Bài giảng môn cơ sở văn hóa| Trường Đại học Hà Nội

21:26, 07/01/2026
CƠ SỞ VĂN HÓA - Bài Giảng và Khái Niệm 2022-2023 - Studocu CƠ SỞ VĂN HÓA MR HÀ
BẢN 1: CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN 1. Khái niệm về văn hóa
1.1 Khái niệm “Văn hóa là gì ?” - rất đa dạng
- k/n của Trần Ngọc Thêm là cơ sở giá trị hệ thốngvà
biểu tượng người tạo ra và tăng cường quá trình thực hiện hoạt động
phóng to, trong sự tương tác giữa môi trường tự nhiên và xã hội công 1.2 năng lực đặc biệt Tính hệ thống Tính giá trị Tính nhân sinh Tính lịch sử Chức năng - Tổ chức xã hội - Điều chỉnh xã hội - Giao tiếp - Giáo dục 1.3. Cấu trúc
- Văn hóa vật chất (vật thể)
- Văn hoá tinh thần (phi vật thể)
2. Các khái niệm tương đồng với “văn hóa”
- Văn hiến : chỉ sách vở, chữ nghĩa, hiền tài - Văn - Văn minh 21:26, 07/01/2026
CƠ SỞ VĂN HÓA - Bài Giảng và Khái Niệm 2022-2023 - Studocu
3. Mối quan hệ giữa con người và văn hóa
3.1 Con người vừa là chủ thể, vừa là khách hàng của văn bảnbạn
- con người là sinh vật có tính xã hội cao nhất
- con người là chủ của văn hóa
- con người là khách hàng của văn hóa 21:26, 07/01/2026
CƠ SỞ VĂN HÓA - Bài Giảng và Khái Niệm 2022-2023 - Studocu
- con người là đại diện văn hóa do chính con người sáng tạo ra 3.2 Con người Việt Nam 4. Di sản văn hóa 4.1 Khái niệm
- Là di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, là sản phẩm vật chấtvà có
giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác
- Phân loại đa dạng và nhiều cấp độ
Phân loại: di tích lịch sử- văn hóa, danh lam thắng cảnh, di tích, cổ vật
Phân loại: di sản văn hóa thế giới, di tích quốc gia đặc biệt, di tích quốc gia gia
5. Giao lưu, tiếp biến văn hóa (GL,TBVH) 5.1 Khái niệm
- Khái niệm GL,TBVH: là sự tiếp nhận văn hóa nước ngoài của dân tộc chủ thể - Hải Nội sinh Ngoại sinh -Một số con Thương mại Chiến tranh Di cư - Hình thức GL,TBVH Tự động nhận Bị và Tuyết
-Thái độ tiếp nhận trong GL,TBVH 21:26, 07/01/2026
CƠ SỞ VĂN HÓA - Bài Giảng và Khái Niệm 2022-2023 - Studocu Tiếp nhận đơn thuần Tiếp nhận sáng tạo
5.2 GL,TBVH trong văn hóa Việt Nam
- Cơ sở tầng văn hóa Đông Nam Á
Không gian Đông Nam Á văn hóa: phía nam Trung Quốc, phía đông Ấn Độ Độ và Đông Nam Á chính 21:26, 07/01/2026
CƠ SỞ VĂN HÓA - Bài Giảng và Khái Niệm 2022-2023 - Studocu
Môi trường tự nhiên giống nhau: khí hậu, thực vật, sông ngà
Hoạt động sản xuất hình: nông nghiệp lúa nước
Văn hóa: tôn trọng phụ nữ, ăn trầu, thờ cúng tự nhiên…
-Thượng tầng GL, TBVH với văn hóa Trung Hòa
Hình thức: tự nguyện, cưỡng bức (thời gian dài)
Các lĩnh vực tiếp theo sẽ được nhận - và
- Tổ chức nhà nước pháp luật - Giáo dục
- Tư tưởng, tôn giáo, phong tự tập quán - Văn học nghệ thuật - Trang phục, ẩm thực
-Thượng tầng GL, TBVH với văn hóa Ấn Độ
Chỉ tiếp tục nhận dưới dạng tự động
Không gian: miền Bắc, miền Trung (vương quốc Chăm, vương quốc Phù Nam)
- Các biểu thức tiếp theo được nhận
Chữ viết: kiểu chữ Phạn
Tổ chức nhà nước: mandala
Tôn giáo : phật giáo, Hinđu giáo Kiến trúc, nghệ thuật
-Thượng tầng GL, TBVH với Phương Tây
Hình thức : tình nguyện , cưỡng bức
Thời gian giao lưu, TBVH chia thành nhiều giai đoạn: thế kỷ 16-19, thời gian pháp lý thuộc
Các lĩnh vực tiếp theo sẽ được nhận - và 21:26, 07/01/2026
CƠ SỞ VĂN HÓA - Bài Giảng và Khái Niệm 2022-2023 - Studocu - Giáo dục - Tôn giáo - Văn học nghệ thuật - Kiến trúc
Bài 2: Điều kiện thành văn hóa Việt Nam Tôi.
Môi trường tự nhiên, hệ sinh thái với văn hóa Việt Nam 21:26, 07/01/2026
CƠ SỞ VĂN HÓA - Bài Giảng và Khái Niệm 2022-2023 - Studocu
- Đặc điểm môi trường tự nhiên, hệ sinh thái Việt Nam 1.1. Vị trí địa lý
- Diện tích đất liền 33000 km2
- Diện tích biển gấp 3 lần diện tích đất liền
- Nằm trung tâm Đông Nam Á
- Giáp các nước : Trung Quốc, Lào, Campuchia
- Là quốc gia bán đảo, quốc gia biển 1.2. Địa hình
- ¾ là đồi núi và cao nguyên
- 2 đồng bằng lớn nhất: Đồng bằng sông Hồng, Đồng bằng sông Cửu Long
- Hệ thống núi chạy theo hướng TB-ĐN 1.3 Khí hậu
- Khí hậu nhiệt đới, kem, gió mùa
- Nhiệt độ trung bình cao: >20°C, tổng thời gian nắng lớn 1400-3000 giờ/năm
- Lượng mưa trung bình lớn 1500-2000mm - Độ ẩm cao: >80°C 1.4: Thủy văn
- Đặc sản mạng lưới sông hồ dày
- Mật độ sông Ngòi: 0,60km/km2 : ĐBSH: 0,45km/km2 ĐBSCL: 0,68km/km2
- Có 2360 con sông dài hơn 10km
- 2 hệ thống sông lớn nhất: Sông Hồng, Sông Cửu Long 21:26, 07/01/2026
CƠ SỞ VĂN HÓA - Bài Giảng và Khái Niệm 2022-2023 - Studocu
- Cứ 23km dọc bờ biển lại có cửa sông, có 112 cửa sông 1.5. Biển Đông
- Đường bờ biển dài 3260km, đứng thứ 27 trên thế giới
- 28/63 Tỉnh thành giáp biển, QN và Bình Thuận có đường bờ biển dài nhất - Tài nguyên đa dạng
- Có 5 vùng biển: nội thủy, Lãnh đạo hải, Tiếp tục họ Lãnh đạo hải, đặc quyền k tỉnh lục địa 21:26, 07/01/2026
CƠ SỞ VĂN HÓA - Bài Giảng và Khái Niệm 2022-2023 - Studocu 1.6. Thổ nhưỡng - Có nhiều loại đất
- Đất phù sa chủ yếu ở các đồng bằng ven biển
- Các loại đất khác: bazan, phèn, mặn
1.7. Động thực vật hệ sinh thái
2. Bản sắc văn hóa Việt Nam
- Hai tính chất nổi của văn hóa hóa Việt Nam Sông nước Thực vật 2.1. Văn hóa sản xuất - Nghề trồng lúa nước
- mở rộng địa chỉ sản xuất, cư trú
- thủy lợi, bồi đê, đào kênh - cơ cấu cây - Tổ chức canh tác 2.2 Ẩm thực
- Ăn uống: tận dụng tự nhiên và mang tính xã hội
- Ăn uống: thể hiện tính sông nước và thực vật - MỘT : Lương thực : Bình, ngô
Thực phẩm: rau, cá, mắm(cá, tôm, tép, rươi)
Cơ cấu bữa ăn: Cơm-rau-cá
Chế độ biến đổi đa dạng: bánh, bún, rượu, mắm, dưa Ăn trầu 21:26, 07/01/2026
CƠ SỞ VĂN HÓA - Bài Giảng và Khái Niệm 2022-2023 - Studocu Sử dụng -Uống: rượu, chè, đinh -Hút: thuốc lào
-Ẩm thực thi tính tổng, tính cộng đồng, vai vế trong xã hội 2.3: Mặc
-Mặc định: tận dụng tự nhiên và mang tính xã hội 21:26, 07/01/2026
CƠ SỞ VĂN HÓA - Bài Giảng và Khái Niệm 2022-2023 - Studocu
-Chất liệu: tơ tằm, bông, đay, gai, tơ chuối
- Loại hình trang phục: giới, tuổi, vai vế, xã hội - Sắc thái: nâu, đen
-Loại hình trang phục + Nam giới ngọc trần, đóng khố + phụ nữ: váy,
- Các loại hình trang phục khác: áo tứ thân, áo mới ba mới bảy,áo phụ nữ, áo dài nam giới . -Độ đầu: nón quai thao
-Trang sức: đồ trang sức,tiến mình -Tóc: để tóc dài -Răng nhuộm đen - có và, r
-Đi chân trần, dép mộc, mộc mộc 2.4 Ở
-Ở tận dụng tự nhiên và mang tính xã hội.
-Chất liệu: tre, nứa, gỗ, đất, đá
-Xây dựng dữ liệu: gạch, gạch.
- Hình: nhà sàn, nhà nhẹ, nhà thuyền, nhà bè.
- Kiến trúc: nhà có mái, mái cong, xây theo gian, hệ thống chịu lực gồm: thiết, cột
- Xây dựng theo hướng Nam 2.5. Đi lại
-Đi: thích ứng với môi trường sông nước
-Phương tiện: thuyền, hoa, ghe, mảng, bè 21:26, 07/01/2026
CƠ SỞ VĂN HÓA - Bài Giảng và Khái Niệm 2022-2023 - Studocu
-Giao thông đường thủy phát triển mạnh
-Thương thương biển, sông nước
-Chợ trưng bày ba sông, ven sông
-Cầu bắc giữa sông Ngòi 2.6. Ứng xử, ngôn ngữ 21:26, 07/01/2026
CƠ SỞ VĂN HÓA - Bài Giảng và Khái Niệm 2022-2023 - Studocu
- Ứng dụng xử lý sinh hoạt, “mềm thương mại như nước”
-Hình ảnh sông nước in đậm trong từ
2.7. Tôn giáo, tín ngưỡng
- Tục thờ thần sông, thần biển: thủy thần, thần biển, cá Ông, Rắn - Tục vô cây - Nước trong lễ hội 2.8 Nghệ thuật
- Một số nghệ thuật: đua thuyền, múa rối nước, chèo, hò,… II.
Hoàn cảnh lịch sử xã hội của văn hóa Việt Nam
- Vị trí địa- văn hóa: VN là ngã tư đường của các nền văn hóa, văn minh
- Thích ứng và hài hòa với thiên nhiên
- Môi trường lịch sử: trải qua quá trình xây dựng nước và giữ nước
- Kinh tế trồng lúa nước: mềm dẻo, linh hoạt và duy tinh
- Ba số xã hội truyền thống thường trực: nông nghiệp, nông dân, nông thôn
BẢN 3: DIỄN TRÌNH VĂN HÓA VIỆT NAM phân: 1. Giai đoạn tiền bạc 2. Giai đoạn sơ
3. Giai đoạn thiên niên kỷ đầu tiên 4. Giai đoạn tự chủ 5. Giải đoạn phi
6. Giai đoạn từ năm 1945 đến nay
1.Văn hóa Việt Nam thời tiền sử 1.1 Cảnh
- Thời tiền sử cách ngày nay 40-50 vạn năm đến 4000 năm 21:26, 07/01/2026
CƠ SỞ VĂN HÓA - Bài Giảng và Khái Niệm 2022-2023 - Studocu
- Chia thành 2 giai đoạn: Đá cũ, đá mới (cách ngày nay 1 vạn năm) - Các văn bản •
Sơn Vi ( đá cũ) : Văn hoá đồi gò •
Hòa Bình (đá mới): Văn hoá thung lũng •
Đa Bút, Quỳnh Văn, Hạ Long( đá mới): văn hóa ven biển 21:26, 07/01/2026
CƠ SỞ VĂN HÓA - Bài Giảng và Khái Niệm 2022-2023 - Studocu Thời đá cũ : - bàn sinhsống gò tuổi - Công cụ: kh, tkhách sạn - Kinh tế: sản phẩm, hái -
Cuối thờibất kỳ điều này, người dùng đã biết tường lửa Thời kỳ đá mới -
bàn sinhsống thung lũng ven biển -
Hậu toàn cầu trở nên ẩm hơn -
Công cụ: đá, tre, gỗ tinh thần -
Kinh tế: nông nghiệp, làm gốm, khai thác biển 1.2 Đặc điểm văn hóa
-Là giai đoạn bản địa của văn hóa việt nam
- là giai đoạn có tính chất quyết định: Hình thành, phát triển và định vịvăn Việt Nam
- một số văn bản đặc biệt
Văn hóa sản xuất phụ thuộc vào thiên nhiên Tín dụng
2. văn hóa việt nam thời sơ sử
- cách đây khoảng 4000 năm - là thời đại kim khí
- Trên lãnh thổ việt nam tồn tại 3 trung tâm văn hóa -
Văn phòng đông sơn:bầu trời bắc 21:26, 07/01/2026
CƠ SỞ VĂN HÓA - Bài Giảng và Khái Niệm 2022-2023 - Studocu -
Văn và sahuỳnh quang :trọng -
Văn hóa đồng nai:miền nam
2.1 Từ văn hóa tiền Đông Sơn đến văn hóa đông sơn
- không gian lưu vực sông hồng sông mã sông cả 21:26, 07/01/2026
CƠ SỞ VĂN HÓA - Bài Giảng và Khái Niệm 2022-2023 - Studocu
- đây là thời đại kỹ thuật đồng luyện
- kinh tế: nông nghiệp trồng lúa nước
- nhà nước văn lang ra đời - văn - Xuất hisào huyền thoại -
cấu trúcbữa ăn cơm-rau-cá - trong nhà sàn -
trang phụcđơn giản có đồ trang sức - tục thờ mặt trời - lànhạc Văn phòng sao -
không gian: đẳng cấp tĩnh đến đồng nai -
giao lưu rộng rãi với các quốc gia đông nam á và hải đảo -
nông nghiệp trồng lúa ở ven biển rượu bầu ) - nghề làm cà phát triển -
là cơ sở ra vương quốc chămpa - văn Mai táng bằng một chum Sd nhiều trang sức văn hóa đồng nai - không gian: đông nam bộ -
mở đầu cho truyền thống văn hóa tại địa điểm ở nam bộ -
kinh tế đa dạng do môi trường sống đa dạng 21:26, 07/01/2026
CƠ SỞ VĂN HÓA - Bài Giảng và Khái Niệm 2022-2023 - Studocu -
công cụ:đá, gỗ, kim loại -
nghề làm cà khá phát triển - văn • người bạn thân mến • nhà sàn 21:26, 07/01/2026
CƠ SỞ VĂN HÓA - Bài Giảng và Khái Niệm 2022-2023 - Studocu • đàn đá
3.văn hóa việt nam thiên niên kỷ đầu công nguyên
3.1 Văn hóa Bắc Bộ thời kỳ Bắc thuộc
- Năm 179 TCN, Âu Lạc tĩnh, bắt đầu Bắc thuộc
- Kéo dài đến 938 với chiến thắng của Ngô Quyền
- Đây là thời kỳ Bắc thuộc và chống Bắc thuộc - Ba đặc biệt cơ chế
Giao lưu văn hóa Mát bức và tự nguyện Việt -Hán
Giao lưu văn hóa tự nguyện Việt - Ấn Độ Giữ bản sắc dân tộc
3.2 Văn hóa Chămpa ở miền trung
- Có nguồn gốc từ văn hóa Sa Huỳnh
- Tồn tại từ thế kỷ 2 đến thế kỷ 17
- Kinh tế đa dạng: nông nghiệp, thủ công nghiệp, biển
- Là quốc gia Ấn Độ hóa: chữ viết, chính trị, tôn giáo, nghệ thuật
3.3 Văn hóa Óc Eo và vương quốc Phù Nam ở Nam Bộ
- Óc Eo là tên di tích ở chân núi Ba Thhê( Thoại Sơn, An Giang)
- Là văn hóa của cư dân bản địa ở Nam Bộ
- Cư dân văn hóa Óc Eo phân bố trên nhiều vùng sinh thái, phân bố khắp Nam Bộ
- Kinh tế: nông nghiệp, thủ công nghiệp, biển
- Văn hoá có ảnh hưởng đến Ấn Độ
- Trên cơ sở văn hóa Óc Eo, nhà nước Phù Nam hình thành
4. Văn hóa Việt Nam theo thời gian tự động 4.1 Cảnh
- kéo dài từ 938 đến trước khi xâm lược (1858) 21:26, 07/01/2026
CƠ SỞ VĂN HÓA - Bài Giảng và Khái Niệm 2022-2023 - Studocu
- có nhiều triều đại thay nhau nắm quyền
- lãnh thổ mở rộng về phía nam đến giữa thế kỷ 18 việc khai phá nam bộ cơ sở hoàn thành
- đấu tranh chống xâm lược 4.2 Lý-Trần đặc trưng