



Preview text:
I.
Cách tính lạm phát với chỉ số CPI:
- Thu thập dữ liệu về giá cả: Các cơ quan như Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ
(Bureau of Labor Statistics - BLS) thu thập giá của một giỏ hàng hóa và dịch
vụ tiêu biểu mà người dân Mỹ tiêu thụ, bao gồm thực phẩm, nhà ở, giao thông, y tế, giáo dục, v.v.
- Tính CPI cho từng giai đoạn: CPI được tính bằng cách so sánh chi phí của giỏ
hàng hóa hiện tại với chi phí của cùng giỏ hàng hóa vào một năm gốc (thường
là năm 1982-1984). Công thức tính CPI như sau:
CPI = (Chi phí giỏ hàng hoá trong năm hiện tại - chi phí giỏ hàng hoá trong năm gốc ) × 100
- Tính tỷ lệ lạm phát: Lạm phát được tính bằng cách so sánh CPI của tháng hoặc
năm hiện tại với CPI của tháng hoặc năm trước đó. Công thức tính tỷ lệ lạm
phát hàng năm (annual inflation rate) là:
Lạm phát hàng năm=(CPI hiện tại−CPI năm trước)×100
Ví dụ, nếu CPI của năm 2023 là 300 và CPI của năm 2022 là 290, thì lạm phát hàng năm sẽ là:
Lạm phát = (300−290) × 100 = 3.45%
Lưu ý: CPI không tính đến thay đổi trong chất lượng hàng hóa và dịch vụ, cũng như
những thay đổi trong cách tiêu dùng của người dân, điều này có thể tạo ra sự khác biệt
giữa CPI và những cảm nhận thực tế về lạm phát.
Ngoài CPI, lạm phát cũng có thể được đo lường qua PPI (chỉ số giá sản xuất), nhưng
CPI là chỉ số phổ biến và dễ hiểu nhất khi nói đến lạm phát tiêu dùng. II.
Cách tính lạm phát tại Việt Nam
Chỉ số giá tiêu dùng (Consumer Price Index – CPI) Chỉ số giá tiêu dùng (Consumer
Price Index - CPI) là chỉ số tính theo phần trăm phản ánh mức thay đổi tương đối
của giá hàng tiêu dùng theo thời gian. Sở dĩ chỉ là thay đổi tương đối vì chỉ số này
chỉ dựa vào một giỏ hàng hóa đại diện cho toàn bộ hàng tiêu dùng. Đây là chỉ tiêu
được sử dụng phổ biến nhất để đo lường mức giá và sự thay đổi của mức giá chính
là lạm phát hoặc giảm phát.
Chỉ số giá tiêu dùng được tính từ kết quả điều tra giá tiêu dùng của từng tỉnh/thành
phố trực thuộc Trung ương. Chỉ số giá tiêu dùng được tính bằng phương pháp bình
quân nhân gia quyền giữa mức biến động giá của các nhóm mặt hàng với quyền số tương ứng.
Chỉ số giá tiêu dùng của các tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương được tính bằng
phương pháp bình quân nhân gia quyền giữa chỉ số giá tiêu dùng của mỗi nhóm
hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng được chọn điều tra với quyền số tương ứng.
Chỉ số giá tiêu dùng của 6 vùng kinh tế được tính bằng phương pháp bình quân nhân
gia quyền giữa chỉ số giá tiêu dùng của mỗi tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương
trong vùng với quyền số tương ứng.
Chỉ số giá tiêu dùng của cả nước được tính bằng phương pháp bình quân nhân gia
quyền giữa chỉ số giá tiêu dùng của các vùng kinh tế với quyền số tương ứng.
- Kỳ công bố số liệu CPI: Tháng.
- Cơ quan chịu trách nhiệm thu thập, tổng hợp: Tổng cục Thống kê.
Chỉ số giá tiêu dùng được tính toán theo công thức Laspeyres bình quân nhân gia
quyền có dạng tổng quát như sau: Trong đó: III.
Cách tính lạm phát tại Mỹ:
Lạm phát ở Hoa Kỳ thường được đo lường thông qua các chỉ số giá tiêu dùng (CPI -
Consumer Price Index) hoặc chỉ số giá sản xuất (PPI - Producer Price Index). Để tính
toán lạm phát, người ta so sánh mức giá trung bình của các hàng hóa và dịch vụ trong
một khoảng thời gian nhất định, thường là hàng năm hoặc hàng tháng.
PCE là thước đo để tính lạm phát của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), do xét cả
đến cách người tiêu dùng thay đổi hành vi khi có biến động về giá cả và đây là chỉ
báo lạm phát rộng hơn so với Chỉ số giá tiêu dùng (CPI).
Theo BEA (Cục Phân tích Kinh tế Mỹ), Chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE -
Personal Consumption Expenditures) là một thước đo về giá mà những người sống
ở Hoa Kỳ hoặc các cá nhân thay mặt họ mua hàng hóa và dịch vụ. Chỉ số giá PCE
dùng để đo lường lạm phát (hoặc giảm phát) trên một loạt các chi phí tiêu dùng và
phản ánh những thay đổi trong hành vi của người tiêu dùng.
Tổng ước tính về PCE được BEA tổng hợp để đo lường và theo dõi những thay đổi
trong chi tiêu cho hàng tiêu dùng theo thời gian. PCE phản ánh về sức mạnh kinh tế
và sự thay đổi giá cả có thể ảnh hưởng đến chi tiêu như thế nào.
Thống kê PCE được công bố hàng tháng trong báo cáo Thu nhập và chi tiêu cá nhân
của BEA. BEA tính toán chỉ số PCE bằng cách sử dụng dữ liệu từ các doanh nghiệp
và tổ chức thương mại cũng như tổng sản phẩm quốc nội.
Công thức tính chỉ số PCE - Công thức Fisher-Ideal
Chỉ số Fisher-Ideal: phản ánh sự thay thế của người tiêu dùng khi giá cả thay đổi
i = r + πe hay 1 + i = (1+r)(1+πe) Trong đó:
i: lãi suất danh nghĩa (%)
r: lãi suất suất thực (%) πe : kỳ vọng lạm phát (%)
Vế trái cho ta biết tiền lãi danh nghĩa thu được của 1 USD trong khoảng thời gian t
đến t+1, nếu lãi suất trong khoảng thời gian đó là i. Vế phải cho ta biết tiền lãi thu
được trong khoảng thời gian đó được chia thành 2 cấu phần: một là lãi thực thu
được, hai là mức tăng giá do lạm phát, nói cách khác lãi thực là phần lãi còn lại sau
khi điều chỉnh bởi lạm phát. IV.
So sánh sự khác nhau giữa 2 cách tính Tiêu chí CPI (Việt Nam) PCE (Mỹ)
Phương pháp này được sử dụng để đo
Quá trình này tính toán lạm
lường mức tăng giá của hàng hoá hàng
phát. Tất cả các chính phủ
ngày như quần áo, thực phẩm, phương Định nghĩa
thường sử dụng CPI trên toàn tiện đi lại, giải trí,…… Nhưng phương thế giới.
pháp này chỉ liên quan đến một cá nhân.
Chỉ số CPI là mức trung bình Chỉ số PCE dựa trên công thức
Công thức chỉ dựa trên công thức Laspeyres. Fisher- Ideal. Chỉ số Fisher-Ideal số
CPI sử dụng một rổ hàng hoá phản ánh sự thay thế của người tiêu
cố định trong vài năm tại một dùng khi giá cả thay đổi thời điểm
Phương pháp này dựa trên công PCE dựa trên công thức của Fisher- Căn cứ thức của Laspeyres. Ideal.
CPI chỉ tập trung vào giá cả
PCE bao gồm cả giá trị hàng hóa và Phạm vi
hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng. dịch vụ
CPI dựa trên Khảo sát Chi
tiêu của người tiêu dùng tại
PCE dựa trên các khảo sát kinh doanh Nguồn dữ liệu
thành thị. Được chỉ đạo thực
Được chỉ đạo thực hiện bởi Cục phân
hiện bởi Cục thống kê lao tích kinh tế Hoa Kỳ động Mỹ Các yếu tố khác
(giá điều chỉnh CPI tính cho ngành du lịch
PCE tính giá vé máy bay dựa trên theo mùa,
hàng không và cho các tuyến doanh thu khách và số kilomet đã bay chênh lệch đường bay mẫu của hành khách giá…)
PCE là thông số đo lường mức tiêu thụ CPI áp dụng cho một danh
hàng hoá, cho biết liệu một hàng hóa Mục đích
sách hàng hóa và dịch vụ đã
cụ thể có trở nên đắt đỏ hay không và chọn.
nó có phải là sản phẩm thay thế hay không