Tổng hợp chương 1 môn Công pháp Quốc Tế| Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh

23:29, 05/01/2026
Công Pháp Quốc Tế - Tóm Tắt Nội Dung Chương 1 (Lớp HC48B) - Studocu
Tóm tắt Chương 1 (Hồng Vân) 2 23:29, 05/01/2026
Công Pháp Quốc Tế - Tóm Tắt Nội Dung Chương 1 (Lớp HC48B) - Studocu
Tóm tắt Chương 1 (Thảo Viên)
CHƯƠNG 1: KHÁI LUẬN CHUNG VỀ LUẬT QUỐC TẾ (mật mã số 3)
I. Khái niệm: (Uyên)
1. Định nghĩa: Luật quốc tế
- Là gì? 1 hệ thống pháp luật độc lập
- Bao gồm? tổng thể những nguyên tắc và những quy
phạm pháp luật quốc tế
- Do ai xây dựng nên? do các chủ thể của luật quốc tế
thỏa thuận xây dựng nên trên cơ sở tự nguyện và bình đẳng
- Mục đích gì? nhằm điều chỉnh mối quan hệ nhiều mặt
(chủ yếu là quan hệ chính trị)
- Đảm bảo như thế nào? biện pháp cưỡng chế cá thể
hoặc tập thể do chính các chủ thể của Luật quốc tế thi
hành, và sức mạnh đấu tranh của cộng đồng quốc tế). 2. Đặc điểm: (4)
- Đối tượng điều chỉnh - Chủ thể
- Phương thức hình thành 3 23:29, 05/01/2026
Công Pháp Quốc Tế - Tóm Tắt Nội Dung Chương 1 (Lớp HC48B) - Studocu
- Phương thức bảo đảm thi hành
3. Bản chất: (3) sự thỏa thuận - tự nguyện - bình đẳng 4. Vai trò.
- Công cụ bảo vệ quyền và lợi ích các chủ thể LQT
- Công cụ bảo vệ hoà bình, an ninh quốc tế (đây là vai trò quan trọng nhất)
- Thúc đẩy cộng đồng quốc tế ngày càng phát triển theo chiều hướng tiến bộ
- Thúc đẩy việc phát triển các quan hệ hợp tác quốc tế trong nhiều lĩnh vực
II. Nguyên tắt: (Uyên)
1. Định nghĩa: bao trùm - có giá trị pháp lý cao nhất - bắt buộc
chung - áp dụng rộng rãi 2. 4 đặc điểm
- tính phổ cập (toàn cầu) - tính bao trùm
- tính bắt buộc chung (đặc điểm quan trọng nhất)
- tính tương hỗ (tác động qua lại giữa 7 nguyên tắc) 3. 7 nguyên tắc:
- Bình đẳng về chủ quyền giữa các QG
- Tận tâm thiện chí thực hiện các cam kết QT (Pacta Suntservanda)
- Giải quyết các tranh chấp QT bằng các biện pháp hòa bình
- Không sử dụng vũ lực, đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ QT
- Không can thiệp vào công việc nội bộ của các QG
- Các QG có nghĩa vụ hợp tác với nhau
- Quyền dân tộc tự quyết
(5 nguyên tắc đầu tiên được ghi nhận lần đầu tiên trong
Điều 2 của Hiến chương LHQ năm 1945; 2 nguyên tắc sau
được bổ sung trong Tuyên bố ngày 24/10/1970)
4. 3 nguyên tắc ngoại lệ. 1. 4 23:29, 05/01/2026
Công Pháp Quốc Tế - Tóm Tắt Nội Dung Chương 1 (Lớp HC48B) - Studocu
- Điều ước hoặc cam kết có nội dung trái với Hiến Chương LHQ và
các nguyên tắc cơ bản của LHQ
- Khi ký kết các Điều ước Quốc tế, các bên vi phạm quy định của
Pháp luật quốc gia về trình tự, thủ tục và thẩm quyền ký kết
- Một trong các quốc gia tham gia Điều ước vi phạm nghiêm trọng
Điều ước hoặc chỉ hưởng quyền mà không thực hiện nhiệm vụ của họ
- Khi những điều kiện để thực hiện Điều ước đã thay đổi cơ bản - Khi chiến tranh xảy ra 2. - Quyền tự vệ
- Hội Đồng Bảo An sử dụng để duy trì hòa bình và An ninh thế giới
- Các dân tộc đấu tranh giành độc lập 3.
- Xung đột vũ trang nội bộ ở quốc gia ở mức độ nghiêm trọng hoặc đe
doạ hoà bình an ninh quốc tế
- Có sự vi phạm nghiêm trọng các quyền cơ bản của con người ( phân
biệt chủng tộc, diệt chủng, … )
III. Mối quan hệ:( Uyên )
1. LQG tác động như thế nào đến LQT
- Luật quốc gia là cơ sở, nền tảng, điều kiện căn bản và tác động để
luật quốc tế hình thành và phát triển.
- Luật quốc gia là công cụ, phương tiện để thực thi luật quốc tế.
- Tác động thúc đẩy sự phát triển.
2. LQT ảnh hưởng ngược trở lại LQG như thế nào
- Luật quốc tế ảnh hưởng ngược lại, khiến Luật quốc gia phát triển
theo hướng tiến bộ hơn.
- Luật quốc tế là công cụ, phương tiện để các quốc gia thực hiện chính
sách đối ngoại của mình. 3. Giải quyết mqh
1. Phân tích các yếu tố cấu thành quốc gia ( với tư cách là chủ thể của
luật quốc tế)? (Lê Vy) 5 23:29, 05/01/2026
Công Pháp Quốc Tế - Tóm Tắt Nội Dung Chương 1 (Lớp HC48B) - Studocu
Điều 1 Công ước Montevideo năm 1933 có
quy định một thực thể
muốn xem là quốc gia phải thỏa mãn 4 điều kiện:
- Lãnh thổ xác định:
+ Phải phân định với lãnh thổ quốc gia khác - có thể tách
biệt về địa lý nhưng thống nhất trong một khuôn khổ pháp
lý chung (ví dụ: Đông và Tây Pakistan trước 1971).
+ Thông qua hệ thống đường biên giới quốc gia.
+ Thông qua bằng Luật quốc tế: phán quyết, sự chấp nhận quốc tế.
- Dân cư ổn định: là tất cả những người sống trên lãnh thổ của
quốc gia (người có quốc tịch của quốc gia đó và những người
nước ngoài) và tuân theo pháp luật quốc gia đó.
+ Yếu tố dân cư gắn liền với lãnh thổ nơi được xem là một
thành phần cơ bản cho sự tồn tại của quốc gia (Châu Nam
cực không được xem là một quốc gia).
+ Yếu tố dân cư không phụ thuộc vào số lượng tối thiểu (Nauru chỉ có 3000 dân).
- Chính quyền-sự kiểm soát hiệu quả của chính quyền: quốc
gia đó phải có sự tồn tại một Chính Phủ để thể hiện chức năng
của Nhà nước trong lĩnh vực đối nội và đối ngoại. CP đó phải
là “người” đại diện hợp pháp cho quốc gia trên trường quốc tế
CP này phải đáp ứng hai dấu hiệu: thực sự và đặc quyền:
+ Thực sự: Chính quyền phải có đủ năng lực thực hiện
quyền lực NN: có năng lực thực hiện các chức năng NN,
đảm bảo duy trì trật tự công cộng, thực hiện tốt chức năng
lập pháp, hành pháp và tư pháp và làm tròn các cam kết
quốc tế về mặt đối ngoại.
+ Đặc quyền: Chính quyền này phải là duy nhất trên toàn
bộ lãnh thổ và dân cư.
- Khả năng tham gia quan hệ quốc tế với quốc gia khác:
+ Khả năng quy định và thực hiện trật tự pháp lý trong lĩnh
vực đối nội và khả năng thực hiện một cách độc lập các
quan hệ không có sự can thiệp của nước ngoài.
+ Khả năng thực hiện quan hệ với các quốc gia khác. 6 23:29, 05/01/2026
Công Pháp Quốc Tế - Tóm Tắt Nội Dung Chương 1 (Lớp HC48B) - Studocu
2. Tại sao quốc gia là chủ thể cơ bản, chủ yếu của
Luật Quốc tế? (
Hồng Vân)
- Quốc gia là chủ thể đầu tiên bắt nguồn cho sự phát sinh, tồn tại
và phát triển chủ yếu của luật quốc tế, là chủ thể đảm bảo thi
hành hoàn thiện LQT ngày càng tiến bộ
- Xét về mặt lịch sử: quan hệ quốc tế hình thành từ thời cổ đại là
giữa các quốc gia, các chủ thể khác sau này mới có
- Quốc gia có quyền và có khả năng lập ra một số chủ thể khác
của luật quốc tế, đặc biệt là tổ chức quốc tế liên chính phủ (là
chủ thể duy nhất tạo ra chủ thể khác).
2.1 Tại sao cá nhân, pháp nhân không thể là chủ thể của LQT?
- Cá nhân không thể là chủ thể của LQT :
+ Cá nhân không có ý chí độc lập khi tham gia quan hệ pháp luật quốc tế
+ Cá nhân không có quyền và nghĩa vụ riêng biệt so với các chủ
thể khác của Luật Quốc tế
+ Cá nhân không thể gánh chịu trách nhiệm pháp lý một cách độc lập
lấy ví dụ + Ví dụ: Điều 6 Công ước về ngăn ngừa và trừng trị tội diệt
chủng năm 1948 quy định: “Những kẻ phạm tội diệt chủng sẽ bị 1 Tòa
án có thẩm quyền của quốc gia nơi hành vi phạm tội được thực hiện
xét xử hoặc một tòa án hình sự quốc tế có thể phán quyết trên cơ sở
các quốc gia thành viên sẽ chấp nhận thẩm quyền của Tòa án quốc tế đó”
Với quy định này có thể thấy, một cá nhân phạm tội diệt chủng, tùy
thuộc vào ý chí của các quốc gia, có thể bị xét xử bởi 1 tòa án của
quốc gia hoặc bị xét xử bởi 1 tòa án quốc tế do các quốc gia thỏa thuận
thành lập. Cá nhân không có quyền lựa chọn, tức là không có ý chí
trong một quan hệ pháp luật quốc tế mà mình tham gia.
Như vậy, cá nhân không có ý chí độc lập khi tham gia các quan hệ
quốc tế, và như vậy cá nhân không thể là một chủ thể của luật quốc tế. 7 23:29, 05/01/2026
Công Pháp Quốc Tế - Tóm Tắt Nội Dung Chương 1 (Lớp HC48B) - Studocu
+ Một số nhà luật học đã dựa vào những căn cứ như trên đã đề cập, h
ọ chứng minh rằng cá nhân vn được hưởng quyền và các nghĩa vụ như các ch ủ thể khác c a ủ luật qu c ố tế. Tuy nhiên, theo quan điểm của em thì d ù các Điều ước Qu c
ố tế trên là hướng tới
con người, hướng tới cá nhân thì những quyền, nghĩa vụ cá nhân
tồn tại trong Điều ước quốc tế đó chỉ với ý nghĩa là khách thể
của các quan hệ pháp luật điều ước quốc tế về quyền con người,
hình thành từ sự hợp tác giữa các quốc gia với nhau hay với tổ
chức quốc tế. Cá nhân trong các mối quan hệ như vậy chỉ có thể
là đối tượng của những thỏa thuận hay cam kết quốc tế mà
không thể là chủ thể của những mối quan hệ đó được.
+ Có thể thấy rằng không một chủ thể nào có quyền tài phán ch ủ
thể của Luật Quốc tế, trên nó không t n t ồ ại ề quy n lực chính trị nào chi ph i ho ố
ạt động của nó và khi tham gia vào các quan hệ quốc tế thì các ch ủ thể c
ó vị trí độc lập, bình đẳng với nhau. Khả
năng gánh vác những trách nhiệm pháp lý quốc tế do hành vi
của mình gây ra có quan hệ mật thiết với khả năng có sự tự do
ý chí tham gia các quan hệ quốc tế.
+ một điều tất yếu từ việc cá nhân không có các quyền, nghĩa vụ
riêng biệt theo quy định của luật quốc tế là cá nhân sẽ không có
sự tự do ý chí tham gia các quan hệ quốc tế, đồng thời cá nhân
cũng không có khả năng gánh vác những trách nhiệm pháp lý
quốc tế do những hành vi của mình gây ra 1 cách độc lập. Một
khi không có vị trí độc lập bình đẳng với các chủ thể khác, cá
nhân sẽ không thể độc lập gánh chịu trách nhiệm pháp lý do
những hành vi của mình gây ra.
2.2 Tòa thánh VATICAN có phải là quốc gia?
• Diện tích khoảng 0,4 km²
• Dân số khoảng 1000 người
• Có bộ máy điều hành của giáo hội
• Có khả năng độc lập tham gia quan hệ quốc tế Tuy nhiên - Lãnh thổ thuộc Italia
- Không có công dân mang quốc tịch 8 23:29, 05/01/2026
Công Pháp Quốc Tế - Tóm Tắt Nội Dung Chương 1 (Lớp HC48B) - Studocu
- Không mang tính quyền lực nhà nước
=> Vậy nó ko phải là quốc gia.
2.3 Đài Loan vẫn tham gia vào các quan hệ quốc tế, vậy nó có phải
là một quốc gia không?
- Đài Loan không phải là một quốc gia nhưng Đài Loan vn tham
gia vào các quan hệ quốc tế.
- Sau chiến tranh thế giới thứ 2 thì 5 nước đồng minh đã cùng
sáng lập ra LHQ lúc đó thì nước Trung Hoa Dân Quốc bao gồm
đảo Đài Loan tham gia vào quan hệ quốc tế.
- Đài Loan không thỏa mãn 4 yếu tố cấu thành một quốc gia (theo
Công ước Montevideo năm 1933). Đài Loan không không có lãnh thổ xác định.
3. Công pháp quốc tế khác với tư pháp quốc tế ở những điểm nào?(Chí Vĩ)
- CPQT: hệ thống pháp luật độc lập bao gồm tổng thể các nguyên tắc
và QPPL quốc tế do các chủ thể của luật quốc tế thỏa thuận trên cơ sở
tự nguyện và bình đẳng, nhằm điều chỉnh mối quan hệ nhiều mặt (chủ
yếu là quan hệ chính trị) giữa các chủ thể của luật quốc tế, được đảm
bảo thực hiện bằng những biện pháp cưỡng chế cá thể hoặc tập thể và
bằng sức đấu tranh của nhân dân và dư luận tiến bộ thế giới.
Công Pháp Quốc Tế
Tư Pháp Quốc Tế
- là một hệ thống PL
- là một ngành luật đặc bao gồm rất nhiều
biệt trong hệ thống ngành luật, chế định luật QG. PL, QPPL khác nhau)
tồn tại độc lập, ngang hàng và tương hỗ trong hệ thống PL của các quốc gia. Đối - điều chỉnh QH giữa
- là các quan hệ dân sự tượng
các chủ thể đặc biệt là: theo nghĩa rộng có điều
quốc gia, tổ chức yếu tố nước ngoài và chỉnh QTLCP và các thực các quan hệ tố tụng 9 23:29, 05/01/2026
Công Pháp Quốc Tế - Tóm Tắt Nội Dung Chương 1 (Lớp HC48B) - Studocu
thể đặc biệt (các dân
dân sự có yếu tố nước tộc đang đấu tranh ngoài các quan hệ giành quyền tự quyết, dân sự và các quan hệ vùng lãnh thổ có quy
tố tụng dân sự có yếu
chế pháp lý đặc biệt). tố nước ngoài, do đó TPQT điều chỉnh QH
giữa các cá nhân, tổ
chức ( có or ko có tư cách pháp nhân) và
quốc gia (chủ thể đặc biệt của TPQT). Chủ thể - Quốc gia - Cá nhân - Các tổ chức QTLCP - Pháp nhân (có tư
- Các dân tộc đang đấu cách PN or không có tranh giành quyền tự tư các PN) quyết - Quốc gia chỉ là chủ - Các thực thể có quy thể đặc biệt chế đặc biệt PPĐC
- Thỏa thuận, bình đẳng - PP thực chất - PP xung đột BP thực - Mang tính chính trị, - Thường là BTTH thi luật kinh tế, vũ lực mang tính tài sản
4. Tại sao Luật Quốc tế là 1 hệ thống pháp luật độc lập? (Triệu Vi)
Luật Quốc tế là 1 hệ thống pháp luật độc lập bởi vì nó có đối tượng
điều chỉnh, chủ thể, phương thức hình thành, phương thức thực thi và bảo
đảm thi hành không giống với luật quốc gia
- Đối tượng điều chỉnh:
+ Các quan hệ phát sinh trong các lĩnh vực: kinh tế, chính trị, an
ninh quốc phòng…(chủ yếu điều chỉnh các quan hệ về chính trị) và
+ Các quan hệ này phát sinh giữa các chủ thể của luật quốc tế
trong đời sống quốc tế. 10 23:29, 05/01/2026
Công Pháp Quốc Tế - Tóm Tắt Nội Dung Chương 1 (Lớp HC48B) - Studocu
- Chủ thể: là những chủ thể tham gia vào quan hệ pháp luật quốc tế
một cách độc lập, có đầy đủ quyền, nghĩa vụ quốc tế và có khả năng
gánh vác các trách nhiệm pháp lý quốc tế do chính hành vi của mình gây ra
- Phương thức hình thành: Do các chủ thể của Luật Quốc tế cùng thỏa
thuận trên cơ sở tự do ý chí.
- Phương thức thực thi và bảo đảm thi hành: Trong Luật quốc tế
không có cơ quan hành pháp mà các chủ thể thực hiện các quy phạm
pháp Luật quốc tế theo cơ chế tự thực thi và tự cưỡng chế - Hình thức: + Cưỡng chế riêng lẻ + Cưỡng chế tập thể - Các biện pháp:
+ Các biện pháp quân sự
+ Các biện pháp phi quân sự
5. Phân biệt hệ thống luật quốc tế và hệ thống luật quốc gia? ( Mỹ Vân)
1. Luật quốc gia là gì?
Luật quốc gia là hệ thống các quy phạm pháp luật có mối liên
hệ nội tại thống nhất với nhau được phân định thành các chế
định pháp luật, các ngành luật và được thể hiện trong các văn
bản do nhà nước ban hành theo những trình tự thủ tục và hình
thức nhất định. Luật quốc gia được xây dựng trên cơ sở ý chí
của nhà nước sở tại và không có sự tự nguyện.
2. Luật quốc tế là gì?
Luật quốc tế hiện đại là một hệ thống pháp luật độc lập, bao
gồm tổng thể những nguyên tắc và những quy phạm pháp luật
quốc tế, do các chủ thể của luật quốc tế thỏa thuận xây dựng nên
trên cơ sở tự nguyện và bình đẳng, thông qua đấu tranh và
thương lượng, nhằm điều chỉnh mối quan hệ nhiều mặt (chủ yếu
là quan hệ chính trị) giữa các chủ thể của Luật quốc tế với nhau.
LQT được bảo đảm thực hiện bằng những biện pháp cưỡng chế
cá thể hoặc tập thể do chính các chủ thể của Luật quốc tế thi 11 23:29, 05/01/2026
Công Pháp Quốc Tế - Tóm Tắt Nội Dung Chương 1 (Lớp HC48B) - Studocu 23:29, 05/01/2026
Công Pháp Quốc Tế - Tóm Tắt Nội Dung Chương 1 (Lớp HC48B) - Studocu 23:29, 05/01/2026
Công Pháp Quốc Tế - Tóm Tắt Nội Dung Chương 1 (Lớp HC48B) - Studocu 23:29, 05/01/2026
Công Pháp Quốc Tế - Tóm Tắt Nội Dung Chương 1 (Lớp HC48B) - Studocu 23:29, 05/01/2026
Công Pháp Quốc Tế - Tóm Tắt Nội Dung Chương 1 (Lớp HC48B) - Studocu 23:29, 05/01/2026
Công Pháp Quốc Tế - Tóm Tắt Nội Dung Chương 1 (Lớp HC48B) - Studocu 23:29, 05/01/2026
Công Pháp Quốc Tế - Tóm Tắt Nội Dung Chương 1 (Lớp HC48B) - Studocu 23:29, 05/01/2026
Công Pháp Quốc Tế - Tóm Tắt Nội Dung Chương 1 (Lớp HC48B) - Studocu 23:29, 05/01/2026
Công Pháp Quốc Tế - Tóm Tắt Nội Dung Chương 1 (Lớp HC48B) - Studocu 23:29, 05/01/2026
Công Pháp Quốc Tế - Tóm Tắt Nội Dung Chương 1 (Lớp HC48B) - Studocu