Bài tập lớn: Phân tích thị trường Iphone và khuyến nghị môn Kinh tế vi mô | Học viện Ngân hàng

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG
KHOA KINH DOANH QUỐC TẾ ------ BÀI TẬP LỚN MÔN: KINH TẾ VI MÔ Đề tài:
PHÂN TÍCH CÁC DIỄN BIẾN TRÊN THỊ TRƯỜNG IPHONE
& ĐƯA RA KHUYẾN NGHỊ CẦN THIẾT ĐỂ
THỊ TRƯỜNG HIỆU QUẢ HƠN
Giảng viên bộ môn : ThS. Bùi Hồng Trang Lớp niên chế : K27.KDQTA Nhóm thực hiện : Nhóm 8 Thành viên: 1. 27A4052629 Phùng Thị Diễm Thương Nhóm trưởng 2. 27A4052533 Đặng Ngọc Bích Thành viên 3. 27A4052550 Hoàng Thị Hồng Hạnh Thành viên 4. 27A4052538 Nguyễn Thị Hà Chi Thành viên 5. 27A4052611 Nguyễn Thảo Nhi Thành viên 6. 27A4052627 Nguyễn Phương Thùy Thành viên 7. 27A4052595 Trần Đức Minh Thành viên 8. 27A4052644 Phạm Hà Vy Thành viên Hà Nội – 10/2024 MỤC LỤC
I. LỜI MỞ ĐẦU........................................................................................................1
1. Đề tài nghiên cứu...............................................................................................1
2. Lí do chọn đề tài................................................................................................1
3. Mục tiêu nghiên cứu..........................................................................................1
4. Đối tượng nghiên cứu........................................................................................1
5. Phạm vi nghiên cứu...........................................................................................2
6. Phương pháp nghiên cứu....................................................................................2
II. BỐI CẢNH CHUNG CỦA THỊ TRƯỜNG..........................................................2
1. 1. Thị trường thế giới.........................................................................................2
1.1. Sức mua và xu hướng tiêu dùng..................................................................2
1.2. Cạnh tranh gay gắt từ các hãng khác...........................................................2
1.3. Phát triển công nghệ và đổi mới sản phẩm..................................................2
1.4. Chiến lược giá và chính sách tiếp thị...........................................................3
1.5. Tình hình kinh tế và chuỗi cung ứng...........................................................3
2. Thị trường Việt Nam..........................................................................................3
2.1. Màu sắc mới lỗi thời theo năm....................................................................4
2.2. Sẵn sàng chi thêm chục triệu đồng để sở hữu sớm iPhone xách tay............4
III. PHÂN TÍCH THỊ TRƯỜNG...............................................................................4
1. Phân tích diễn biến tình hình cầu và các nhân tố ảnh hưởng tới cầu iPhone......4
1.1. Giá hàng hóa nghiên cứu.............................................................................4
1.2. Thị hiếu.......................................................................................................6
1.3. Giá hàng hóa liên quan................................................................................7
1.4. Thu nhập......................................................................................................9
1.5. Kỳ vọng của người tiêu dùng....................................................................10
2. Phân tích diễn biến tình hình cung và các nhân tố ảnh hưởng tới cung iPhone 11
2.1. Chi phí sản xuất.........................................................................................11
2.2. Kì vọng nhà sản xuất.................................................................................12
2.3. Số lượng người sản xuất............................................................................12
3. Biến động giá cả..............................................................................................13
3.1. Giá niêm yết .............................................................................................13
3.2. Biến động theo thời gian ..........................................................................13
3.3. Chênh lệch giữa các thị trường..................................................................13
3.4. Chương trình khuyến mãi..........................................................................14
3.5. Chi phí phụ kiện và dịch vụ.......................................................................14
4. Kết luận về đặc điểm của thị trường................................................................14
IV. TIỀM NĂNG CỦA THỊ TRƯỜNG...................................................................15
1. Tiềm năng........................................................................................................15
2. Thách thức.......................................................................................................16
V. KHUYẾN NGHỊ ĐƯA RA.................................................................................16
TÀI LIỆU THAM KHẢO.......................................................................................18 I. II. LỜI MỞ ĐẦU
1. Đề tài nghiên cứu
Phân tích các diễn biến trên thị trường Iphone & đưa ra khuyến nghị cần thiết để thị trường cải thiện hơn.
2. Lí do chọn đề tài
Thời đại công nghệ 4.0, smartphone đã trở thành một thiết bị không thể thiếu trong
cuộc sống với nhiều chức năng thiết thực phục vụ con người như liên lạc, tra cứu thông
tin, giải trí… Chính vì vậy, smartphone đã và đang là một thị trường đầy tiềm năng, trong
đó, iPhone là một trong những gương mặt được ưa chuộng nhất trên thị trường.
iPhone kể từ lần ra mắt đầu tiên vào năm 2007 đến hiện tại, mỗi năm hãng lại “trình
làng” một thế hệ iPhone mới với nhiều nâng cấp về thiết kế và cấu hình. Tuy nhiên, trong
cuộc cạnh tranh mạnh mẽ giữa các ông lớn với sự thay đổi đa dạng và phổ biến của các
thương hiệu, liệu iPhone toàn cầu nói chung và Việt nam nói riêng có giữ được vị thế của mình?
Với mong muốn tìm hiểu sâu sắc hơn về tình hình cung - cầu và biến động giá cả
của iPhone tại thị trường Việt Nam, nhóm 8 chúng tôi quyết định nghiên cứu về đề tài:
“Phân tích các diễn biến thị trường iPhone và đưa ra khuyến nghị cần thiết để thị trường hiệu quả hơn”.
3. Mục tiêu nghiên cứu
Khảo sát và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của thị trường iPhone
tại Việt Nam, bao gồm cung – cầu và biến động giá cả.
Phân tích các thách thức mà thị trường iPhone đang đối mặt, cũng như những cơ hội
phát triển trong tương lai.
Đánh giá khả năng cạnh tranh của iPhone so với các sản phẩm smartphone khác
trên thị trường Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp để duy trì vị thế của iPhone.
4. Đối tượng nghiên cứu
Các nhà phân phối, bán lẻ điện thoại di động và người tiêu dùng tại thị trường Việt Nam.
5. Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi thời gian: Từ ngày 8/10 đến ngày 14/10/2024.
- Phạm vi không gian: Thị trường Việt Nam.
6. Phương pháp nghiên cứu
Để thu thập thông tin về nhu cầu, thói quen mua sắm và mức độ hài lòng với sản
phẩm iPhone, chúng tôi đã tiến hành khảo sát người tiêu dùng và các cửa hàng mua bán
điện thoại di động, đồng thời nghiên cứu các tài liệu, báo cáo thống kê trên internet. Từ
đó sử dụng một số phương pháp như diễn dịch - quy nạp, phân tích - tổng hợp, so sánh,
thống kê … để tạo ra bài nghiên cứu.
III. BỐI CẢNH CHUNG CỦA THỊ TRƯỜNG
1. 1. Thị trường thế giới
Thị trường iPhone hiện nay đang chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố:
1.1. Sức mua và xu hướng tiêu dùng
- Tăng trưởng chậm lại: Thị trường smartphone, đặc biệt là phân khúc cao cấp như
iPhone, đã bão hòa ở nhiều quốc gia phát triển.
- Nhu cầu tại các thị trường mới nổi: Apple vẫn có cơ hội tăng trưởng mạnh tại các
thị trường đang phát triển như Ấn Độ, Đông Nam Á, và châu Phi.
1.2. Cạnh tranh gay gắt từ các hãng khác và nội bộ
- Samsung và các thương hiệu Android: Các đối thủ lớn như Samsung, Xiaomi,
OPPO, và Google đều tung ra các sản phẩm cạnh tranh trực tiếp với iPhone cả về tính năng lẫn giá cả.
- Cạnh tranh nội bộ: Apple cũng đối mặt với cạnh tranh từ chính các mẫu iPhone cũ
bởi giá cả phải chăng hơn.
1.3. Phát triển công nghệ
- 5G và các công nghệ mới: Với sự ra mắt của các dòng iPhone hỗ trợ 5G, Apple
đang đẩy mạnh khả năng cạnh tranh của iPhone. Tuy nhiên, hiện nay Apple không còn
tạo ra sự thay đổi lớn như trước.
- Mảng dịch vụ: Bên cạnh doanh thu từ việc bán điện thoại iPhone, Apple còn khai
thác tối đa mảng dịch vụ như iCloud, Apple Music, Apple TV+...
1.4. Chiến lược giá và chính sách tiếp thị
- iPhone SE và các mẫu giá thấp hơn: Tiếp cận với nhóm khách hàng muốn trải
nghiệm iOS với chi phí thấp hơn.
- Chương trình đổi trả và nâng cấp: Các chương trình khuyến mãi, trả góp hoặc đổi
trả iPhone cũ lấy iPhone mới đang được đẩy mạnh nhằm giữ chân khách hàng và tăng doanh số.
2. Thị trường Việt Nam
Trong bối cảnh doanh số iPhone sụt giảm với nguyên nhân được cho là những tác
động từ thị trường Trung Quốc, CEO Apple lại nói rằng Việt Nam là một trong những thị
trường đạt được tăng trưởng doanh thu kỷ lục.
Vì vậy, chúng ta cùng tìm hiểu nghịch lý mua iPhone ở thị trường Việt Nam:
Nhiều năm qua, iPhone phiên bản đắt nhất luôn được săn đón, khan hiếm. Trong ba
năm liên tiếp, doanh thu iPhone ngày đầu luôn vượt nghìn tỷ đồng, cao nhất là 2022 với
thế hệ iPhone 14 đạt 1.500 tỷ đồng.
Thống kê của các công ty nghiên cứu thị trường cho thấy trong năm 2023 và đầu
2024, người tiêu dùng Việt giảm mua smartphone cận cao cấp. Phân khúc giá rẻ tầm 5
triệu đồng tăng trưởng trở lại, được cho là vì nền kinh tế còn khó khăn, cũng như nhu cầu
đổi từ điện thoại lên smartphone do quy định tắt sóng 2G. Tuy nhiên, iPhone lại là trường
hợp ngược lại. Từ năm 2022, phiên bản iPhone đắt tiền hơn luôn chiếm tỷ trọng lớn, số
đơn đặt cọc iPhone 16 Pro và 16 Pro Max chiếm 90%.
2.1. Màu sắc mới lỗi thời theo năm
Đầu tháng 10/2023, sau khi mở bán chính thức, iPhone 15 Pro Max màu titan tự
nhiên được "săn lùng", cháy hàng trên các hệ thống trong giai đoạn đầu mở bán. Tuy
nhiên, sang năm nay, titan trở thành màu ít được quan tâm nhất trên iPhone 16 Pro và 16
Pro Max. Xu hướng này diễn ra đều đặn qua các năm khi iPhone 14 Pro Max "hot" nhất
màu tím, iPhone 13 Pro Max là xanh dương.
2.2. Sẵn sàng chi thêm chục triệu đồng để sở hữu sớm iPhone xách tay
Năm 2023 và 2024, Việt Nam nằm trong nhóm thị trường ưu tiên bán sớm, chỉ sau
một tuần so với các thị trường lớn trên thế giới. Tuy nhiên, hàng xách tay trong ngày đầu
vẫn được săn đón. Mẫu iPhone 16 Pro Max đầu tiên về Việt Nam ngày 20/9 được rao giá
79 triệu đồng, cao hơn 30 triệu đồng so với hàng chính hãng bán sau đó 7 ngày.
Tóm lại, iPhone vẫn là sản phẩm chủ lực tại Việt Nam với mức độ phủ sóng cao,
nhưng sự cạnh tranh và thách thức từ thị trường xách tay và các thương hiệu khác cũng
khiến cho các nhà phân phối phải liên tục điều chỉnh chiến lược của mình.
IV. PHÂN TÍCH THỊ TRƯỜNG
1. Phân tích diễn biến tình hình cầu và các nhân tố ảnh hưởng tới cầu iPhone
1.1. Giá hàng hóa nghiên cứu a. Giá của iPhone
Câu hỏi khảo sát: Bạn mua iPhone với giá bao nhiêu?
Phân tích kết quả khảo sát: Có thể thấy mức giá mà hầu hết mọi người chi trả để
mua iPhone nằm ở mức trung bình (5-15 triệu), rất ít người bỏ ra số tiền cao hơn để sở hữu iPhone.
b. Góc độ người tiêu dùng về giá
Trong các năm gần đây, iPhone đã và đang giành nhiều sự thu hút và chú ý của
người dân Việt Nam, đặc biệt là thế hệ sinh viên.
Câu hỏi khảo sát 1: Bạn đánh giá như thế nào về giá cả của iPhone tại thị trường Việt Nam hiện nay?
Phân tích kết quả khảo sát: Có thể thấy, hiện nay, trên thị trường Việt Nam, giá
của những chiếc iPhone được đánh giá ở mức trung bình, đắt. Theo số liệu chúng tôi thu
được, 46% số người được khảo sát cho rằng giá của Iphone hiện tại là bình thường (phù
hợp với thu nhập cá nhân), có tới 40,2% người cho rằng giá của một chiếc iPhone là đắt trong bối cảnh hiện nay.
Câu hỏi khảo sát 2: Bạn có thấy chất lượng của iPhone có xứng đáng với giá tiền không?
Phân tích kết quả khảo sát: Qua dữ liệu được khảo sát, có tới hơn 70% người
dùng cho rằng iPhone hoàn toàn xứng đáng với mức giá mà họ phải trả. Những trải
nghiệm chất lượng mà chiếc Smartphone này đem lại cũng chính là nguyên nhân khiến
cho nhiều người tiêu dùng sẵn sàng chi trả một số tiền lớn để sở hữu một chiếc điện thoại iPhone.
1.2. Thị hiếu
Câu hỏi khảo sát 1: Giới tính của bạn là gì?
Câu hỏi khảo sát 2: Bạn đang ở độ tuổi nào?
Câu hỏi khảo sát 3: Nghề nghiệp của bạn là gì?
Câu hỏi khảo sát 4: Lí do bạn dùng iPhone là gì?
Phân tích kết quả khảo sát:
Trong số những người tham gia khảo sát, nữ giới thường ưa thích sử dụng iPhone
hơn. Phần lớn người dùng ở độ tuổi 18-22. Nguyên nhân chủ yếu họ chọn sử dụng sản
phẩm là do chất lượng cấu hình sản phẩm tốt; Apple là một thương hiệu uy tín, nổi tiếng.
Ngoài ra, còn do thiết kế sang trọng, màu sắc hợp thời, bắt mắt; có nhiều ứng dụng đa dạng, tiện ích...
1.3. Giá hàng hóa liên quan
a. Giá hàng hóa thay thế
Với sự phát triển vượt trội của công nghệ thông tin, thị trường Smartphone là một
trong những thị trường biến động và cạnh tranh nhất hiện nay. Trên thị trường, hầu hết
các hãng điện thoại đều đáp ứng được các nhu cầu, mục đích đa dạng của người dùng
như nghe, gọi, giải trí... Vì vậy, những hãng điện thoại như Samsung, Xiaomi, … chính là
những hàng hóa thay thế của iPhone.
Câu hỏi khảo sát: Hiện tại bạn đang sử dụng hãng điện thoại nào?
Phân tích kết quả khảo sát: Có thể thấy: 58,9% người dùng sử dụng iPhone;
20,5% sử dụng Samsung; Xiaomi chiếm 7,1% và còn lại đến từ các hãng điện thoại khác
như Oppo (5,4%); Vivo; Realme...
Ngày nay, do nhu cầu sử dụng công nghệ của người tiêu dùng ngày càng lớn nên
lượng hàng hóa trên thị trường cũng ngày càng dồi dào và phong phú. Nếu như giá của
mặt hàng này tăng, cầu của những mặt hàng khác sẽ tăng và ngược lại.
Câu hỏi khảo sát: Giả sử bạn đang muốn mua một chiếc iPhone mới nhưng do
biến động thị trường nên giá của chiếc iPhone đó tăng lên từ 1-2 triệu, vậy bạn có chọn mua nữa không?
Phân tích kết quả khảo sát: Ta có thể thấy số người chọn không mua chiếm 48,3%
và số người chọn vẫn mua chiếm 47,1% (ít hơn số người không mua chỉ 1,2%). Nhưng
nhìn chung, số người chọn không mua vẫn cao hơn. Có thể kết luận rằng, iPhone tăng giá
làm tăng cầu cho những hàng hóa thay thế khác.
b. Giá hàng hóa bổ sung
Bên cạnh sử dụng điện thoại, người tiêu dùng có xu hướng trang bị cho chiếc
Smartphone của mình thêm những trang thiết bị cần thiết như ốp điện thoại, sạc, tai nghe...
Câu hỏi khảo sát: Bạn thường mua thiết bị phụ kiện gì cùng với iPhone?
Phân tích kết quả khảo sát: Có thể thấy, khi mua iPhone, phần lớn người tiêu
dùng sẽ mua thêm sạc (69%), tiếp đó là mua thêm airpod (26,4%). Một số bộ phận người
mua còn lại sẽ không mua thêm gì cả hoặc mua thêm sạc dự phòng, ốp... 1.4. Thu nhập
Câu hỏi khảo sát 1: Thu nhập hiện tại của bạn là bao nhiêu?
Câu hỏi khảo sát 2: Nếu thu nhập tăng, bạn có chọn mua iPhone nữa không?
Phân tích kết quả khảo sát:
Hầu hết những người đang sử dụng iPhone đều có thu nhập thấp, chỉ dưới 5 triệu.
Nếu thu nhập có cao hơn, đa số mọi người vẫn sẽ chọn mua iPhone để sử dụng.
=> Iphone là loại hàng hóa thông thường.
1.5. Kỳ vọng của người tiêu dùng
Cầu đối với hàng hóa, dịch vụ chịu ảnh hưởng đáng kể bởi kỳ vọng của người tiêu
dùng. Những kỳ vọng về biến động trong tương lai của những yếu tố tác động đến cầu có
thể làm tăng hoặc giảm cầu của người tiêu dùng trong hiện tại. Để chứng minh cho điều
này, ta có biểu đồ tròn như dưới đây:
Câu hỏi khảo sát: Nếu iPhone nâng cấp các tính năng ở các đời mới hơn, bạn có
dự định mua chúng không?
Phân tích kết quả khảo sát: Khi hỏi người tiêu dùng về xu hướng tiêu thụ iPhone
nếu hãng có những nâng cấp nhất định cho dòng điện thoại này trong tương lai, có đến
75,9% người tiêu dùng lựa chọn mua iPhone. Trong khi đó, chỉ có 17,2% người tiêu dùng
vẫn sẽ không chọn sử dụng hãng điện thoại này.
Với bất kỳ sản phẩm nào, người dùng luôn mong muốn có những cải thiện để có thể
nâng cao được trải nghiệm của bản thân. Điều đó cũng giúp bản thân sản phẩm, hàng hóa
và dịch vụ ngày càng trở nên hoàn thiện và tối ưu hơn. iPhone cũng không phải một ngoại lệ.
Câu hỏi khảo sát: Bạn nghĩ iPhone nên làm gì để nâng cao trải nghiệm của người dùng tốt hơn?
Phân tích kết quả khảo sát: Ta có thể thấy 49,4% người dùng mong muốn giá của
iPhone sẽ giảm đi so với hiện tại. Tiếp theo đó là mong muốn cải thiện về cấu hình,
chiếm 28,7% số người được khảo sát. Một số bộ phận người tiêu dùng còn lại có những
kỳ vọng như: không cần thay đổi gì (10,3%), thêm nhiều màu sắc hơn...
2. Phân tích diễn biến tình hình cung và các nhân tố ảnh hưởng tới cung iPhone
2.1. Chi phí sản xuất
a. Giá của các yếu tố đầu vào
Đây là một dòng sản phẩm thuộc phân khúc smartphone cao cấp, nên giá các yếu tố
đầu vào cũng không hề rẻ. Theo số liệu chúng tôi thu thập được, ví dụ như chiếc iPhone
15 Pro Max, riêng con chip A17 Pro đã đạt 130$, cao hơn so với sản phẩm năm trước là
iPhone 14 Pro Max, khiến giá thành phẩm tăng lên đáng kể. Ngoài ra, các nhà phân tích
chỉ ra rằng, chỉ riêng khung titan mới cũng đã có giá 50 USD, tăng 43% so với khung
thép không gỉ có trên iPhone 14 Pro Max. b. Công nghệ
Tuy rằng trình độ công nghệ ngày càng được nâng cao dẫn đến những chiếc iPhone
ngày càng tân tiến hơn, song do sự ảnh hưởng từ cơn đại dịch Covid-19, nguồn cung chip
ảnh hưởng rõ rệt, các dây chuyền sản xuất đình trệ gây gián đoạn chuỗi cung, giảm sản
lượng điện thoại sản xuất ra, tăng giá thành sản phẩm. Theo dữ liệu thu thập được, Apple
đã phải cắt giảm sản lượng và thay thế các bộ phận cũ cho iPhone 13 do nguồn cung chip hạn chế.
c. Các chính sách chính phủ * Thuế:
Chính phủ có thể thông qua các chính sách kinh tế, chẳng hạn như áp thuế nhập
khẩu, VAT, phí đăng kí IMEI,... tăng thuế doanh nghiệp, hoặc áp dụng các quy định mới
về môi trường, để tác động trực tiếp đến chi phí sản xuất của các nhà sản xuất. * Trợ cấp:
Hiện nay, chính phủ Việt Nam không có chính sách trợ cấp trực tiếp cho iPhone,
nhưng những chính sách phát triển công nghệ thông tin, hỗ trợ phát triển tăng tính cạnh
tranh các sản phẩm điện tử có thể tạo điều kiện thuận lợi cho Apple trong việc mở rộng
hoạt động kinh doanh tại Việt Nam, đặc biệt là iPhone.
Vậy chi phí sản xuất có ảnh hưởng như nào tới cung iPhone?
Nguồn cung những chiếc iPhone đã đa dạng và phong phú hơn nhiều, tuy nhiên
những biến động mạnh mẽ đặc biệt từ các yếu tố đầu vào và công nghệ đã làm cho sản
lượng cũng biến động theo, chi phí sản xuất cũng từ đó mà tăng lên. Qua số liệu chúng
tôi tìm được, so với các phiên bản tương ứng vào 2022 , iPhone 15 tiêu chuẩn chứng kiến
mức tăng giá đáng kể nhất (16%), tiếp theo là iPhone 15 Pro Max (12%), iPhone 15 Plus
(10%) và iPhone 15 Pro (8%) ...
2.2. Kì vọng nhà sản xuất
Apple đã đặt ra nhiều kỳ vọng cho các sản phẩm iPhone của mình trong những năm
gần đây, đặc biệt là trong bối cảnh thị trường smartphone toàn cầu đang trải qua những biến động lớn.
Ví dụ: Sự ra mắt của iPhone 15 vào tháng 9/2023 được kỳ vọng sẽ thúc đẩy doanh
số bán hàng và củng cố vị thế của Apple, do đó Apple từ các tháng trước đã ngừng sản
xuất các mẫu điện thoại cũ hơn, làm cho sản phẩm 14 Pro Max, 14 Pro... new seal giảm
số lượng đáng kể. Đến cuối năm 2023, như kết quả mong muốn, Apple lần đầu tiên trở
thành nhà sản xuất điện thoại thông minh hàng đầu thế giới xét về sản lượng trong năm 2023.
2.3. Số lượng người sản xuất
Apple đang thực hiện nhiều bước đi quan trọng để mở rộng quy mô sản xuất
iPhone với việc xây dựng các nhà máy sản xuất không chỉ ở Mĩ, mà còn sang cả các thị
trường Châu Á nổi bật như Ấn Độ, Trung Quốc... Đến năm 2023, Apple đã có hơn 260
nhà máy sản xuất tại Ấn Độ, so với chỉ 2 nhà máy vào năm 2014, Trung Quốc chiếm
50% sản lượng iPhone toàn cầu vào năm 2023... Việt Nam cũng đang là một trong những
điểm đến hấp dẫn với Apple khi chiếm 10% sản lượng sản xuất iPhone.
Việc mở rộng quy mô sản xuất sang các quốc gia khác đã và đang gia tăng sản
lượng iPhone trên thế giới và tại Việt Nam, từ đó cung của iPhone tăng lên một cách rõ rệt.
3. Biến động giá cả
Biến động giá cả của iPhone tại Việt Nam phản ánh sự thay đổi không ngừng của
thị trường công nghệ và thói quen tiêu dùng. Trong bối cảnh nhu cầu ngày càng cao đối
với smartphone, giá của iPhone không chỉ bị ảnh hưởng bởi chính sách giá niêm yết của
Apple mà còn bởi các yếu tố như thuế nhập khẩu, cạnh tranh trên thị trường, và các
chương trình khuyến mãi. Những biến động này không chỉ tác động đến giá bán lẻ, mà
còn ảnh hưởng đến quyết định mua sắm của người tiêu dùng.
3.1. Giá niêm yết
Giá của iPhone thường được niêm yết cao, đặc biệt là ở các mẫu mới ra mắt. Tại
Việt Nam, giá này thường cao hơn so với giá tại Mỹ do thuế nhập khẩu và chi phí phân phối.
Ví dụ: iPhone 15 Pro Max (2023): Giá niêm yết tại Mỹ bắt đầu từ khoảng 1.199
USD (~29 triệu đồng). Trong khi đó, tại Việt Nam, giá bán lẻ có thể lên tới 34.9 triệu
đồng hoặc hơn, tùy vào cửa hàng và chương trình khuyến mãi.
3.2. Biến động theo thời gian
Sau khi ra mắt, giá của các mẫu iPhone cũ thường giảm dần. Tuy nhiên, giá của các
mẫu mới có thể giữ ổn định hoặc tăng nhẹ, nhất là khi có nhu cầu cao.
Ví dụ: Sau khi iPhone 12 ra mắt, giá của iPhone 11 giảm từ khoảng 24 triệu đồng
xuống còn khoảng 18 triệu đồng sau vài tháng, khi người tiêu dùng chuyển sang các mẫu mới hơn.
3.3. Chênh lệch giữa các thị trường
Giá ở các nước phát triển như Mỹ hoặc Nhật Bản thường thấp hơn so với các nước
đang phát triển do chính sách thuế và thị trường cạnh tranh.
Ví dụ: Một chiếc iPhone 14 có giá khoảng 799 USD ở Mỹ, nhưng ở Ấn Độ, giá có
thể lên tới 1.200 USD do thuế nhập khẩu và các chi phí khác.
3.4. Chương trình khuyến mãi
Tại các thị trường như Mỹ, có nhiều chương trình khuyến mãi từ nhà mạng như
Verizon hay AT&T có thể khiến giá thực tế thấp hơn giá niêm yết. Trong khi đó, tại Việt
Nam, các chương trình khuyến mãi thường ít hơn và thường chỉ có vào các dịp lễ lớn.
3.5. Chi phí phụ kiện và dịch vụ
Bên cạnh giá của máy, người dùng cũng cần xem xét chi phí cho phụ kiện (như ốp
lưng, kính cường lực) và dịch vụ bảo trì, bảo hành.
Chi phí cho một chiếc ốp lưng cho iPhone có thể từ 200.000 đồng đến 1 triệu đồng,
tùy vào thương hiệu và chất lượng. Bên cạnh đó, dịch vụ sửa chữa cũng có thể cao, ví dụ,
thay màn hình có thể tốn từ 3 triệu đồng trở lên. * Kết luận:
Tóm lại, biến động giá cả của iPhone tại Việt Nam không chỉ là một hiện tượng đơn
thuần mà còn phản ánh sự tương tác phức tạp giữa các yếu tố kinh tế, thị trường và tâm lý
người tiêu dùng. Những yếu tố như thuế, chương trình khuyến mãi và sự cạnh tranh từ
các thương hiệu khác đã góp phần làm thay đổi cách người tiêu dùng tiếp cận và quyết
định mua sản phẩm. Sự biến động này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng chi trả của
người tiêu dùng, mà còn định hình các xu hướng tiêu dùng, từ đó tạo ra những thách thức
và cơ hội cho cả người tiêu dùng và các nhà bán lẻ.
Qua đó, chúng ta thấy rằng giá cả không chỉ đơn thuần là con số, mà còn là biểu
hiện của sự thay đổi trong nhu cầu và thói quen tiêu dùng trong một thị trường đang phát
triển nhanh chóng như Việt Nam.
4. Kết luận về đặc điểm của thị trường
Dựa trên thông tin về thị trường iPhone ở Việt Nam, ta có thể đưa ra kết luận về tác
động giữa cung – cầu và giá cả, cụ thể như sau:
- Cầu cao: iPhone được ưa chuộng tại Việt Nam, tạo áp lực tăng giá.
- Cung đa dạng: Từ kênh chính thức đến hàng xách tay, giúp đáp ứng nhu cầu đa
dạng của người tiêu dùng.
- Giá cả thường cao hơn so với nhiều thị trường khác do thuế nhập khẩu và chi phí
phân phối. Tuy nhiên, khi nguồn cung trở nên dồi dào hơn và nhu cầu giảm dần, giá của
các mẫu iPhone cũ sẽ giảm xuống. Hơn nữa, khi các đợt giảm giá hoặc khuyến mãi diễn
ra, người tiêu dùng có xu hướng tận dụng cơ hội để mua hàng, điều này có thể khiến nhu
cầu tăng vọt trong một khoảng thời gian ngắn.
V. TIỀM NĂNG CỦA THỊ TRƯỜNG 1. Tiềm năng
Thị trường Việt Nam đang là một trong những thị trường tiềm năng nhất của Apple
tại khu vực Đông Nam Á. Với sự tăng trưởng kinh tế ổn định, sự quan tâm của người tiêu
dùng đối với các sản phẩm công nghệ cao cấp, iPhone có cơ hội để tiếp tục phát triển và
chiếm lĩnh thị phần lớn hơn. Sau đây là một số tiềm năng có thể thấy được:
- Thương hiệu mạnh: Apple là một trong những thương hiệu công nghệ hàng đầu
thế giới. Sự uy tín và chất lượng sản phẩm giúp iPhone thu hút người tiêu dùng.
- Thu nhập người tiêu dùng ngày càng tăng lên: Thu nhập tăng lên kéo theo nhu
cầu của người tiêu dùng tăng lên.
- Đa dạng về mẫu mã, giá cả: Cung cấp cho người tiêu dùng nhiều sự lựa chọn hơn.
- Xu hướng công nghệ: Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến công nghệ và các
sản phẩm thông minh, đặc biệt là smartphone. Với một chiếc iPhone với các tính năng và
công nghệ cao cấp sẽ là một điểm nhấn khác biệt với các dòng sản phẩm khác.
- Hệ sinh thái sản phẩm: iPhone tích hợp tốt với các sản phẩm và dịch vụ khác của
Apple như iPad, MacBook, Apple Watch, và dịch vụ như iCloud, Apple Music, tạo ra một
hệ sinh thái hấp dẫn thu hút người tiêu dùng.
- Chính sách phân phối và bảo hành, trả góp: Giúp người tiêu dùng dễ dàng tiếp
cận và tin tưởng hơn khi mua sắm.
- Hệ thống chuỗi cửa hàng phân phối rải đều trên toàn quốc.
- Đổi mới công nghệ: Việc liên tục cập nhật công nghệ mới và các tính năng tiên
tiến trên iPhone giúp duy trì sự quan tâm của người tiêu dùng. Đặc biệt, theo chu kì, cứ
mỗi năm, iPhone lại cho ra mắt một dòng sản phẩm cao cấp hơn các dòng cũ với các tính
năng nổi trội, ưu việt.
- Chính sách hỗ trợ của nhà nước: Chính phủ Việt Nam đã tạo điều kiện thuận lợi
cho các doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào Việt Nam, trong đó có Apple. Điều này đã
góp phần giảm thiểu rào cản thương mại và tạo điều kiện thuận lợi cho việc phân phối
sản phẩm iPhone tại thị trường Việt Nam. 2. Thách thức
- Cạnh tranh khốc liệt với các thương hiệu khác: Các đối thủ như Xiaomi, Oppo
hay Samsung... với giá cả phải chăng hơn, tính năng cao gây áp lực lớn lên thị phần iPhone.
- Giá cả: Giá iPhone thường cao hơn so với nhiều sản phẩm khác trên thị trường,
điều này có thể làm giảm khả năng tiếp cận của người tiêu dùng, đặc biệt là trong bối
cảnh kinh tế không ổn định và thu nhập trung bình của người dân Việt Nam.
- Hạ tầng: Mặc dù có sự cải thiện nhưng hạ tầng công nghệ tại Việt Nam vẫn còn
nhiều hạn chế, đặc biệt là ở các vùng nông thôn.
- Thói quen người tiêu dùng: Nhiều người tiêu dùng Việt Nam có xu hướng ưu tiên
các thương hiệu giá rẻ hoặc có các tính năng hấp dẫn hơn với mức giá hợp lý.
- Chính sách thuế và nhập khẩu: Các quy định về thuế và nhập khẩu có thể làm
tăng giá thành sản phẩm, ảnh hưởng đến sức tiêu thụ.
VI. KHUYẾN NGHỊ ĐƯA RA
- Lạm phát và biến động kinh tế toàn cầu khiến người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu.
Chính vì vậy, giá thành cao là một trong những nguyên nhân lớn khiến người tiêu dùng
đắn đo khi mua sản phẩm. iPhone nên đưa ra một số phương án giảm chi phí sản xuất
hoặc các chiến dịch ưu đãi giảm giá phù hợp để có thể tiếp cận tới nhiều đối tượng tiêu dùng.
- Với sự phát triển mạnh mẽ của AI cùng sự quan tâm ngày càng cao của người tiêu
dùng đối với các tính năng thông minh và cá nhân hóa hiện nay, đổi mới công nghệ, tích
hợp các công cụ trí tuệ nhân tạo tổng hợp (GenAI) vào smartphone ở cả cấp độ phần
cứng và phần mềm có thể tạo ra sự đột phá, thúc đẩy sức cầu. Theo Báo mới, “đến năm
2027, smartphone AI trong toàn ngành dự kiến sẽ chiếm 40% thị phần và số lượng xuất
xưởng sẽ vượt quá 522 triệu chiếc”.
- Chú trọng tới chiến thuật ra mắt sản phẩm: Thời điểm giới thiệu sản phẩm mới
phải được tính toán kỹ lưỡng, tránh trường hợp trì trệ làm mất đi cơ hội đi đầu. Hơn nữa,
việc tung ra sản phẩm mới với nhiều cải tiến sẽ nâng cao giá trị cảm nhận của khách
hàng, qua đó, giúp công ty nâng cao vị thế cạnh tranh.
- Giải quyết vấn đề doanh số từ thị trường phân phối không chính hãng như hàng xách tay...
- Để phát triển bền vững, cần tuân thủ quy luật thị trường, quy luật cung cầu; xây
dựng và phát huy văn hóa kinh doanh, cạnh tranh lành mạnh, công khai và minh bạch.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Nguyễn, L. T., & Trần, H. T. (2024). Giáo trình Kinh tế vi mô. Hà Nội:
CTV Kiến An/VOV.VN (10/2023), Tiết lộ chi phí sản xuất iPhone 15 Pro Max, truy cập từ
https://vov.vn/cong-nghe/trai-nghiem/tiet-lo-chi-phi-san-xuat-iphone-15-pro-max- post1053134.vov
Bích Hạnh (8/2021), Cuộc khủng hoảng thiếu hụt chip bán dẫn toàn cầu, truy cập từ
https://cand.com.vn/ho-so-mat/cuoc-khung-hoang-thieu-hut-chip-ban-dan-toan- cau-i623513/
Nguyễn Anh Tuấn (1/2022), Khủng hoảng chip và ảnh hưởng tới lĩnh vực bảo mật, truy cập từ
https://antoanthongtin.vn/chinh-sach---chien-luoc/khung-hoang-chip-va-anh-
huong-toi-linh-vuc-bao-mat-107765
(2023), Top 10 companies ruling the global smartphone market, truy cập từ
https://www.expertmarketresearch.com/articles/top-smartphones-companies
VnEconomy (1/2024), Vượt mặt Samsung, Apple trở thành nhà sản xuất số lượng điện
thoại thông minh lớn nhất thế giới, truy cập từ
https://vneconomy.vn/techconnect/vuot-mat-samsung-apple-tro-thanh-nha-san-
xuat-so-luong-dien-thoai-thong-minh-lon-nhat-the-gioi.htm
Mister Mobility (8/2024), The top 10 mobile manufacturing countries, truy cập từ
https://mobilityarena.com/top-mobile-manufacturing-countries-in-the-world/
Tuấn Hưng (10/2024), Nghịch lý mua iPhone ở thị trường Việt Nam, truy cập từ
https://vnexpress.net/nghich-ly-mua-iphone-o-thi-truong-viet-nam-4798918.html 18