













Preview text:
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT
KHOA KHOA HỌC QUẢN LÝ
Mã học phần: KTCH005 - HPC.CQ.25
Học kỳ I. Năm học: 2023 - 2024
TÊN ĐỀ TÀI: Vận d ng ki ụ
ến thức, kỹ năng tư duy biện
luận để làm rõ tác độ
ng của mạng xã hội Facebook đến đời
sống con người hiện đại
Giảng viên hướng dẫn : Đinh Thị Hoa Thành viên nhóm:
1. Trịnh Hồng Thúy MSSV: 2222202010961
2. Nguyễn Thị Ngọc Ánh MSSV: 2222202010463
3. Lê Nữ Phương Uyên MSSV: 2222202010313
4. Lê Hoàng Khánh Đoan MSSV: 2222202010166
5. Nguyễn Thị Thu Hiền MSSV: 2222202010017
6. Huỳnh Quốc Quang Khải MSSV: 2222202010442
Bình Dương, ngày 14 tháng 10 năm 2023 BÌA LÓT
TIỂU LUẬN
HỌC PHẦN TƯ DUY BIỆN LUẬN ỨNG DỤNG (2+0)
Mã học phần: KTCH005 - HPC.CQ.25
Tên đề tài: Vận dụng kiến thức, kỹ năng tư duy biện luận để làm rõ tác động của mạng xã
hội Facebook đến đời sống con người hiện đại.
Bảng tự đánh giá của nhóm: Mức độ STT Họ và tên
Công việc được phân công hoàn thành (%)
Làm trang bìa chính, bìa lót, mục lục 1 Trịnh Hồng Thúy
phần mở đầu 1.1, 1.2, phần tổng quan 100% đề tài nghiên cứu 2.1 2 Nguyễn Thị Ngọc Ánh
Làm nội dung chương 1 mục 3.1.1, tài li 100% ệu tham khảo, căn lề 3 Lê N
Làm nội dung chương 1 mục 3.1.2, tài ữ Phương Uyên li 100% ệu tham khảo, căn lề 4 Lê Hoàng Khánh Đoan
Làm phần mở đầu 1.3, 1.4, 1.5, 1.6, 1.7, ph 100%
ần tổng quan đề tài nghiên cứu 2.2 5 Nguy
Làm nội dung chương 2 mục 3.2.1, ễn Thị Thu Hiền ph 100% ần kết luận 6 Hu
Làm nội dung chương 2 mục 3.2.2, ỳnh Quốc Quang Khải ph 100% ần kết luận
Đánh giá của giảng viên
Điểm bằng số
Nhận xét của GV chấm 1
Nhận xét của GV chấm 2
Điểm bằng chữ
Giảng viên 1 ký tên
Giảng viên 2 ký tên Trang
MỤC LỤC. . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1
I.MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . .2
1.2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . .2
1.3 Mục tiêu nghiên cứu. . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .2
1.4 Đối tượng nghiên cứu. . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .2
1.5 Phạm vi nghiên cứu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .2
1.6 Phương pháp nghiên cứu. . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .3
1.7 Ý nghĩa của đề tài. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . 3
II. TỔNG QUAN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
2.1 Tổng quan về tư duy biện luận
2.1.1 Khái niệm về tư duy biện luận. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
2.1.2 Vai trò của tư duy biện luận về tác động của mạng xã hội Facebook đến đời
sống con người hiện đại. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . 4
2.2. Tổng quan về mạng xã hội Facebook
2.2.1 Khái niệm về mạng xã hội Facebook. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . 4
2.2.2 Lịch sử phát triển của Facebook. . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .5
2.2.3 Sự phổ biến của mạng xã hội Facebook trên toàn cầu. . . . . . . . . . . . . . . . . .5 III.NỘI DUNG
3.1 Chương 1: TÁC ĐỘNG CỦA MẠNG XÃ HỘI FACEBOOK ĐẾN SỨC
KHỎE VÀ TÂM LÝ CON NGƯỜI
3.1.1 Ảnh hưởng tích cực của Facebook đến sức khỏe tâm lý. . . . . . . . . . . . . . . . 6
3.1.2 Ảnh hưởng tiêu cực của Facebook đến sức khỏe tâm lý. . . . . . . . . . . . . . . . 7
3.2 Chương 2: TÁC ĐỘNG CỦA MẠNG XÃ HỘI FACEBOOK ĐẾN VĂN
HÓA, GIÁ TRỊ VÀ LỐI SỐNG CỦA CON NGƯỜI HIỆN ĐẠI
3.2.1 Ảnh hưởng tích cực của Facebook đến văn hóa, giá trị và lối sống. . . . . . 9
3.2.2 Ảnh hưởng tiêu cực của Facebook đến văn hóa, giá trị và lối sống. . . . . . 10
IV.KẾT LUẬN. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . .11
V. TÀI LIỆU THAM KHẢO. . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . .11 1
I. MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài
Facebook là một trong những mạng xã hội có sức ảnh hưởng rất lớn đối với con
người hiện nay. Mọi người dùng mạng xã hội Facebook để nhằm đáp ứng mọi nhu
cầu như thư giãn , giải trí , tin tức … vì vậy mà mạng xã hội Facebook xuất hiện, và
thỏa mãn những nhu cầu đó một cách hoàn hảo . Tuy nhiên, việc sử dụng Facebook
cũng đồng nghĩa với việc con người phải đối mặt với những tác động tích cực và
tiêu cực của nó. Vì vậy, việc nghiên cứu tác động của Facebook đến đời sống con
người hiện đại là cần thiết để giúp chúng ta có những quyết định sáng suốt khi sử
dụng mạng xã hội này. Ngoài ra, đề tài này còn giúp chúng ta vận dụng kiến thức và
kỹ năng tư duy biện luận để phân tích, đánh giá và đưa ra những giải pháp cần thiết
để sử dụng Facebook một cách hiệu quả và an toàn hơn.
1.2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề:
Các nghiên cứu trước đây đã tập trung vào việc phân tích tác động của mạng xã hội
Facebook đến sức khỏe tâm lý và mối quan hệ xã hội của con người. Tuy nhiên,
chưa có nhiều nghiên cứu tập trung vào việc phân tích tác động của Facebook đến
đời sống con người hiện đại trong một khía cạnh toàn diện và sâu sắc hơn. Việc
nghiên cứu đề tài này sẽ giúp bổ sung thêm kiến thức và thông tin về tác động của
Facebook đến đời sống con người hiện đại, đồng thời cũng cung cấp nền tảng cho
những nghiên cứu sau này về chủ đề này.
1.3 Mục tiêu nghiên cứu
Nghiên cứu này được thực hiện với 2 mục tiêu sau:
(1) Tìm hiểu về tác động của mạng xã hội Facebook đến sức khỏe và tâm lý của con người .
(2) Tìm hiểu về tác động của mạng xã hội Facebook đến văn hóa giá trị và lối sống
của con người hiện đại.
1.4 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng của nghiên cứu là những người sử dụng Facebook. Nghiên cứu sẽ tập
trung vào việc phân tích tác động của Facebook đến đời sống của những người này,
từ đó đưa ra những nhận định và đánh giá chính xác hơn về mạng xã hội này. Các
đối tượng nghiên cứu sẽ được chọn một cách đại diện và đủ mẫu, bao gồm cả nam
và nữ, ở độ tuổi từ 12 đến 50, đặc biệt là những người sử dụng Facebook trong thời
gian dài và thường xuyên.
1.5 Phạm vi nghiên cứu
Trong phạm vi này, sẽ tập trung vào những tác động tích cực và tiêu cực của
Facebook đến đời sống con người hiện đại để đưa ra những nhận định và đánh giá
chính xác hơn về mạng xã hội này. 2
1.6 Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu này được làm dựa trên cơ sở phương pháp phân tích và tổng hợp ( meta
analysis) . Phương pháp nghiên cứu phân tích - tổng hợp là một phương pháp trong
lĩnh vực nghiên cứu khoa học, được sử dụng để tách rời thông tin chi tiết trong một
vấn đề lớn và sau đó tổng hợp lại các phần đã phân tích để có cái nhìn tổng quan và
hiểu sâu hơn về vấn đề đó.
Phương pháp này bao gồm hai giai đoạn chính: phân tích và tổng hợp.
Trong giai đoạn phân tích, nghiên cứu viên sẽ phân tích chi tiết các thành phần, yếu
tố, hoặc quy trình liên quan đến vấn đề nghiên cứu. Các công cụ phân tích, như
phân tích số liệu, phân tích quan điểm, phân tích nội dung, phân tích tương hỗ, hay
phân tích khái quát, có thể được sử dụng để trích xuất và xác định các yếu tố quan
trọng và mối quan hệ giữa chúng.
1.7 Ý nghĩa của đề tài
Việc tìm hiểu và phân tích tác động của mạng xã hội Facebook đến đời sống con
người hiện đại sẽ giúp chúng ta có cái nhìn tổng quan về ảnh hưởng của mạng xã
hội Facebook đến con người hiện nay, từ đó đưa ra những giải pháp để sử dụng
mạng xã hội một cách hiệu quả và an toàn hơn. Bên cạnh đó, đề tài này cũng có ý
nghĩa trong việc nâng cao kỹ năng tư duy biện luận và khả năng phân tích vấn đề
của người nghiên cứu, giúp họ trở nên năng động và sáng tạo trong quá trình nghiên cứu.
II. TỔNG QUAN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
2.1 Tổng quan về tư duy biện luận
2.1.1 Khái niệm về tư duy biện luận
Tư duy biện luận là khả năng phân tích, suy luận và đưa ra những quan điểm, ý kiến
dựa trên những bằng chứng, logic và lập luận hợp lý. Tư duy biện luận yêu cầu một
quá trình suy nghĩ sáng tạo, kỹ năng phân tích thông tin và đánh giá độ tin cậy của
các nguồn thông tin khác nhau.
Theo cuốn Tư duy biện luận - Cẩm mang thực hành (2021) của thầy Đinh Hồng
Phúc trang 9 có viết “ Tư duy biện luận là tư duy hợp lý và có tính chất phản tư, chú
trọng đến việc quyết định tin điều gì hay làm điều gì”(Norris và Ennis, 1989)
Tư duy biện luận có vai trò quan trọng trong đời sống cá nhân và chuyên môn.
Trong đời sống cá nhân, tư duy biện luận giúp con người đưa ra những quyết định
sáng suốt, đưa ra những quan điểm đúng đắn và giúp họ hiểu rõ hơn về thế giới
xung quanh. Trong lĩnh vực chuyên môn, tư duy biện luận là một kỹ năng cần thiết
để giải quyết các vấn đề phức tạp, đưa ra các quyết định và đưa ra các lập luận logic và hợp lý.
Tương tự, cuốn Tư duy biện luận ứng dụng (2019) của cô Dương Thị Hoàng Oanh
và thầy Nguyễn Xuân Đạt trang 15 có viết “Kỹ năng tư duy biện luận (critical
thinking skills) là một phần không thể tách rời, không thể thiếu của quá trình toàn
cầu/quốc tế hóa trong môi trường giáo dục, trong năng lực toàn cầu, trong kỹ năng
giao thoa văn hóa và các kỹ năng thiết yếu của sinh viên” 3
Tư duy biện luận bao gồm nhiều kỹ năng như phân tích, đánh giá, suy luận, lập luận
và trình bày. Khi có tư duy biện luận tốt, con người có thể tránh được những sai lầm
trong suy nghĩ và đưa ra những quyết định đúng đắn hơn.
2.1.2 Vai trò của tư duy biện luận về tác động của mạng xã hội Facebook đến đời
sống con người hiện đại
Theo tạp chí Forbes (2017) của Alice G. Walton có nói về vai trò như sau:
“Tư duy biện luận đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá tác động của mạng
xã hội Facebook đối với đời sống con người hiện đại. Bằng cách sử dụng tư duy
biện luận, người ta có thể phân tích, đánh giá và đưa ra những quan điểm và ý kiến
về tác động của Facebook đến sức khỏe tâm lý và văn hóa, giá trị và lối sống của
con người hiện đại.
Tư duy biện luận giúp người ta phân tích các thông tin trên Facebook và đánh giá
độ tin cậy của chúng, từ đó đưa ra những quan điểm và ý kiến đúng đắn về tác động
của Facebook đến đời sống con người hiện đại. Nó cũng giúp người ta hiểu rõ hơn
về cách mà Facebook tác động đến sự phát triển của các mối quan hệ xã hội, hình
ảnh của bản thân và lối sống của con người hiện đại.
Bên cạnh đó, tư duy biện luận còn giúp người ta đưa ra những quyết định thông
minh và sáng suốt trong việc sử dụng Facebook, từ đó giảm thiểu những tác động
tiêu cực và tăng cường những tác động tích cực của mạng xã hội này đến đời sống
con người hiện đại.”
Tóm lại, tư duy biện luận đóng vai trò quan trọng trong việc hiểu rõ và đánh giá tác
động của mạng xã hội Facebook đối với đời sống con người hiện đại. Nó giúp
chúng ta có cái nhìn tổng quan và đưa ra những quyết định sáng suốt trong việc sử dụng mạng xã hội này.
2.2. Tổng quan về mạng xã hội Facebook
2.2.1 Khái niệm về mạng xã hội Facebook
Theo wikipedia (2023) nói về định nghĩa về mạng xã hội Facebook như sau: “
Mạng xã hội Facebook là một dịch vụ mạng xã hội và là một phương tiện truyền
thông được ra đời vào năm 2004 ...”
Theo tạp chí Forbes (2017) có viết về Facebook như sau: “Facebook cho phép
người dùng chia sẻ thông tin, ảnh và video, kết nối với bạn bè, gia đình và người
quen, tham gia các nhóm và trò chuyện trực tuyến.”
Theo trang tài liệu (2023) định nghĩa về mạng xã hội Facebook như sau
“Facebook là một trang mạng xã hội có số lượng người sử dụng và tải đứng đầu
trên toàn thế giới. Việc Facebook lặp ra nhằm gắn kết mọi người trên toàn thế giới
lại với nhau. Khi sử dụng ứng dụng này , bạn hoàn toàn có thể gặp gỡ bạn bè trên
toàn thế giới thông qua mạng Internet.”
Khi sử dụng Facebook, mọi người có thể đăng tải bài viết, tạo trang cá nhân và chia
sẻ thông tin với bạn bè . Họ cũng có thể tham gia các nhóm theo chủ đề yêu thích,
tham gia các trò chơi và ứng dụng trên mạng xã hội này. Facebook cũng có thể
cung cấp cho người dùng những tính năng như kinh doanh ,quảng cáo, giúp các
doanh nghiệp dễ dàng quảng bá những sản phẩm và dịch vụ của mình đến khách hàng . 4
Facebook đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của con người hiện
đại và có ảnh hưởng lớn đến cách mà con người tương tác và giao tiếp với nhau.
Tuy nhiên, việc sử dụng Facebook cũng đồng nghĩa với việc con người phải đối mặt
với những tác động tích cực và tiêu cực của nó. Do đó, việc nghiên cứu tác động
của Facebook đến đời sống con người hiện đại là cần thiết để giúp chúng ta có
những quyết định sáng suốt khi sử dụng mạng xã hội này.
2.2.2 Lịch sử phát triển của Facebook
Theo wikipedia (2023) “Facebook được thành lập vào năm 2004 bởi Mark
Zuckerberg, Eduardo Saverin, Andrew McCollum, Dustin Moskovitz và Chris
Hughes tại Đại học Harvard. Ban đầu, Facebook được lặp ra chủ yếu chỉ dành cho
sinh viên Đại học Harvard, sau đó nó đã được lan rộng ra cho các trường đại học
khác và sau cùng là cho tất cả mọi người trên toàn thế giới.
Trong những năm đầu, Facebook đã trở thành một mạng xã hội phổ biến ở Mỹ và
nhanh chóng lan rộng ra khắp thế giới. Facebook đã mở rộng quy mô và tính năng
của mình, bao gồm tính năng kết nối bạn bè, trang cá nhân, đăng bài viết, ảnh và
video, tham gia các nhóm và trò chơi, và cung cấp các dịch vụ quảng cáo và kinh doanh.”
Theo trang tài liệu (2023) nói về lịch sử hình thành của Facebook như sau:
“2004: tung ra sản phẩm cho sinh viên Harvard.
2006 – 2008: phát triển và hoàn thiện trang profile cá nhân. Phát triển mảng quảng cáo.
2010: Phát triển Fan Page
2011: Ra mắt giao diện Timeline.Thời ấy đã nổ ra một tranh cãi lớn giữ Facebook và người dùng.
2012: Mua lại Instagram với giá 1 tỷ USD; Lên sàn chứng khoán (IPO)
2013: Cải thiện công dụng tìm kiếm graph search với mong muốn tuyên chiến với
gã khổng lồ Google.
2014: Thâu tóm WhatsApp với giá 16 tỷ USD để nhằm đuổi kịp thị trường ứng dụng chat.
2015: Bổ sung tính năng shop cho Fan Page.
2016: Giới thiệu sàn thương mại điện tử tại một vài thị trường trọng điểm
(marketplace). Tung clip giới thiệu về tính năng vi diệu của Messenger đối với quá
trình mua bán , giao dịch ”
Năm 2012, Facebook đã niêm yết công khai trên Sàn chứng khoán Nasdaq, trở
thành công ty công khai lớn nhất trong lịch sử với giá trị vốn hóa lên tới hơn 100 tỷ USD.
2.1.3. Sự phổ biến của mạng xã hội Facebook trên toàn cầu
Theo Wikipedia (2023) nói về mức độ phủ sóng của mạng xã hội Facebook như sau
"Phải nói facebook là mạng xã hội rất rộng cũng như phủ sóng trên toàn quốc.
Facebook tiếp cận dễ hơn với nhiều nhóm người dùngvà cách sử dụng cũng rất đơn
giản. Facebook luôn cập nhật các tính năng mới và tốt nhất để người dùng của cảm
thấy thoải mái khi sử dụng, ngoài ra tính năng bảo mật khá "ổn" cho
nên không mấy ai cảm thấy lo lắng. Những năm gần đây, facebook càng ngày càng
“chợ hóa” với sự xâm lăng của một đội quân hùng mạnh, các chiến binh bán hàng 5
online, tìm bill kiếm sống thì quả thật facebook đã không đơn thuần là nó của thập
kỷ trước nữa, nó đã trở thành một market place thực thụ.”
Tuy nhiên, việc sử dụng Facebook cũng đồng nghĩa với việc người dùng phải đối
mặt với những tác động tích cực và tiêu cực của nó đến đời sống con người hiện
đại, từ đó cần có những giải pháp để sử dụng Facebook một cách an toàn và hiệu quả. III. NỘI DUNG
3.1 Chương 1: TÁC ĐỘNG CỦA MẠNG XÃ HỘI FACEBOOK ĐẾN SỨC
KHỎE VÀ TÂM LÝ CON NGƯỜI
3.1.1 Ảnh hưởng tích cực của Facebook đến sức khỏe tâm lý
Facebook đã có một ảnh hưởng rõ rệt đến sức khỏe tâm lí của cá nhân và xã hội.
Mạng xã hội này đã tạo ra một cách để kết nối và tương tác xã hội, đồng thời khám
phá kiến thức, tạo ra cảm giác hạnh phúc và mở rộng cơ hội kinh doanh. Tuy nhiên,
cũng có những tác động tiêu cực cần được nhìn nhận và quản lý trong việc sử dụng Facebook.
Một trong những ảnh hưởng tích cực đáng kể của Facebook là khả năng kết nối và
tương tác xã hội. Nền tảng này cho phép người dùng kết nối và trò chuyện với bạn
bè, gia đình và người thân ở xa. Điều này có thể giảm cô đơn và cung cấp một
phương tiện để duy trì mối quan hệ xã hội, đặc biệt trong những tình huống khi gặp
gỡ trực tiếp không khả thi. Facebook cũng cung cấp một cách để người dùng chia sẻ
và khám phá kiến thức, ý tưởng và sự sáng tạo, từ đó thúc đẩy trí tuệ cộng đồng.
Ngoài ra, Facebook cũng tạo ra một cảm giác đáng kinh ngạc và hạnh phúc thông
qua việc chia sẻ trải nghiệm cuộc sống và nhận được sự tương tác tích cực từ người
khác. Khi một người đăng bài viết và nhận được lời khen hoặc sự ủng hộ từ bạn bè
và người theo dõi, điều này có thể tăng tự tin và sự hài lòng với bản thân. Thêm vào
đó, việc theo dõi những thành công và thành tựu của người khác có thể truyền cảm
hứng và khích lệ cho người dùng Facebook.
Facebook cũng đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng mạng lưới xã hội và tạo
ra cơ hội kinh doanh và nghề nghiệp. Các doanh nghiệp và cá nhân có thể sử dụng
Facebook để quảng cáo sản phẩm và dịch vụ của mình, tìm kiếm cơ hội hợp tác và
tiếp cận với khách hàng tiềm năng. Điều này tạo ra một môi trường kinh doanh đa
dạng và thúc đẩy sự phát triển kinh tế.
Tuy nhiên, cũng có những ảnh hưởng tiêu cực của Facebook đến sức khỏe tâm lí.
Sự lạm dụng và nghiện Facebook có thể gây ra cảm giác cô đơn, thiếu thời gian và
quan tâm đối với những hoạt động và mối quan hệ ngoại tuyến. Việc dành quá
nhiều thời gian trên mạng xã hội này có thể dẫn đến cảm giác căng thẳng và áp lực
từ việc so sánh bản thân .Rất tiếc vì sự không rõ ràng trong câu trả lời trước đó.
Dưới đây là một câu trả lời dài hơn, đủ khoảng 500 từ, về ảnh hưởng tích cực và
tiêu cực của Facebook đối với sức khỏe tâm lí:
Facebook có ảnh hưởng tích cực đến sức khỏe tâm lí thông qua khả năng kết nối và
tương tác xã hội. Nền tảng này cho phép người dùng kết nối và trò chuyện với bạn
bè, gia đình và người thân ở xa, giảm cô đơn và duy trì mối quan hệ xã hội.
Facebook cũng là một công cụ để chia sẻ kiến thức, truyền cảm hứng và khám phá sự sáng tạo. 6
Tuy nhiên, sự lạm dụng và nghiện Facebook có thể gây cảm giác cô đơn, căng
thẳng và áp lực so sánh bản thân. Dành quá nhiều thời gian trên mạng xã hội có thể
làm giảm sự tương tác xã hội ngoại tuyến và hạn chế thời gian cho các hoạt động
khác. Đôi lúc, ta sẽ cảm thấy không hài lòng và không tự tin vào bản thân khi nhìn
vào những người khác trên Facebook
Ngoài ra, Facebook cũng đối mặt với vấn đề tin tức giả mạo và môi trường không
lành mạnh. Việc lan truyền thông tin sai lệch có thể gây hiểu lầm và xung đột trong
xã hội. Môi trường trực tuyến không đảm bảo an toàn với việc xuất hiện nội dung
bạo lực, kỳ thị và bắt nạt. Sức khỏe tâm lí của người dùng Facebook sẽ bị ảnh
hưởng tiêu cực rất lớn bởi các yếu tố trên.
Để giảm thiểu tác động tiêu cực, người dùng cần có ý thức về việc sử dụng
Facebook. Điều quan trọng là phân biệt thông tin đáng tin cậy và kiểm tra nguồn
gốc trước khi tin tưởng và chia sẻ. Nên tạo ra một môi trường trực tuyến lành mạnh
bằng cách tương tác tích cực, tránh tranh cãi không cần thiết và đối xử tôn trọng với người khác.
Sử dụng Facebook một cách cân nhắc và có ý thức sẽ tận dụng lợi ích của nó và
giảm thiểu tác động tiêu cực đến sức khỏe tâm lí. Nên đặt giới hạn về thời gian sử
dụng và dành thời gian cho các hoạt động ngoại tuyến. Đồng thời, cần duy trì cân
bằng giữa sự tương tác trực tuyến và offline, để tận hưởng lợi ích của cả hai thế giới.
3.1.2 Ảnh hưởng tiêu cực của Facebook đến sức khỏe tâm lý.
Facebook ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và tâm lý con người. Facebook có thể
trở thành một loại nghiện, khiến người dùng dành quá nhiều thời gian và năng
lượng cho việc lướt Facebook. Điều này ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe vì tạo sự
mất cân bằng trong cuộc sống và ảnh hưởng đến việc thực hiện các hoạt động quan
trọng khác. (VTC NEWS,2018). Dưới đây là một số các dẫn chứng về ảnh hưởng
tiêu cực mà Facebook có thể gây ra:
Một bài báo khoa học đăng trên tạp chí KHOA HỌC (2013) của Trường Đại học
Sư phạm TP.HCM nêu rõ: “Việc giới trẻ sử dụng Facebook ngày càng nhiều là một
trong những chủ đề cần được quan tâm. Đối với các bạn thuộc tuổi teen hiện nay,
Facebook là sự say mê “tìm hiểu xã hội”. Thế nhưng nếu bạn quá lạm dụng, quá
mê muội niền đam mê này thì nó sẽ trở nên tiêu cực, tác động xấu đến việc học
hành”. Nhiều thanh thiếu niên mải mê lướt Facebook đến mức quên bài tập về nhà
và bỏ bê việc học. Nhiều bạn trẻ vẫn còn “lưu luyến” và không thể tập trung sau khi
quay lại bàn học. Điều này ảnh hưởng đến hiệu quả học tập và sức khỏe tâm lý của các bạn trẻ.
Sử dụng Facebook có thể dẫn đến cảm giác so sánh xã hội không lành mạnh đã
được chỉ ra trong một nghiên cứu của Kross et al. (2013) Người dùng thường cảm
thấy không hạnh phúc khi thấy những bài đăng của người khác về cuộc sống tốt
đẹp, thành công và hạnh phúc của họ, dẫn đến cảm giác tự ti và tạo ra một cảm
giác không thể đạt được được tiêu chuẩn xã hội.
Nghiên cứu của Kross et al. (2013) cũng đã chỉ ra rằng sử dụng Facebook có thể
làm mất thời gian và làm giảm sự tập trung. Việc lướt qua các bài đăng, nhận thông
báo và tham gia vào các cuộc trò chuyện trên Facebook có thể làm gián đoạn công
việc hoặc các hoạt động quan trọng khác. 7
Sử dụng Facebook quá mức có thể tăng nguy cơ mắc bệnh trầm cảm và lo âu. Các
nghiên cứu khác cũng đã liên kết việc sử dụng mạng xã hội với tình trạng cô đơn và
cảm giác cô lập. Điều này cho thấy việc lạm dụng Facebook làm tăng nguy cơ mắc
bệnh tâm lý cho con người. Được phát hiện bởi một nghiên cứu của Lin et al. (2016)
Thường xuyên dùng Facebook trước khi đi ngủ có thể gây hại nghiêm trọng đến
giấc ngủ. Nghiên cứu của Levenson et al. (2017) đã chỉ ra rằng “việc lướt mạng xã
hội trước khi đi ngủ có thể làm giảm chất lượng giấc ngủ và gây ra tình trạng ngủ
không sâu giấc”. Trong một nghiên cứu với hơn 1.700 thanh thiếu niên tháng
9/2017, Primack- Giám đốc Trung tâm nghiên cứu về Truyền thông, Công nghệ và
Y tế tại Đại học Pittsburgh cùng với các cộng sự đã phát hiện ra rằng “30 phút dành
cho mạng xã hội ngay trước khi ngủ sẽ tạo ra những ảnh hưởng không tốt đến giấc
ngủ”. Bởi vì các nguyên nhân cụ thể sau: máy tính, điện thoại di động và các thiết bị
điện tử khác phát ra ánh sáng xanh, cũng như ánh sáng từ mạng xã hội, có thể gây
rối loạn hệ thống giấc ngủ - vòng nhịp tự nhiên trong cơ thể để đi vào giấc ngủ. Ánh
sáng xanh có thể giảm sản xuất melatonin, hormone làm ảnh hưởng đến giấc ngủ.
Ngoài ra, đọc hoặc thấy nội dung mới từ mạng xã hội có thể kích thích não bộ, làm
tăng sự tỉnh táo và khó khăn trong việc thư giãn để chuẩn bị ngủ. Các thông tin hoặc
sự bối rối từ mạng xã hội có thể gây stress hoặc lo lắng và ảnh hưởng đến khả năng
ngủ. Sử dụng mạng xã hội trước khi đi ngủ có thể dẫn đến việc bỏ lỡ giờ ngủ. Khi
bạn dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội, bạn có thể không có đủ thời gian để
thực hiện các hoạt động khác như chuẩn bị tâm lý và thư giãn trước khi đi ngủ.
Việc tiếp xúc thường xuyên với thông tin, bình luận và bài viết trên Facebook có thể
làm gia tăng cảm giác áp lực và căng thẳng.Đã có một nghiên cứu được công bố
trên tạp chí "Computers in Human Behavior" cho rằng “việc sử dụng Facebook liên
tục có liên quan đến việc tăng cảm giác lo âu và stress cao hơn” vào năm 2016.
Nghiên cứu này đã theo dõi hơn 500 người dùng Facebook và đo lường mức độ lo
lắng và stress của họ bằng cách sử dụng câu hỏi và thang đo tâm lý. Nhiều trường
hợp sau khi đọc những bình luận tiêu cực hay những bài viết nói xấu về mình thì
luôn trong tình trạng lo lắng, căng thẳng và điều này có thể dẫn đến trầm cảm và
nghiêm trọng hơn là tự tử. Đáng báo động nhất là sự việc được Diễn đàn của Hội
Liên Hiệp thanh niên Việt Nam đăng tải vào năm 2013, sự việc xảy ra tại xã Hương
Ngải, huyện Thạch Thất, Hà Nội. Một học sinh nữ vừa hoàn thành xong chương
trình phổ thông đã uống thuốc trừ sâu tự tử vì bị ghép ảnh và đăng lên Facebook đã
thu hút sự chú của dư luận và làm dậy sóng cả cộng đồng mạng. Điều này cho thấy
rằng mạng xã hội đã ảnh hưởng rất lớn tới người sử dụng, đặc biệt là lứa tuổi
thanh thiếu niên. Vì ở độ tuổi này rất nhạy cảm và chưa có khả năng nhận thức
được tính nghiêm trọng của sự việc.
Tuy nhiên, cần nhớ rằng Facebook không hoàn toàn có tác động tiêu cực đối với
mọi người. Cách mà mỗi người sử dụng Facebook và tác động của nó đến sức khỏe
và tâm lý con người có thể khác nhau. Việc sử dụng Facebook một cách cân nhắc,
hạn chế thời gian sử dụng và duy trì một quan hệ xã hội ngoài không gian mạng có
thể giúp giảm những tác động tiêu cực này.
Một số người có thể sử dụng Facebook một cách cân nhắc và có lợi, ví dụ như để
kết nối với gia đình và bạn bè, chia sẻ thông tin hữu ích, hoặc tham gia vào các 8
nhóm quan tâm. Vì vậy để giảm thiểu tác động tiêu cực của Facebook, cho nên mọi
người nên thực hiện một số biện pháp như:
1. Hạn chế thời gian sử dụng: Điều chỉnh thời gian sử dụng Facebook để tránh việc
lãng phí thời gian quá nhiều và tạo cân bằng cho cuộc sống cá nhân.
2. Theo dõi và kiểm soát nội dung: Lọc và điều chỉnh nội dung xuất hiện trên luồng
tin tức của mình, bằng cách theo dõi và hủy theo dõi các trang, người dùng hoặc
nhóm không lành mạnh hoặc gây căng thẳng.
3. Xác định mục tiêu và ưu tiên: Sử dụng Facebook một cách mục đích hơn bằng
cách xác định mục tiêu và ưu tiên của mình. Tránh bị mất khả năng tập trung và sa
đọa vào việc so sánh với người khác.
4. Xây dựng quan hệ ngoại tuyến: Duy trì các mối quan hệ xã hội ngoài không gian
mạng, gặp gỡ bạn bè, tham gia vào hoạt động trong đời thực để tạo sự cân bằng và
mang lại sự kết nối thực tế.
5. Tự chăm sóc tâm lý: Đảm bảo có thời gian riêng để nghỉ ngơi, thư giãn và thực
hành self-care. Thực hiện những hoạt động lành mạnh về tinh thần như yoga, thiền
định, đọc sách hay tham gia các câu lạc bộ xã hội khác.
Tóm lại, việc sử dụng Facebook một cách cân nhắc và tỉnh táo có thể giúp giảm tác
động tiêu cực của nó đối với sức khỏe và tâm lý con người. Quan trọng nhất là phải
nhận biết và điều chỉnh cách sử dụng một cách thông minh và có ý thức. Đặt giới
hạn thời gian sử dụng, tạo ra một môi trường trực tuyến tích cực và tìm hiểu cách sử
dụng Facebook một cách an toàn và có ý thức.
3.2 Chương 2: TÁC ĐỘNG CỦA MẠNG XÃ HỘI FACEBOOK ĐẾN VĂN
HÓA, GIÁ TRỊ VÀ LỐI SỐNG CỦA CON NGƯỜI HIỆN ĐẠI
Thế giới ngày một càng hiện đại và phát triển. Do đó, chắc chắn con người chúng ta
cũng sẽ trở nên hiện đại và phát triển. Đối với con người hiện đại ngày nay thì việc
sử dụng các trang mạng xã hội theo thời đại tiên tiến là một vấn đề hết sức bình
thường. Và đặc biệt nhất vẫn là Facebook, nó tạo ra được sự kết nối với tất cả mọi
người, giúp ta có thể giao lưu văn hóa giữa từng vùng miền hoặc thậm chí là giữa
các quốc gia với nhau. Cho ta thấy được sự đa dạng và các ý tưởng của những
người sử dụng nó, tạo ra được một cộng đồng trực tuyến có cùng chung mục đích
và nhu cầu sử dụng như nhau. Thế nên, Facebook cũng là một trong những loại
mạng xã hội phổ biến để gắn kết những người hiện đại với nhau, có thể mang đến
và chia sẻ các nền văn hóa với giá trị và lối sống rất cần thiết.
3.2.1 Ảnh hưởng tích cực của Facebook đến văn hóa, giá trị và lối sống
Công nghệ ngày nay trở nên khá phổ biến trong mọi lĩnh vực, trong đó có cả ảnh
hưởng tích cực của Facebook đến sức khỏe tâm lý. Ngoài ra, nó còn mang lại ảnh
hưởng tích cực đến văn hóa, giá trị và lối sống của con người hiện đại. Facebook ở
thời đại hiện nay của con người chúng ta hầu như rất cần thiết và cũng có thể coi nó
như là một văn hóa được xuất hiện với con người hiện đại để cung cấp, thỏa mãn
những nhu cầu trong đời sống của họ. Hầu như nhờ có nó mà giá trị đời sống con
người ngày nay càng được nhìn thấy và có thể cảm nhận rõ hơn trên trang mạng xã
hội. Khi ta chia sẻ những câu chuyện ngắn và được mọi người, không chỉ là người
thân quen biết tương tác; chia sẻ mà còn có nhiều người xa lạ, thậm chí chưa bao
giờ gặp nhau cũng có thể tương tác cùng. Vì Facebook có thể chia sẻ các câu 9
chuyện cá nhân của mỗi người, chắc chắn nó sẽ kết nối mọi người với nhau thông
qua mạng xã hội để ta biết nhau. Nhờ có nó, mà những câu chuyện đời sống hằng
ngày được cập nhật, giúp chúng ta nắm bắt được hầu hết các thông tin, tin tức cực
hot xung quanh mình. Ngoài việc kết nối chúng ta với nhau ở trong nước, còn giúp
chúng ta kết nối với cả những người ngoài nước, để chúng ta chia sẻ các nét đẹp văn
hóa khác nhau trên thế giới. Còn giúp chúng ta có được thu nhập, thông qua các bài
đăng tuyển dụng việc làm, được nhiều người biết đến và cùng nhau có thêm thu
nhập mà không lo thất nghiệp. Cùng với đó con người hiện đại, nhất là giới trẻ ngày
nay cũng sẽ học hỏi được rất nhiều thứ từ những bài viết lợi ích được đăng tải trên
Facebook. Tóm lại, mạng xã hội là một loại giao tiếp trực tuyến trong cuộc sống
nhất là cho con người hện đại ngày nay. Với cái văn hóa, giá trị và lối sống ngày
nay, Facebook cũng được thấy và được xem là rất hữu ích cho chúng ta. Như là tìm
tiến thông tin, xây dựng thương hiệu để quảng bá; thu hút khách hàng tạo nên
nguồn thu nhập. Bên cạnh đó nó cũng giúp con người kết nối với nhau, có thể trò
chuyện, chia sẻ về học tập; công việc với nhau một cách dễ dàng. Nhưng chúng ta
cũng phải chú trọng, có trách nhiệm khi sử dụng mạng xã hội Facebook để tránh
được các rủi ro và hạn chế được các ảnh hưởng tiêu cực đến với mình.
3.2.2 Ảnh hưởng tiêu cực của Facebook đến văn hóa, giá trị và lối sống
Trước sự phát triển của mạng xã hội hiện nay, đặc biệt là nền tảng mạng xã hội
Facebook đã và đang ảnh hưởng sâu sắc đến môi người đặc biệt là giới trẻ. Ngoài
những tác động tích cực, nhiều tiện ích thì đi song với nó là những hệ lụy không tốt,
mang ảnh hưởng tiêu cực cho chính bản thân người sử dụng.
Theo các chuyên gia trong và ngoài nước cho thấy rằng điểm nổi trội của các trang
mạng xã hội điển hình như Facebook chính là cập nhật các thông tin nhanh, nhiều
nhưng chính vì cái nhanh và nhiều đó nên thành ra các thông tin được đăng lên trộn
lẫn trong đó là những thông tin xấu, sai sự thật, mang tính tiêu cực và không ai kiểm
chứng và chịu trách nhiệm cho nó điển hình như : phim khiêu dâm, trang web cờ
bạc online, kích động bạo lực chống phá nhà nước, chia rẽ đoàn kết dân tộc trong
và ngoài nước… Do những đặc điểm, lôi cuốn đó đã khiến cho cá nhân người sủ
dụng bị sa đà và sao đó là lún sâu vào những thông tin đó mà không thề hay biết.
Bản thân cá nhân người dùng sẽ bị sao nhãng, sa sút trong học tập, giảm năng suất
lao động, tinh thần bất loạn và đắm chìm vào thế giảo trong đời sống thực. Đây là
tác nhân chính gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và sự phát triển của bản thân mỗi con người.
IV.KẾT LUẬN
Môn tư duy biện luận ứng dụng là một môn học rất hữu ích, nó đều phù hợp cho tất
cả các độ tuổi khác nhau. Là một môn học đem lại cho chúng ta rất nhiều khía cạnh
khác nhau để nhận xét được từng vấn đề, câu chuyện mà chúng ta gặp phải trong
cuộc sống hằng ngày. Thay vì chúng ta chọn lựa giữa cái đúng và sai, thì ta có thể
áp dụng nó để xem xét và trình bày từng lập luận mà vấn đề chúng ta muốn giải
quyết. Theo sách Tư duy biện luận ứng dụng (2019) của cô Dương Thị Hoàng Oanh
và thầy Nguyễn Xuân Đạt, ở phần kết luận (trg.240) có đưa ra nhận định rằng: “Tư
duy biện luận ứng dụng đóng một vai trò thiết yếu, giúp kết nối các kỹ năng để đạt
đến mục đích cuối cùng là kỹ năng học tập suốt đời.” 10
Mạng xã hội Facebook hiện nay được xem là một phần của xã hội và được sử dụng
rộng rãi. Mang đến cho mọi người những lợi ích thú vị và tối đa hóa các chức năng
cho người sử dụng. Nhưng song với những tiện ích đó là nững tiêu cực khiến nhiều
người lo lắng như: “Fake news”, “Kích động chống phá nhà nước”.Nhưng ta không
thể trách lỗi là do Facebook vì cuối cũng nó cũng chỉ là công cụ giúp mọi người tự
do chia sẻ câu chuyện về cuộc sống cũng như kết nối mọi người trên toàn Thế giới
lại với nhau. Nhưng vì một số cá nhân vì lạm dụng sự tự do đó đã gây ra những
hành vi gây ảnh hưởng xấu đến bản thân, gia đình, bạn bè, lớn nhất chính là gây ra
cái nhìn tiêu cực cho bạn bè quốc tế về chính đất nước mình được sinh ra.
Vì vậy, mỗi cá nhân của sinh viên, học sinh cũng như toàn thể nhân dân cần phải tự
giác tìm hiểu các thông tin hữu ích trước và sau khi sử dụng mạng xã hội để tham
gia vào cộng đồng Facebook một cách tích cực và thoải mái nhất. Điều này sẽ giúp
cho, thứ nhất là cộng đồng Facebook trong nước sẽ được tiếp thu tốt nhất các kinh
nghiệm hữu ích nhằm đưa vào cuộc sống và khiến nó tốt hơn, thứ hai giúp cho bạn
bè quốc tế thấy được cái đẹp, cái sáng giá nhất của chúng ta khi tham gia với cộng
đồng quốc tế. Ngoài ra, các cá nhân cần nâng cao ý thức việc tác động tích cực trên
mạng xã hội Facebook và tố cáo hoặc báo cáo cho các cấp chính quyền kịp thời can
thiệp khi thấy các hành vi tác động tiêu cực, hoặc các thông tin sai sự thật, phản động.
V.TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.Đinh Hồng Phúc (2021) Tư duy biện luận - Cẩm mang thực hành, Nhà xuất bản Tài chính
2. Dương Thị Hoàng Oanh, Nguyễn Xuân Đạt (2019) Tư duy biện luận ứng dụng,
Nhà xuất bản Đại học Quốc gia TP.HCM
3.Alice G. Walton (2017). 6 Ways Social Media Affects Our Mental Health
medias-effects-on-our-mental-health/?sh=346220612e5a>,truy cập ngày 06/10/2023
4. Wikipedia (2023). Facebook , truy cập ngày 06/10/2023
5. Trang tài liệu (2023). Facebook là gì? Nguồn gốc và lịch sử ra đời của Facebook , truy cập ngày 06/10/2023
6. Báo thanh niên (2013). Đau xót vụ nữ sinh tự tử vì bị ghép ảnh trên facebook.
18523047.htm >, truy cập ngày 10/10/2023
7.An, Đ. L. H. (2013). Nghiên cứu về hành vi sử dụng Facebook của con người–
một thách thức mới cho Tâm lí học hiện đại. Tạp chí Khoa học, (49), 15.
song-sinh-vien-hien-nay-1270230.html> 11