TRƯỜNG THCS CAO XUÂN HUY
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG VÒNG 2 – NĂM HỌC 2022 – 2023
Môn: Toán – Lớp 8 – Thời gian làm bài: 120 phút
Câu 1. (4,0 điểm)
1) Cho x, y là các số hữu tỷ khác
1
thỏa mãn:
12 12
1
11
xy
xy
−−
+=
−−
.
Chứng minh M = x
2
+ y
2
– xy là bình phương của một số hữu tỷ.
2) Cho đa thức
(
)
fx
. Tìm số dư của phép chia
( )
fx
cho
(
)
( )
12−+xx
, biết
rằng
( )
fx
chia
1x −
dư 7 và
( )
fx
chia
2x +
dư 1.
Câu 2. (4,0 điểm)
1) Tìm hai số nguyên dương x, y thỏa mãn:
( )
4
40 1xy x+=+
.
2) Giải phương trình:
Câu 3. (4,0 điểm)
1) Cho các số thực dương x, y, z thỏa mãn x + y + z = 3.
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức
222
111
P
x xy yz z
=++
+++
.
2) Cho
,mn
là hai số nguyên dương lẻ thỏa mãn
2
2
2
2
mn
nm
+
+
.
Chứng minh:
22
24m n mn++
.
Câu 4. (7,0 điểm)
Cho tam ABC vuông tại A, có đường cao AH và trung tuyến BN. Qua A kẻ
đường thẳng vuông góc với BN cắt BN và BC lần lượt tại K và M.
Chứng minh rằng:
a)
222
114
.= +
AK AB AC
b)
=BKH BAH
c)
2 11
.
MB BH BC
= +
Câu 5. (1,0 điểm)
Cho hình vuông có cạnh bằng 2023cm. Bên trong hình vuông, người ta lấy
2022 điểm phân biệt sao cho trong 2026 điểm (tính cả 4 đỉnh hình vuông) không có
3 điểm nào thẳng hàng. Chứng minh rằng, tồn tại 1 tam giác có 3 đỉnh là 3 trong số
2026 điểm đã cho (tính cả 4 đỉnh hình vuông) có diện tích không lớn hơn
2023
2
cm
2
.
------Hết------
ĐÁP ÁN HSG TRƯỜNG VÒNG 2
Câu 1.
a) Ta có:
(
)(
)
( )( ) ( )( )
12 12
1 12 1 12 1 1 1
11
xy
xy yx xy
xy
−−
+ =⇔− −+− −=− −
−−
1 22 1 22 1y x xy x y xy x y xy
⇔−− + +−− + =−−+
3 221xy x y⇔ =+−
(
)
2
22
3
M x y xy x y xy⇒=+−=+ −
( )
(
) ( ) ( )
( )
22 2
221 2 1 1xy x y xy xy xy=+−+−=+−++=+−
Mà
,xy
là các số hữu tỷ khác
1
22
M x y xy⇒=+−
là bình phương của một số hữu tỷ (đpcm).
b) Gọi dư của phép chia
( )
fx
cho
( )
( )
12xx−+
là
.ax b
+
Ta có:
( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( )( )( )
. 17 . 21 1 2 .f x px x qx x kx x x ax b= −+= ++= − +++
Thay
1, 2xx= = −
được:
7 36 2
2 1 71 5
ab a a
ab b b
+= = =

⇔⇔

− += =− =

.
Dư cần tìm là:
2 5.x +
Câu 2.
1) Vì
( ) ( ) ( )
43
*
; 40 1 40 40 40 40 4xyN xy x x y xy xy xy
∈ ⇒+ = +< + = +⇒+ <⇒+<
Do đó:
24xy≤+<
Mặt khác:
40 1x
+
là số lẻ nên
( )
4
xy+
là số lẻ
xy⇒+
là số lẻ
Ta có:
24xy≤+<
,
xy+
là số lẻ
3xy⇒+=
Từ đó:
( ) ( ) ( )
{ }
; 2;1 ; 1; 2xy∈
Thử lại chỉ có cặp số
( ) ( )
; 2;1xy =
thỏa mãn bài toán .
Vậy
2; 1.xy= =
2) Ta có:
( )(
) ( ) ( ) ( ) ( )
22
3 2 1 3 8 16 3 2 9 1 3 8 144xxx xxx− + +=−⇔ − + +=−
( )(
) ( )
2
3 2 3 3 3 8 144xx x⇔ − + +=−
Đặt
3 3 3 2 5, 3 8 5,xtxt xt+=⇒ −=− +=+
ta có phương trình:
( ) ( )
( )
( )( )
2 22
42 2 2
2
2
5 5 144 25 144
25 144 0 9 16 0
93
4
16
t tt t t
tt t t
tt
t
t
− +=− ⇔ − =−
⇔− + =⇔ − − =
= = ±
⇔⇔
= ±
=
Với
3 3 33 0tx x=⇒ +=⇔ =
Với
333 3 2tx x=−⇒ + =−⇔ =−
Với
1
4 3 34
3
tx x
=⇒ +=⇔ =
Với
7
433 4
3
tx x
−
=−⇒ + =−⇔ =
Vậy tập nghiệm của phương trình là
17
0; 2; ;
33
S
−

= −


.
Câu 3
a)
222
111 1 1 1
( 1) ( 1) ( 1)
P
x x y y z z xx yy zz
=++= + +
++++ ++
1 1 1 1 1 1 111 1 1 1
1 1 1 111
xx yy zz xyz x y z

=− +− +− = ++ − + +

+ + + +++

Áp dụng BĐT
111 9
a b c abc
++≥
++
và
1 111
.
4
ab a b

≤+

+

với
,,abc
dương, dấu bằng
xảy ra
.
abc⇔==
Ta có
1 11 1 11 1 11
. 1; . 1; . 1
14 14 14x xy yz z


≤+ ≤+ ≤+


+++


Bởi vậy
111 1 1 1 111 11 1 1
.1 1 1
111 4
P
xyz x y z xyz x y z
 
= ++ − + + ≥ ++ − +++++
 
+++
 
=
3111 33 9 3933
.. .
4 44 4442x y z xyz

++ −≥ −=−=

++

Vậy Min P=
3
2
. Dấu bằng xảy ra khi và chỉ khi
1.xyz
= = =
b) +) Vì
,mn
là hai số nguyên dương lẻ nên ta đặt
( )
2 1, 2 1 ,m a n b ab=+=+ ∈
.
Khi đó ta có:
( )
(
)
22 22
2 4 4 44m n a b ab+ += + + + +
( )
1
+) Vì
2
2
2
2
mn
nm
+
+
nên
( )( )
22
22m n mn
++
( )
22 2 2
22m n m n mn⇒ + ++
( )
22
22m n mn⇒ ++
Vì
,mn
lẻ nên
( )
2, 1mn =
.
Do đó
22
2m n mn++
( )
2
Từ
( )
1
,
( )
2
và
( )
4, 1mn =
nên suy ra
22
24m n mn++
.
Câu 4.
a) Dễ dàng chứng minh được
222
111
.= +
AK AB AN
mà AC = 2.AN
222
114
.⇒=+
AK AB AC
b) Chứng minh được
BKA∆
∽
BAN∆
(g.g)
⇒
AB BN
BK AB
=
⇒
2
.AB BK BN=
(1)
Chứng minh được
BHA∆
∽
BAC∆
(g.g)
⇒
AB BC
BH AB
=
⇒
2
.
AB BH BC=
(2)
Từ (1) và (2) suy ra BK.BN = BH.BC
⇒
BH BN
BK BC
=
Xét
BHK∆
và
BNC∆
, có:
NBC
chung và
BH BN
BK BC
=
Suy ra
BHK
∆
∽
BNC∆
⇒
=BKH ACB
mà
=BAH ACB
⇒
=BKH BAH
c) Kẻ NI
⊥
BC tại I, ta có AH//NI (vì cùng vuông góc với BC)
Vì N là trung điểm của AC nên I là trung điểm của HC
Chứng minh được
BKM∆
∽
BIN∆
(g.g) suy ra được MB.BI = BK.BN(3)
Từ (1), (2) và (3) ta có BM.BI = BH.BC
⇒
BM.2BI = 2BH.BC
⇒
BM.(BH + BC) = 2BH.BC
⇒
2 11
BM BH BC
= +
Câu 5.
Số tam giác được tạo thành: 4 + 2.2021 = 4046
Mà tổng diện tích của 4046 tam giác này bằng 2023
2
cm
2
Nên tồn tại 1 tam giác có diện tích không lớn hơn
2
2023 2023
4046 2
=
cm
2
M
K
I
H
A
B
C
N

Preview text:

TRƯỜNG THCS CAO XUÂN HUY
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG VÒNG 2 – NĂM HỌC 2022 – 2023
Môn: Toán – Lớp 8 – Thời gian làm bài: 120 phút
Câu 1.
(4,0 điểm)
1) Cho x, y là các số hữu tỷ khác 1 thỏa mãn: 1− 2x 1− 2y + = 1. 1− x 1− y
Chứng minh M = x2 + y2 – xy là bình phương của một số hữu tỷ.
2) Cho đa thức f (x) . Tìm số dư của phép chia f (x) cho (x− )1(x+2), biết
rằng f (x) chia x−1 dư 7 và f (x)chia x+2 dư 1.
Câu 2. (4,0 điểm)
1) Tìm hai số nguyên dương x, y thỏa mãn: (x + y)4 = 40x +1.
2) Giải phương trình: ( x − )(x + )2 3 2 1 (3x + 8) = 16 −
Câu 3. (4,0 điểm)
1) Cho các số thực dương x, y, z thỏa mãn x + y + z = 3.
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức 1 1 1 P = + + . 2 2 2
x + x y + y z + z 2 2) Cho m + 2n ,
m n là hai số nguyên dương lẻ thỏa mãn  . 2 n + 2m Chứng minh: 2 2
m + n + 24mn .
Câu 4. (7,0 điểm)
Cho tam ABC vuông tại A, có đường cao AH và trung tuyến BN. Qua A kẻ
đường thẳng vuông góc với BN cắt BN và BC lần lượt tại K và M. Chứng minh rằng: a) 1 1 4 = + . 2 2 2 AK AB AC b)  BKH =  BAH c) 2 1 1 = + . MB BH BC
Câu 5. (1,0 điểm)
Cho hình vuông có cạnh bằng 2023cm. Bên trong hình vuông, người ta lấy
2022 điểm phân biệt sao cho trong 2026 điểm (tính cả 4 đỉnh hình vuông) không có
3 điểm nào thẳng hàng. Chứng minh rằng, tồn tại 1 tam giác có 3 đỉnh là 3 trong số
2026 điểm đã cho (tính cả 4 đỉnh hình vuông) có diện tích không lớn hơn 2023 cm2. 2 ------Hết------
ĐÁP ÁN HSG TRƯỜNG VÒNG 2 Câu 1. a) Ta có: 1− 2x 1− 2y +
= 1 ⇔ (1− 2x)(1− y) + (1− 2y)(1− x) = (1− x)(1− y) 1− x 1− y
⇔ 1− y − 2x + 2xy +1− x − 2y + 2xy =1− x − y + xy
⇔ 3xy = 2x + 2y −1
⇒ M = x + y − xy = (x + y)2 2 2 − 3xy
= (x + y)2 − ( x + y − ) = (x + y)2 − (x + y) + = (x + y − )2 2 2 1 2 1 1
Mà x, y là các số hữu tỷ khác 1 2 2
⇒ M = x + y − xy là bình phương của một số hữu tỷ (đpcm).
b) Gọi dư của phép chia f (x) cho (x− )1(x+2) là ax+ .b
Ta có: f (x) = p(x).(x − )
1 + 7 = q(x).(x + 2) +1= k (x)(x − )
1 (x + 2) + ax + . b Thay a + b =  a = a = x =1, x = 2 − được: 7 3 6 2  ⇔  ⇔ .  2a b 1 b  7 1 b  − + = = −  = 5
Dư cần tìm là: 2x +5. Câu 2.
1) Vì x y∈ N ⇒ (x + y)4 = x + < x + y = (x + y) ⇒ (x + y)3 * ; 40 1 40 40 40
< 40 ⇒ x + y < 4
Do đó: 2 ≤ x + y < 4
Mặt khác: 40x +1là số lẻ nên ( + )4
x y là số lẻ ⇒ x + y là số lẻ
Ta có: 2 ≤ x + y < 4, x + y là số lẻ ⇒ x + y = 3
Từ đó: ( ;x y)∈ ({2; )1;(1;2)}
Thử lại chỉ có cặp số ( ;x y) = (2; ) 1 thỏa mãn bài toán .
Vậy x = 2; y =1.
2) Ta có: ( x − )(x + )2 ( x + ) = − ⇔ ( x − ) (x + )2 3 2 1 3 8 16 3 2 9 1 (3x + 8) = 144 −
⇔ ( x − )( x + )2 3 2 3 3 (3x + 8) = 144 −
Đặt 3x +3 = t ⇒ 3x − 2 = t −5, 3x +8 = t +5, ta có phương trình:
(t −5) 2t (t +5) = 144 −
⇔ ( 2t − 25) 2t = 144 − 4 2
⇔ t − 25t +144 = 0 ⇔ ( 2t −9)( 2t −16) = 0 2 t = 9 t = 3 ± ⇔  ⇔ 2 t = 16  t = 4 ±
Với t = 3⇒ 3x +3 = 3 ⇔ x = 0 Với t = 3 − ⇒ 3x + 3 = 3 − ⇔ x = 2 − Với 1
t = 4 ⇒ 3x + 3 = 4 ⇔ x = 3 Với 7 t 4 3x 3 4 x − = − ⇒ + = − ⇔ = 3
Vậy tập nghiệm của phương trình là  1 7 S 0; 2; ; −  = − . 3 3    Câu 3 a) 1 1 1 1 1 1 P = + + = + + 2 2 2
x + x y + y z + z x(x +1) y(y +1) z(z +1) 1 1 1 1 1 1  1 1 1   1 1 1  = − + − + − = + + − + +
x x 1 y y 1 z z 1  x y z  
  x 1 y 1 z 1 + + + + + +  Áp dụng BĐT 1 1 1 9 + + ≥ và 1 1  1 1 .  ≤ +
với a,b,c dương, dấu bằng
a b c a + b + c
a b 4  a b  +  
xảy ra ⇔ a = b = .c Ta có 1 1  1  1 1  1  1 1  1 . 1; . 1; . 1 ≤ + ≤ + ≤ + x 1 4  xy 1 4  yz 1 4  z  + + +  Bởi vậy  1 1 1   1 1 1   1 1 1  1  1 1 1  P = + + − + + ≥ + + − . +1+ +1+ +        1
x y z   x 1 y 1 z 1  x y z  4  x y z  + + +  = 3  1 1 1  3 3 9 3 9 3 3 . + + − ≥ . − = − =   .
4  x y z  4 4 x + y + z 4 4 4 2
Vậy Min P= 3 . Dấu bằng xảy ra khi và chỉ khi x = y = z =1. 2 b) +) Vì ,
m n là hai số nguyên dương lẻ nên ta đặt m = 2a +1, n = 2b +1 (a,b∈) . Khi đó ta có: 2 2 m + n + = ( 2 2
2 4 a + b ) + 4(a + b) + 44 ( ) 1 2
+) Vì m + 2n  nên ( 2 m + )( 2 2 n + 2)mn 2 2 ⇒ m n + ( 2 2
2 m + n + 2)mn ⇒ ( 2 2
2 m + n + 2)mn 2 n + 2m Vì ,
m n lẻ nên (2,mn) =1. Do đó 2 2
m + n + 2mn (2) Từ ( )
1 , (2) và (4,mn) =1 nên suy ra 2 2
m + n + 24mn . Câu 4. A N K B H M I C
a) Dễ dàng chứng minh được 1 1 1 = + . mà AC = 2.AN 2 2 2 AK AB AN 1 1 4 ⇒ = + . 2 2 2 AK AB AC
b) Chứng minh được B ∆ KA ∽ B
∆ AN (g.g) ⇒ AB BN = ⇒ 2
AB = BK.BN (1) BK AB Chứng minh được B ∆ HA ∽ B
∆ AC (g.g) ⇒ AB BC = ⇒ 2
AB = BH.BC (2) BH AB
Từ (1) và (2) suy ra BK.BN = BH.BC ⇒ BH BN = BK BC Xét B ∆ HK và B ∆ NC , có: 
NBC chung và BH BN = BK BC Suy ra B ∆ HK ∽ B ∆ NC ⇒  BKH =  ACB mà  BAH =  ACB ⇒  BKH =  BAH
c) Kẻ NI ⊥ BC tại I, ta có AH//NI (vì cùng vuông góc với BC)
Vì N là trung điểm của AC nên I là trung điểm của HC Chứng minh được B ∆ KM ∽ B
∆ IN (g.g) suy ra được MB.BI = BK.BN(3)
Từ (1), (2) và (3) ta có BM.BI = BH.BC ⇒ BM.2BI = 2BH.BC
⇒ BM.(BH + BC) = 2BH.BC⇒ 2 1 1 = + BM BH BC Câu 5.
Số tam giác được tạo thành: 4 + 2.2021 = 4046
Mà tổng diện tích của 4046 tam giác này bằng 20232 cm2 2
Nên tồn tại 1 tam giác có diện tích không lớn hơn 2023 2023 = cm2 4046 2