Bài Tập Nhóm: Phân Tích CPI và Lạm Phát Việt - Mỹ | Tài chính quốc tế | Trường Học Viện nông nghiệp Việt Nam

BÀI TẬP NHÓM BUỔI 2: CÁCH TÍNH CHI TIẾT LẠM PHÁT CỦA VIỆT
NAM VÀ MỸ. QUA ĐÓ CHỈ RA ĐIỂM KHÁC BIỆT TRONG TÍNH CPI CỦA 2 NƯỚC. DANH SÁCH THÀNH VIÊN NHÓM Tên thành viên MSSV Trần Quỳnh Như 050611230946 Nguyễn Huỳnh Như Phúc 050611230998 Phùng Như Quỳnh 050611231078 Nguyễn Trần Bảo Thy 050611231277 Nguyễn Thị Cẩm Tiên 050611231286 1. Việt Nam:
1.1. Cách tính chi tiết lạm phát tại Việt Nam:
Lạm phát là mức độ tăng chung của giá cả hàng hóa và dịch vụ trong một khoảng thời
gian nhất định. Ở Việt Nam, chỉ số thường được sử dụng để đo lạm phát là Chỉ số giá tiêu dùng (CPI).
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) là chỉ tiêu thống kê phản ánh xu hướng và mức độ biến động
giá chung qua thời gian của các loại hàng hóa và dịch vụ phục vụ tiêu dùng hàng ngày của người dân.
Theo phương pháp luận của thống kê quốc tế, Tổng cục Thống kê triển khai xác định:
- Đại diện cho nhu cầu tiêu dùng: Giỏ hàng CPI được thiết kế để bao gồm các mặt
hàng và dịch vụ tiêu biểu mà người dân Việt Nam thường xuyên mua sắm.
- Phân loại hàng hóa: Các mặt hàng được phân loại theo nhóm (như thực phẩm, nhà
ở, y tế, giáo dục...) và được gán trọng số khác nhau tùy theo mức độ chi tiêu của người dân.
- Danh mục này được sử dụng để thu thập thông tin phản ánh biến động về giá của
các hàng hóa đại diện cho tiêu dùng cuối cùng của dân cư. Thời kỳ 2020-2025
danh mục CPI bao gồm 752 mặt hàng.
- Quyền số tính CPI của các nhóm hàng hóa trong Danh mục hàng hóa đại diện là tỷ
trọng chi tiêu của các nhóm hàng hóa (vật chất và dịch vụ) trong tổng chi tiêu của dân cư.
- Tỷ trọng chi tiêu của các nhóm hàng hoá trong tổng chi tiêu của dân cư thường
thay đổi theo thời gian. Hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng nhiều hơn sẽ chiếm tỷ trọng
cao trong danh mục hàng hóa tính CPI.
=> chỉ tiêu CPI không chỉ phụ thuộc vào mức độ biến động về giá của các loại hàng hóa
đại diện mà còn phụ thuộc vào Danh mục hàng hóa đại diện và Quyền số của các nhóm hàng hóa đại diện. Cách tính :
Tỷ lệ lạm phát = [(CPI hiện tại - CPI năm trước) / CPI năm trước] x 100% Hay
Ví dụ, Nếu CPI năm nay là 110 và năm ngoái là 100, thì tỷ lệ lạm phát là:
Tỷ lệ lạm phát = [(110 - 100) / 100] x 100% = 10%
Thu thập dữ liệu:
Các cơ quan thống kê sẽ thu thập giá cả của các mặt hàng trong giỏ hàng tại nhiều địa
điểm khác nhau trên cả nước.
Tổng cục Thống kê công bố kết quả tính toán CPI và tỷ lệ lạm phát hàng tháng và hàng
năm ở mục thống kê Gía trong trang. 1.2.
Ví dụ cụ thể về tính lạm phát tại Việt Nam:
Giả sử có dữ liệu về giá của một số mặt hàng tiêu dùng trong giỏ hàng của CPI ở Việt Nam như sau: Năm gốc (2020): - Gạo: 10,000 VND/kg - Thịt heo: 100,000 VND/kg - Xăng: 20,000 VND/lít - Dầu ăn: 25,000 VND/lít Năm hiện tại (2024): - Gạo: 12,000 VND/kg - Thịt heo: 120,000 VND/kg - Xăng: 25,000 VND/lít - Dầu ăn: 30,000 VND/lít Công thức tính CPI
CPI = (Tổng chi phí giỏ hàng của năm hiện tại / Tổng chi phí giỏ hàng của năm gốc) x 100
Tổng chi phí năm gốc (2020): - Gạo: 10,000 x 1 = 10,000
- Thịt heo: 100,000 x 1 = 100,000 - Xăng: 20,000 x 1 = 20,000
- Dầu ăn: 25,000 x 1 = 25,000
Tổng: 10,000 + 100,000 + 20,000 + 25,000 = 155,000 VND
Tổng chi phí năm hiện tại (2024): - Gạo: 12,000 x 1 = 12,000
- Thịt heo: 120,000 x 1 = 120,000 - Xăng: 25,000 x 1 = 25,000
- Dầu ăn: 30,000 x 1 = 30,000
Tổng: 12,000 + 120,000 + 25,000 + 30,000 = 187,000 VND
 CPI năm 2024 = (187,000 / 155,000) x 100 = 120.64
Tính lạm phát từ năm 2023 đến 2024
Giả sử CPI của năm 2023 là 115.
Công thức tính tỷ lệ lạm phát: Tỷ lệ lạm phát = [(CPI hiện tại - CPI năm trước) / CPI năm trước] x 100%
Tỷ lệ lạm phát từ năm 2023 đến 2024 = [(120.64 - 115) / 115] x 100% = 4.98% Kết luận
CPI của Việt Nam trong năm 2024 là 120.64, có nghĩa là giá các mặt hàng tiêu dùng trong
giỏ hàng đã tăng 20.64% so với năm gốc 2020. Tỷ lệ lạm phát từ năm 2023 đến 2024 là
4.98%, cho thấy giá cả đã tăng khoảng 5% trong năm qua. Điều này phản ánh một mức độ
lạm phát khá cao, đặc biệt trong các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm và năng lượng. 2. Mỹ:
2.1. Cách tính chi tiết lạm phát tại Mỹ:
Lạm phát ở Mỹ được đo lường thông qua chỉ số giá tiêu dùng (CPI - Consumer Price
Index). CPI là một trong những chỉ số phổ biến và quan trọng nhất để đo lường sự thay
đổi mức giá của hàng hóa và dịch vụ trong nền kinh tế.
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI)
CPI đo lường sự thay đổi theo thời gian của giá của một giỏ hàng hóa và dịch vụ tiêu
dùng điển hình mà hộ gia đình Mỹ sử dụng. Giỏ hàng hóa này bao gồm các mặt hàng như
thực phẩm, năng lượng, nhà ở, giáo dục, chăm sóc sức khỏe, v.v. CPI phản ánh mức độ
thay đổi giá trị của giỏ hàng hóa này trong một khoảng thời gian nhất định (thường là hàng tháng và hàng năm).
Công thức tính lạm phát dựa trên CPI
Tỷ lệ lạm phát = CPI kỳhiện tại−CPI kì trước x 100 CPI kỳ trước
Kết quả của công thức trên sẽ cho biết tỷ lệ lạm phát giữa hai kỳ (tháng hoặc năm), phản
ánh mức độ thay đổi giá cả của giỏ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng. Cách tính CPI
- Bước 1: Cố định giỏ hàng hóa tiêu biểu bằng cách xác định lượng hàng hóa và
dịch vụ mà một người tiêu dùng điển hình tiêu thụ thông qua số liệu từ việc
điều tra và thống kê trên thực tế.
- Bước 2: Thống kê tất cả giá thành của mọi mặt hàng có mặt trong giỏ hàng hóa
tại thời điểm được xác định cụ thể để định giá được giá cả của sản phẩm.
- Bước 3: Đếm số lượng hàng hóa rồi nhân với giá cả của từng loại. Sau đó, tiến
hành cộng tất cả các con số lại để tính toán tổng chi phí cần chi để mua giỏ hàng hóa.
- Bước 4: Tính chỉ số CPI cho từng năm theo công thức bên dưới:
CPIt = Chi phí để mua giỏ hàng hóa thờikỳ t x 100
Chi phí để mua giỏhàng hóa kỳ cơ sở
Ứng dụng và ý nghĩa của CPI
- Chỉ Số Lạm Phát: CPI là chỉ số chủ yếu để đo lường tỷ lệ lạm phát. Khi CPI
tăng, điều này đồng nghĩa với việc giá cả hàng hóa và dịch vụ tăng lên, dẫn đến lạm phát.
- Điều Chỉnh Thu Nhập: CPI cũng được sử dụng để điều chỉnh các khoản thu
nhập, trợ cấp, lương hưu và các hợp đồng tài chính khác để bảo vệ giá trị thực của tiền tệ.
- Quyết Định Chính Sách Kinh Tế: Các cơ quan như Cục Dự trữ Liên bang Mỹ
(Federal Reserve) sử dụng CPI để đưa ra các quyết định về chính sách tiền tệ,
bao gồm việc tăng hoặc giảm lãi suất.
2.2. Ví dụ cụ thể về tính lạm phát tại Mỹ:
Ví dụ về mức độ lạm phát ở Mỹ qua giá tiền của một chiếc hamburger:
Giả sử có dữ liệu giá hamburger qua hai năm
• Năm gốc (Base Year): 2020, giá trung bình của một chiếc hamburger: $5
• Năm hiện tại: 2024, giá trung bình của một chiếc hamburger: $6
Công thức tính CPI: CPI(2024)= (6x100)/5
Điều này có nghĩa là CPI trong năm 2024 là 120, tức giá cả đã tăng 20% so với năm gốc (2020).
Tính tỷ lệ lạm phát: Tỷ lệ lạm phát = [(CPI hiện tại - CPI năm trước) / CPI năm trước] x 100%
Giả sử CPI của năm 2023 là : 115
Tỉ lệ lạm phát từ năm 2023 đến 2024= ((120-115)/115)x100=4,35%
 Điều này cho thấy giá hamburger (và hàng hóa khác) đã tăng khoảng 4.35% từ năm 2023 đến 2024.
Ý nghĩa thực tiễn:
- Sự tăng giá hamburger phản ánh mức lạm phát trong chi phí sinh hoạt hàng ngày.
- CPI không chỉ đo giá hamburger mà còn tổng hợp từ nhiều nhóm hàng hóa và
dịch vụ khác nhau, như năng lượng, nhà ở, y tế, và giáo dục, để đưa ra cái nhìn toàn diện hơn.
3. Kết luận về điểm khác biệt trong tính CPI của 2 nước Việt Nam và Mỹ:
CPI của Mỹ và Việt Nam, mặc dù đều phản ánh sự biến động giá cả của giỏ hàng hóa
tiêu dùng, nhưng sự khác biệt rõ rệt trong cấu trúc giỏ hàng và các yếu tố ảnh hưởng đến
CPI là một điểm cần lưu ý.
Cấu trúc giỏ hàng hóa tiêu dùng:
- Ở Mỹ, giỏ hàng hóa được tính toán theo một phương pháp bao quát và phức tạp
hơn, bao gồm cả các dịch vụ thiết yếu như y tế, bảo hiểm, giáo dục, và nhà ở.
Những dịch vụ này có thể có sự thay đổi mạnh mẽ về giá trong suốt các năm,
và do đó có tác động đáng kể đến chỉ số CPI. Hơn nữa, CPI Mỹ có sự điều
chỉnh chi tiết về chất lượng hàng hóa và dịch vụ qua thời gian, chẳng hạn như
đối với các mặt hàng công nghệ hoặc dịch vụ bảo hiểm.
- Trong khi đó, tại Việt Nam, CPI chủ yếu phản ánh sự biến động của các mặt
hàng thiết yếu như thực phẩm, năng lượng và các chi phí sinh hoạt cơ bản, do
đó những mặt hàng như gạo, thịt, dầu ăn hay xăng dầu đóng vai trò quan trọng
hơn trong việc xác định chỉ số này. Các biến động trong giá của những mặt
hàng này có thể tác động mạnh mẽ hơn đến CPI, đặc biệt là khi chúng có liên
quan trực tiếp đến nhu cầu tiêu dùng của người dân.
Mức độ ảnh hưởng của các nhóm hàng hóa: Ở Mỹ, tỷ trọng của các dịch vụ trong
giỏ hàng hóa tiêu dùng khá lớn, với các khoản chi cho y tế, giáo dục và bảo hiểm chiếm
một phần không nhỏ trong chi tiêu của hộ gia đình. Những thay đổi về giá trong các lĩnh
vực này sẽ tác động trực tiếp đến chỉ số CPI. Ngược lại, tại Việt Nam, phần lớn chi tiêu
của các hộ gia đình vẫn tập trung vào các sản phẩm tiêu dùng thiết yếu, như thực phẩm và
năng lượng, khiến cho giá cả của các mặt hàng này trở thành yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến chỉ số CPI.
Sự điều chỉnh và cân nhắc quốc gia: Mỹ có hệ thống điều chỉnh CPI phức tạp hơn,
nhằm phản ánh sự thay đổi về chất lượng hàng hóa và dịch vụ theo thời gian, đặc biệt là
đối với các mặt hàng công nghệ và các dịch vụ chuyên biệt. Điều này có nghĩa là, khi tính
toán CPI, Mỹ không chỉ xem xét sự thay đổi về giá mà còn về chất lượng của các sản
phẩm. Trong khi đó, Việt Nam chủ yếu điều chỉnh theo mức độ thay đổi giá của các sản
phẩm thiết yếu và có ít sự điều chỉnh về chất lượng so với Mỹ.
Lạm phát do chính sách tiền tệ: Cả Mỹ và Việt Nam đều có chính sách tiền tệ điều
chỉnh tỷ lệ lạm phát, nhưng mức độ ảnh hưởng lại khác biệt. Mỹ điều chỉnh lãi suất và
thực hiện các biện pháp tiền tệ từ Cục Dự trữ Liên bang (Fed) để kiểm soát lạm phát,
trong khi tại Việt Nam, Ngân hàng Nhà nước cũng điều chỉnh lãi suất nhưng sự phụ thuộc
vào các yếu tố quốc tế như giá dầu và nguyên liệu nhập khẩu có thể khiến cho CPI bị ảnh
hưởng nhiều hơn từ các biến động toàn cầu.
Kết luận: Nhìn chung, mặc dù cả hai quốc gia đều sử dụng CPI như một chỉ số quan
trọng để đo lường lạm phát, sự khác biệt lớn trong cấu trúc giỏ hàng hóa, mức độ ảnh
hưởng của các nhóm hàng hóa và phương pháp điều chỉnh quốc gia khiến cho CPI tại Mỹ
và Việt Nam phản ánh những đặc điểm kinh tế và xã hội rất khác nhau. Việc hiểu rõ
những khác biệt này là rất quan trọng để có cái nhìn toàn diện về cách thức lạm phát được
đo lường và tác động đến đời sống của người dân ở mỗi quốc gia.