo Nhi 23D140099 4. Phạm Yến Nhi 23D140158 5. Nguyễn Thị Ninh 23D140100 6. Lại Cao Phong 23D140101 7. Tống Gia Phong 23D140159 8. Bùi Mai Phương 23D140160 9. Lê Đình Quang 23D140102
10. Nguyễn Thị Lệ Quyên 23D140103 11. Lê Thị Quỳnh 23D140161
12. Nguyễn Thúy Quỳnh 23D140104
13. Nguyễn Thị Minh Tâm 23D140162 14. Nguyễn Văn Thanh 23D140163
15. Phí Thị Thanh Thảo 23D140105
16. Tạ Thị Thanh Thảo 23D140164 5
BẢNG ĐÁNH GIÁ CÁC THÀNH VIÊN STT Tên thành viên Nhiệm vụ Điểm Chữ ký 1. Tăng Minh Ngọc - Viết kịch bản - Edit video A - Diễn viên 2. Tống Như Ngọc - Viết kịch bản A - Làm powerpoint 3. Nguyễn Thảo Nhi - Viết kịch bản - Làm word B 4. Phạm Yến Nhi - Viết kịch bản - Giải bài tập A 5. Nguyễn Thị Ninh - Viết kịch bản - Làm word A 6. Lại Cao Phong - Diễn viên - Viết kịch bản A - Diễn viên 7. Tống Gia Phong - Viết kịch bản A - Giải bài tập 8. Bùi Mai Phương - Diễn viên - Viết kịch bản A (Thư ký) - Diễn viên 9. Lê Đình Quang - Viết kịch bản A - Viết cơ sở pháp lý
10. Nguyễn Thị Lệ Quyên - Diễn viên - Viết kịch bản A - Diễn viên - Viết kịch bản 11. Lê Thị Quỳnh A - Giải bài tập - Quay phim
12. Nguyễn Thúy Quỳnh - Viết kịch bản - Thuyết trình A 6 - Viết kịch bản
13. Nguyễn Thị Minh Tâm - Viết cơ sở pháp lý A - Quay phim 14. Nguyễn Văn Thanh - Viết kịch bản - Viết cơ sở pháp lý B - Viết kịch bản - Giải bài tập
15. Phí Thị Thanh Thảo - Tổng hợp word A (Trưởng nhóm) - Chỉnh powerpoint - Phân chia công việc
16. Tạ Thị Thanh Thảo - Diễn viên - Viết kịch bản A 7
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG Đề bài:
Anh Hoàn và chị Hương kết hôn với nhau năm 2010, có 2 con là An (sinh năm 2012)
và Hưng (sinh năm 2014). Sau khi sinh con, anh chị bất hoà sống ly thân.
2021, anh Hoàn bị tai nạn. Tưởng mình không qua khỏi, anh Hoàn lập di chúc miệng
(trước nhiều người làm chứng) để lại toàn bộ tài sản của mình cho Hưng và mẹ anh là bà
Hân mỗi người ½ tài sản của mình.
Sau phẫu thuật ở bệnh viện anh Hoàn không chết, ra viện khoẻ mạnh bình thường.
Tháng 9/2022 anh Hoàn chết đột ngột không để lại di chúc.
1- Anh (chị) hãy chia thừa kế trong trường hợp nói trên
Biết: + Anh Hoàn có một người con riêng là Sơn sinh năm 2009 hiện đang được bạn
gái cũ là Lan nuôi dưỡng. Anh Hoàn có nhận con nhưng không chu cấp tiền bạc và không quan tâm chăm sóc.
+ Tài sản chung của anh Hoàn và chị Hương là 2,4 tỷ đồng.
+ Trước khi kết hôn, Anh Hoàn có tài sản riêng là 600 triệu đồng.
2- Giả sử anh Hoàn chết ngay tại bệnh viện sau ca phẫu thuật, việc chia di sản sẽ được thực hiện như thế nào? Cách làm :
Di sản thừa kế
- Tài sản chung của anh Hoàn và chị Hương là 2,4 tỷ đồng.
Theo Khoản 2 Điều 66 Luật Hôn nhân và gia đình 2014: Giải quyết tài sản của vợ chồng
trong trường hợp một bên chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là chết:
Khi có yêu cầu về chia di sản thì tài sản chung của vợ chồng được chia đôi, trừ trường hợp
vợ chồng có thỏa thuận về chế độ tài sản. Phần tài sản của vợ, chồng chết hoặc bị Tòa án
tuyên bố là đã chết được chia theo quy định của pháp luật về thừa kế.
 Phần tài sản của anh Hoàn là: 2,4/2 = 1,2 tỷ đồng.
- Mà trước khi kết hôn, anh Hoàn có tài sản riêng là 600 triệu đồng.
 Tổng số di sản là: 1,2 + 0,6 = 1,8 tỷ đồng. 8
1. Chia thừa kế sau khi anh Hoàn chết (2022)
- Năm 2021, anh Hoàn bị tai nạn, nguy hiểm đến tính mạng nên đã lập di chúc miệng trước
sự chứng kiến của nhiều người, nhưng sau phẫu thuật, anh Hoàn không chết và sống bình
thường đến tháng 9/2022 anh Hoàn chết đột ngột không để lại di chúc. Lúc này, di chúc
miệng trước đó đã không còn hiệu lực.
Vì theo Khoản 2 Điều 629 BLDS 2015: Di chúc miệng:
Sau 03 tháng, kể từ thời điểm di chúc miệng mà người lập di chúc còn sống, minh mẫn, sáng
suốt thì di chúc miệng mặc nhiên bị hủy bỏ.
 Di chúc không hợp pháp.
Theo Khoản 1 Điều 650 BLDS 2015: Những trường hợp thừa kế theo pháp luật: Di chúc không hợp pháp
Di sản của anh Hoàn sẽ 
được chia theo pháp luật.
Đối tượng hưởng thừa kế theo pháp luật
Theo Điều 651 BLDS 2015: Người thừa kế theo pháp luật
1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:
a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;
b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em
ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;
c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô
ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột,
cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.
2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.
3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa
kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.
- Theo đó, hàng thừa kế thứ nhất bao gồm: bà Hân (mẹ), chị Hương (vợ), An (con đẻ), Hưng (con đẻ), Sơn (con đẻ).
 Di sản của anh Hoàn được chia đều thành 5 phần. 9
- Mỗi suất thừa kế là: 1,8/5 = 0,36 tỷ đồng = 360 triệu đồng .
 Vậy: Hân = Hương = An = Hưng = Sơn = 360 triệu.
2. Giả sử anh Hoàn chết ngay tại bệnh viện sau ca phẫu thuật
Theo Điều 630 BLDS 2015: Di chúc hợp pháp
1. Di chúc hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:
a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép;
b) Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình
thức di chúc không trái quy định của luật.
2. Di chúc của người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi phải được lập thành
văn bản và phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý về việc lập di chúc.
3. Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ phải được người
làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực.
4. Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực chỉ được coi là hợp pháp, nếu có
đủ các điều kiện được quy định tại khoản 1 Điều này.
5. Di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của
mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý
chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05
ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải
được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm
chỉ của người làm chứng.
Trường hợp 1: Di chúc miệng không được công chứng, xác thực sau 5 ngày.
 Di chúc không hợp pháp 10
Nên theo Khoản 1 Điều 650 BLDS 2015: Những trường hợp thừa kế theo pháp luật
 Di sản được chia theo pháp luật
- Người thừa kế bao gồm: bà Hân (mẹ), chị Hương (vợ), An (con đẻ), Hưng (con đẻ), Sơn (con đẻ).
- Mỗi suất thừa kế là: 1,8/5 = 0,36 tỷ đồng = 360 triệu đồng.
 Vậy: Hân = Hương = An = Hưng = Sơn = 360 triệu.
Trường hợp 2: Di chúc miệng được công chứng, xác thực sau 5 ngày.
 Theo Điều 630 BLDS 2015: Di chúc hợp pháp
Người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc
Theo Điều 644 BLDS 2015: Người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc
1. Những người sau đây vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người
thừa kế theo pháp luật nếu di sản được chia theo pháp luật, trong trường hợp họ không được
người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất đó:
a) Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng;
b) Con thành niên mà không có khả năng lao động.
2. Quy định tại khoản 1 Điều này không áp dụng đối với người từ chối nhận di sản theo quy
định tại Điều 620 hoặc họ là những người không có quyền hưởng di sản theo quy định tại
khoản 1 Điều 621 của Bộ luật này.
 Những người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc gồm: bà Hân (mẹ), chị
Hương (vợ), An (con đẻ), Hưng (con đẻ), Sơn (con đẻ).
Tuy nhiên, theo di chúc, chỉ có bà Hân và Hưng được hưởng di sản
 Hương, An, Sơn sẽ được hưởng 2/3 suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản
được chia theo pháp luật.
Giả sử di sản được chia theo pháp luật.
- Hàng thừa kế thứ nhất gồm 5 người: bà Hân (mẹ), chị Hương (vợ), An (con đẻ), Hưng (con đẻ), Sơn (con đẻ).
- Một suất thừa kế: 1,8/5 = 0,36 tỷ = 360 triệu đồng. 11
- 2/3 suất thừa kế: 2/3 x 360 = 240 triệu đồng.
 Lúc này, Hương = An = Sơn = 240 triệu đồng.
Theo Khoản 3 Điều 659 BLDS 2015: Phân chia di sản theo di chúc:
Trường hợp di chúc chỉ xác định phân chia di sản theo tỷ lệ đối với tổng giá trị khối di sản
thì tỷ lệ này được tính trên giá trị khối di sản đang còn vào thời điểm phân chia di sản.
- Số di sản còn lại: 1,8 tỷ – 3 x 240 triệu = 1,08 tỷ.
 Số di sản còn lại sẽ được chia theo di chúc
Mà theo di chúc, anh Hoàn muốn để lại toàn bộ tài sản của mình cho Hưng và mẹ anh là bà
Hân mỗi người ½ tài sản của mình.
 Bà Hân = Hưng = 1,08/2 = 0,54 tỷ = 540 triệu đồng.  Vậy:
- Chị Hương, An, Sơn mỗi người được nhận 240 triệu đồng.
- Bà Hân, Hưng mỗi người được nhận 540 triệu đồng. 12 KẾT LUẬN
Nghiên cứu về quyền thừa kế là một việc làm cần thiết và quan trọng. Việc này giúp
chúng ta hiểu rõ hơn về các quy định pháp luật, từ đó có thể thực hiện quyền và nghĩa vụ của
mình một cách hợp pháp, góp phần giải quyết các tranh chấp liên quan đến việc thừa kế một
cách hiệu quả. Bài thảo luận trên chính là một phần nghiên cứu của nhóm 6 xoay quanh vấn
đề thừa kế, mong nhận được sự góp ý từ thầy cô và các bạn. 13 TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ môn luật Căn bản (2021). Giáo trình Pháp luật đại cương
2. Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Quyen-dan-su/Luat-Hon-nhan-va-
gia-dinh-2014-238640.aspx?anchor=dieu_2&fbclid=IwAR3jXExAi-
lC1duP2sihwRzMaCeLJ-IpmBxDQMlwvQtBVkKiRcNSvcr5Vag 3. Bộ luật Dân sự 2015:
https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Quyen-dan-su/Bo-luat-dan-su-2015- 296215.aspx 14