Trang 1
CUNG VÀ DÂY CỦA MỘT CUNG
A. KIẾN THỨC
1. Dây và đường kính của đường tròn
+ Đoạn thẳng nối hai điểm tùy ý của một đường tròn gọi là một dây (hay dây cung) của đường
tròn
+ Mỗi dây đi qua tâm là một đường kính của đường tròn. Dễ thấy đường kính của đường tròn bán
kính
R
có độ dài bằng
2R
* Lưu ý: Trong một đường tròn, đường kính là dây cung lớn nhất.
2. Góc ở tâm, cung và số đo của một cung
* Góc ở tâm là góc có đỉnh trùng với tâm của đường tròn
+ Khi góc
AOB
không bẹt thì cung nằm trong góc
AOB
gọi là cung nhỏ.
Khi đó cung
AmB
còn có thể ký hiệu là cung
AB
. Cung còn lại
AnB
gọi là
cung lớn. Khi
bẹt thì mỗi cung
AB
gọi là nửa đường tròn.
+ Ta còn nói góc
AOB
chắn cung
AB
hay cung
AB
bị chắn bởi góc
AOB
.
+ Số đo của một cung được xác định như sau
- Số đo của nửa đường tròn bằng
180
- Số đo của cung nhỏ bằng số đo của góc ở tâm chắn cung đó
- Số đo của cung lớn bằng hiệu giữa
360
và số đo của cung nhỏ có chung
hai mút.
+ Số đo của cung
AB
được kí hiệu là sđ
AB
. Trên hình vẽ ta có:
sđ
==AmB AOB
; sđ
360
= −AnB
+ Cung có số đo
n
còn gọi là cung
n
. Cả đường tròn được coi là cung
360
. Đôi khi ta cũng coi
điểm là cung
n
+ Hai cung trên một đường tròn gọi là bằng nhau nếu chúng có cùng số đo.
* Nhận xét: Nếu
A
là một điểm thuộc cung
BAC
thì sđ
=BAC
sđ
+BA
sđ
AC
B. Các dạng toán
Dạng 1: So sánh hai đoạn thẳng
Bài 1: Cho tam giác nhọn
ABC
. Đường tròn tâm
O
đường kính
BC
cắt các cạnh
AB
và
AC
lần
lượt tại
M
và
N
. Chứng minh rằng
MN BC
Lời giải
Xét
()O
có
BC
là dây đường kính
Suy ra
BC
là dây lớn nhất của đường tròn
Suy ra
MN BC
.
Bài 2: Bạn Mai căng ba đoạn chỉ
AB
,
CD
,
FE
có độ dài lần lượt là
16cm
,
14cm
và
20cm
trên
một khung thêu hình tròn bán kính
10cm
. Trong ba dây trên, dây nào đi qua tâm của
đường tròn.
Lời giải
Trang 2
Do
AB EF
,
CD EF
,
2=EF R
nên trong 3 dãy trên, dây đi qua tâm của đường tròn là
dây
EF
Bài 3: Cho đường tròn
()O
có các dây
AB
,
CD
,
FE
. Cho biết
AB
và
CD
đi qua tâm
I
,
FE
không đi qua
I
. Hãy so sánh độ dài
AB
,
CD
,
FE
.
Lời giải
Ta có
AB
là đường kính,
CD
là đường kính,
FE
là dây cung
Nên
=AB CD EF
Bài 4: Trong hình vẽ, so sánh độ dài các đoạn thẳng
OC
,
PQ
với
AB
.
Lời giải
Trong đường tròn
()O
,
AB
là đường kính,
OC
là bán kính,
PQ
là dây cung không đi qua
O
Suy ra
2
=
AB
OC
và
PQ AB
Bài 5: Cho đường tròn đường kính
BC
. Chứng minh rằng với điểm
A
bất kì (khác
B
và
)C
nằm
trên đường tròn, ta đều có
2 + BC AB AC BC
.
Lời giải
Áp dụng BĐT hình học cho
ABC
ta luôn có
+BC AB AC
( )
1
Vì
BC
là đường kính của đường tròn nên
AB BC
Trang 3
2 + AC BC AB AC BC
( )
2
Từ
(1)
và
(2)
suy ra
2 + BC AB AC BC
.
Bài 6: Trong một trò chơi, hai bạn Thủy và Tiến cùng chạy trên một đường tròn tâm
O
có bán
kính
20m
. Có thời điểm nào dây
AB
nối vị trí của hai bạn đó có độ dài bằng
41m
không?
Vì sao?
Lời giải
Đường tròn tâm
O
có đường kính
2 20 40m=
Vì độ dài dây
AB
không vượt quá độ dài đường kính của đường tròn nên
40AB
Vậy không có thời điểm nào dây
AB
nối vị trí của hai bạn đó có độ dài bằng
41m
Bài 7: Tứ giác lồi
ABCD
có
90= = BAC BDC
. Chứng minh rằng bốn điểm
A
,
B
,
C
,
D
cùng
nằm trên một đường tròn và
AD BC
Lời giải
Gọi
O
là trung điểm của đoạn
BC
Tam giác
vuông tại
A
( )
90=BAC
nên đường trung tuyến
AO
bằng nửa cạnh huyền
Nghĩa là
2
= = =
BC
OA OB OC
Do đó điểm
A
nằm trên đường tròn
()O
đường kính
BC
.
Tương tự, bằng cách xét tam giác
BCD
ta cũng suy ra điểm
D
thuộc đường tròn
()O
.
Vậy
AD
là một dây (không qua tâm) của đường tròn
()O
.
Áp dụng địn lí trên ta có
AD BC
.
Bài 8: Cho đường tròn tâm
O
bán kính
5cm=R
, dây
8cm=AB
. Gọi
I
là điểm trên dây
AB
sao
cho
1cm=AI
. Kẻ dây
CD
qua điểm
I
và vuông góc với dây
AB
. Chứng minh rằng
=AB CD
Lời giải
Trang 4
Vẽ
⊥OH AB
,
⊥OK CD
. Suy ra
11
8 4cm
22
= = = =HA HB AB
Ta có
4 1 3cm= − = − =IH AH AI
Áp dụng định lí pythagore vào tam giác vuông
BOH
, ta có:
2 2 2 2 2
5 4 9= − = − =OH OB HB
3cm=OH
Suy ra tứ giác
OHIK
là hình vuông. Do đó
( )
3cm= = =OM OK AB CD
Bài 9: Trong các góc
,,AOB CID MON
ở hình sau, góc nào là góc ở tâm, góc nào không là góc ở
tâm.
Lời giải
Hia góc
AOB
và
MON
là góc ở tâm vì có đỉnh trùng với tâm đường tròn.
CID
không là góc ở tâm vì có đỉnh không trùng với tâm đường tròn.
Bài 10: Trong hình bên, hãy cho biết:
a) Cung
bị chắn bởi góc ở tâm nào?
b) Góc ở tâm
AOC
chắn cung nào?
Lời giải
a) Cung
bị chắn bởi góc ở tâm
AOB
.
b) Góc ở tâm
AOC
chắn cung
ABC
.
Bài 11: Cho tam giác
MNP
có ba đỉnh nằm trên đường tròn
()I
. Xác dịnh các góc ở tâm của
đường tròn.
Lời giải
Trang 5
Trong hình, đường tròn (I) có các góc ở tâm là:
MIN
,
NIP
,
PIM
Bài 12: Cho ba điểm
A
,
B
và
C
thuộc đường tròn
()O
như hình bên
a) Tìm các góc ở tâm có hai cạnh đi qua hai trong ba điểm
A
,
B
,
C
b) Tìm các cung có hai mút là hai trong ba điểm
A
,
B
,
C
.
Lời giải
a) Các góc ở tâm cần tìm là
AOB
,
BOC
và
COA
b) Các cung có hai mút
A
,
B
là
AB
và
ACB
+ Các cung có hai mút
A
,
C
là
AC
và
ABC
+ Các cung có hai mút
B
,
C
là
BAC
và
BaC
.
Dạng 2: Tính số đo góc ở tâm, số đo cung tròn.
Bài 1: Tính số đo góc ở tâm được tạo thành khi kim giờ quay
a) Từ
7
giờ đến
9
giờ.
b) Từ
9
giờ đến
12
giờ.
Lời giải
Cứ mỗi giờ, kim giờ quay được một góc là
360 :12 30 =
a) Từ
7
giờ đến
9
giờ, kim giờ quay được một góc
30 2 60 =
a) Từ
9
giờ đến
12
giờ, kim giờ quay được một góc
30 3 90 =
Bài 2: Trong hình vẽ sau, coi mỗi khung đồng hồ là một đường tròn, kim giừo, kin phút là các tia
số. Số đo góc ở tâm trong mỗi hình
a
,
b
,
c
,
d
là bao nhiêu?
Lời giải
a) Hình a): Góc ở tâm tạo bởi kim giừo và kim phút tạo thành góc có số đo
60
b) Hình b): Góc ở tâm tạo bởi kim giừo và kim phút tạo thành góc có số đo
90
c) Hình c): Góc ở tâm tạo bởi kim giừo và kim phút tạo thành góc có số đo
150
Trang 6
d) Hình d): Góc ở tâm tạo bởi kim giừo và kim phút tạo thành góc có số đo
180
Bài 3: Tính số đo các cung
AMB
và
AnB
trong hình vẽ bên.
Lời giải
Trong hình ta có
AnB
bị chắn bởi góc ở tâm
AOB
có số đo bằng
60
Suy ra sđ
60=AnB
và sđ
360 300= − AnB
.
Bài 4: Trong hình vẽ sau, coi mỗi vành đồng hồ là một đường tròn. Tìm số đo của cung nhỏ
AB
và cung lớn
CD
.
Lời giải
a) Vì số đo của cung cả đường tròn gấp sáu lần số đo cung nhỏ
AB
và cung cả đường tròn
có số đo
360
nên: sđ
1
360 60
6
= = AB
.
b) Vì số đo của cung cả đường tròn gấp bốn lần số đo cung nhỏ
CD
và cung cả đường tròn
có số đo
360
nên: sđ
1
360 90
4
= = CD
.
Vậy sđ
360 90 270= − = CnD
.
Bài 5: Trên cung
AB
có số đo
90
của đường tròn
( )
O
, lấy điểm
M
sao cho cung
AM
có số đo
15
. Tính số đo của cung
MB
.
Lời giải
Vì sđ
AM
sđ
BM
nên điểm
M
nằm giữa
A
và
B
.
Do đó sđ
=AB
sđ
+AM
sđ
BM
.
Suy ra sđ
=BM
sđ
sđ
AM
90 15 75= − =
.
Bài 6: Cho đường tròn
()O
có hia đường kính
AB
và
CD
vuông góc với nhau. Xác định số đo
cảu các cung
AB
,
AC
,
AD
.
Lời giải
Trang 7
+ Vì
AB
là đường kính của đường tròn
()O
nên cung
AM
là cung nửa đường tròn.
Do đó sđ
180=AB
+ Ta có
90=AOC
là góc ở tâm chắn cung
AC
Suy ra cung nhỏ
AC
có sđ
AC
90=
và cung lớn
AC
có sđ
90=AC
và cung lớn
AC
có
sđ
270=ADC
+ Ta có
90=AOD
là góc ở tâm chắn cung
AD
Suy ra cung nhỏ
AD
có sđ
AD
90=
và cung lớn
AD
có sđ
AD
360 90 270= − =
.
Bài 7: Xác định số đo cung
AB
trong hình ngôi sao năm cánh.
Lời giải
Các điểm
A
,
B
,
C
,
D
và
R
chia đường tròn thành
5
phần bằng nhau
Do đó
360
72
5
= = AOB
Ta có
72=AOB
là góc ở tâm chắn cung
AB
Suy ra cung nhỏ
AD
có sđ
72=AD
và cung lớn
AD
có sđ
AD
360 72 288= − =
Bài 8: Cho hình vuông
ABCD
. Gọi
O
là tâm đường tròn đi qua bốn điểm
A
,
B
,
C
,
D
.
a) Tính số đo góc ở tâm
AOB
,
BOC
c) Tính số đo cung nhỏ
AB
,
CD
.
Lời giải
a) Gọi
O
là giao điểm của
AC
và
BD
. Do
ABCD
là hình vuông nên
= = =OA OB OC OD
.
Vậy
O
là tâm đường tròn đi qua
A
,
B
,
C
,
D
ABCD
là hình vuông nên
⊥AC BD
. Vậy
90=AOB
;
90=BOC
Trang 8
b) Ta có
90=AOB
sđ
90=AB
l
90=COD
sđ
90=CD
.
Bài 9: Biểu đồ quạt tròn ở hình bên biểu diễn kết quả thống kê (tính theo tỉ số phần trăm) chọn
môn thể thao ưa thích nhất trong bốn môn: Cầu lông, bóng bàn, bóng chuyền, bóng đá của
300
học sinh khối
9
ở một trường
THCS
(mỗi học sinh chỉ được một môn thể thao khi
được hỏi ý kiến). Tìm số đo của các góc ở tâm,
AOB
,
COD
,
BOC
,
DOA
.
Lời giải
+ Do số học sinh chọn môn Cầu lông chiếm 25% số lượng học sinh nên số đo cung nhỏ
AB
bằng 25% số đo của cung cả đường tròn
Vì thế, sđ
25
360 90
100
= = AB
.
+ Do số học sinh chọn môn Bóng chuyền chiếm 20% số lượng học sinh nên số đo cung
nhỏ
AB
bằng 20% số đo của cung cả đường tròn
Vì thế, sđ
20
360 72
100
= = CD
.
Vì số đo của cung nhỏ
CD
bằng số đo của góc ở tâm
COD
chắn cung
72=COD
.
+ Do số học sinh chọn môn Bóng bàn chiếm 15% số lượng học sinh nên số đo cung nhỏ
AB
bằng 15% số đo của cung cả đường tròn
Vì thế, sđ
17
360 54
100
= = CB
.
Vì số đo của cung nhỏ
AB
bằng số đo của góc ở tâm
BOC
chắn cung
54=BOC
.
+ Do số học sinh chọn môn Bóng bàn chiếm 40% số lượng học sinh nên số đo cung nhỏ
AB
bằng 40% số đo của cung cả đường tròn
Vì thế, sđ
40
360 144
100
= = AD
.
Vì số đo của cung nhỏ
AD
bằng số đo của góc ở tâm
AOD
chắn cung
144=AOD
.
Bài 10: Tính số đo của các cung có các đầu mút là hai trong các điểm
A
,
B
,
C
trong hình bên,
biết rằng
ABC
là tam giác vuông cân tại đỉnh
A
.
Lời giải
Trang 9
+ Ta thấy
AB
và
AC
là các cung nhỏ bị chắn bởi các góc ở tâm thứ tự là
AOB
và
AOC
Do tam giác
vuông cân tại
A
nên đường trung tuyến
AO
cũng là đường cao, tức là
⊥AO BC
Do đó
90= = AOB AOC
, suy ra sđ
=AB
sđ
90=AC
+
ACB
là cung lớn có chung hai mút
A
,
B
với cung nhỏ
AB
nên:
sđ
360= −ACB
sđ
AB
360 90 270= − =
Tương tự, ta có sđ
360= −ABC
sđ
360 90 270= − = AC
Ngoài ra còn có hai nửa đường tròn có chung hai mút
A
và
B
, có số đo bằng
180
Bài 11: Cho
C
là điểm trên đường tròn
()O
. Đường trung trực của đoạn
OC
cắt
()O
tại
A
và
B
.
Tính số đo của các cung
ACB
và
ABC
.
Lời giải
Vì
AB
là trung trực của
OC
nên
=AO AC
,
=BO BC
. Mà
==OA OB R
Do đó
= = = =AO OB BC CA R
Hay
AOC
và
BOC
là hai tam giác đều.
Nên
60 120= = = AOC BOC AOB
Vậy sđ
120=ACB
Và sđ
360= −ABC
sđ
360 60 300= − = AC
.
Dạng 3: Tính độ dài của một dây. Tính khoảng cách từ tâm đến dây
Bài 1: Cho đường tròn
( )
;10O
. Lấy một điểm
A
tùy ý thuộc
()O
. Vẽ dây
MN
vuông góc với
OA
tại trung điểm của
OA
. Tính độ dài dây
MN
.
Lời giải
Gọi
I
là trung điểm của
OA
. Ta có
11
10 5
22
= = =OI OA
Áp dụng định lý pythagore vào tam giác vuông
IMO
, ta được:
2 2 2 2 2
10 5 75= − = − =IM OM OI
53=IM
Trang 10
Ta có
⊥MN OA
tại trung điểm
I
của
OA
, nên:
1
2
==IM IN MN
2 2 5 3 10 3 = = =MN IM
.
Bài 2: Cho đường tròn
( )
;OR
và dây
=MN R
. Hãy tính khoảng cách từ tâm
O
đến dây
MN
.
Lời giải
Vẽ
⊥OH MN
tại
H
thì
1
22
= = =
R
HM HN MN
Áp dụng định lý pythagore vào tam giác vuông
IMH
, ta được:
2
2
2 2 2 2
3
24

= − = − =


RR
OH OM MH R
2
33
42
==
RR
H
Vậy khoảng cách từ
O
đến dây
MN
là
3
2
R
.
BÀI TẬP VẬN DỤNG
Bài 1: Cho tam giác
có hai đường cao
BB
và
CC
. Gọi
O
là trung điểm của
BC
. So sánh
độ dài hai đoạn thẳng
BC
và

BC
.
Lời giải
Tam giác
có hai đường cao
BB
và
CC
nên
90

= = BC C BB C
Suy ra

= = =OB OC OB OC
(đường cao ứng với cạnh huyền).
Do đó bốn điểm
B
,
C
,
B
,
C
cùng nằm trên đường tròn tâm
O
bán kính
OB
Đường kính

BC
là dây cung nên độ dài

BC
nhỏ hơn độ dài
BC
.
Bài 2: Cho tứ giác
ABCD
có
90= = BD
. Chứng minh bốn điểm
A
,
B
,
C
,
D
cùng nằm trên
một đường tròn. So sánh độ dài
AC
và
BD
.
Lời giải
Trang 11
Tứ giác
ABCD
có
90= = BD
nên
= = =OA OB OC OD
(đường cao ứng với cạnh huyền)
Suy ra bốn điểm
A
,
B
,
C
,
D
cùng nằm trên một đường tròn tâm
O
, đường kính
AC
.
AC
là đường kính,
BD
là không đi qua điểm
O
. Suy ra
AC BD
Bài 3: Cho nửa đường tròn đường kính
AB
và một điểm
M
tùy ý thuộc nửa đường tròn đó.
Chứng minh rằng khoảng cách từ
M
đến
AB
không lớn hơn
2
AB
Lời giải
Kẻ dây
MN
và đường kính
FE
như hình vẽ.
Gọi
H
là hình chiếu của
M
trên
AB
Ta luôn có
MN EF
nên
22
MN EF
EO MH
. Hay khoảng cách từ
M
đến
AB
không
lớn hơn
2
AB
.
Bài 4: Quan sát hình bên, hãy cho biết
6
góc ở tâm có hai cạnh lần lượt chưua hai điểm trong
bốn điểm
A
,
B
,
C
,
D
.
Lời giải
6 góc ở tâm là:
AOB
,
AOD
,
AOC
,
DOC
,
BOC
,
BOD
.
Bài 5: Trên một chiếc đồng hồ có các vạch chia như hình bên. Hỏi cứ sau mỗi khoảng thười gian
36
phút:
a) Đầu kim phút vạch nên một cung có số đo bằng bao nhiêu độ?
b) Đầu kim giờ vạch nên một cung có số đo bằng bao nhiêu độ?
Lời giải
Trang 12
Sau mỗi khoảng
60
phút thì kim phút quay được 1 vòng tròn là
360
và kim giờ sẽ quay
được
1
12
vòng tròn là
1
360 30
12
Ta có
36
phút chiếm
36
100% 60%
60
=
trong tổng số 60 phút.
a) Như vậy cứ 36 phút thì kim phút sẽ vạch được
60% 360 216 =
b) Như vậy cứ 36 phút thì kim phút sẽ vạch được
60% 30 18 =
Bài 6: Kim giừo và kim phút của đồng hồ tạo thành một góc ở tâm có số đo là bao nhiêu vào
những thời điểm sau?
a)
2
giờ
b)
8
giờ
c)
21
giờ
Lời giải
a) Vào lúc 2 giờ thì kim giừo và kim phút tạo thành góc ở tâm có số đo là
60
b) Vào lúc 8 giờ thì kim giừo và kim phút tạo thành góc ở tâm có số đo là
120
c) Vào lúc 21 giờ thì kim giừo và kim phút tạo thành góc ở tâm có số đo là
30
Bài 7: Biểu đồ hình quạt tròn ở hình bên mô tả các thành phần của một chai nước ép hoa quả
(tính theo tỉ số phần trăm). Hãy cho biết các cung tương tứng với phần biểu diễn thành
phần việt quất, táo, mật ong lần lượt có số đo là bao nhiêu độ.
Lời giải
Trang 13
a) Do thành phần Táo quất chiếm 30% nên số đo cung nhỏ
AB
bằng 30% số đo của cung
cả đường tròn
Vì thế, sđ
30
360 108
100
= = AB
b) Do thành phần Táo quất chiếm 10% nên số đo cung nhỏ
BC
bằng 10% số đo của cung
cả đường tròn
Vì thế, sđ
10
360 36
100
= = AB
c) Số đo cung
BC
là sđ
=BC
sđ
+AB
sđ
108 36 144= + = BC
Suy ra số đo cung tròn của phần Việt quất là
360−
sđ
360 144 216= = BC
Bài 8: Cho đường tròn
( )
;OR
và dây
=AB R
. Tính số đo góc
AOB
.
Lời giải
Ta có
===OA OB AB R
nên tam giác
AOB
đều.
Khi đó
60=AOB
Bài 9: Cho tam giác đều
ABC
. Vẽ đường tròn đường kính
BC
cắt cạnh
AB
và
AC
tại
D
và
E
.
Chứng minh rằng
==BD DE EC
Lời giải
Trang 14
Tam giác
BOD
có
=OB OC
,
60=OBD
nên tam giác
BOD
đều. Suy ra
60=BOD
Tương tự ta có
COD
đều nên
60=COE
Từ đó, suy ra
60=DOE
Do đó
60= = = BOD DOE EOC
.
Vậy
==BD DE EC
.
Bài 10: Xác định số đo các cung
AB
,
BC
,
CA
trong hình vẽ sau.
Lời giải
+ sđ
135= = AC AOC
+
180 180 60 60 60= − − = − − = AOB BAO ABO
(do
ABO
cân tại
O
)
Suy ra sđ
60= = AB AOB
+ sđ
360= −BC
sđ
−AB
sđ
AC
360 135 60 165= − − =
Bài 11: Cho dây
AB
của
( )
;OR
. Tính số đo các cung nhỏ và cung lớn
AB
trong các trường hợp
sau
a)
=AB R
b)
2=AB R
c)
3=AB R
Lời giải
a)
60
;
300
b)
90
;
270
c)
120
;
240
.
Bài 12: Cho đường tròn
( )
3 ;5cm=AB R O
và
AB
là một dây bất kì của đường tròn đó. Biết
6cm=AB
a) Tính khoảng cách từ
O
đến đường thẳng
AB
.
b) Tính
tan
nếu góc ở tâm chắn cung
AB
bằng
2
.
Trang 15
Lời giải
Kẻ
OH
vuông góc
AB
tại
H
Vì
OH
là đường kính vuông góc dây cung
AB
, nên
H
là trung điểm của
AB
Suy ra
3=AH
Áp dụng định lí Pythagore cho tam giác
AOH
ta có:
2 2 2 2 2
5 3 16= − = − =OH AO AH
Hay khoảng cách
OH
của tâm
O
đến đường thẳng
AB
là
4cm
Góc ở tâm chắn cung
AB
là góc
AOB
. Hay
2
=AOB
Lại có
2=AOB AOH
, nên
=AOH
.
Xét tam giác
AOH
có
3
tan
4
==
AH
AOH
OH
Bài 13: Tâm
O
của một đường tròn cách dây
AB
của nó một khoảng
3cm
. Tính khoảng cách
của đường tròn
()O
biết rằng cung nhỏ
AB
có số đo bằng
100
(làm tròn kết quả đến
phần mười).
Lời giải
Kẻ
OH
vuông góc với
AB
tại
H
, khi đó
H
là trung điểm của
AB
hay
3
22
==
AB
AH
Vì cung nhỏ
100=AB
nên
100=AOB
hay
50=AOH
Ta có
3
2cm
2sin50
sin
= = =
AH
AO
AOH
.
Bài 14: Dây cung
AB
chia đường tròn
()O
thành hai cung. Cung lớn có số đo bằng ba lần cung
nhỏ.
a) Tính số đo mỗi cung
b) Chứng minnh khoảng cách
OH
từ tâm
O
đến dây cung
AB
có độ dài bằng
2
AB
.
Lời giải
Trang 16
a) Ta có sđ
+
nho
AB
sđ
360=
lon
AB
, mà sđ
3=
lon
AB
sđ
nho
AB
.
Suy ra sđ
90=
nho
AB
; sđ
270=
lon
AB
b) Ta có
=sđ
90=
nho
AB
, mà
==OA OB R
Suy ra tam giác
OAB
vuông cân tại
O
Mặt khác
⊥=OH AB H
Suy ra
OHA
vuông cân tại
H
.
Suy ra
2
==
AB
OH HA
.
Bài 15: Cho đường tròn
( )
;OR
và một dây cung
AB
sao cho số đo cung lớn
AB
gấp đôi số đo
cung nhỏ
AB
. Tính độ dài dây
AB
.
Lời giải
sđ
+
lon
AB
sđ
360=
nho
AB
, sđ
2=
lon
AB
sđ
nho
AB
nên:
sđ
120=
nho
AB
. Suy ra
120=AOB
Vẽ
⊥OH AB
, ta có
60= = AOH HOB
và
1
2
==AH HB AB
Tam giác
AOH
có
90=AHO
,
60=AOH
nên
11
22
==OH AO R
Áp dụng định lí pythagore ta có:
2
2 2 2
33
42
= − = =
RR
AH AO OH AH
Vậy
2=AB
;
3=AH R
.

Preview text:

CUNG VÀ DÂY CỦA MỘT CUNG A. KIẾN THỨC
1. Dây và đường kính của đường tròn

+ Đoạn thẳng nối hai điểm tùy ý của một đường tròn gọi là một dây (hay dây cung) của đường tròn
+ Mỗi dây đi qua tâm là một đường kính của đường tròn. Dễ thấy đường kính của đường tròn bán
kính R có độ dài bằng 2R
* Lưu ý: Trong một đường tròn, đường kính là dây cung lớn nhất.
2. Góc ở tâm, cung và số đo của một cung
* Góc ở tâm là góc có đỉnh trùng với tâm của đường tròn
+ Khi góc AOB không bẹt thì cung nằm trong góc AOB gọi là cung nhỏ.
Khi đó cung AmB còn có thể ký hiệu là cung AB . Cung còn lại AnB gọi là
cung lớn. Khi AOB bẹt thì mỗi cung AB gọi là nửa đường tròn.
+ Ta còn nói góc AOB chắn cung AB hay cung AB bị chắn bởi góc AOB .
+ Số đo của một cung được xác định như sau
- Số đo của nửa đường tròn bằng 180
- Số đo của cung nhỏ bằng số đo của góc ở tâm chắn cung đó
- Số đo của cung lớn bằng hiệu giữa 360 và số đo của cung nhỏ có chung hai mút.
+ Số đo của cung AB được kí hiệu là sđ AB . Trên hình vẽ ta có:
sđ AmB = AOB =  ; sđ AnB = 360 −
+ Cung có số đo n còn gọi là cung n. Cả đường tròn được coi là cung 360 . Đôi khi ta cũng coi điểm là cung n
+ Hai cung trên một đường tròn gọi là bằng nhau nếu chúng có cùng số đo.
* Nhận xét: Nếu A là một điểm thuộc cung BAC thì sđ BAC = sđ BA + sđ AC B. Các dạng toán
Dạng 1: So sánh hai đoạn thẳng
Bài 1: Cho tam giác nhọn ABC . Đường tròn tâm O đường kính BC cắt các cạnh AB và AC lần
lượt tại M và N . Chứng minh rằng MN BC Lời giải
Xét (O) có BC là dây đường kính
Suy ra BC là dây lớn nhất của đường tròn
Suy ra MN BC .
Bài 2: Bạn Mai căng ba đoạn chỉ AB , CD , FE có độ dài lần lượt là 16cm , 14cm và 20cm trên
một khung thêu hình tròn bán kính 10cm . Trong ba dây trên, dây nào đi qua tâm của đường tròn. Lời giải Trang 1
Do AB EF , CD EF , EF = 2R nên trong 3 dãy trên, dây đi qua tâm của đường tròn là dây EF
Bài 3: Cho đường tròn (O) có các dây AB , CD , FE . Cho biết AB và CD đi qua tâm I , FE
không đi qua I . Hãy so sánh độ dài AB , CD , FE . Lời giải
Ta có AB là đường kính, CD là đường kính, FE là dây cung
Nên AB = CD EF
Bài 4: Trong hình vẽ, so sánh độ dài các đoạn thẳng OC , PQ với AB . Lời giải
Trong đường tròn (O) , AB là đường kính, OC là bán kính, PQ là dây cung không đi qua O Suy ra = AB OC và PQ AB 2
Bài 5: Cho đường tròn đường kính BC . Chứng minh rằng với điểm A bất kì (khác B và C) nằm
trên đường tròn, ta đều có BC AB + AC  2BC . Lời giải
Áp dụng BĐT hình học cho ABC ta luôn có BC AB + AC ( ) 1
Vì BC là đường kính của đường tròn nên AB BC Trang 2
AC BC AB + AC  2BC (2)
Từ (1) và (2) suy ra BC AB + AC  2BC .
Bài 6: Trong một trò chơi, hai bạn Thủy và Tiến cùng chạy trên một đường tròn tâm O có bán
kính 20m . Có thời điểm nào dây AB nối vị trí của hai bạn đó có độ dài bằng 41m không? Vì sao? Lời giải
Đường tròn tâm O có đường kính 2 20 = 40m
Vì độ dài dây AB không vượt quá độ dài đường kính của đường tròn nên AB  40
Vậy không có thời điểm nào dây AB nối vị trí của hai bạn đó có độ dài bằng 41m
Bài 7: Tứ giác lồi ABCD có BAC = BDC = 90 . Chứng minh rằng bốn điểm A , B , C , D cùng
nằm trên một đường tròn và AD BC Lời giải
Gọi O là trung điểm của đoạn BC
Tam giác ABC vuông tại A (BAC = 90) nên đường trung tuyến AO bằng nửa cạnh huyền Nghĩa là = = = BC OA OB OC 2
Do đó điểm A nằm trên đường tròn (O) đường kính BC .
Tương tự, bằng cách xét tam giác BCD ta cũng suy ra điểm D thuộc đường tròn (O) .
Vậy AD là một dây (không qua tâm) của đường tròn (O) .
Áp dụng địn lí trên ta có AD BC .
Bài 8: Cho đường tròn tâm O bán kính R = 5cm , dây AB = 8cm . Gọi I là điểm trên dây AB sao
cho AI = 1cm . Kẻ dây CD qua điểm I và vuông góc với dây AB . Chứng minh rằng AB = CD Lời giải Trang 3
Vẽ OH ⊥ AB , OK ⊥ CD . Suy ra 1 1
HA = HB = AB = 8 = 4cm 2 2
Ta có IH = AH − AI = 4 −1 = 3cm
Áp dụng định lí pythagore vào tam giác vuông BOH , ta có: 2 2 2 2 2
OH = OB − HB = 5 − 4 = 9  OH = 3cm
Suy ra tứ giác OHIK là hình vuông. Do đó OM = OK (= 3cm)  AB = CD
Bài 9: Trong các góc AOB,CID, MON ở hình sau, góc nào là góc ở tâm, góc nào không là góc ở tâm. Lời giải
Hia góc AOB và MON là góc ở tâm vì có đỉnh trùng với tâm đường tròn.
CID không là góc ở tâm vì có đỉnh không trùng với tâm đường tròn.
Bài 10: Trong hình bên, hãy cho biết:
a) Cung AmB bị chắn bởi góc ở tâm nào?
b) Góc ở tâm AOC chắn cung nào? Lời giải
a) Cung AmB bị chắn bởi góc ở tâm AOB .
b) Góc ở tâm AOC chắn cung ABC .
Bài 11: Cho tam giác MNP có ba đỉnh nằm trên đường tròn (I ) . Xác dịnh các góc ở tâm của đường tròn. Lời giải Trang 4
Trong hình, đường tròn (I) có các góc ở tâm là:
MIN , NIP , PIM
Bài 12: Cho ba điểm A , B và C thuộc đường tròn (O) như hình bên
a) Tìm các góc ở tâm có hai cạnh đi qua hai trong ba điểm A , B , C
b) Tìm các cung có hai mút là hai trong ba điểm A , B , C . Lời giải
a) Các góc ở tâm cần tìm là AOB , BOC và COA
b) Các cung có hai mút A , B là AB và ACB
+ Các cung có hai mút A , C là AC và ABC
+ Các cung có hai mút B , C là BAC và BaC .
Dạng 2: Tính số đo góc ở tâm, số đo cung tròn.
Bài 1: Tính số đo góc ở tâm được tạo thành khi kim giờ quay
a) Từ 7 giờ đến 9 giờ.
b) Từ 9 giờ đến 12 giờ. Lời giải
Cứ mỗi giờ, kim giờ quay được một góc là 360 :12 = 30
a) Từ 7 giờ đến 9 giờ, kim giờ quay được một góc 30 2 = 60
a) Từ 9 giờ đến 12 giờ, kim giờ quay được một góc 303 = 90
Bài 2: Trong hình vẽ sau, coi mỗi khung đồng hồ là một đường tròn, kim giừo, kin phút là các tia
số. Số đo góc ở tâm trong mỗi hình a , b , c , d là bao nhiêu? Lời giải
a) Hình a): Góc ở tâm tạo bởi kim giừo và kim phút tạo thành góc có số đo 60
b) Hình b): Góc ở tâm tạo bởi kim giừo và kim phút tạo thành góc có số đo 90
c) Hình c): Góc ở tâm tạo bởi kim giừo và kim phút tạo thành góc có số đo 150 Trang 5
d) Hình d): Góc ở tâm tạo bởi kim giừo và kim phút tạo thành góc có số đo 180
Bài 3: Tính số đo các cung AMB và AnB trong hình vẽ bên. Lời giải
Trong hình ta có AnB bị chắn bởi góc ở tâm AOB có số đo bằng 60
Suy ra sđ AnB = 60 và sđ AnB = 360 − 300 .
Bài 4: Trong hình vẽ sau, coi mỗi vành đồng hồ là một đường tròn. Tìm số đo của cung nhỏ AB và cung lớn CD . Lời giải
a) Vì số đo của cung cả đường tròn gấp sáu lần số đo cung nhỏ AB và cung cả đường tròn có số đo 360 nên: sđ 1
AB = 360 = 60 . 6
b) Vì số đo của cung cả đường tròn gấp bốn lần số đo cung nhỏ CD và cung cả đường tròn có số đo 360 nên: sđ 1
CD = 360 = 90 . 4
Vậy sđ CnD = 360 − 90 = 270 .
Bài 5: Trên cung AB có số đo 90 của đường tròn (O), lấy điểm M sao cho cung AM có số đo
15 . Tính số đo của cung MB . Lời giải
Vì sđ AM  sđ BM nên điểm M nằm giữa A và B .
Do đó sđ AB = sđ AM + sđ BM .
Suy ra sđ BM = sđ AB − sđ AM = 90 −15 = 75 .
Bài 6: Cho đường tròn (O) có hia đường kính AB và CD vuông góc với nhau. Xác định số đo
cảu các cung AB , AC , AD . Lời giải Trang 6
+ Vì AB là đường kính của đường tròn (O) nên cung AM là cung nửa đường tròn.
Do đó sđ AB = 180
+ Ta có AOC = 90 là góc ở tâm chắn cung AC
Suy ra cung nhỏ AC có sđ AC = 90 và cung lớn AC có sđ AC = 90 và cung lớn AC có sđ ADC = 270
+ Ta có AOD = 90 là góc ở tâm chắn cung AD
Suy ra cung nhỏ AD có sđ AD = 90 và cung lớn AD có sđ AD = 360 − 90 = 270 .
Bài 7: Xác định số đo cung AB trong hình ngôi sao năm cánh. Lời giải
Các điểm A , B , C , D và R chia đường tròn thành 5 phần bằng nhau  Do đó 360 AOB = = 72 5
Ta có AOB = 72 là góc ở tâm chắn cung AB
Suy ra cung nhỏ AD có sđ AD = 72 và cung lớn AD có sđ AD = 360 − 72 = 288
Bài 8: Cho hình vuông ABCD . Gọi O là tâm đường tròn đi qua bốn điểm A , B , C , D .
a) Tính số đo góc ở tâm AOB , BOC
c) Tính số đo cung nhỏ AB , CD . Lời giải
a) Gọi O là giao điểm của AC và BD . Do ABCD là hình vuông nên OA = OB = OC = OD .
Vậy O là tâm đường tròn đi qua A , B , C , D
ABCD là hình vuông nên AC ⊥ BD . Vậy AOB = 90 ; BOC = 90 Trang 7
b) Ta có AOB = 90 sđ AB = 90 l COD = 90 sđCD = 90 .
Bài 9: Biểu đồ quạt tròn ở hình bên biểu diễn kết quả thống kê (tính theo tỉ số phần trăm) chọn
môn thể thao ưa thích nhất trong bốn môn: Cầu lông, bóng bàn, bóng chuyền, bóng đá của
300 học sinh khối 9 ở một trường THCS (mỗi học sinh chỉ được một môn thể thao khi
được hỏi ý kiến). Tìm số đo của các góc ở tâm, AOB , COD , BOC , DOA. Lời giải
+ Do số học sinh chọn môn Cầu lông chiếm 25% số lượng học sinh nên số đo cung nhỏ
AB bằng 25% số đo của cung cả đường tròn Vì thế, sđ 25 AB = 360 = 90 . 100
+ Do số học sinh chọn môn Bóng chuyền chiếm 20% số lượng học sinh nên số đo cung
nhỏ AB bằng 20% số đo của cung cả đường tròn Vì thế, sđ 20 CD = 360 = 72 . 100
Vì số đo của cung nhỏ CD bằng số đo của góc ở tâm COD chắn cung COD = 72 .
+ Do số học sinh chọn môn Bóng bàn chiếm 15% số lượng học sinh nên số đo cung nhỏ
AB bằng 15% số đo của cung cả đường tròn Vì thế, sđ 17 CB = 360 = 54. 100
Vì số đo của cung nhỏ AB bằng số đo của góc ở tâm BOC chắn cung BOC = 54 .
+ Do số học sinh chọn môn Bóng bàn chiếm 40% số lượng học sinh nên số đo cung nhỏ
AB bằng 40% số đo của cung cả đường tròn Vì thế, sđ 40 AD = 360 =144 . 100
Vì số đo của cung nhỏ AD bằng số đo của góc ở tâm AOD chắn cung AOD = 144 .
Bài 10: Tính số đo của các cung có các đầu mút là hai trong các điểm A , B , C trong hình bên,
biết rằng ABC là tam giác vuông cân tại đỉnh A . Lời giải Trang 8
+ Ta thấy AB và AC là các cung nhỏ bị chắn bởi các góc ở tâm thứ tự là AOB và AOC
Do tam giác ABC vuông cân tại A nên đường trung tuyến AO cũng là đường cao, tức là AO ⊥ BC
Do đó AOB = AOC = 90 , suy ra sđ AB = sđ AC = 90
+ ACB là cung lớn có chung hai mút A , B với cung nhỏ AB nên:
sđ ACB = 360 − sđ AB = 360 − 90 = 270
Tương tự, ta có sđ ABC = 360 − sđ AC = 360 − 90 = 270
Ngoài ra còn có hai nửa đường tròn có chung hai mút A và B , có số đo bằng 180
Bài 11: Cho C là điểm trên đường tròn (O) . Đường trung trực của đoạn OC cắt (O) tại A và B .
Tính số đo của các cung ACB và ABC . Lời giải
Vì AB là trung trực của OC nên AO = AC , BO = BC . Mà OA = OB = R
Do đó AO = OB = BC = CA = R
Hay AOC và BOC là hai tam giác đều.
Nên AOC = BOC = 60  AOB = 120 Vậy sđ ACB = 120
Và sđ ABC = 360 − sđ AC = 360 − 60 = 300 .
Dạng 3: Tính độ dài của một dây. Tính khoảng cách từ tâm đến dây
Bài 1: Cho đường tròn (O;10). Lấy một điểm A tùy ý thuộc (O) . Vẽ dây MN vuông góc với OA
tại trung điểm của OA . Tính độ dài dây MN . Lời giải
Gọi I là trung điểm của OA . Ta có 1 1
OI = OA = 10 = 5 2 2
Áp dụng định lý pythagore vào tam giác vuông IMO , ta được: 2 2 2 2 2
IM = OM − OI = 10 − 5 = 75  IM = 5 3 Trang 9
Ta có MN ⊥ OA tại trung điểm I của OA , nên: 1
IM = IN = MN MN = 2IM = 25 3 = 10 3 . 2
Bài 2: Cho đường tròn (O; R) và dây MN = R . Hãy tính khoảng cách từ tâm O đến dây MN . Lời giải
Vẽ OH ⊥ MN tại H thì 1 = = = R HM HN MN 2 2
Áp dụng định lý pythagore vào tam giác vuông IMH , ta được: 2 2  R  3R 2 2 2 2
OH = OM − MH = R − =    2  4 2 3R R 3 H = = 4 2 Vậy khoảng cách từ R
O đến dây MN là 3 . 2
BÀI TẬP VẬN DỤNG
Bài 1: Cho tam giác ABC có hai đường cao BB và CC . Gọi O là trung điểm của BC . So sánh
độ dài hai đoạn thẳng BC và BC. Lời giải
Tam giác ABC có hai đường cao BB và CC nên BCC = BBC = 90
Suy ra OB = OC = OB = OC (đường cao ứng với cạnh huyền).
Do đó bốn điểm B , C , B, C cùng nằm trên đường tròn tâm O bán kính OB
Đường kính BC là dây cung nên độ dài BC nhỏ hơn độ dài BC .
Bài 2: Cho tứ giác ABCD có B = D = 90. Chứng minh bốn điểm A , B , C , D cùng nằm trên
một đường tròn. So sánh độ dài AC và BD . Lời giải Trang 10
Tứ giác ABCD có B = D = 90 nên OA = OB = OC = OD (đường cao ứng với cạnh huyền)
Suy ra bốn điểm A , B , C , D cùng nằm trên một đường tròn tâm O , đường kính AC .
AC là đường kính, BD là không đi qua điểm O . Suy ra AC BD
Bài 3: Cho nửa đường tròn đường kính AB và một điểm M tùy ý thuộc nửa đường tròn đó.
Chứng minh rằng khoảng cách từ AB
M đến AB không lớn hơn 2 Lời giải
Kẻ dây MN và đường kính FE như hình vẽ.
Gọi H là hình chiếu của M trên AB Ta luôn có MN EF MN EF nên 
EO MH . Hay khoảng cách từ M đến AB không 2 2 lớn hơn AB . 2
Bài 4: Quan sát hình bên, hãy cho biết 6 góc ở tâm có hai cạnh lần lượt chưua hai điểm trong
bốn điểm A , B , C , D . Lời giải
6 góc ở tâm là: AOB , AOD , AOC , DOC , BOC , BOD .
Bài 5: Trên một chiếc đồng hồ có các vạch chia như hình bên. Hỏi cứ sau mỗi khoảng thười gian 36 phút:
a) Đầu kim phút vạch nên một cung có số đo bằng bao nhiêu độ?
b) Đầu kim giờ vạch nên một cung có số đo bằng bao nhiêu độ? Lời giải Trang 11
Sau mỗi khoảng 60 phút thì kim phút quay được 1 vòng tròn là 360 và kim giờ sẽ quay
được 1 vòng tròn là 1 360 3  0 12 12
Ta có 36 phút chiếm 36 100% = 60% trong tổng số 60 phút. 60
a) Như vậy cứ 36 phút thì kim phút sẽ vạch được 60% 360 = 216
b) Như vậy cứ 36 phút thì kim phút sẽ vạch được 60% 30 = 18
Bài 6: Kim giừo và kim phút của đồng hồ tạo thành một góc ở tâm có số đo là bao nhiêu vào những thời điểm sau? a) 2 giờ b) 8 giờ c) 21 giờ Lời giải
a) Vào lúc 2 giờ thì kim giừo và kim phút tạo thành góc ở tâm có số đo là 60
b) Vào lúc 8 giờ thì kim giừo và kim phút tạo thành góc ở tâm có số đo là 120
c) Vào lúc 21 giờ thì kim giừo và kim phút tạo thành góc ở tâm có số đo là 30
Bài 7: Biểu đồ hình quạt tròn ở hình bên mô tả các thành phần của một chai nước ép hoa quả
(tính theo tỉ số phần trăm). Hãy cho biết các cung tương tứng với phần biểu diễn thành
phần việt quất, táo, mật ong lần lượt có số đo là bao nhiêu độ. Lời giải Trang 12
a) Do thành phần Táo quất chiếm 30% nên số đo cung nhỏ AB bằng 30% số đo của cung cả đường tròn 30 Vì thế, sđ AB = 360 =108 100
b) Do thành phần Táo quất chiếm 10% nên số đo cung nhỏ BC bằng 10% số đo của cung cả đường tròn 10 Vì thế, sđ AB = 360 = 36 100
c) Số đo cung BC là sđ BC = sđ AB + sđ BC = 108 + 36 = 144
Suy ra số đo cung tròn của phần Việt quất là 360 − sđ BC = 360 144   = 216
Bài 8: Cho đường tròn (O; R) và dây AB = R . Tính số đo góc AOB . Lời giải
Ta có OA = OB = AB = R nên tam giác AOB đều. Khi đó AOB = 60
Bài 9: Cho tam giác đều ABC . Vẽ đường tròn đường kính BC cắt cạnh AB và AC tại D và E .
Chứng minh rằng BD = DE = EC Lời giải Trang 13
Tam giác BOD có OB = OC , OBD = 60 nên tam giác BOD đều. Suy ra BOD = 60
Tương tự ta có COD đều nên COE = 60
Từ đó, suy ra DOE = 60
Do đó BOD = DOE = EOC = 60.
Vậy BD = DE = EC .
Bài 10: Xác định số đo các cung AB , BC , CA trong hình vẽ sau. Lời giải
+ sđ AC = AOC = 135
+ AOB = 180 − BAO − ABO = 180 − 60 − 60 = 60 (do ABO cân tại O )
Suy ra sđ AB = AOB = 60
+ sđ BC = 360 − sđ AB − sđ AC = 360 −135 − 60 = 165
Bài 11: Cho dây AB của (O; R) . Tính số đo các cung nhỏ và cung lớn AB trong các trường hợp sau a) AB = R b) AB = R 2 c) AB = R 3 Lời giải a) 60 ; 300 b) 90 ; 270 c) 120 ; 240 .
Bài 12: Cho đường tròn AB = R 3 ( ;
O 5cm) và AB là một dây bất kì của đường tròn đó. Biết AB = 6cm
a) Tính khoảng cách từ O đến đường thẳng AB .
b) Tính tan nếu góc ở tâm chắn cung AB bằng 2 . Trang 14 Lời giải
Kẻ OH vuông góc AB tại H
Vì OH là đường kính vuông góc dây cung AB , nên H là trung điểm của AB Suy ra AH = 3
Áp dụng định lí Pythagore cho tam giác AOH ta có: 2 2 2 2 2
OH = AO − AH = 5 − 3 = 16
Hay khoảng cách OH của tâm O đến đường thẳng AB là 4cm
Góc ở tâm chắn cung AB là góc AOB . Hay AOB = 2
Lại có AOB = 2AOH , nên AOH =  . Xét tam giác AH AOH có 3 tan AOH = = OH 4
Bài 13: Tâm O của một đường tròn cách dây AB của nó một khoảng 3cm . Tính khoảng cách
của đường tròn (O) biết rằng cung nhỏ AB có số đo bằng 100 (làm tròn kết quả đến phần mười). Lời giải Kẻ AB
OH vuông góc với AB tại H , khi đó H là trung điểm của AB hay 3 AH = = 2 2
Vì cung nhỏ AB = 100 nên AOB = 100 hay AOH = 50 AH 3 Ta có AO = = = 2cm . sin AOH 2sin 50
Bài 14: Dây cung AB chia đường tròn (O) thành hai cung. Cung lớn có số đo bằng ba lần cung nhỏ. a) Tính số đo mỗi cung
b) Chứng minnh khoảng cách AB
OH từ tâm O đến dây cung AB có độ dài bằng . 2 Lời giải Trang 15
a) Ta có sđ ABnho + sđ ABlon = 360, mà sđ ABlon = 3sđ ABnho .
Suy ra sđ ABnho = 90 ; sđ ABlon = 270
b) Ta có AOB =sđ ABnho = 90 , mà OA = OB = R
Suy ra tam giác OAB vuông cân tại O
Mặt khác OH ⊥ AB = H
Suy ra OHA vuông cân tại H . Suy ra = = AB OH HA . 2
Bài 15: Cho đường tròn (O; R) và một dây cung AB sao cho số đo cung lớn AB gấp đôi số đo
cung nhỏ AB . Tính độ dài dây AB . Lời giải
sđ ABlon + sđ ABnho = 360 , sđ ABlon = 2 sđ ABnho nên:
sđ ABnho = 120 . Suy ra AOB = 120
Vẽ OH ⊥ AB , ta có AOH = HOB = 60 và 1
AH = HB = AB 2
Tam giác AOH có AHO = 90 , AOH = 60 nên 1 1
OH = AO = R 2 2
Áp dụng định lí pythagore ta có: 2 3R R 3 2 2 2
AH = AO − OH =  AH = 4 2
Vậy AB = 2 ; AH = R 3 . Trang 16