Cạnh tranh độc quyền và Độc quyền tập đoàn: Đặc điểm và Quyết định sản xuất môn Kinh tế vi mô | Trường Đại học Kinh Tế Quốc Dân

Cạnh tranh độc quyền 1. Đặc điểm
- Có nhiều người mua, nhiều người bán
- Sản phẩm không đồng nhất, có thể thay thế
- Dễ dàng trong gia nhập và rút lui khỏi thị trường
- Cạnh tranh phi giá chủ yếu qua quảng cáo
2. Đặc điểm đường cầu của hãng cạnh tranh độc quyền
- Hãng cạnh tranh độc quyền có đường cầu dốc xuống do sự khác biệt của
hàng hóa. Hãng có thể đặt giá cho hàng hóa của mình
- Các sản phẩm không hoàn toàn khác nhau nên sự cạnh tranh giữa các hãng
làm giảm sức mạnh độc quyền -> đường cầu của hãng CTDQ thoải hơn (co giãn hơn) của hãng DQ.
3. Quyết định sản xuất của hãng cạnh tranh độc quyền * Trong ngắn hạn: QSR ¿:MR =MC Giá bán: P = P(Q*SR)
Lợi nhuận: π = TR (Q*) – TC (Q*) π = Q* (P*– ATC*)
- So với hãng độc quyền, hãng cạnh tranh độc quyền sản xuất nhiều hơn và ấn định
giá thấp hơn. Do vậy, hãng CTDQ vẫn có 1 chút sức mạnh độc quyền và gây ra
phần mất không cho xã hội. * Trong dài hạn:
- Trong dài hạn, vì rào cản gia nhập thấp và có sự tồn tại của lợi nhuận dương
trong ngắn hạn nên nhiều hãng mới xâm nhập vào thị trường làm cho cầu về sản
phẩm của một hãng cạnh tranh độc quyền giảm xuống. Đường cầu D dịch chuyển
xuống dần cho đến khi lợi nhuận bằng không hay
tiếp xúc với ATC vì khi lợi DLR
nhuận bằng không thì sẽ không còn động lực gia nhập thị trường của các hãng mới nữa.
Quyết định sản xuất trong dài hạn tại điểm tiếp xúc giữa DLR và ATC:
+ Mức sản lượng Q*LR: MR = MC + Mức giá P* = ATC
+ Lợi nhuận dài hạn: π = 0
Vậy trong dài hạn, lợi nhuận của hãng cạnh tranh độc quyền bị cạnh tranh hết.
Hãng cạnh tranh độc quyền sản xuất với công suất dư thừa do hãng quyết định sản
xuất tại Q*LR thấp hơn mức sản lượng Q’ ứng với ATCmin.
4. Hậu quả của cạnh tranh độc quyền
- Xuất hiện phần mất không của xã hội khi không sản xuất tại mức sản lượng P=MC
- Tổng chi phí trung bình dài hạn không được tối thiểu
- Có thể xảy ra tình trạng quảng cáo quá mức cần thiết
- Trong thị trường CTDQ, người tiêu dùng có nhiều sự lựa chọn phong phú
hơn trong khi thị trường CTHH giúp sản xuất hiệu quả hơn. Độc quyền tập đoàn 1. Đặc điểm
- Chỉ có 1 số ít hãng sản xuất phần lớn mức cung của thị trường
+ Độc quyền tập đoàn thuần túy: xi măng, sắt thép,...
+ Độc quyền tập đoàn phân biệt: ô tô, máy móc,...
- Sức mạnh thị trường của mỗi hãng là tương đối lớn
+ Quyết định sản xuất của mỗi hãng sẽ có ảnh hưởng đáng kể đến mức giá thị trường
+ Các hãng độc quyền tập đoàn có sự phụ thuộc chặt chẽ với nhau
+ Một sự thay đổi về giá hay sản lượng của một hãng sẽ dẫn đến sự thay đổi với các hãng đối thủ.
- Cản trở với sự xâm nhập và rút lui khỏi thị trường là tương đối lớn
2. Đường cầu của độc quyền tập đoàn
- Các hãng độc quyền có đường cầu gãy khúc vì sự thay đổi giá của một hãng
sẽ dẫn đến phản ứng của các hãng đối thủ.
- Đường cầu gãy khúc là sự hợp thành của 2 đường cầu riêng biệt, mỗi đường cầu có một MR riêng.
- Nhà độc quyền tập đoàn đạt lợi nhuận tối đa tại MC= MR nhưng vì MR bị
gián đoạn nên tạo thành một mức giá “kém linh hoạt”. Nguyên nhân của
mức giá kém linh hoạt là hãng không thể trả giá thấp mà không bị trả giá
cũng như không thể trả giá cao mà không bị tổn thất về sản lượng. Thương mại quốc tế
Thương mại tự do và lợi ích
- Lợi thế tuyệt đối: khả năng sản xuất ra một hàng hóa sử dụng ít đầu vào sản xuất
hơn so với nhà sản xuất khác.
- Lợi thế so sánh: khả năng sản xuất ra một hàng hóa với chi phí cơ hội thấp hơn so với nhà sản xuất khác.
- Thương mại có thể đem lại lợi ích cho tất cả mọi người trong xã hội vì nó cho
phép con người có thể chuyên môn hóa vào hoạt động mà họ có lợi thế so sánh. Để
thương mại có lợi cho cả 2 bên, mức giá trao đổi phải nằm giữa 2 mức chi phí cơ hội.
- Xuất khẩu: hoạt động sản xuất hàng hóa dịch vụ trong nước rồi bán ra thị trường
thế giới. Một quốc gia nên xuất khẩu nếu mức giá cân bằng trong nước thấp hơn so
với mức giá thế giới (tức là nước đó có lợi thế so sánh trong sản xuất hàng hóa đó so với các nước khác)
- Nhập khẩu: hoạt động mua hàng hóa hay dịch vụ được sản xuất ở nước ngoài.
Một quốc gia nên nhập khẩu nếu mức giá cân bằng trong nước cao hơn so với mức
giá thế giới (các nước khác có lợi thế so sánh trong sản xuất hàng hóa đó so với nước đó).
- Lợi ích khác của thương mại quốc tế:
+ Tăng tính đa dạng của các mặt hàng
+ Làm giảm chi phí sản xuất thông qua tính kinh tế của quy mô
+ Tăng cường mức độ cạnh tranh của các doanh nghiệp
+ Tăng cường đổi mới sáng tạo .
Hàng rào bảo hộ thương mại
+ Lý do cho hoạt động bảo hộ thương mại:
- Nhằm bảo vệ việc làm cho lao động trong nước
- Nhằm bảo vệ an ninh chính trị, xã hội của quốc gia
- Nhằm giúp cho các ngành công nghiệp mới có điều kiện hình thành và phát triển
- Nhằm bảo đảm cạnh tranh công bằng giữa các quốc gia
- Nhằm thương lượng có lợi hơn khi đàm phán giữa các quốc gia