Bài giảng Hiệu ứng roi da môn Quản trị chuỗi cung ứng | Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội

NHÓM 8 HIỆU ỨNG ROI DA
GVHD: Vũ Ngọc Đan Thanh
DANH SÁCH THÀNH VIÊN HỌ TÊN MSSV ĐÓNG GÓP
NGUYỄN THỊ THẢO UYÊN 2354010518 100% HÀ KIM YẾN 2354010561 100% VŨ THỤY MINH THƯ 2354010438 100%
NGUYỄN THỊ TUYẾT TRÂN 2354010481 100% DƯ KIỀU MY 2354010229 100% VÕ NGỌC KHÁNH VY 2354010555 100%
NGUYỄN QUỲNH NHẬT LINH 2354010195 100% LÊ THỊ TRÚC LY 2354010212 100%
PHẠM THỊ ĐOAN TRANG 2154080518 100%
I. BẢN CHẤT VÀ CƠ CHẾ HÌNH
THÀNH HIỆU ỨNG ROI RA
H i ệ u ứ n g r o i d a ( h a y c ò n g ọ i l à B u l l w h i p E f f e c t ) l à m ộ t h i ệ n
1 . 1 K h á i n i ệ m
t ư ợ n g t r o n g c h u ỗ i c u n g ứ n g k h i n h ữ n g b i ế n đ ộ n g n h ỏ t r o n g
n h u c ầ u c ủ a n g ư ờ i t i ê u d ù n g c u ố i c ù n g c ó t h ể g â y r a n h ữ n g
d a o đ ộ n g l ớ n ở c á c c ấ p đ ộ c a o h ơ n n h ư n h à b á n b u ô n , n h à
p h â n p h ố i , n h à s ả n x u ấ t , v à n h à c u n g c ấ p n g u y ê n l i ệ u . VÍ DỤ:
G i ả s ử X P h o n e đ ộ t n h i ê n t r ở t h à n h m ộ t h i ệ n t ư ợ n g v à t h u h ú t s ự
q u a n t â m c ủ a n h i ề u n g ư ờ i t i ê u d ù n g , d o m ộ t s ự k i ệ n q u ả n g c á o , t í n h
n ă n g m ớ i v à g i á ư u đ ã i đ ặ c b i ệ t . Nhà sản xuất Nhà phân phối Tăng sản lượng sản
Tăng số lượng đơn đặt xuất của XPhone lên
hàng gấp đôi từ nhà sản một mức cao hơn xuất. Người tiêu Nhà bán lẻ Nhà cung cấp nguyên dùng cuối cùng liệu cho sản xuất Nhu cầu có chuyển Tăng đơn đặt hàng Tăng đơn đặt hàng từ động nhẹ từ nhà phân phối. nhà cung cấp của họ
S ự g i a t ă n g n à y c u ố i c ù n g t ạ o r a m ộ t l à n s ó n g l ớ n ,
g i ố n g n h ư l à n s ó n g d o r o i d a t ạ o r a .
1.2 Bản chất vận hành trong chuỗi cung ứng
Sai lệch cực đại có thể dao động lên tới 3-5 lần.
Cách hiệu ứng bullwhip vận hành:
Khi nhu cầu của họ có chuyển động nhỏ, điểm bán
hàng đặt thêm từ nhà phân phối. Số lượng gấp đôi
bình thường, nhà phân phối tiếp tục nhập hàng x2 từ
nhà sản xuất, nhà sản xuất đặt mua nguyên phụ liệu
x3 từ nhà cung cấp nguyên liệu.
Mỗi bên tham gia vào chuỗi cung ứng
thường chỉ nhìn thấy một phần hoạt động. VÍ DỤ:
P&G (Procter & Gamble) đã trở thành một trong
những trường hợp điển hình nhất về hiệu ứng
bullwhip trong chuỗi cung ứng:
Pampers (tã lót em bé), có sự dao động trong
các cửa hàng bán lẻ, nhưng sự khác biệt không
quá nhiều. Tuy nhiên, khi họ kiểm tra các đơn đặt
hàng của nhà phân phối, mức độ biến động tăng
lên. Khi họ tiếp tục xem xét các đơn đặt hàng vật
liệu của P&G cho các nhà cung cấp của họ, họ phát
hiện ra rằng sự biến động thậm chí còn lớn hơn nhiều.
Trong khi người tiêu dùng trong trường hợp này
là trẻ sơ sinh vẫn tiêu thụ tã ở mức ổn định, nhưng
lại có các biến động của nhu cầu trong chuỗi cung
ứng được khuếch đại khi đi sâu vào chuỗi cung ứng.
1.3 Biểu hiện cụ thể
Doanh số bán lẻ ổn định
Nhà sản xuất nhận
nhưng đơn hàng của nhà
đơn hàng thất thường
phân phối dao động mạnh
Lúc quá tải, lúc lại dư năng lực.
Thông tin về nhu cầu của
thị trường bị bóp méo, khuếch đại
Dịch vụ khách hàng không ổn định
Nhà cung cấp nguyên liệu Thiếu hàng trong mùa cao
chịu biến động cực lớn điểm, thừa hàng trong Không phản ánh đúng mùa thấp điểm. nhu cầu thị trường. Chi phí logistics tăng cao
Vận tải gấp, lưu kho lâu ngày, xử lý hàng hóa hỏng hóc. II. NHỮNG YẾU TỐ CHÍNH GÂY RA 2.1. DỰ BÁO NHU CẦU
HIỆU ỨNG ROI DA 2.2. ĐỊNH LƯỢNG ĐƠN HÀNG 2.3. CHIA NHỎ SẢN PHẨM 2.4. ĐỊNH GIÁ SẢN PHẨM 2.5. ƯU ĐÃI KẾT QUẢ
2.1. DỰ BÁO NHU CẦU DỰ BÁO SAI LỆCH NHU CẦU
THIẾU SỰ CHIA SẺ THÔNG TIN
V i ệ c d ự b á o n h u c ầ u d ự a t r ê n đ ơ n
T h i ế u s ự l i ê n k ế t , c h i a s ẻ t h ô n g t i n
đ ặ t h à n g t h a y v ì d ữ l i ệ u n h u c ầ u
v ề n h u c ầ u t h ự c t ế c ủ a n g ư ờ i t i ê u
n g ư ờ i d ù n g c u ố i c ù n g t r ở n ê n n g à y
d ù n g c u ố i ➨ m ỗ i t h à n h v i ê n t r o n g
c à n g t h i ế u c h í n h x á c .
c h u ỗ i p h ả i t ự đ ư a r a d ự b á o d ự a v à
q u y ế t đ ị n h đ ặ t h à n g ➨ s a i l ệ c h v à
k h u ế c h đ ạ i , t ă n g b i ế n đ ộ n g t r o n g PHẢN ỨNG THÁI QUÁ c h u ỗ i c u n g ứ n g . (OVERREACTION)
Đ ơ n h à n g t ă n g ➨ x u h ư ớ n g p h ó n g
đ ạ i d ự b á o n h u c ầ u v à đ ặ t h à n g v ớ i
s ố l ư ợ n g l ớ n h ơ n m ứ c c ầ n t h i ế t
t h ự c t ế . Đ i ề u n à y t í c h l ũ y q u a t ừ n g
c ấ p c ủ a c h u ỗ i c u n g ứ n g
Khi dịch bệnh bùng phát, người tiêu dùng lo sợ và
bắt đầu mua sắm tích trữ giấy vệ sinh. Sự gia tăng
đột ngột này đã khiến các nhà bán lẻ nhanh
chóng tăng đơn hàng từ các nhà phân phối, và
các nhà phân phối lại tăng lượng đặt hàng từ nhà sản xuất. 2.2. ĐỊNH LƯỢNG ĐƠN HÀNG
Xảy ra khi các công ty đặt hàng sản
phẩm định kỳ để giảm thiểu chi phí
vận chuyển và xử lý đơn đặt hàng
Do định lượng đơn hàng nên các
đơn đặt hàng khác nhau từ mức độ
nhu cầu thực tế sẽ bị phóng đại VÍ DỤ
Walmart gom đơn hàng lớn theo định kỳ hoặc khi
lượng tồn kho giảm xuống mức nhất định ➨ P&G
nhận được đơn đặt hàng và hiểu lầm về nhu cầu thị
trường ➨ Tăng cường sản xuất, tăng lượng tồn kho
2.3. CHIA NHỎ SẢN PHẨM
LÀM GIA TĂNG ĐỘ PHỨC TẠP CỦA HỆ THỐNG PHÂN PHỐI
KHIẾN CÁC NHÀ BÁN LẺ VÀ NHÀ PHÂN PHỐI KHÓ
DỰ BÁO CHÍNH XÁC LƯỢNG TIÊU THỤ CHO TỪNG
LOẠI ➨ ĐẶT HÀNG DƯ THỪA ĐỂ TRÁNH THIẾU HÀNG
KHÁC BIỆT GIỮA ĐƠN VỊ BÁN VÀ ĐƠN VỊ ĐẶT HÀNG
BUỘC CÁC DOANH NGHIỆP GOM ĐƠN HOẶC ĐẶT HÀNG THEO LÔ LỚN VÍ DỤ Một nhà sản xuất kem đánh răng quyết định tung ra 6 loại SKU khác nhau KEM ĐÁNH RĂNG PS 2.4. ĐỊNH GIÁ SẢN PHẨM
Khi hết khuyến mãi/giảm giá: nhu cầu
Khi có khuyến mãi/giảm giá: các
trở lại bình thường hoặc giảm mạnh
nhà bán buôn và nhà bán lẻ có xu
➨ các cấp trên trong chuỗi hiểu nhầm
hướng đặt hàng nhiều hơn mức
là thị trường sụt giảm đột ngột và cắt tiêu thụ thực tế
giảm đơn hàng, tạo ra dao động
ngược chiều trong chu kỳ sau
Chuỗi cung ứng phải liên tục điều
chỉnh sản xuất, tồn kho và vận
chuyển, làm chi phí tăng và tín hiệu nhu cầu bị méo mó VÍ DỤ Nhà sản xuất bột giặt thông báo chương trình giảm giá 30% cho tất cả
đơn hàng trong 1 tuần lễ
2.5. ƯU ĐÃI KẾT QUẢ
T h ư ờ n g đ ư ợ c t h i ế t k ế d ự a t r ê n k h ố i l ư ợ n g
đ ặ t h à n g t h a y v ì d o a n h s ố b á n t h ự c t ế
C á c đ ạ i l ý , c ử a h à n g h o ặ c n h â n v i ê n b á n
h à n g c ó x u h ư ớ n g đ ặ t t h ê m đ ơ n h à n g v ư ợ t
n h u c ầ u t h ậ t đ ể đ ạ t c h ỉ t i ê u v à n h ậ n
t h ư ở n g ➨ T í n h i ệ u n h u c ầ u b ị t h ổ i p h ồ n g
VÍ DỤ Một nhà phân phối linh kiện điện thoại
đặt mục tiêu cho các đại lý của mình:
Nếu đại lý đạt mốc đặt hàng 5.000
sản phẩm trong quý, họ sẽ nhận được tiền thưởng hiệu suất
Để đạt chỉ tiêu, một đại lý đã cố tình đặt
thêm 1.000 sản phẩm vào tuần cuối cùng
của quý, mặc dù họ chỉ mới bán được
4.000 sản phẩm và biết rằng số hàng dư
thừa này sẽ tồn kho trong thời gian dài
Tín hiệu nhu cầu gửi đến nhà phân phối bị
thổi phồng. Sau khi kỳ thưởng kết thúc,
lượng đặt hàng từ đại lý sẽ giảm mạnh
III. HẬU QUẢ CỦA HIỆU ỨNG ROI
DA TRONG CHUỖI CUNG ỨNG TÁC ĐỘNG DÀI HẠN
CẤP ĐỘ CHUỖI CUNG ỨNG
CẤP ĐỘ DOANH NGHIỆP
3.1 Ở CẤP ĐỘ DOANH NGHIỆP
Lãng phí tài nguyên và chi phí tăng cao 01 Hàng tồn kho thừa Chi phí vận hành tăng
Lãng phí nguyên liệu và công suất
Gián đoạn sản xuất 02 Giảm tính linh hoạt Chi phí cơ hội
Suy giảm chất lượng dịch vụ khách hàng 03
Giao hàng chậm trễ hoặc thiếu hụt sản phẩm Giảm uy tín thương hiệu