Câu Hỏi Lý Thuyết Chương I, II, III môn Nguyên lý thống kê| Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân

CÁC CÂU HỎI LÝ THUYẾT CÔ GIAO CHƯƠNG I , II , III Chương I
1. Khái niệm Thống kê , Thống kê học ?
Thống kê là hiện tượng các phương pháp dùng để thu thập , xử lý và
phân tích các con số ( mặt lượng ) của những hiện tượng số lớn để tìm hiểu bản chất
và tính quy luật vốn có của chúng ( mặt chất ) trong điều kiện thời gian và không gian cụ thể.
Thống kê học là khoa học nghiên cứu về mặt lượng trong mối quan
hệ mật thiết với mặt chất của hiện tượng KT-XH lớn , trong điều kiện thời gian , địa điểm cụ thể .
( Hiện tượng số lớn là một tổng thể bao gồm nhiều hiện tượng cá biệt cấu thành nên )
2. Phân tích đối tượng nghiên cứu và cơ sở lý luận của thống kê học ?
a) Phân tích đối tượng nghiên cứu của Thống kê học :
Đối tượng nghiên cứu của Thống kê học rất rộng ,bao gồm cả những hiện
tượng xã hội thuộc lực lượng sản xuất lẫn quan hệ sản xuất , cả những hiện tượng xã
hội thuộc cơ sở hạ tầng lẫn kiến trúc thượng tầng. Thống kê học nghiên cứu về mặt
lượng trong mối quan hệ mật thiết với mặt chất của hiện tượng xã hội , nghiên cứu
biểu hiện bằng số lượng của các mặt thuộc về bản chất và quy luật của hiện tượng.
Hiện tượng kinh tế -xã hội mà Thống kê học nghiên cứu thường là hiện
tượng số lớn . Hiện tượng số lớn là một tổng thể bao gồm nhiều hiện tượng cá biệt
cấu thành nên . Thống kê học coi tổng thể các hiện tượng cá biệt như một tổng thể
hoàn chỉnh và lấy đó làm đối tượng nghiên cứu.Mặt lượng của hiện tượng cá biệt
thường chịu sự tác động của nhiều nhân tố , gồm nhân tố tất nhiên và ngẫu nhiên .
Nếu chỉ căn cứ vào mặt lượng của các hiện tượng cá biệt thì không thể rút ra đc kết
luận về bản chất chung của hiện tượng.Do đó phải thông qua việc nghiên cứu hiện
tượng số lớn . Tuy nhiên , giữa hiện tượng số lớn và hiện tượng cá biệt có mối quan
hệ biện chứng .Trong quá trình phát triển , có thể xuất hiện một vài hiện tượng cá
biệt tiên tiến . Do đó , nghiên cứu hiện tượng số lớn kết hợp với hiện tượng cá biệt là điều cần thiết .
Từ những phân tích trên , kết luận : Đối tượng nghiên cứu của Thống kê
học là mặt lượng trong liên hệ mật thiết với mặt chất của hiện tượng và quá trình
kinh tế - xh số lớn, trong điều kiện thời gian và địa điểm cụ thể.
b) Phân tích cơ sở lý luận của Thống kê học :
Cơ sở lý luận là nền tảng khoa học để xây dựng môn học và vận dụng
môn học vào thực tiễn.
Thống kê học phải lấy chủ nghĩa Mác-lênin và kinh tế học làm cơ sở lý luận, Cụ thể :
+ Kinh tế chính trị : cung cấp các khái niệm , phạm trù , quan điểm …
của các hiện tượng kinh tế.
+ Chủ nghĩa duy vật lịch sử ( các hiện tượng xh )
+ Lý thuyết kinh tế : Kinh tế học , kinh tế ngành
+ Đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước ( phù hợp với từng thời kỳ địa phương ) CHƯƠNG 2
1. So sánh 2 hình thức điều tra :
1, Điều tra thống kê là tổ chức một cách khoa học, theo một kế hoạch thống nhất
việc thu nhập ghi chép nguồn tài liệu ban đầu về các hiện tượng trong quá trình kinh tế- xã hội
2. Điều tra thu thập tài liệu thống kê về hiện tượng kinh tế - xã hội được thực hiện
theo hai hình thức chủ yếu là: Báo cáo thống kê định kỳ và Điều tra thống kê (điều tra chuyên môn)
3. Giống nhau: Đều là các hình thức điều tra để thu thập ghi chép tài liệu về hiện tượng kinh tế xã hội 4. Khác nhau:
Tiêu chí Báo cáo thống kê định kỳ Điều tra chuyên môn Khái
Là hình thức tổ chức điều tra Là hình thức điều tra 1 cách k thường niệm
thống kê 1 cách thường xuyên, xuyên , k liên tục, theo 1 kế hoạch, 1
có định kỳ, theo nội dung, phương án và phương pháp điều tra
phương pháp và mẫu biểu báo quy định riêng phù hợp với mỗi cuộc
cáo thống kê do cơ quan có điều tra cụ thể thẩm quyền quy định Ví dụ
Báo cáo thống kê được lập Điều tra mức sống dân cư, điều tra hàng tháng, quý, năm
nhu cầu nhà ở, chất lượng sản phẩm,
thăm dò dư luận xã hội về vấn đề nào đó Đối
Các cơ quan nhà nước, các -Áp dụng với những cuộc điều tra tượng
doanh nghiệp nhà nước, các hiện tượng nghiên cứu không có yêu
doanh nghiệp cổ phần nhà cầu theo dõi thường xuyên, liên tục
nước nắm trên 50% vốn.
hoặc k có khả ăng, tốn kém chi phí
-Các đơn vị doanh nghiệp hoạt cao khi điều tra…thường cuyên, liên
động trong nhành, lĩnh vực mà tục
nhà nước có yêu cầu quản lý tài -Những hiện tượng mà báo cáo thống sản
kê định kỳ không thể thường xuyên phản ánh được.
-Điều tra BCTK định kỳ để kiểm tra chất lượng Tác
-Nắm bắt 1 cách đầy đủ, chi -Giúp các nhà lãnh đạo nắm bắt đk dụng
tiết tình hình hoạt động của các mọi hoạt động đời sống kte, văn
cơ quan đơn vị trong suốt quá hóa,xã hội khi có yêu cầu nghiên cứu trình hoạt động
-Quản lý đk các hiện tượng mà nhà
-Giúp cho quản lý vĩ mô nền nước không quản lý đk (kinh tế kinh tế ngầm,…)
Những -Chế độ ghi chép ban đầu: là Mỗi cuộc điều tra khác nhau có các
vấn đề đăng kí lần đầu mặt lượng của yêu cầu kế hoạch và phương pháp cơ bản
các hiện tượng và quá trình điều tra khác nhau, do vậy phải xây kinh tế-xã hội
dựng phương án điều tra:
-Lập biểu mẫu báo cáo phù hợp Mỗi phương án điều tra gồm: cho từng yêu cầu
-Xác định mục đích điều tra
-Yêu cầu, phạm vi, đối tượng điều tra
-Đơn vị, nội dung, phương pháp
-Thời điểm, thời kỳ, cơ quan tiến hành -Kinh phí điều tra
Hình thức điều tra thống kê được sử dụng nhiều hơn .
2 .Tại sao quá trình nghiên cứu thống kê phải trải qua 3 giai đoạn : điều tra –
tổng hợp – phân tích và dự báo ?
Vì : + Gđ 1 cung cấp mặt lượng của đối tượng nghiên cứu cần phải
điều tra , tài liệu điều tra thu được mang tính chất rời rạc , riêng lẻ , chưa thống nhất
, do đó cần phải tổng hợp , kết hợp lại để tạo thành mối liên hệ cần có  giai đoạn 2 .
+ Sau khi đã tổng hợp được các tài liệu điều tra , cần phải áp
dụng các công thức để phân tích , dự báo hiện tượng , nghiên cứu để thu được hiệu
quả tốt nhất .  bước 3
Do đó , quá trình nghiên cứu thống kê cần phải trải qua 3 giai đoạn
3. Nguyên nhân và các biện pháp kh c
ắ phục sai s ố điều tra ?
Sai số điều tra là chênh lệch giữa trị số trong điều tra với trị số thức tế
của hiện tượng nghiên cứu.
Sai số trong điều tra thống kê thường do 2 nguyên nhân tạo ra : - Sai số do ghi chép :
+ Do vạch kế hoạch điều tra sai hoặc không khoa học , không
sát với thực tế của hiện tượng.
+ Do trình độ của nhân viên điều tra
+ Do ý thức và trách nhiệm của nhân viên điều tra và đơn vị điều tra .
+Do dụng cụ đo lường không chính xác ……
-Sai số do tính chất đại biểu : do việc lựa chọn điều tra thực tế không có tính đại biểu cao . Biện pháp hạn chế :
+ Huấn luyện kỹ nội dung điều tra
+ Tuyển chọn điều tra viên theo tiêu chuẩn nghiêm ngặt , chuẩn bị đầy đủ dụng cụ đo lường .
+ Kiểm tra logic , khoa học của tài liệu thu được .
+ Kiểm tra một cách có hệ thống toàn bộ cuộc điều tra nhằm phát hiện
những sai lệch trong quá trình điều tra . 4 .Các nguyên t c
ắ Phân tích dự báo ?
Để đảm bảo kết quả đúng đắn , khách quan , phân tích và dự báo thống
kê cần phải tuân thủ các nguyên tắc sau :
- Phân tích và dự báo thống kê cần phải tiến hành phân tích trên cơ sở phân
tích lý luận kinh tế-xã hội .
- Phân tích và dự báo thống kê cần phải căn cứ vào toàn bộ sự kiện và đặt
chúng trong mối quan hệ ràng buộc lẫn nhau.
- Phân tích và dự báo thống kê đối với các hiện tượng có tính chất và hình
thức phát triển khác nhau cần phải áp dụng các phương pháp khác nhau.
5 . Trình bày các loại Điều tra ?
a) Căn cứ vào tính chất liên tục hay không liên tục của công việc thu thập tài
liệu điều tra , ta có : điều tra thường xuyên và điều tra không thường xuyên
b) Căn cứ vào phạm vi của đối tượng được điều tra , điều tra có thể phân thành
: Điều tra toàn bộ và Điều tra không toàn bộ .
Điều tra không toàn bộ bao gồm : + Điều tra chọn mẫu
+ Điều tra trọng điểm + Điều tra chuyên đề
6.Vì sao nói : Phân tích dự báo là công cụ nh n
ậ thức và cải t o xã h ạ ội ?
Phân tích dự báo là công cụ nhận thức xã hội bởi Phân tích dự báp
nêu lên 1 cách tổng hợp các biểu hiện bằng số lượng , bản chất và tính quy luật
của hiện tượng và quá trình KT-XH trong điều kiện thời gian , không gian cụ thể
.Đó là khâu cuối cùng của quá trình nghiên cứu thống kê . Tài liệu điều tra và
tổng hợp chỉ trải qua một quá trình phân tích sâu sắc và toàn diện mới có thể nêu
lên được biểu hiện về mặt bản chất và tính quy luật của hiện tượng nghiên cứu.
Trên một giác độ nhất định , phân tích dự báo còn là một công cụ
để cải tạo XH . Bởi nhiệm vụ của phân tích dự báo là phân tích tình hình thực
hiện kế hoạch, nhằm phục vụ kịp thời cho công tác quản lý kinh tế của các ngành
các cấp và phân tích quy luật của các hiện tượng và quá trình KT-XH cần nghiên
cứu . Từ đó , giúp các cơ quan , lãnh đạo có thể xác định chính xác , kịp thời vấn
đề để đưa ra những giải pháp , chiến lược phù hợp phát triển kinh tế , khắc vụ vấn đề . CHƯƠNG 3
1, Lấy ví dụ để giải thích phân tổ kết cấu cho thấy xu hướng phát triển của sự
vật , hiện tượng.
Mỗi hiện tượng kinh tế xã hội hay quá trình kinh tế xã hội đều do cấu
thành từ nhiều bộ phận, nhiều nhóm đơn vị có tính chất khác nhau hợp thành. Ví
dụ, theo khu vực, dân số của Việt Nam gồm 2 nhóm khác nhau là thành thị và nông
thôn. Giữa 2 nhóm có sự khác nhau về tính chất ngành nghề, công việc và cá tính
của người dân; tỷ lệ mỗi bộ phận này và quan hệ tỷ lệ giữa 2 nhóm nói lên kết cấu
dân số Việt Nam theo khu vực. Việc phân tổ kết cấu sẽ giúp ta đi sâu vào nghiên
cứu bản chất , cũng như tầm quan trọng của từng nhóm . Nếu chúng ta nghiên cứu
nội bộ kết cấu của 2 nhóm người theo thời gian thì sẽ thấy được xu hướng phát
triển của từng nhóm , từ đó có những giải pháp , điều chỉnh phù hợp.
Câu 2: Tại sao phải lựa chọn tiêu thức phân tổ. Nêu căn cứ lựa chọn tiêu thức
phân tổ và các bước tiến hành phân tổ :
1. Phân tố thống kê là căn cứ vào một ( hay một số ) tiêu thức nào đó để tiến hành
phân chia hiện tượng nghiên cứu thành các tổ ( hoặc các tiểu tổ) có tính chất khác nhau
2, Lựa chọn tiêu thức phân tổ
+,Tiêu thức phân tử là tiêu thức được lựa chọn làm căn cứ để tiến hành phân tổ
thống kê. Lựa chọn tiêu thức phân tử là vấn đề mang tính chất cốt lõi của phân tổng thống kê
+ Lý do lựa chọn tiêu thức phân tổ
- Mỗi tiêu thức phản ánh những mặt, khía cạnh nhất định của các đơn vị tổng thể.
Do đó phải lựa chọn cho phù hợp với mục đích nghiên cứu
-Trên mỗi đơn vị tổng thể có rất nhiều tiêu thức khác nhau, phản ánh các mặt khác
nhau, có tiêu thức chi thấy rõ bản chất, ưu và nhược điểm của hiện tượng, nhưng
cũng có những tiêu thức k cho thấy bản chất của hiện tượng. Do đó cần phải lựa
chọn tiêu thức phân tổ
-Tầm quan trọng của việc lựa chọn tiêu thức phân tổ: Nếu lựa chọn chính xác, thì
đáp ứng đứng mục địch nghiên cứu thống kê, nếu chọn sai sẽ dẫn đến kết luận sai
Theo Lênin : ‘’Cũng những tài liệu như nhau mà cách sắp xếp khác nhau lại đưa
đến những kết luận trái ngược hẳn với nhau”.
+, Căn cứ vào các nguyên tắc sau để lựa chọn tiêu thức phân tổ
➢ Phải dựa trên cơ sở phân tích lý luận một cách sâu sắc, nắm vững bản chất và
tính quy luật của hiện tượng nghiên cứu, để chọn tiêu thức bản chất nhất, phù hợp
với mục đích nghiên cứu
+ Tiêu thức bản chất nói lên được bản chất hiện tượng nghiên cứu, phản ánh đặc
trưng cơ bản của hiện tượng trong điều kiện thời, địa điểm cụ thể
VD: Khi phân tổ các doanh nghiệp thuộc ngành sản xuất nào đó, để nghiên cứu
đơn vị tiên tiến, lạc hậu thì sử dụng các tiêu thức bản chất: giá thành, năng suất lao
động, lợi nhuận...Nhưng nghiên cứu quy mô doanh nghiệp thì tiêu thức bản chất:
số công nhân, giá trị sản xuất, tài sản cố định
➢ Phải căn cứ điều kiện lịch sử cụ thể của hiện tượng để chọn ra tiêu thức thích hợp
+ Cùng một loại hiện tượng khi phát sinh trong điều kiện thời gian, địa điểm khác
nhau thì bản chất khác nhau
+ Nếu chỉ dùng một tiêu thức phân tử chung trong mọi trường hợp thì có thể
trường hợp này cho kết quả chính xác, trường hợp kia có thể không có tác dụng gì cả
➢ Tùy theo mục đích nghiên cứu và điều kiện tài liệu thực tế mà quyết định phân
tổ hiện tượng theo một hay nhiều tiêu thức ( phân tổ giản đơn, phân tổ kết hợp)
+ Hiện tượng kinh tế xã hội thường phức tạp, việc phân bổ theo một tiêu thức dù là
căn bản nhất cũng chỉ phản ánh được một mặt nào đó. Việc phân bổ kết hợp nhiều
tiêu thức sẽ phản ánh nhiều mặt khác nhau của hiện tượng, chúng bổ sung cho
nhau để việc nghiên cứu được sâu sắc, toàn diện
+ Nhiều trường hợp, phân tổ kết hợp giúp ta nghiên cứu mối liên hệ giữa các tiêu thức
+ Tuy nhiên, không nên chọn quá nhiều tiêu thức dễ làm cho việc phân tổ trưởng
nên phức tạp, dẫn đến sai sót, giảm độ chính xác của tài liệu
+ Trên thực tế, thống kê thường phân tổ theo 2, 3 tiêu thức
* Các bước tiến hành phân tố thống kê
a. Lựa chọn tiêu thức phân tổ
+,Tiêu thức phân tổ là tiêu thức được lựa chọn làm căn cứ để tiến hành phân tổ
thống kê. Lựa chọn tiêu thức phân tử là vấn đề mang tính chất cốt lõi của phân tổng thống kê
+, Lý do lựa chọn tiêu thức phân tổ
(- Mỗi tiêu thức phản ánh những mặt, khía cạnh nhất định của các đơn vị tổng thể.
Do đó phải lựa chọn cho phù hợp với mục đích nghiên cứu
-Trên mỗi đơn vị tổng thể có rất nhiều tiêu thức khác nhau, phản ánh các mặt khác
nhau, có tiêu thức chi thấy rõ bản chất, ưu và nhược điểm của hiện tượng, nhưng
cũng có những tiêu thức k cho thấy bản chất của hiện tượng. Do đó cần phải lựa
chọn tiêu thức phân tổ
-Tầm quan trọng của việc lựa chọn tiêu thức phân tổ: Nếu lựa chọn chính xác, thì
đáp ứng đứng mục địch nghiên cứu thống kê, nếu chọn sai sẽ dẫn đến kết luận sai)
Theo Leenin: ‘’Cũng những tài liệu như nhau mà cách sắp xếp khác nhau lại đưa
đến những kết luận trái ngược hẳn với nhau”.
+, Căn cứ vào các nguyên tắc sau để lựa chọn tiêu thức phân tổ
➢ Phải dựa trên cơ sở phân tích lý luận một cách sâu sắc, nắm vững bản chất và
tính quy luật của hiện tượng nghiên cứu, để chọn tiêu thức bản chất nhất, phù hợp
với mục đích nghiên cứu
+ Tiêu thức bản chất nói lên được bản chất hiện tượng nghiên cứu, phản ánh đặc
trưng cơ bản của hiện tượng trong điều kiện thời, địa điểm cụ thể
VD: Khi phân tổ các doanh nghiệp thuộc ngành sản xuất nào đó, để nghiên cứu
đơn vị tiên tiến, lạc hậu thì sử dụng các tiêu thức bản chất: giá thành, năng suất lao
động, lợi nhuận...Nhưng nghiên cứu quy mô doanh nghiệp thì tiêu thức bản chất:
số công nhân, giá trị sản xuất, tài sản cố định
➢ Phải căn cứ điều kiện lịch sử cụ thể của hiện tượg để chọn ra tiêu thức thích hợp
+ Cùng một loại hiện tượng khi phát sinh trong điều kiện thời gian, địa điểm khác
nhau thì bản chất khác nhau
+ Nếu chỉ dùng một tiêu thức phân tử chung trong mọi trường hợp thì có thể
trường hợp này cho kết quả chíh xác, trườg hợp kia có thể không có tác dụng gì cả
➢ Tùy theo mục đích nghiên cứu và điều kiện tài liệu thực tế mà quyết định phân
tổ hiện tượng theo một hay nhiều tiêu thức ( phân tổ giản đơn, phân tổ kết hợp)
+ Hiện tượng kinh tế xã hội thường phức tạp, việc phân bổ theo một tiêu thức dù là
căn bản nhất cũng chỉ phản ánh được một mặt nào đó. Việc phân bổ kết hợp nhiều
tiêu thức sẽ phản ánh nhiều mặt khác nhau của hiện tượng, chúng bổ sung cho
nhau để việc nghiên cứu được sâu sắc, toàn diện
+ Nhiều trườg hợp, phân tổ kết hợp giúp ta ngcứu mối liên hệ giữa các tiêu thức
+ Tuy nhiên, không nên chọn quá nhiều tiêu thức dễ làm cho việc phân tổ trưởng
nên phức tạp, dẫn đến sai sót, giảm độ chính xác của tài liệu
+ Trên thực tế, thống kê thường phân tổ theo 2, 3 tiêu thức
b. Xác định số tổ cần thiết và khoảng cách tổ
Số tổ cần thiết: Là số lượg tổ cần được xác định phù hợp với mục đích nghiên cứu
- Căn cứ xác định:
+Căn cứ vào mục đích nghiên cứu thống kê
+Căn cứ vào phạm vi biến động của tiêu thức phân tổ
+Căn cứ vào tính chất của tiêu thức phân tổ( tiêu thức số lượng hay tiêu thức thuộc tính)
- Phương pháp xác định
➢ Phân tổ theo tiêu thức chất lượng ( thuộc tính)
+ Tiêu thức thuộc tính phản ánh các tính chất của đơn vị tổng thể, không biểu hiện
trực tiếp bằng con số. VD: giới tính, dân tộc, tình trạng hôn nhân, nghề nghiệp…
+ Trường hợp đơn giản: số tổ hình thành sẵn trong tự nhiên và xã hội với số ít biểu
hiện. khi lựa chọn tiêu thức phân tổ thì đồng thời cũng xác định được ngay số tổ cần thiết
VD: Phân tổ nhân khẩu theo giới tính sẽ có hai tổ: nam và nữ
+ Trường hợp phức tạp: tiêu thức phân tử có quá nhiều biểu hiện hoặc các tổ được
hình thành sẵn trong tự nhiên quá nhiều, lúc này không thể mỗi biểu hiện hình
thành nên một tổ, sẽ dẫn đến quá nhiều tổ, và mỗi tổ được hình thành chưa chắc đã
khác nhau rõ ràng về chất. Vì vậy phải ghép các tổ nhỏ lại thành một tổ lớn theo
nguyên tắc: các tổ nhỏ ghép lại với nhau phải giống nhau hoặc gần giống nhau về
tính chất, về loại hình... giúp cho phương pháp thống kê khoa học hơn
➢ Phân bổ theo tiêu thức số lượng Tiêu thức số lượng là loại tiêu thức mà biểu
hiện cụ thể ra những con số ( tuổi, lương…)
+ Trường hợp lượng biến của tiêu thức thay đổi ít: ( lượng biến rời rạc với phạm
vi biến động hẹp) : sự chênh lệch về lượng giữa các đơn vị tổng thể không lơn
lắm, nên mỗi 1 lượng biến là 1 sự thay đổi về chất và cho phép hình thành 1 tổ.
+ Trường hợp lượng biến của tiêu thức thay đổi nhiều:
Lượng biến rời rạc nhưng phạm vi biến thiên rộng Lượng biến liên tục.
=>Nguyên lý chung là dựa vào mối quan hệ biện chứng giữa Lượng và Chất ( khi
lượng tích lũy đến 1 giới hạn nào đó sẽ thay đổi), cần xem xét lượng tích lũy đến
giói hạn nào mới dẫn đến sự biến đổi về chất và cho phép hình thành 1 tổ.
=>Khi đó 1 tổ sẽ bao gồm 2 giới hạn gọ là phạm vi lượng biến
-giới hạn dưới ( Xmin): là lượng biến nhỏ nhât của mỗi tổ
-giới hạn trên (Xmax): là lượng biến lớn nhất của mỗi tổ
Khoảng cách tổ (h): h=Xmax – Xmin
Như vậy ta gọi là phân tổ có khoảng cách tổ
*Chú ý: để xác định ranh giới giữa các tổ:
-Thứ nhất, lượng biến rời rạc: giới hạn trên và dưới hạn dưới sẽ không trùng nhau,
giới hạn tren của tổ đứng trước là trị số sát với(nhỏ hơn) giới hạn dưới của tổ đứng liền sau.
-Thứ hai,lượng biến liên tục: giới hạn trên của tổ đứng liền trước trùng với giới hạn
dưới của tổ đứng liền sau. Theo quy ước nếu đơn vị nào có lượng biến trùng với
giới hạn trên của 1 tổ thì đơn vị đó đk xếp vào tổ đứng liền sau
*Phân tổ mở: là phân tổ mà tổ đầu tiên k có giới hạn dưới, tổ cuối cùng k có giới
hạn trên. Để tránh hình thành quá nhiều tổ bởi vì có 1 số lượng biến bất thường quá
nhỏ hay quá lớn sẽ đk xếp vào các tổ mở.
Quy ước khi tính toán: khoảng cách tổ mở đúng bằng khoảng cách của tổ gần nó nhất.
VD: Phân tổ các DN trên địa bàn A theo doanh thu năm 2020 như sau Doanh thu(tỷ đồng) Số Doanh nghiệp <60 7 60-80 10 80-110 15 110-200 9 ≥200 4
Khoảng cách tổ:
Khoảng cách tổ đều hay k đều còn tùy thuộc vào từng trường hợp nghiên cứu cụ thể
Trường hợp khoảng cách tổ đều: h = (Xmax – Xmin) / n
Trong đó: Xmax là lượng biến lớn nhất của tổng thể
Xmin là lượng biến nhỏ nhất của tổng thể
n là số tổ dự định chia
c. Dãy số phân phối
- Dãy số phân phối biểu hiện số lượng các đơn vị trong tổng thể được phân chia
vào từng tổ theo các tiêu thức nhất định
- Tiêu thức phân tử là tiêu thức chất lượng=> có dãy số phân phối thuộc tính
- Tiêu thức phân tử là tiêu thức số lượng=> có dãy số phân phối lượng biến
d. Chỉ tiêu giải thích
- Chỉ tiêu giải thích là chỉ tiêu làm sáng rõ thêm đặc trưng của từng tổ cũng như của toàn bộ tổng thể
-Tác dụng: xác định rõ đặc trưng của từng tổ và của tổng thể
Là căn cứ để so sánh giữa các tổ với nhau
Là căn cứ để tính toán các chỉ tiêu phân tích khác
- Muốn xác định chỉ tiêu giải thích cần căn cứ mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ
của phân tổ để chọn ra chỉ tiêu có liên hệ với nhau và bổ sung cho nhau.
Câu 3: Trình bày nhiệm vụ vủa phân tổ. Cho VD? 1, Khái niệm:
Phân tổ thống kê là căn cứ vào 1 (1 số) tiêu thức nào đó để tiến hành phân chia các
hiện tượng nghiên cứu thành các tổ (tiểu tổ) có tính chất khác nhau. 2, Ý nghĩa:
+Với quá trình điều tra thống kê:
Để thu thập thông tin nhanh hơn, thuận tiện hơn.
+Với quá trình tổng hợp thống kê:
Tập trung, chỉnh lý, hệ thống hóa ,sắp xếp theo trình tự nhất định nhằm nêu lên
những đặc trưng cơ bản của hiện tượng, từ đó áp dụng các phương pháp phân tích thống kê phù hợp.
+Với giai đoạn phân tích và dự báo thống kê:
Là căn cứ để áp dụng các phương pháp khác
Phướng pháp phân tổ có thể cơi là 1 phương pháp phân tích vì trong quá trình phân
tổ thống kê ta tìm ra đk mối liên hệ giữa các tiêu thức hoặc các hiện thượng kt-xh
3, Nhiệm vụ vủa phân tổ thống kê:
+Phân chia các loại hình của hiện tượng KT-XH(phân tổ phân loại)
Là phân chia các hiện tượng nghien cứu theo các loại hình KTXH đã tooftn tại khách quan
Nhiệm vụ của thống kê cần xem xét đặ trưng riêng của từng loại hình, từ đó xem
xét đặc trưng chung của toàn bộ tổng thể
+Biểu hiện kết cấu của hiện tượng nghiên cứu(phân tổ kết cấu)
Mỗi loại hình hay hiện tượng KTXH đk hình thành bởi các bộ phận khác nhau
Nhiệm vụ phân tổ kết cấu là biểu hiện tỷ trọng của các bộ phận cấu tahnfh nê toàn
bộ tổng thể , từ đó nhằm xác định đk vai trò của từng bộ phận trong tổng thể
+Biểu hiện mối liên hệ giữa các tiêu thức(Phân tổ liên hệ)
Là nghiên cứu mối liên hệ giữa các tiêu thức hay các hiện tượng KT-XH
Nhiệm vụ của thống kê là nghiên cứu mối liên hệ nguyên nhân-kết quả, xem xét
tính chất(thuận, nghịch), trình độ (lỏng, chặt) của mối liên hệ.
BÀI TẬP CHƯƠNG 4 C8:
1, Số tương đối nhiệm vụ kế hoạch của từng doanh nghiệp là :
𝑡𝑛𝑘:𝐴= 3230000000 =16
15=1,067 𝑡𝑛𝑘:𝐵 = 45402000 =1514 =1,07% 𝑡𝑛𝑘:𝐶= 56 5 0000000 =2825 =1,12%
Số tương đối hoàn thành kế hoạch của từng doanh nghiệp là : 𝑡ℎ𝑘:𝐴= 32
3 8200000 =4140 =1,025% 𝑡ℎ𝑘:𝐵= 46405000 = 1,02% 𝑡𝑛𝑘:𝐶= 5825060000 =291 280=1,03%
2, Số tương đối động thái của doanh nghiệp là : 𝑡𝐴= 3238000000 =82 75=1,09% 𝑡𝐵= 46
4 0200000 =2321=1,095% 𝑡𝐶= 5852000000 =291 250=1,164%
Số tương đối động thái của cả công ty là : t = 32 3 8 0 0 0 0 0 + 0 4 + 6 4 0 2 0 0 0 0 +5 + 8 5 2 0 0 0 0 0 =137 122 =1,123%
3, Số tương đối kết cấu về sản lượng sản phẩm thực tế của từng doanh nghiệp trong công ty là :
𝑑= 3123870000 =0,24% 𝑡𝐵= 416307000 = 0,34% 𝑡𝐶= 58200 137000 =0,42%
C9: 1, Ta có : 𝑡𝑛𝑘= 1,06 , t = 1,09 . Mà t = 𝑡ℎ𝑘*𝑡𝑛𝑘. Vậy:
Tỷ lệ hoàn thành kế hoạch về GTSX của doanh nghiệp là :
𝑡ℎ𝑘= 1,096 = 1,03 (103%)  hoàn thành vượt mức kế hoạch 3%
2, 𝑡𝑛𝑘=0,96 , 𝑡ℎ𝑘 = 0,94
Số tương đối động thái về chỉ tiêu giá thành đơn vị sản phẩm của doanh nghiệp là :
t = 0,94×0,96 = 0,9024(90,24%)
C11: Tỷ lệ thực hiện kế hoạch về doanh thu theo tiêu thụ sản phẩm của doanh
nghiệp theo từng năm 2017 , 2018 là :
𝑋2017 = ∑𝑥∑𝑓𝑖 = 1200×1,1+3400×1,05+1600×1,02 𝑖×𝑓𝑖
1200+3400+1600 = 1,052 ( 105,2%)
𝑋2018 = ∑𝑥∑𝑓𝑖 = 1400×1,12+3620×1,1+1800×1,05 𝑖×𝑓𝑖
1400+3620+1800 = 1,091 ( 110%)
C12: Giá thành đơn vị sản phẩm B của toàn doanh nghiệp trong quý 3 là :
𝑋 = ∑𝑀𝑥𝑖 = 2200+2100+1900 𝑖 ( nghìn đồ ∑ 212 = 207,06 ng ) 𝑀𝑖 2200 200 +212010 +1900
Giá thành đơn vị sản phẩm B của toàn doanh nghiệp trong quý 4 là :
𝑋 = ∑𝑥∑𝑓𝑖 = 195×0,4+208×0,35+205×0,25 𝑖 ×𝑓𝑖
0,4+0,35+0,25 = 202,05( nghìn đồng). C14 : Ta có bảng sau :