Truyền thông xã hội trong giai đoạn hiện nay ở giới trẻ | Môn Cơ sở văn hóa Việt Nam - Đại học Sư Phạm Hà Nội

lOMoAR cPSD| 61464806
Bài tập nghiên cứu môn Cơ sở văn hoá Việt Nam
Chủ đề: Truyền thông xã hội trong giai đoạn hiện nay ở giới trẻ
Phần I: Đặt vấn đề
1. Khái quát vấn đề nghiên cứu
Con người hiện nay đang sống trong giai đoạn mà chúng ta vẫn thường gọi nôm
na là thời đại 4.0 – thời đại tập trung vào sự phát triển của công nghệ. Không ai có
thể xác định chính xác thời đại công nghệ 4.0 bắt đầu nhưng tất cả đều nhận ra nó
có một tốc độ phát triển nhanh vượt bậc, vô hạn định và chưa từng có tiền lệ. Đối
tượng mà công cuộc này hướng đến là tất cả những gì liên quan tới hệ thống không
gian mạng với sự giúp đỡ của kết nối thông qua Internet vạn vật. Chính từ những sự
phát triển này đã dẫn đến sự vận động không ngừng nghỉ của tất thảy mạng xã hội
cũng như phương tiện truyền thông. Và ta vẫn thường nhận thấy, đi kèm với sự
chuyển biến của một sự vật hiện tượng vẫn luôn có hai mặt vấn đề là tích cực và tiêu
cực. Bên cạnh việc phát huy tối đa những ưu điểm đã có để tạo nên nhiều chuyển
biến tốt thì các ảnh hưởng tiêu cực mà truyền thông xã hội mang lại vẫn luôn là chủ
đề ‘nhức nhối’ mỗi khi được nhắc đến.
Khi bàn về vai trò của mạng xã hội đối với cuộc sống, chúng ta có vô vàn lí do
để ủng hộ sự phát triển của nó như hiện nay. Chúng không chỉ giúp chúng ta phát
triển tư duy nhận thức, kĩ năng sống mà còn giúp mọi người liên kết lại gần với nhau
hơn trong giai đoạn hiện nay. Ngoài tác động tích cực đến cá nhân, truyền thông xã
hội còn có thể nâng cao quá trình hội nhập của Việt Nam. Mọi người có thể trò
chuyện, cập nhật hình ảnh hay tin tức của gia đình, bạn bè dù ở xa nhau cả ngàn cây
số. Hay chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh, bạn sẽ hóng được đủ thứ ‘drama’
trên đời và tìm kiếm bất kì thông tin nào. Nhưng tại sao, giữa rất nhiều lí do đó thì
vấn đề truyền thông hay xã hội vẫn luôn là điều mà gây nên rất nhiều tranh cãi, rằng
là chúng thật sự ‘tích cực’ hay ‘tiêu cực’, có nên tẩy chay các trang mạng ‘rác’ và rất
nhiều các luận điểm khác.
Theo thống kê của báo ‘Hà Nội mới’, tính đến thời điểm giữa năm 2022, có đến
70,3% dân số Việt Nam sử dụng Internet và đặc biệt trong đó độ tuổi sử dụng nhiều
nhất tập trung ở giới trẻ từ 15-34 tuổi. Mục đích mà đa sống người dùng hướng đến
là giải trí, học tập, tìm kiếm công việc làm, mua sắm, v.v… Tuy nhiên, mạng xã hội
luôn được ví như một ‘con dao hai lưỡi’, nó đem lại nhiều điều tích cực cho đời sống lOMoAR cPSD| 61464806
nhưng nếu không sử dụng đúng cách và đúng mục đích thì lại có thể dẫn đến những hệ luỵ khó lường.
2. Mục đích nghiên cứu: Vấn đề truyền thông xã hội – các group anti fans, ném đá
tập thể và những hệ luỵ
2.1. Thực trạng sử dụng truyền thông xã hội
2.2. Cách thức hoạt động và sự phát triển không ngừng của các group anti fans, ném đá tập thể
2.3. Hệ luỵ của các group anti fans và ném đá tập thể
3. Địa bàn và đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Người dùng sử dụng các phưong tiện truyền thông xã hội
đã và đang tham gia vào các group anti fans. Địa bàn nghiên cứu: Mạng xã hội Facebook
4. Phương pháp nghiên cứu -
Phương pháp phỏng vấn sâu: Tiến hành phỏng vấn người dùng mạng xã hội
Facebook ở độ tuổi 18-25 tuổi đang học tập và làm việc ở thành phố Hà Nội. -
Phương pháp thu thập dữ liệu: Thu thập và thống kê từ thông tin mà người dùng trả
lời về mục đích mà họ sử dụng các trang mạng xã hội và tham gia vào các group trên. -
Phương pháp phân tích thông tin: Tham khảo các thông tin và nội dung liên
quan đến chủ đề nghiên cứu.
Phần II: Nội dung nghiên cứu
1. Thực trạng sử dụng truyền thông xã hội
1.1. Khái niệm truyền thông xã hội Vài
nét về vấn đề nghiên cứu:
Truyền thông xã hội được định nghĩa là “một tập hợp các ứng dụng internet được
xây dựng trên nền tảng ý tưởng và kỹ thuật của Web 2.0, cho phép tạo ra và trao đổi
nội dung do người dùng khởi tạo” (Theo Kaplan & Haenlein, 2010).
Theo Safako và Brake (được trích dẫn bởi Mohammadian & Mohammadreza,
2012) truyền thông xã hội là thuật ngữ chỉ những hoạt động, thực hành và hành vi
trong cộng đồng những người tụ tập với nhau trên mạng trực tuyến để chia sẻ thông
tin, kiến thức và ý kiến bằng cách sử dụng các phương tiện truyền thông đối thoại. lOMoAR cPSD| 61464806
Trong đó phương tiện truyền thông đối thoại là những ứng dụng trên nền tảng web
giúp tạo và chuyển tải nội dung dễ dàng dưới dạng từ ngữ, hình, phim và tiếng.
Theo Blackshaw (trích dẫn bởi Xiang & Gretzel, 2010) cho rằng, truyền thông xã
hội có thể được hiểu một cách khái quát là những ứng dụng dựa trên nền tảng internet
chứa đựng nội dung do người tiêu dùng tạo ra bao gồm những cảm tưởng của người
tiêu dùng, điển hình là dưới dạng kinh nghiệm liên quan, được lưu trữ, và chia sẻ để
những người tiêu dùng dễ bị ảnh hưởng khác dễ dàng tiếp cận. Những nội dung được
tạo ra bởi truyền thông xã hội bao gồm nhiều nguồn thông tin mạng trực tuyến mới,
chúng được tạo ra, khởi xướng, luân chuyển và sử dụng bởi người tiêu dùng với ý
đồ giáo dục người khác về sản phẩm, thương hiệu, dịch vụ, hoặc các vấn đề.
Vậy nên, chúng ta có thể tóm gọn khái niệm của truyền thông xã hội một cách
ngắn gọn thì nó như là các ứng dụng dựa trên Internet tương tác do người dùng tạo
ra, lấy ví dụ là các bài đăng hoặc bình luận, thông qua hình ảnh, video, văn bản,
tương tác trực tuyến. Các phương tiện truyền thông xã hội sẽ tạo điều kiện cho sự
phát triển của cá mạng xã hội bằng cách kết nối hồ sơ của người dùng với cá nhân
hoặc nhóm khác trên cơ sở tương tác với nhau.
1.2 Truyền thông xã hội ở Việt nam
Với quy mô dân số hơn 95 triệu người và hơn 70% trong số đó sử dụng truyền
thông xã hội, Việt Nam là quốc gia đứng thứ 16 trên thế giới về số lượng người sử
dụng Internet. Mạng xã hội được sử dụng phổ biến nhất ở quốc gia mình là Facebook,
Zalo và theo thống kê tính đến tháng 4 năm 2018, có 58 triệu người Việt Nam đang
sử dụng Facebook, số liệu này đã đưa Việt Nam lọt vào top 7 quốc gia có số lượng
người dùng mạng xã hội này cao nhất thế giới. Và trong thực tế, Facebook đã trở
nên phổ biến, đặc biệt là đối với giới trẻ vào mọi thời điểm, kể cả khi họ sinh hoạt,
học tập, phục vụ giải trí, mua sắm,… Với những tính năng vượt trội nhưng lại có
cách sử dụng khá đơn giản, nó đã chinh phục được giới trẻ và phát triển ngày càng
mạnh mẽ. Bên cạnh Facebook thì còn có rất nhiều trang mạng được ưa chuộng như Zalo, Instagram, Twitter,…
Theo một khảo sát cá nhân với 100 người dùng Facebook ở lứa tuổi 18-25, kết
quả đã không mang lại quá nhiều bất ngờ về mục đích mà họ sử dụng mạng xã hội
này. Khoảng 70 người trong số đó có chung mục đích là tìm kiếm, cập nhật thông
tin về xã hội, chỉ thông qua màn hình chúng ta đã có thể có được thông tin ở cả trong
và ngoài nước. 60% người dùng Facebook với nhu cầu làm quen bạn mới hay giữ
liên lạc với bạn cũ, gia đình, người thân ở xa. Còn có một mục đích quan trọng không lOMoAR cPSD| 61464806
thể không nhắc đến là chia sẻ thông tin, trạng thái, hình ảnh của bản thân đến mọi
người. Ngoài ra, đối với lứa tuổi này thì còn có mục đích giải trí (55%), học tập và
làm việc (48%),… Có vô số mục đích khác nữa như là tìm kiếm cơ hội việc làm,
mua bán online, theo dõi người nổi tiếng,…Chính những mục đích đó đã có thể cho
thấy, mạng xã hội nói chung và Facebook nói riêng đã đáp ứng được rất nhiều nhu
cầu cho giới trẻ, vậy nên chúng đã trở nên phổ biến hơn rất nhiều. Một người có thể
dành 3-5 tiếng, thậm chí là trên 5 tiếng mỗi ngày để sử dụng các ứng dụng này.
2. Các group anti fans và ném đá tập thể trên Facebook
2.1. Ngôn ngữ sử dụng trên mạng xã hội
Khi viết những dòng trạng thái, tán gẫu, bình luận trên mạng xã hội, giới trẻ
thường sử dụng ngôn từ theo cách riêng của họ, điều đấy như một cách thể hiện cá
tính hay sự khác biệt với những người khác trong cộng đồng mạng.
Theo kết quả từ cuộc khảo sát, giới trẻ sử dụng hoàn toàn Tiếng Việt để giao tiếp
trên mạng xã hội chiếm khoảng 45%. Tuy nhiên trong số đó, họ không dùng tiếng
Việt một cách truyền thống, thuần tuý mà đã sáng tạo ra nhiều kiểu ngôn ngữ riêng
được xem như ‘teencode’ để giao tiếp. Trong nhiều trường hợp khác, người dùng
còn thay đổi chi tiết chữ cái, cách viết, cấu trúc hay viết tắt, sử dụng tiếng lóng, kết
hợp kí hiệu để tạo ra nhiều từ ngữ mới. Ví dụ, hiện có thể dễ dàng bắt gặp một số xu
hướng sử dụng ngôn ngữ của giới trẻ để diễn đạt lời nói, cảm nghĩ, ý tưởng… của
mình trên mạng xã hội như sau: diễn đạt theo xu hướng đơn giản hóa như: wá (quá),
wen (quen), wên (quên), u (bạn, mày), ni (nay), gato (ghen ăn tức ở)… hay diễn đạt
theo xu hướng phức tạp hóa ngôn ngữ: dzui (vui), thoai (thôi), nóa (nó), đóa (đó),
dzìa (về), roài (rồi), khoai (khó)… hoặc cố tình viết chệch âm nhằm tạo sự vui vẻ,
tinh nghịch trong lời nói như: hem (không), lun (luôn), bùn (buồn), bitk? (biết
không?), xiền (tiền)… Một số khác thích sử dụng các từ tiếng Anh viết tắt để diễn
đạt như: lol= laugh out loud (cười lớn), tks=thanks (cảm ơn), pm=private message (nói chuyện riêng)…
2.2. Hoạt động của các group anti fans và ném đá tập thể
Chỉ mất một thời gian ngắn để người dùng có thể tạo ra một group hoặc page trên
Facebook mà không hề tốn một chút chi phí nào. Tuy nhiên mục đích mà người dùng
tạo ra những group hay page đó lại là một vấn đề nan giải. Bên cạnh những hội nhóm
được tạo ra với mục đích chính đáng như trao đổi trông tin, mua bán, liên lạc thì luôn
có rất nhiều trong số đó được lập ra để cùng ‘ghét’ một đối tượng nào đó. lOMoAR cPSD| 61464806
Anti fan có thể là một cá nhân hay một nhóm cùng nhau lập lên để tẩy chay một
người. Các hành vi của một số người tẩy chay bao gồm: ăn cắp thông tin, lan truyền
tin đồn, sỉ nhục, xuyên tạc hoặc quấy rối thể chất và tinh thần của người khác. Với
anti fan dù cả thế giới có công nhận thì họ vẫn ghét và thấy điều gì người nổi tiếng
làm cũng đáng ghét, không thuận mắt. Các cụ đã có câu “Yêu nhau yêu cả đường đi
lối về, ghét nhau ghét cả tông ti họ hàng”.
Những hình thức trang (page) hoặc nhóm (group) trên mạng được lập ra nhằm
công kích một cá nhân mà thông thường là người nổi tiếng được gọi chung là các
trang anti-fan. Tình trạng xuất hiện tràn lan các nhóm anti-fan trên mạng thời gian
qua không còn dừng lại ở chuyện yêu ghét, đóng góp, phê bình nữa, mà có lúc quá
đà, thậm chí, có nhiều biểu hiện vi phạm pháp luật.
Hiện nay, một bộ phận không nhỏ người dùng mạng xã hội với danh nghĩa là
đóng góp đã hành xử rất thiếu chuẩn mực trên các trang mạng này. Dù là nick ảo hay
nick thật, họ luôn hành động như những ‘anh hùng bàn phím’, sẵn sàng công khai
bình luận, công kích, thậm chí là lăng mạ một các nhân mà tiêu biểu ở đây là người
nổi tiếng. Lời lẽ của họ không dừng lại ở việc đánh giá về người đó một cách tích
cực mà còn moi móc đời tư, phán xét và thậm chí là dẫn đến nhiều hậu quả rất khó
lường trước. Chính nhờ vỏ bọc an toàn đó mà các trang anti fan này luôn lôi kéo
được không ít người dùng vào tham gia bình luận, chia sẻ thông tin và công kích
người khác. Tại các hội nhóm này, những người tham gia sẽ cùng ghét một đối tượng
nào đó và vì nhờ lí do như vậy mà việc bêu rếu, lôi kéo mọi người cùng bôi nhọ một
người trở nên vô cùng dễ dàng. Họ coi thường pháp luật và sẵn sàng thực hiện những
hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác cũng như vi phạm những quy
phạm về đạo đức xã hội.
Đối tượng mà các hội nhóm này hướng đến thông thường là những người có tầm
ảnh hưởng, hoạt động trong giới nghệ thuật như ca sĩ, diễn viên, người mẫu, hoa
hậu, người dẫn chương trình, youtuber, tiktoker, nhà báo, cầu thủ,… Họ thường
xuyên bị ‘bóc phốt’ về đời tư, quá khứ, thậm chí là đào sâu về gia đình. Không ít
người đã bị ảnh hưởng rất nặng nề từ những lời đàm tếu, miệt thị và bàn tán không đáng có.
Nhiều trang anti-fan như thế thu hút hàng chục, hàng trăm ngàn lượt người theo
dõi. Các thông điệp chính trong những trang này là tung ra các hình ảnh, video, và
những tư liệu (thường không rõ nguồn gốc và thiếu chứng cứ) để “bóc phốt”, để nói lOMoAR cPSD| 61464806
xấu; có khi họ cũng dùng ảnh chế để miệt thị “đối tượng mục tiêu”. Khi thái độ ghét
của đám đông đến cao trào, các trang anti-fan này thường tung ra các nội dung yêu
cầu tẩy chay những nhãn hàng, thương hiệu mà “đối tượng mục tiêu” ấy là người đại
diện. Hình thức thể hiện trong những trang anti-fan như thế phổ biến là dùng những
lời lẽ thô thiển, chửi tục, mắng mỏ, móc méo đối tượng. Và chỉ cần tìm kiếm từ khoá
‘anti’ trên Facebook, bạn có thể nhận được hàng trăm kết quả về các hội nhóm, trang,
bài đăng về chủ đề này.
Vậy đâu là mục đích thực chất của các trang anti fan này? Một số người nói rằng
tham gia vào đây với mục đích ‘hóng hớt’, họ chỉ muốn cập nhật thông tin hay bài
phốt về một người nào đó mà trong này có thể cung cấp cho họ rất nhiều thứ họ cần.
Tuy nhiên, dưới sự thao túng của những người tạo ra các trang đó, họ dần trở nên
hứng thú, từ việc tiếp nhận thông tin, người dùng dần trở nên sa đà vào và đôi lúc
còn trở thành đối tượng kêu gọi, truyền bá những thông tin không đúng sự thật.
Tất nhiên, con số thành viên các trang này nhìn qua khá đông nhưng có một tỷ lệ
không nhỏ tham gia vì tò mò, tham gia như những quan sát viên hoặc tham gia để
làm “tai mắt” cho đối tượng mục tiêu, hoặc là người các đơn vị xử lý khủng hoảng
truyền thông… nên thường không bày tỏ thái độ gì trước những nội dung hoạt động
trong các trang này. Cũng có người tham gia bình luận hùa theo các bài viết nói xấu,
bóc phốt… hoặc chia sẻ nhiệt tình video, ảnh chế của nhân vật đang bị ghét để thành
tài khoản “thân thiện” trong nhóm nhằm mục đích bán hàng, giới thiệu hàng online
ở phần bình luận. Mục tiêu của các nhóm, các trang anti-fan này thường rất đa dạng.
Có người tạo ra để thu hút đám đông, sau khi câu chuyện nói xấu đối tượng mục tiêu
“hết trend” thì biến trang, nhóm ấy thành kênh bán hàng, kênh đăng bài giới thiệu
sản phẩm có thu tiền. Với một số nhóm, lượng thành viên lên đến hơn trăm ngàn
người, muốn đăng bài giới thiệu sản phẩm, phải trả một mức phí nào đó thì quản trị nhóm mới duyệt bài.
Thậm chí, những người đứng đằng sau các trang, các nhóm anti-fan có khi là người
làm ở các công ty truyền thông. Họ nhận tiền để nói xấu nghệ sĩ, doanh nhân bằng
cách làm truyền thông bẩn, nhưng họ lại tiếp tục nhận tiền của nạn nhân để “giải
quyết” khủng hoảng truyền thông!
2.3. Hệ luỵ của các group anti fan và ném đá tập thể
Nói đến anti fan mọi người thường nghĩ đó là một điều xấu khiến các nghệ sĩ gặp
không ít rắc rối nhưng ở phương diện khác, anti fan là một phương tiện PR đông đảo
và hoạt động tích cực nhất trong quảng bá tên tuổi của những người mình đến rộng
hơn với công chúng. Với lượng người tham gia vào các trang anti fan, nhiều nghệ sĩ lOMoAR cPSD| 61464806
xem đó như một cách để quảng bá tên tuổi của bản thân, bất chấp tự tạo phốt để lợi
dụng những người này như một cách đánh bóng các nhân. Ngoài ra, anti fan còn là
động lực cho các nghệ sĩ phấn đấu chứng minh năng lực, thực lực của mình tới công
chúng và thành công hơn trong sự nghiệp của mình. Điển hình trong đó là ca sĩ Sơn
Tùng MTP, thời gian đầu hoạt động, anh chàng không được đón nhận cũng như có
rất nhiều người đứng lên kêu gọi tẩy chay, anti fan ‘ném đá’ dữ dội nhưng ở thời
điểm hiện tại, anh đã đạt được những thành công nhất định và có được tên tuổi mà
nhiều người mong ước. Không ít người từ anti fan đã trở thành fan của Sơn Tùng,
đó cũng là minh chứng cho việc, nhiều người tham gia vào các cộng đồng này như
một cách ‘hùa’ theo đám đông.
Tuy nhiên, trong quá khứ, giới giải trí Hàn Quốc hay US&UK vẫn không thể
không nhắc đến những anti fan đáng sợ. Họ anti nghệ sĩ bất chấp hậu quả mà chính
họ cũng không hình dung được hành động hay lời nói của mình tác hại như thế nào.
Mới đây nhất có thể kể đến sự việc đáng tiếc của cựu thành viên SHINee (Jong
Hyun) và Sulli - cựu thành viên của f(x). 2 nghệ sĩ trên đều là ca sĩ trực thuộc sự
quản lý của SM Entertainment. Cả Jong Hyun và Sulli đều đã lựa chọn cái chết để
giải thoát cho chính mình mà nguyên nhân đến từ trầm cảm. Trầm cảm vì không
được công nhận, trầm cảm vì họ có cố gắng bao nhiêu vẫn sẽ có người lên tiếng chê
bai, bài trừ. Chính áp lực dư luận và những bình luận tiêu cực của “những anh hùng
bàn phím” đã dần khiến họ mất niềm tin vào bản thân và cuộc sống. Sau hàng loạt
group, page, bài báo, bài viết đầy tính công kích, những con người ấy đã bị dồn đến
đường cùng để rồi phải lựa chọn kết thúc cuộc sống của mình, từ bỏ ước mơ mà họ
đã phấn đấu bao lâu để giải thoát bản thân khỏi những áp lực vô hình đó. Dù chỉ là
lời nói, bình luận cá nhân nhưng lại mang đến tính sát thương kinh khủng khiến cho
những người nghệ sĩ đó phải lựa chọn cái chết.
Hay ở Việt Nam cũng có vô số người nổi tiếng nhận rất nhiều chỉ trích, có hàng
loạt trang mạng công khai bêu rếu họ và những người đó đã chịu không ít ảnh hưởng.
Nhiều người nói rằng anti fan không xấu, anti fan quá khích mới là những người gây
ra những ảnh hưởng tiêu cực. Họ cùng nhau lăng mạ, ném đá tập thể, thậm chí là
gây hại đến những đối tượng mà họ hướng đến. Ví dụ như với hoa hậu Hương Giang,
quyền năng ảo trên tay, nhóm anti-fan quá khích tấn công thẳng vào sự nghiệp, hình
ảnh của Hương Giang. Fanpage của những chương trình mà cô tham gia tràn ngập
những bình luận, hashtag kêu gọi tẩy chay nhằm gây áp lực với nhà sản xuất buộc
phải cắt sóng. Mặt khác, các thành viên liên tục gửi tin nhắn cho các nhãn hàng và
tuyên bố tẩy chay nếu họ không kết thúc làm việc với cô. Phần thắng thuộc về số
đông. Nhiều nhãn hàng đã gỡ tên Hương Giang khỏi các chương trình quảng bá. Sức lOMoAR cPSD| 61464806
ép cũng khiến cô phải rời khỏi vị trí khách mời ở vòng chung kết Hoa hậu Việt Nam
2020, buộc phải viết thư xin lỗi đến khán giả và tạm rút khỏi showbiz. Điều đó đã
gây ra những tổn thuơng không nhỏ về vật chất và tinh thần đối với nữ nghệ sĩ. Tuy
nhiên đó lại là điều mà những anti fan quá khích này mong muốn, họ không ngần
ngại mà huỷ hoại một cá nhân bằng chính lời nói và hành động của mình.
Ở đây, có lẽ khoan bàn tới chuyện đúng sai, vì đó là trách nhiệm của các cơ quan
chức năng. Cái chúng ta nói đến chỉ là cách ứng xử của cư dân mạng, một bộ phận
người dùng thậm chí còn không quan tâm đến chuyện lý lẽ, bởi đôi khi sự “ghét”
của họ cũng chẳng có lý do, thậm chí rất đông người còn có hội chứng
“ghét cho… vui”, “thấy người ta ghét cũng ghét”, hoặc đôi khi chỉ là để “hóng”,
“chửi góp vài câu thôi chứ có để ý chi tiết đâu”… Họ cứ tiếp tục sự “tấn công ảo”
của mình như một thói quen hay một thú vui, cũng không cần để tâm hậu quả của
những sự việc này đi đến đâu, bởi cái họ đối mặt chỉ là màn hình và bàn phím, và
đặc biệt, không cần phải chịu trách nhiệm về sự tổn thương của người khác. Với một
sự nhiệt tâm kỳ lạ, họ dần trở thành những kẻ độc địa và hung hãn dưới mác chính
nghĩa, rồi bị người khác điều khiển để trục lợi mà có thể chính bản thân cũng không
hay. Văn hoá anti-fan thực tế không hề mới, nhưng mức độ chỉ mới được nâng cấp
trong thời gian gần đây, đặc biệt trong năm 2020 vừa qua với những group kín ngày
càng lớn mạnh, thậm chí rất đông tầng lớp trí thức, hiện đại cũng tham gia… góp
vui. Có vẻ như không điều gì khiến con người xích lại gần nhau nhanh hơn việc cùng
ghét một ai đó. Những hội nhóm hàng chục nghìn, trăm nghìn chỉ trong vài ngày, để
cùng nhau ném đá, gây áp lực tinh thần lên một người nổi tiếng nào đó, mà đôi khi
cũng không bởi một lý do cụ thể nào cả. Có rất nhiều lí do ‘ấu trĩ’ như nghệ sĩ Lâm
Vĩ Dạ lên sáng dày đặc quá nên anti, MC Trấn Thanfh khóc nhiều nên anti hay một
ca sĩ nào đó lập gia đình cũng bị anti? Cộng đồng mạng đã từng là anh hùng đúng
nghĩa, khi góp phần lan tỏa thông tin và bày tỏ quan điểm của số đông dân chúng –
những người vốn ít có cơ hội lên tiếng. Tuy nhiên sự lạm dụng mạng xã hội, thứ
“quyền lực ảo”, khiến nhiều người dùng quên mất rằng họ không có quyền thay thế
quan tòa để phán xét, định tội cho bất kì ai. Ranh giới giữa người phê bình và kẻ thù
ghét rất rõ ràng. Trong khi những người phê bình giới hạn được ảnh hưởng tâm lý
họ gây ra và sự tranh chấp thì những kẻ thù ghét lại lấy một sự bất đồng nho nhỏ làm
lí do chỉ trích quyền tồn tại.
Chúng ta vẫn luôn thắc mắc, khi tham gia vào các hội nhóm anti đó, người dùng
có lường trước hậu quả của việc anti 1 người hay không. Đồng ý với việc mình được
quyền bàn luận về một vấn đề, đối với người nổi tiếng, chúng ta có thể đóng góp ý
kiến về những điều họ chưa tốt nhưng nếu điều đó bị lạm dụng và dẫn đến những hệ lOMoAR cPSD| 61464806
luỵ, liệu đó có còn là một cách làm đúng? Trong thời đại mạng xã hội ở Việt Nam
hiện nay, chưa bao giờ câu thơ của nhà thơ Nga Evtuchenko lại đúng đến như vậy:
“Đến cả các thiên tài cũng vẫn còn giới hạn. Chỉ có sự đểu cáng của con người mới
không có tận cùng”. Đôi khi con người với nhau chỉ vì một mục đích nào đó hoặc vì
ghét người nào đấy theo kiểu phong trào đã không ngần ngại mà xâu xúm lại đá đểu,
nói sấu, chửi bới người ta bằng những câu thậm tệ chẳng ra gì. Việc này để lại hậu
qua vô cùng nghiêm trọng cho người bị ném đá. Đáng ra với một câu chuyện nhỏ
chẳng to tát gì,người ta có thể ngồi xuống và cùng nhau giải quyết. Nhưng khi câu
chuyện ấy được đem lên mạng xã hội với hàng ngàn bình luận trái chiều khác nhau
thì từ chuyện bé xé ra to và bỗng dưng trở thành một vấn đề lớn để cho cả xã hội bàn
cãi. Người chịu hậu quả nặng nề nhất vẫn là người trong cuộc. Họ phải chịu đựng
hàng ngàn câu chỉ trích, hàng trăm ý kiến bàn tán, thậm chí là đe dọa. Mô hình chung,
người trong cuộc bị tổn hại nặng nề về tâm lí và bị khủng hoảng một cách trầm trọng.
Chính vì thế, chúng ta không nên cuốn theo số đông với những hành động “ném đá
tập thể”. Thay vào đó, mọi người hãy yêu thương, quan tâm nhau nhiều hơn để tình
cảm giữa người với người ngày càng thêm gắn kết.
Phần III: Kết luận
Mỗi vấn đề trong đời sống luôn tồn tại với hai mặt – tích cực và tiêu cực, vậy nên,
định hướng vấn đề theo chiều nào là phụ thuộc vào cá nhân. Mạng xã hội xuất hiện
như một vị ‘cứu tinh’ ở thời đại 4.0, nó giúp con người kết nối, tiếp cận thông tin và
phát triển bản thân hơn mỗi ngày. Tuy nhiên những hậu quả mà nó mang lại cũng vô
cùng khủng khiếp. Việc các group anti fan và ném đá tập thể hoạt động một cách
tràn lan như một hệ quả tất yếu, bên cạnh khen sẽ có chê, bên cạnh ủng hộ sẽ có chỉ
trích. Thế nhưng cách mà những trang mạng này hoạt động lại luôn là vấn đề gây
tranh cãi vì những hệ luỵ mà chúng mang lại. Hãy trở thành một người dùng văn
minh, tiếp nhận thông tin một cách có chọn lọc và tránh xa những hiện tượng ‘độc
hại’. Đừng để những lời nói bông đùa, vô nghĩa của bản thân trở thành vũ khí tấn
công người khác. Tóm lại, yêu ghét là quyền tự do của mỗi người. Nhưng, ranh giới
của cảm xúc yêu ghét với việc vi phạm pháp luật nếu tham gia (bằng hành động
“like”, bình luận, chia sẻ, kêu gọi tẩy chay…) rất mong manh. Hãy thận trọng khi tham gia các trang anti-fan!
TÀI LIỆU THAM KHẢO: 1. Trang web/ Báo: lOMoAR cPSD| 61464806
- https://swinburne-vn.edu.vn/news/tai-sao-linh-vuc-truyen-thong-xa-hoi-
socialmedia-lai-co-suc-anh-huong-toi-gioi-tre-den-vay/
- https://www.htv.com.vn/nem-da-tren-mang-xa-hoi-ung-xu-the-nao
- https://www.htv.com.vn/dang-sau-cac-trang-anti-fan-tren-mang-la-gi