Đánh giá rủi ro quy trình tiền lương tại Masan Consumer môn Kiểm soát nội bộ | Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh

2.4. Đánh giá rủi ro của quy trình
- Cũng giống như bất kỳ công ty nào, Masan Consumer cũng phải đối mặt với
những rủi ro tiềm ẩn trong quy trình tiền lương. Do đó việc đánh giá rủi ro trong
quy trình này là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả của quy trình, đồng thời bảo
vệ quyền lợi cho người lao động và công ty.
- Các rủi ro có thể xảy ra trong quy trình tiền lương: STT Mục tiêu Rủi ro Mục tiêu kiểm soát 1
MTHĐ 1: Tính lương chính xác, Tính lương không
Đảm bảo tính chính xác kịp thời. chính xác.
của các khoản lương và khấu trừ. Chậm trễ thanh toán
Đảm bảo tính kịp thời lương. của quá trình thanh toán lương. 2
MTHĐ 2: Kiểm soát giờ làm để Chấm công sai.
Đảm bảo tính chính xác giảm chi phí nhân sự. trong quá trình chấm công. Tăng ca không hợp lý. Kiểm soát chi phí làm thêm giờ trong phạm vi ngân sách. 3
MTHĐ 3: Đảm bảo hệ thống
Hệ thống bị gián đoạn. Đảm bảo tính liên tục
tính lương hoạt động ổn định,
của hệ thống tính lương.
bảo mật và hạn chế các rủi ro, gian lận.
Rò rỉ hoặc bị mất dữ
Bảo vệ dữ liệu để không liệu. bị đánh cắp. Gian lận trong điều Ngăn ngừa và phát hiện chỉnh lương. gian lận trong quá trình tính lương. 4
MTBC 1: Báo cáo chi phí tiền Ghi nhận sai hoặc
Đảm bảo tính chính xác
lương được trình bày trung thực, thiếu/thừa chi phí tiền của quá trình tính toán
hợp lý theo chuẩn mực kế toán. lương. lương. 5
MTBC 2: Lương, phụ cấp và
Bỏ sót hoặc ghi sai các Đảm bảo tính đầy đủ
các khoản khấu trừ được ghi
khoản phụ cấp và khấu trong quá trình tính
nhận đầy đủ, chính xác trừ.
lương và các khoản phụ cấp. 6
MTBC 3: Báo cáo nội bộ về
Chậm cập nhật số liệu. Đảm bảo tính kịp thời
tiền lương được cập nhật kịp
của việc lập và trình bày thời, chính xác. báo cáo tiền lương. Báo cáo không phản
Đảm bảo tính chính xác ánh đúng thực tế.
và tin cậy của số liệu trong báo cáo. 7
MTTT 1: Tuân thủ đúng quy Không tuân thủ quy Đảm bảo tuân thủ các
định pháp luật về tiền lương,
định pháp luật về tiền
quy định của pháp luật
bảo hiểm xã hội, thuế thu nhập lương. về tiền lương.
cá nhân, và các khoản trích nộp bắt buộc khác. Trích nộp sai hoặc Đảm bảo tuân thủ quy chậm nộp các khoản
định pháp luật về thuế bắt buộc. và các khoản trích nộp. 8
MTTT 2: Tuân thủ chính sách, Áp dụng sai quy chế Đảm bảo tuân thủ các
quy chế nội bộ về chế độ lương, nội bộ trong tính chính sách và quy chế
thưởng, tăng lương và phúc lợi lương. nội bộ về lương. cho người lao động.
Thiếu minh bạch trong Đảm bảo tính minh
xét thưởng, tăng lương. bạch, rõ ràng trong việc xét thưởng, tăng lương. 9
MTTT 3: Đảm bảo quyền lợi
Không thực hiện đúng Đảm bảo thực hiện đúng
hợp pháp của người lao động hợp đồng. hợp đồng lao động.
được thực hiện đầy đủ theo hợp
đồng và luật lao động. Vi phạm quyền lợi
Đảm bảo thực hiện đầy người lao động.
đủ quyền lợi người lao động.
- Mức độ ảnh hưởng của các rủi ro này có thể dao động từ thấp đến cao tùy thuộc
vào bản chất và quy mô của sai phạm. Các rủi ro liên quan đến gian lận, không
tuân thủ pháp luật và sai sót nghiêm trọng sẽ làm thiệt hại về tài chính và ảnh
hưởng đến uy tín của công ty
- Khả năng xảy ra của các rủi ro phụ thuộc vào hiệu quả của hệ thống kiểm soát nội
bộ. Một hệ thống kiểm soát nội bộ đủ mạnh mẽ sẽ giúp giảm đáng kể khả năng
xảy ra của các rủi ro này.
- Trong quy trình tiền lương, mục tiêu hoạt động tập trung vào việc đảm bảo tính
chính xác và kịp thời trong chi trả thu nhập, đồng thời tối ưu hóa việc sử dụng
nguồn nhân lực. Một số rủi ro có thể xảy ra bao gồm: tính lương sai hoặc thanh
toán chậm, ghi nhận sai giờ công, hoặc hệ thống bị gián đoạn trong lúc tính lương.
Ngoài ra, gian lận trong việc điều chỉnh bảng lương cũng là một mối đe dọa
nghiêm trọng. Để kiểm soát những rủi ro này, doanh nghiệp cần đảm bảo quy trình
tính lương được thiết lập chặt chẽ, có sự xác nhận giờ công từ cấp quản lý, hệ
thống vận hành ổn định và phân quyền rõ ràng để ngăn ngừa sai sót và gian lận.
Qua đó, quyền lợi của người lao động được đảm bảo, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhân sự.
- Mục tiêu báo cáo nhằm đảm bảo các thông tin tài chính liên quan đến tiền lương
được phản ánh một cách trung thực, đầy đủ và tuân thủ chuẩn mực kế toán. Các
rủi ro thường gặp bao gồm: ghi nhận sai chi phí lương, thiếu chứng từ hợp lệ, hoặc
dữ liệu trong báo cáo không đầy đủ, không phản ánh đúng chi phí thực tế. Điều
này có thể dẫn đến sai lệch trong báo cáo tài chính và ảnh hưởng đến việc ra quyết
định của ban lãnh đạo. Do đó, cần có các mục tiêu kiểm soát như kiểm tra chặt chẽ
chứng từ, đối chiếu số liệu định kỳ, đảm bảo tính chính xác trong từng khâu ghi
nhận. Việc này không chỉ nâng cao độ tin cậy của báo cáo nội bộ mà còn giúp
doanh nghiệp kiểm soát chi phí hiệu quả.
- Mục tiêu tuân thủ hướng đến việc thực hiện đúng các quy định của pháp luật và
chính sách nội bộ về tiền lương, thuế và bảo hiểm. Một số rủi ro đáng chú ý như:
không tuân thủ quy định về mức lương tối thiểu, trích nộp sai hoặc chậm các
khoản BHXH, BHYT, BHTN, thuế TNCN; hoặc áp dụng sai quy chế nội bộ trong
quá trình tính lương. Thậm chí, doanh nghiệp có thể vi phạm quyền lợi người lao
động nếu không thực hiện đúng hợp đồng lao động. Để kiểm soát các rủi ro này,
doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật văn bản pháp luật, tuân thủ đúng các
nghĩa vụ thuế và bảo hiểm, đồng thời rà soát việc thực hiện các chính sách nội bộ
và hợp đồng lao động. Điều này giúp công ty tránh các rủi ro pháp lý, bảo vệ danh
tiếng và duy trì sự ổn định trong quan hệ lao động. -Ví dụ:
Rủi ro có thể xảy ra
Mức độ ảnh hưởng Khả năng xảy ra
Khi có nhân viên mới gia nhập công Có thể gây thiệt hại Có thể xảy ra trong
ty, nếu không cập nhật kịp thời tài chính hoặc ảnh một số trường hợp
thông tin hợp đồng lao động và các hưởng đến hoạt động nhất định.
thông tin liên quan vào hệ thống ở mức vừa phải.
quản lý tiền lương sẽ làm cho nhân
viên đó không được tính lương đúng
trong kỳ trả lương đầu tiên.
Nhân viên có hành vi gian lận trong Có thể gây thiệt hại Có thể xảy ra trong
khi chấm công (Chấm công hộ, khai tài chính hoặc ảnh một số trường hợp
khống giờ làm…) dẫn đến số liệu hưởng đến hoạt động nhất định.
ngày công và giờ làm việc không ở mức vừa phải. chính xác.
Bảng lương và các thông tin liên Có thể gây thiệt hại Ít có khả năng xảy
quan đến lương của nhân viên bị rò tài chính lớn, ảnh ra.
rỉ ra ngoài làm ảnh hưởng đến quyền hưởng nghiêm trọng riêng tư. đến hoạt động và uy tín công ty.
Sai sót trong áp dụng các quy định Có thể gây thiệt hại Có thể xảy ra trong
về thuế TNCN và các khoản khấu tài chính hoặc ảnh một số trường hợp trừ.
hưởng đến hoạt động nhất định. ở mức vừa phải.
Công ty không tuân thủ quy định về Có thể gây thiệt hại Ít có khả năng xảy
lương tối thiểu vùng, lương tối thiểu tài chính lớn, ảnh ra.
ngành dẫn đến tranh chấp lao động, hưởng nghiêm trọng
bị phạt hành chính và mất uy tín. đến hoạt động và uy tín công ty. Giám đốc chi nhánh Phòng Tài
Phòng Pháp Phòng Công Phòng Hành Phòng Kho Phòng Kinh chính – Kế chế & Tuân
nghệ Thông chính - Nhân vận – doanh & toán thủ tin sự Logistics Marketing
Bộ phận Kế Bộ phận Pháp Bộ phận Hỗ Bộ phận Bộ phận Vận Bộ phận toán tổng hợp lý và Kiểm
trợ kỹ thuật Tuyển dụng chuyển & Chăm sóc
soát tuân thủ và Hệ thống và đào tạo Giao nhận khách hàng Bộ phận Kiểm soát nội Bộ phận Chế Bộ phận Bộ phận Bán bộ
độ và phúc lợi Quản lý kho hàng Bộ phận Bộ phận Phát à í ể