Chương 5 - Cảm ứng điện từ môn Vật lý đại cương 2 | Học viện Công Nghệ Bưu Chính Viễn Thông

CLB Hỗ Trợ Học Tập
Chương 5 - Cảm ứng điện từ Học kỳ 2025.1
Lưu ý: Tài liệu chỉ sử dụng với mục đích ôn tập, sử dụng vào mục đích khác, CLB không chịu trách nhiệm.
I Form ôn tập chương 5
II Tóm tắt lý thuyết
1. Biểu thức của suất điện động cảm ứng: ξc=−dΦ dt
2. Công thức tính suất điện động tự cảm: ξtc =−LdI dt
3. Công thức tính hệ số tự cảm của ống dây có chiều dài l, số vòng dây N: L=µ0µN2 lS
4. Công thức tính năng lượng từ trường trong ống dây điện: W=LI2 2
5. Công thức tính mật độ năng lượng từ trường trong ống dây điện: W=1 2µ0µn2 0I2
với n0là số vòng trên 1 đơn vị dài của ống dây.
— Biên soạn bởi: Team Vật lý đại cương - CLB Hỗ trợ Học tập — 1
HỗtrợSinhviênBáchKhoa CLBHỗTrợHọcTập
III Câuhỏitrắcnghiệmlýthuyết Câu1
PhátbiểunàosauđâylàđúngvềđịnhluậtLenz?
A.Suấtđiệnđộngcảmứngsinhratrongmộtmạchluôncóhướnglàmtăngtốcđộbiếnđổitừthông quamạch.
B.Suấtđiệnđộngcảmứngsinhratrongmộtmạchluôncóhướnglàmgiảmtừthôngbanđầu.
C.Dòngđiệncảmứngsinhratrongmạchkíncóhướngchốnglạinguyênnhânsinhranó.
D.Dòngđiệncảmứngsinhratrongmạchkíncóhướnglàmtăngtừtrườngbanđầu. Câu2
PhátbiểunàosauđâyđúngvớiđịnhluậtFaradayvềcảmứngđiệntừ?
A.Suấtđiệnđộngcảmứngtrongmạchkínluôncógiátrịkhôngđổibấtkểtốcđộthayđổitừthông.
B.Suấtđiệnđộngcảmứngtrongmạchkíntỉlệvớitốcđộbiếnđổitừthôngquamạch.
C.Suấtđiệnđộngcảmứngtrongmạchkíntỉlệvớidiệntíchmạchvàkhôngphụthuộcvàosựbiến đổitừthông.
D.Suấtđiệnđộngcảmứngtrongmạchkínluônlàmtăngtừtrườngxuyênquamạch. Câu3
Côngthứcnàosauđâybiểuthịđúngsuấtđiệnđộngtựcảm? A.E=−L·I B.E=−L·dI dt C.E=L·dI dt D.E=−dΦ dt Câu4
Phátbiểunàosauđâyđúngvớihiệntượngcảmứngđiệntừtrongvậtdẫnchuyểnđộng?
A.Suấtđiệnđộngcảmứngtrongvậtdẫnchuyểnđộngtỉlệvớikhốilượngcủavậtdẫn.
B.Suấtđiệnđộngcảmứngtrongvậtdẫnchuyểnđộngtỉlệvớitốcđộchuyểnđộngcủavậtvàvuông gócvớitừtrường.
C.Suấtđiệnđộngcảmứngtrongvậtdẫnchuyểnđộngluônbằngkhôngnếuvậtchuyểnđộngtrong từtrườngđều.
D.Suấtđiệnđộngcảmứngtrongvậtdẫnchuyểnđộngkhôngphụthuộcvàotốcđộcủavật.
—Biênsoạnbởi:TeamVậtlýđạicương-CLBHỗtrợHọctập— 2
HỗtrợSinhviênBáchKhoa CLBHỗTrợHọcTập Câu5
Côngthứcnàosauđâybiểuthịđúngsuấtđiệnđộngcảmứngxuấthiệntrongmộtvậtdẫndàil
chuyểnđộngvuônggócvớitừtrườngđềuBvớivậntốcv? A.E=B· ·lv B.E=B v· l C.E=B·l·1 v D.E=B l v· Câu6
Hiệntượngtựcảmxảyrakhinào?
A.Dòngđiệntrongmạchkhôngđổivàtừthôngquamạchtăng.
B.Từthôngquamạchthayđổidodòngđiệntrongmạchbiếnthiên.
C.Từthôngquamạchkhôngđổinhưngdòngđiệntrongmạchthayđổi.
D.Dòngđiệntrongmạchvàtừthôngđềukhôngthayđổi. Câu7
Côngthứcnàosauđâyđúngvớisuấtđiệnđộngtựcảm? A.Ec=−L·I B.Ec=L·dI dt C.Ec=−L·dI dt D.Ec=Φm L Câu8
Độtựcảmcủamộtcuộndâyphụthuộcvàoyếutốnàosauđây?
A.Chỉphụthuộcvàocườngđộdòngđiệnchạyquacuộndây.
B.Chỉphụthuộcvàovậtliệulàmlõicuộndây.
C.Phụthuộcvàosốvòngdây,diệntíchtiếtdiệncủacuộndây,chiềudàicuộn dâyvàmôitrườngtừ.
D.Khôngphụthuộcvàohìnhdạngvàcấutrúccủacuộndây.
—Biênsoạnbởi:TeamVậtlýđạicương-CLBHỗtrợHọctập— 3
HỗtrợSinhviênBáchKhoa CLBHỗTrợHọcTập Câu9
BiểuthứcnàosauđâyđúngvớiđộtựcảmLcủamộtcuộndây? A.L=Ec I B.L=Φm I C.L=Φm·I D.L=I Φm Câu10
Đâulàứngdụngcủahiệntượngtựcảm?
A.Cuộncảmtrongmạchđiệnxoaychiều. B.Máybiếnáp.
C.Hiệntượngphátsángcủabóngđènsợiđốtkhicódòngđiệnđiqua.
D.Cácthiếtbịbảovệđiệnápkhingắtmạch. Câu11
Đâukhôngphảilàứngdụngcủahiệntượngtựcảm?
A.Giảmsốcđiệnáptrongmạchđiệnkhingắtmạch.
B.Lưutrữnănglượngtừtrườngtrongcuộncảm.
C.SựphátsángcủabóngđènLEDtrongmạchđiệnmộtchiều.
D.Hoạtđộngcủacuộncảmtrongbộlọctầnsố. Câu12
Phátbiểunàosauđâyđúngvớinănglượngtừtrường?
A.Nănglượngtừtrườngchỉtồntạitrongcuộndâykhikhôngcódòngđiệnchạyqua.
B.Nănglượngtừtrườngđượcxácđịnhbởimậtđộnănglượngvàthểtíchtừtrường.
C.Nănglượngtừtrườngkhôngphụthuộcvàodòngđiệnquacuộndây.
D.MậtđộnănglượngtừtrườngbằngtíchcủaBvàH.
—Biênsoạnbởi:TeamVậtlýđạicương-CLBHỗtrợHọctập— 4
HỗtrợSinhviênBáchKhoa CLBHỗTrợHọcTập Câu13
BiểuthứcnàosauđâyđúngvớinănglượngtừtrườngtrongmộtthểtíchV? A.Wm=ˆ B·HdV V B.W 1 m=ˆ 2B·HdV V C.W 1 m=ˆ 2B2dV V D.Wm=1 2ˆ H2dV V Câu14
GiátrịtuyệtđốicủatừthôngquadiệntíchSđặtvuônggócvớicảmứngtừB
A. TỉlệvớisốđườngsứcquamộtđơnvịdiệntíchS.
B. TỉlệvớiđộlớnchuvicủadiệntíchS.
C. LàgiátrịcủacảmứngtừBtạinơiđặtđiệntíchS.
D. TỉlệvớisốđườngsứcquadiệntíchS. Câu15
Từthôngphụthuộcvàocácyếutốnàosauđây?
A. Điệntrởsuấtdâydẫnlàmkhung.
B. Đườngkínhdâydẫnlàmkhung.
C. Hìnhdạngvàkíchthướccủakhungdâydẫn. D. Điệntrởcủadâydẫn. Câu16
Mộtvòngdâydẫnđượcđặttrongmộttừtrườngđều,saochomặtphẳngcủavòngdâyvuônggóc
vớiđườngcảmứng.Hiệntượngcảmứngđiệntừxảyrakhi A. Nóbịlàmchobiếndạng.
B. Nóđượcquayxungquanhpháptuyếncủanó.
C. Nóđượcdịchchuyểntịnhtiến.
D. Nóđượcquayxungquanhmộttrụctrùngvớiđườngcảmứngtừ.
—Biênsoạnbởi:TeamVậtlýđạicương-CLBHỗtrợHọctập— 5
HỗtrợSinhviênBáchKhoa CLBHỗTrợHọcTập Câu17 Chọncâuđúng.
A. Sốđườngsứcvàtừthônglàhaikháiniệmkhácnhau,vìvậykhôngthểcómốiquanhệgìvới nhau.
B. Từthôngquamộtdiệntíchbằngvớisốđườngsứcquadiệntíchđó.
C. TừthôngquadiệntíchSchínhlàgiátrịcủacảmứngtừtạiđó.
D. Ngườitadùngkháiniệmtừthôngđểdiễntảsốđườngsứctừquamộtdiệntíchnàođó. Câu18
ĐịnhluậtLen-xơvềchiềucủadòngđiệncảmứnglàhệquảcủađịnhluậtbảotoànnào? A.Nănglượng. B.Điệntích. C.Độnglượng. D.Khốilượng. Câu19
Khungdâykínđặtvuônggócvớicácđườngsứccủamộttừtrườngđều,rộng.Trongtrườnghợpnào
sauđây,từthôngquakhungdâykhôngthayđổi?
A. Khungdâychuyểnđộngtịnhtiếnvớitốcđộtăngdần.
B. Khungdâyquayquanhmộtđườngkínhcủanó.
C. Khungdâyđứngyênnhưngbịbópméo.
D. Khungdâyvừachuyểnđộngtịnhtiến,vừabịbópméo. Câu20
Từthôngquamộtmạchđiệnphụthuộcvào
A. đườngkínhcủadâydẫnlàmmạchđiện.
B. điệntrởsuấtcủadâydẫn.
C. khốilượngriêngcủadâydẫn.
D. hìnhdạngvàkíchthướccủamạchđiện. Câu21
ĐịnhluậtLen-xơđượcdùngđểxácđịnh
A. Độlớncủasuấtđiệnđộngcảmứngtrongmộtmạchđiệnkín.
B. Chiềudòngđiệncảmứngxuấthiệntrongmộtmạchđiệnkín.
C. Cườngđộcủadòngđiệncảmứngxuấthiệntrongmộtmạchđiệnkín.
D. Sựbiếnthiêncủatừthôngquamộtmạchđiệnkín,phẳng.
—Biênsoạnbởi:TeamVậtlýđạicương-CLBHỗtrợHọctập— 6
HỗtrợSinhviênBáchKhoa CLBHỗTrợHọcTập Đápán Câu1234 5 6789 10 11 Đápán CCBBABCCB AC
Câu12131415161718192021 Đápán BB A C A D A BCB
—Biênsoạnbởi:TeamVậtlýđạicương-CLBHỗtrợHọctập— 7
HỗtrợSinhviênBáchKhoa CLBHỗTrợHọcTập
IV Câuhỏitựluậnlýthuyết Câu1
Địnhnghĩahiệntượngcảmứngđiệntừ.Nêunộidungcácđịnhluậtvềhiệntượngcảmứng
điệntừ.Hiệntượngtựcảmlàgì?Nêuđịnhnghĩa,côngthứctínhđộtựcảm;côngthứctính
suấtđiệnđộngtựcảm.Giảithíchđịnhtínhhiệuứngbềmặt. [Lờigiải]
+Hiệntượngcảmứngđiệntừ:Khitừthôngquamạchkínthayđổithìtrongmạchxuấthiệnmột
dòngđiệngọilàdòngđiệncảmứng.Hiệntượngđóđượcgọilàhiệntượngcảmứngđiệntừ.
+Nêunộidungcácđịnhluậtvềhiệntượngcảmứngđiệntừ: –ThínghiệmFaraday
*Sựbiếnđổicủatừthôngquamạchkínlànguyênnhânsinhradòngcảmứng.
*DòngđiệncảmứngIcchỉtồntạitrongthờigiantừthônggửiquamạchthayđổi.
*Cườngđộdòngđiệncảmứngtỷlệthuậnvớitốcđộbiếnthiêntừthông.
*ChiềucủadòngđiệncảmứngIcphụthuộcvàotừthôngquamạchtănghaygiảm.
–ĐịnhluậtLenx:Chiềucủadòngđiệncảmứngphảicóchiềusaochotừtrườngdonósinhra
cótácdụngchốnglạinguyênnhânđãsinhranó
–Địnhluậtcơbảncủahiệntượngcảmứngđiệntừ
*Sựxuấthiệncủadòngđiệncảmứngchứngtỏtrongmạchcómộtsuấtđiệnđộng.Suất
điệnđộngấygọilàsuấtđiệnđộngcảmứng.
*Suấtđiệnđộngcảmứngluônluônbằngvềtrịsố,nhưngtráidấuvớitốcđộbiếnthiên
củatừthônggửiquadiệntíchcủamạchđiện.
+Hiệntượngtựcảm:
–NếutalàmthayđổiItrongmôtmạchđiệnđểtừthôngdochínhdôngđiệnđógửiquadiện
tíchcủamạchthayđổithìtrongmạchcũngxuấthiệnIc.
–Vìdòngđiệnnàydosựcảmứngcủadòngtrongmạchsinhranênnóđượcgọilàdòngđiện
tựcảm.Hiệntượngnàyđượcgọilàhiệntượngtựcảm.
+Nêuđịnhnghĩa,côngthứctínhđộtựcảm;côngthứctínhsuấtđiệnđộngtựcảm
–Địnhnghĩađộtựcảm:Độtựcảmcủamộtmạchđiệnlàđạilượngvậtlívềtrịsốbằngtừthông
dochínhdòngđiệnởtrongmạchgửiquadiệntíchcủamạch,khidòngđiệntrongmạchcó
cườngđộbằngmộtđơnvị.
—Biênsoạnbởi:TeamVậtlýđạicương-CLBHỗtrợHọctập— 8
HỗtrợSinhviênBáchKhoa CLBHỗTrợHọcTập
–CôngthứctínhđộtựcảmLcủamộtốngdâythẳng:
*Côngthứctínhtheođịnhnghĩa:L=Φm I
*Tínhđộtựcảmcủamộtốngdâythẳngdàivôhạn:
·Từtrườngbêntrongốngdâylàtừtrườngđều,cảmứngtừtạimọiđiểmbêntrong ốnglà:B=µ0µn0I=µ0µn lI ·Lạicó:Φm=nBS=µ0µn2S lI ⇒L=ΦmI=µ0µn2S l.
–Thiếtlậpbiểuthứcsuấtđiệnđộngtựcảm:
*Theođịnhluậtcơbảncủahiệntượngcảmứngđiệntừ,tacó:ξtc =−dΦm dt,trongđó:Φm
làtừthôngdochínhdòngđiệntrongmạchgửiquadiệntíchcủamạchđó.
*VìΦmtỷlệthuậnvớiBvàBtỷlệthuậnvớiInênΦmtỷlệthuậnvớiI.
⇒Φm=LI,trongđóLlàhệsốtựcảm. ⇒ξtc =−d(LI d ) t=−LdI dt
+Giảithíchđịnhtínhhiệuứngbềmặt
–Khichodòngđiệncaotầnchạyquamộtdâydẫnthìdohiệntượngtựcảm,dòngđiệnấygần
nhưkhôngchạyởtronglòngdâydẫnmàchỉchạyởmặtngoàicủanó,đâygọilàhiệuứngbề mặt. jngoài
jcaotầnnếukhôngcótựcảm jtrong
–Trong1 4chukìđầudòngItăng,từthôngquadâydẫntăng→sinhdòngitc cóchiềusaocho
từtrườngcủanóchốnglạisựtăngcủa 
B→Bềmặtdòngtăngmạnh,lõitrongtăngyếuhơn.
—Biênsoạnbởi:TeamVậtlýđạicương-CLBHỗtrợHọctập— 9
HỗtrợSinhviênBáchKhoa CLBHỗTrợHọcTập
–Trong1 4chukỳtiếpdòngIgiảm,từthôngquadâygiảm→sinhdòngitc cóchiềusaochotừ
trườngcủanóchốnglạisựgiảmcủa  B→Bềmặtdònggiảmmạnhhơn,lõigiảmchậmhơn Câu2
DẫnracôngthứctínhnănglượngtừtrườngcủamạchđiệncóđộtựcảmL,nănglượngcủa từtrườngbấtkỳ. [Lờigiải]
+CôngthứctínhnănglượngtừtrườngcủamạchđiệncóđộtựcảmL
ÁpdụngđịnhluậtÔmtrongquátrinhdòngđiệnđượcthiếtlập: ξ+ξtc =Ri→ξ−Ldi dt=Ri→ξ=Ri+Ldi dt ⇒ξidt=Ri2dt+Lidivới:
ξidt:Nănglượngdonguồnđiệnsinhratrongkhoảngthờigiandt     
Ri2dt:Nhiệtlượngtỏaratrongthờigiandt   
 Lidi:Nănglượngtừtrường (dWm=Lidi)
Vậytrongcảquátrìnhthànhlậpdòngđiện,phầnnănglượngcủanguồnđiệnđượctiềmtàngdưới
dạngnănglượngtừtrườnglà: Wm=ˆW dWm=ˆI m Lidi⇒Wm=1 2LI2 0 0
+Nănglượngcủatừtrườngbấtkỳ:
Từtrườngcủaốngdâyđiệnthẳngvàdàilàtừtrườngđều.Mậtđộnănglượngtừtrườngcủaống
dâylà:(coinhưtừtrườngchỉtồntạitrongthểtíchcủaốngdâyđó) 1 12 µµ0 n2S l I2 2LI   2 ωm=Wm Sl=1 n2 V= V= 2µµ0 l2I2 Lạicó: nlI⇒ωm=1 B2 =1 B=µµ0
2BHChiakhônggianthànhdVrấtnhỏsaochotrong 2 µµ0
—Biênsoạnbởi:TeamVậtlýđạicương-CLBHỗtrợHọctập— 10
HỗtrợSinhviênBáchKhoa CLBHỗTrợHọcTập
mỗithểtíchđócóthểcoitừtrườnglàđều. Wm=ˆ ωmdV=1 2ˆV BHdV V
—Biênsoạnbởi:TeamVậtlýđạicương-CLBHỗtrợHọctập— 11
HỗtrợSinhviênBáchKhoa CLBHỗTrợHọcTập V Bàitập Bàitập1
MộtđĩakimloạibánkínhR= 20cmquayquanhtrụccủanóvớivậntôcgóc1500vòng/phút.Tìm
hiệuđiệnthếxuấthiệngiữatâmđĩavàmộtđiểmtrênmépđĩatronghaitrườnghợp: a)Khikhôngcótừtrường.
b)KhiđĩađặttrongtừtrườngcócàmửngtừB=5.10 2Tvàđườngsứctừvuônggócvớiđĩa. − [Lờigiải] a) Khíkhôngcótừtrường:
+Khiđĩaquay,cácelectronbịvăngramépđĩa,khiđómépđĩatíchđiệnâmvàtâmđĩatíchđiện dương.
+Lúcnàycácelectronchuyểnđộngđềudướitácdụngcủalựchướngtâmlàlựcđiện: Fe=Fht =mw2r
Tacócôngcủalựcđiện:A=−eU=−ˆ Fedr=−ˆR R mw2rdr=−1 2mw2R2 0 0 Từđó,suyra: U=mw2R2 2e=2,8.10 9(V) −
b) KhiđĩađặttrongtừtrườngcócảmứngtừB:ĐĩachịutácdụngcủalựcLorentzFL. Khíđó:Fht =Fe+FL=mw2R+ewrB
DoFe<Tacócôngcủalựcđiện:A=−eU=−ˆ FLdr=−ˆR R ewrBdr=−1 2ewBR2 0 0 Từđó,suyra: U=wR2B 2=15,7.10 2(V − )
—Biênsoạnbởi:TeamVậtlýđạicương-CLBHỗtrợHọctập— 12
HỗtrợSinhviênBáchKhoa CLBHỗTrợHọcTập Bàitập2
MộtốngdâycóđườngkínhD = 6cm,độtựcảm0,001H,đượcquấnbởiloạidâycóđường
kínhd=0,4mm.Cácvòngđựọcquấnsátnhau,vàchỉquấnmộtlớp.
a)Tỉnhsốvòngcủaốngdây.
b)Ngườitagiữnguyênốngdâyvàđưavàomộtlõisắtcóđộtừthẩmlàµ=400.Tìmđộtựcảm
củaốngdâytrongtrườnghợpnày. [Lờigiải]
a) Hệsốtựcảmcủaốngdâyđượctínhbởicôngthức: L0=µ0N2S l(1)
ỐngdâycóđườngkínhD=6cm⇒S=πD2 4
Loạidâydùngđểcuốncóđườngkínhd=0,4mm⇒N=l d Thayvào(1)tađược: µ0NπD2 L 4 0= d Suyra: N=4L0d µ0πD2=112(vòng)
b) Độtựcảmcủaốngdâylà: L=µL0=0,4(H)
—Biênsoạnbởi:TeamVậtlýđạicương-CLBHỗtrợHọctập— 13