1
NHÓM TOÁN VD_VDC
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI TOÁN 12 TỈNH THÁI BÌNH NĂM HỌC 2018-2019
Câu 1: (6,0 điểm).
1. Cho hàm số
( )
21
1
x
yC
x
+
=
−
và đường thẳng
( )
d
có phương trình:
2
y xm= +
. Tìm
m
để
đường thẳng
( )
d
cắt đồ thị
( )
C
tại hai điểm phân biệt
,AB
sao cho diện tích tam giác
bằng
5
4
(với
O
là gốc tọa độ).
2. Cho hàm số
32
2( 1) (8 3) 8 6
yx m x m x m=+ + + −+−
. Tìm
m
để hàm số có cực đại, cực tiểu
trong đó một điểm cực trị của đồ thị hàm số thuộc góc phần tư thứ hai, một điểm cực trị của đồ
thị hàm số thuộc góc phần tư thứ tư của hệ trục tọa độ
Oxy
.
3. Tính giới hạn:
( )
2018
2
0
log 2 os2
lim
x
cx
x
→
−
.
Câu 2: (4,0 điểm)
1. Giải phương trình:
5
sin 3 16 15sin
44
xx
ππ

− −=− +


.
2. Cho
A
là tập hợp các số tự nhiên có 6 chữ số. Chọn ngẫn nhiên một số thuộc tập
A
. Tính xác
suất để số được chọn chia hết cho 13 và có chữ số tận cùng bằng 2.
Câu 3: (3,0 điểm) Giải hệ phương trình
(
)
32
2 2 22 2
( 5) 2 1 3 (1)
2 2x+4 6x 12 3 2x 4 5 6x 12 8 (2)
yx x y
x x yx x
+ +=+
+ − + −+= −++ −++
Câu 4: (2,0 điểm)
Trong mặt phẳng tọa độ
Oxy
, cho hình vuông
ABCD
, điểm
1; 0M
là trung điểm của cạnh
BC
,
điểm
N
thuộc cạnh
CD
sao cho
2CN ND
, phương trình đường thẳng
AN
là:
20
xy
.
Tìm tọa độ điểm
A
biết điểm
A
có hoành độ dương
Câu 5: (3,0 điểm)
Cho hình chóp
.S ABCD
có đáy
ABCD
là hình thoi cạnh
3a
,
SA a=
,
3SB SC SD a= = =
.
Gọi
M
là trung điểm
CD
.
1. Tính thể tích khối chóp
.S ABCM
.
2. Tính khoảng cách giữa hai đường thẳng
SM
và
BC
.
Câu 6: (2,0 điểm) Cho
a
,
b
,
c
là các số thực dương.
Chứng minh rằng:
( )( )
2 22
9 32
5
44 4
ab a c b c
a bc
− ≥−
++
+++
.
ĐÁP ÁN
2
NHÓM TOÁN VD_VDC
1. Cho hàm số
(
)
21
1
x
yC
x
+
=
−
và đường thẳng
( )
d
có phương trình:
2y xm= +
. Tìm
m
để
đường thẳng
( )
d
cắt đồ thị
( )
C
tại hai điểm phân biệt
,AB
sao cho diện tích tam giác
bằng
5
4
(với
O
là gốc tọa độ).
Lời giải
Xét phương trình:
( )( )
( ) ( ) ( )
2
1
1
21
2
2 1 12
2 4 10
1
x
x
x
xm
x x xm
gx x m x m
x
≠
≠
+

= +⇔ ⇔

+= − +
= + − − −=
−
+) Đường thẳng
( )
d
cắt
( )
C
tại hai điểm phân biệt
,AB
( )
0gx⇔=
có hai nghiệm phân biệt khác 1
( ) ( )
( )
2
2
4 8 1 0 24 0 ( )
1 30
mm m m
g
∆= − + − > ⇔ + > ∀ ∈
⇔
=−≠
+) Gọi
(
) (
)
11 2 2
;2 ; ;2Ax x m Bx x m
++
Khi đó
là hai nghiệm:
( )
0
gx=
. Theo Viet thì
12
12
4
2
1
2
m
xx
m
xx
−
+=−
+
= −
Ta có
( )
:2 0d xym
−+ =
(
) ( ) ( )
( )
2
2
22
2
1 2 1 2 12
5 24
8 16 4 4
, ;5 5 4 5
42 4
5
m
m
mm m
d O d AB x x x x x x
+

−+ +

= =−= +− = + =



Khi đó:
( )
( )
2
2
5 24
24
11
,. . .
2 22 4
5
OAB
m
m mm
S d O d AB
+
+
= = =
( )( )
2 42 2 2
5
24 5 24 25 0 1 25 0 1.
4
OAB
S mm m m m m m=⇔ + =⇔ + − =⇔ − + =⇔=±
Vậy
1m
= ±
2. Cho hàm số
32
2( 1) (8 3) 8 6yx m x m x m=+ + + −+−
. Tìm
m
để hàm số có cực đại, cực tiểu
trong đó một điểm cực trị của đồ thị hàm số thuộc góc phần tư thứ hai, một điểm cực trị của đồ
thị hàm số thuộc góc phần tư thứ tư của hệ trục tọa độ
Oxy
.
Lời giải
Ta có
2
' 3 4( 1) (8 3)y x mxm
= + ++ −
Hàm số có cực đại, cực tiểu khi
'0y =
có hai nghiệm phân biệt.
3
NHÓM TOÁN VD_VDC
43
2
'0
43
2
m
m
+
>
∆> ⇔
−
<
Đường thẳng qua hai điểm cực tri của đồ thị hàm số có phương trình:
( )
( )
22
22
4 16 13 8 31 24
99
y mmx mm=−+− +−+−
Gọi
( )
( )
11 2 2
;;;xy xy
điểm cực trị của đồ thị hàm số. Ta có
12
12
4( 1)
3
83
.
3
m
xx
m
xx
−+
+=
−
=
( ) ( )
( ) ( )
22
11
22
22
22
4 16 13 8 31 24 ;
99
22
4 16 13 8 31 24 ;
99
y mmx mm
y mmx mm
=−+− +−+−
=−+− +−+−
Vì hàm số
32
2( 1) (8 3) 8 6yx m x m x m=+ + + −+−
có hệ số
10a = >
nên không xảy ra trường hợp
đồ thị hàm số có một điểm cực trị thuộc góc phần tư thứ nhất, một điểm cực trị thuộc góc phần
tư thứ ba của hệ trục tọa độ
Oxy
.
Để một điểm cực trị của đồ thị hàm số thuộc góc phần tư thứ hai, một điểm cực trị của đồ thị
hàm số thuộc góc phần tư thứ tư của hệ trục tọa độ
Ox
y
thì
12
12
.0
.0
xx
yy
<
<
Với
12
3
. 0 (1)
8
xx m<⇔ <
Với
12
.0
yy<
( )
( )
(
)
( ) (
)
(
)
2 22 2
12
4 16 13 8 31 24 4 16 13 8 31 24 0mmx mm mmx mm⇔−+− +−+− −+− +−+− <
( ) ( )( )
( )
( )
22
2 22 2
12 1 2
4 16 13 . 8 31 24 4 16 13 8 31 24 0mm xx mm mm xx mm⇔−+− +−+−−+− ++−+− <
2
3
4 3 0 (2)
1
m
mm
m
>
⇔− + − < ⇔
<
Kết hợp
(1)
và
(2)
ta có
3
8
m <
3. Tính giới hạn:
( )
2018
2
0
log 2 os2
lim
x
cx
x
→
−
.
Lời giải
Ta có:
4
NHÓM TOÁN VD_VDC
( )
(
)
( )
2018 2018
22
00
2
2
2018 2018
2
0
log 2 os2 log .ln 2 os2
lim lim
ln 1 2sin
sin
2log .lim . 2log
2sin
xx
x
cx e cx
xx
x
x
ee
x
x
→→
→
−−
=
+

= =


.
Câu 2. (4,0 điểm)
1. Giải phương trình:
5
sin 3 16 15sin
44
xx
ππ

− −=− +


.
2. Cho
A
là tập hợp các số tự nhiên có 6 chữ số. Chọn ngẫn nhiên một số thuộc tập
A
. Tính xác
suất để số được chọn chia hết cho 13 và có chữ số tận cùng bằng 2.
Lời giải
1. Đặt
44
tx xt
ππ
=+ ⇔=−
. Phương trình đã cho trở thành:
5
sin 3 15sin 16 0
44
tt
ππ


− − + −=




sin3 15sin 16 0
tt
⇔− + − =
3
4sin 12sin 16 0
tt⇔ + −=
( )
(
)
2
sin 1 sin sin 4 0t tt⇔ − + +=
sin 1t⇔=
2
2
tk
π
π
⇔− +
Do đó ta có:
2,
4
x kk
π
π
=+∈
.
Vậy nghiệm của phương trình là:
2,
4
x kk
π
π
=+∈
2. Số phần tử không gian mẫu là:
5
9.10Ω=
.
Gọi
B
là biến cố số được chọn chia hết cho
15
và có chữ số tận cùng bằng
2
.
Ta nhận thấy rằng: Số nhỏ nhất có 6 chữ số chia hết cho
13
là:
100009
, số lớn nhất có 6 chữ số
chia hết cho
13
là
999999
.
Ta có
100009 13 100022+=
, do đó số có 6 chữ số nhỏ nhất chia hết cho
13
và có chữ số tận cùng
bằng
2
chính là số
100022
.
Nhận thấy rằng nếu hai số tự nhiên có
6
chữ số cùng chia hết cho
13
và đều có chữ số tận cùng
bằng
2
thì hiệu của chúng cũng chia hết cho
13
và có chữ số tận cùng bằng
0
.
Số nhỏ nhất (lớn hơn
0
) có chữ số tận cùng bằng
0
chia hết cho
13
là
130
.
Điều này chứng tỏ tất cả các số có
6
chữ số chia hết cho
13
và có chữ số tận cùng bằng
2
lập
thành một cấp số cộng có số hạng đầu là
1
100022u =
, công sai
130d =
.
5
NHÓM TOÁN VD_VDC
Công thức số hạng tổng quát của dãy là:
( )
1
1
n
uu n d=+−
.
Vì số cần tìm là số có
6
chữ số không vượt quá
999999
nên ta có:
( )
69239
100022 1 130 999999 6923,9
10
nn+ − ≤ ⇔≤ =
.
Vì
n
là số tự nhiên nên số hạng lớn nhất trong dãy trên ứng với
6923n =
.
Vậy số phần tử của biến cố
B
là
6923B =
.
Xác suất của biến cố
B
là:
( )
6923
900000
B
PB= =
Ω
.
Cách 2.
Số phần tử không gian mẫu là:
5
9.10Ω=
.
Gọi số chia hết cho
13
và có chữ số tận cùng bằng
2
là
12345
2aaaaa
.
Ta có:
12345 12345
2 10. 2aaaaa aaaaa= +
.
Gọi
k
là số dư của phép chia
12345
aaaaa
cho 13
( )
, 0 12kk∈ ≤≤
.
Khi đó vì
12345 12345
2 10. 2 13aaaaa aaaaa= +
( )
, 0 12kk∈ ≤≤
nên ta có:
10 2 13
k +
( )
, 0 12kk∈ ≤≤
Do đó tồn tại số tự nhiên
t
sao cho:
10 2
10 2 13
13
k
k tt
+
+ = ⇔= ∈
,
( )
, 0 12
kk∈ ≤≤
. Ta có
bảng:
0k =
10 2 2
13 13
k +
= ∉
Loại
1k =
10 2 12
13 13
k +
= ∉
Loại
2k =
10 2 22
13 13
k +
= ∉
Loại
3k =
10 2 32
13 13
k
+
= ∉
Loại
4k =
10 2 42
4
13 13
k +
= = ∈
Thỏa mãn
5k =
10 2 52
13 13
k +
= ∉
Loại
6
NHÓM TOÁN VD_VDC
6k =
10 2 62
13 13
k
+
= ∉
Loại
7k
=
10 2 72
13 13
k
+
= ∉
Loại
8k
=
10 2 82
13 13
k +
= ∉
Loại
9k =
10 2 92
13 13
k
+
= ∉
Loại
10k
=
10 2 102
13 13
k
+
= ∉
Loại
11
k =
10 2 112
13 13
k +
= ∉
Loại
12k =
10 2 122
13 13
k +
= ∉
Loại
Từ bảng trên ta có
4k
=
là số dư của phép chia
12345
aaaaa
cho 13. Như vậy, tồn tại số tự nhiên
t
để:
12345
13 4
aaaaa t= +
. Vì
12345
10000 99999aaaaa≤≤
nên
10000 4 99999 4
13 13
k
−−
≤≤
, hay:
9996 99995
768,923 7691,923
13 13
k≈ ≤≤ ≈
769 7691,kk⇒ ≤≤ ∈
.
Gọi
B
là biến cố số được chọn chia hết cho
15
và có chữ số tận cùng bằng
2
.
Khi đó số phần tử của biến cố
B
là
7691 769 1 6923B = − +=
.
Xác suất của biến cố
B
là:
( )
6923
900000
B
PB
= =
Ω
.
Câu 3 (3,0 điểm). Giải hệ phương trình
(
)
32
2 2 22 2
( 5) 2 1 3 (1)
2 2x+4 6x 12 3 2x 4 5 6x 12 8 (2)
yx x y
x x yx x
+ +=+
+ − + −+= −++ −++
Lời giải
Điều kiện:
2≥−x
Với điều kiện
2≥−x
, từ
( )
10⇒>y
. Khi đó:
7
NHÓM TOÁN VD_VDC
( )
1 ⇔
( )
(
)
3
3
13 1
2 32 2x x f xf
yy y
 
+ + += +⇔ + =
 
 
(*) với
( )
3
= +ft t t
mà
( )
2
3 1 0 = +
′
>∀ft t t
, do đó:
( )
( )
2
11
*2 3
2
⇔ += ⇔ =
+
xy
yx
Thay (3) vào phương trình (2), ta được:
( )
(
)
(
)
( )
22 2 2
22
2 2 22
22
22
2
2 2 2x+4 6x 12 3 2x 4 5 6x 12 8
( 1) 2x+4 ( 3) 6x 12 2x 4 0
( 2) 2x+4 ( 2) 6x 12 2x+4 6x 12 2( 2) 0
4( 2)
( 2) 2x+4 ( 2) 6x 12 2( 2) 0
2x+4 6x 12
2 2x+4
xx x x x
xx x x
xx xx x x x
x
xx xx x
xx
xx
+ + − + −+ = −++ −++
⇔ − − + − − + + −=
⇔− − +− − ++ − − − + + −=
−
⇔− − +− − ++ + −=
− + −+
⇔− − +
2
22
22
22
4
6x 12 2 0
2x+4 6x 12
2 0 (4)
4
2x+4 6x 12 2 0 (5)
2x+4 6x 12
x
xx
x
xx
xx

−++ +=


− + −+

−=
⇔
− + − + + +=
− + −+
+ Xét (4)
2⇒=x
, thay vào (3) ta được
1
2
= ±y
. Vì
0>y
nên suy ra
1
2
=y
.
+ Xét (5), ta thấy :
( )
5 0 2> ∀ ≥−VT x
, do đó phương trình vô nghiệm.
Vậy hệ đã cho có nghiệm duy nhất
( )
1
; 2;
2

=


xy
.
Câu 4: (2,0 điểm)
Trong mặt phẳng tọa độ
Oxy
, cho hình vuông
ABCD
, điểm
1; 0M
là trung điểm của cạnh
BC
,
điểm
N
thuộc cạnh
CD
sao cho
2CN ND
, phương trình đường thẳng
AN
là:
20xy

.
Tìm tọa độ điểm
A
biết điểm
A
có hoành độ dương
Lời giải
M
B
A
D
C
N
Đặt cạnh của hình vuông bằng
a
Ta có:
22 2
5 10 5 1
, , ,cos
2 3 6 2.
2
a a AM AN MN
AM AN NM a MAN
AM AN


8
NHÓM TOÁN VD_VDC
;2A AN A x x
với
0x
,AM AN
có vectơ chỉ phương là:
1 , 2 , 1;1AM x x u


22
21
11
cos
22
1 2.2
x
MAN
xx



2
1
2 2 40
2
xN
xx
xL


Vậy
1; 3A
Câu 5. (3,0 điểm)
Cho hình chóp
.S ABCD
có đáy
ABCD
là hình thoi cạnh
3a
,
SA a=
,
3SB SC SD a= = =
.
Gọi
M
là trung điểm
CD
.
1. Tính thể tích khối chóp
.S ABCM
.
2. Tính khoảng cách giữa hai đường thẳng
SM
và
BC
.
AC BD I∩=
, ta có
IA IC IS= =
(là đường cao của các tam giác cân bằng nhau) nên
SAC
vuông tại
S
22
2AC SA SC a⇒= + =
và
1
2
SI IA IC AC a= = = =
.
2 2 22
32IB SB SI a a a= − = −=
2 22BD IB a⇒==
.
2
1
.2
2
BCD
S IC BD a= =
; Gọi
O
là tâm đường tròn ngoại tiếp
BCD
, bán kính đường tròn ngoại
tiếp
BCD
là:
.. 3
4. 2
BCD
BC CD BD a
R OC
S
= = =
. (
O
là trung điểm
AI
)
Do
SB SC SD= =
nên
( )
SO ABCD⊥
;
22
3
2
a
SO SC OC= −=
.
2
2. 2 2
ABCD BCD
S Sa
= =
;
1
4
CDM ABCD
SS=
2
3 32
42
ABCM ABCD
a
SS⇒= =
.
3
.
16
.
34
S ABCM ABCM
a
V SO S= =
.
2.
//IM BC
( )
//BC SMI⇒
nên
( ) ( )
( )
( )
( )
,, ,d BC SM d BC SMI d C SMI= =
.
9
NHÓM TOÁN VD_VDC
Mà
( )
( )
( )
( )
2 , 2,CI OI d C SMI d O SMI=⇒=
;
( )
26
,
3
ABCD
S
a
d A BC
BC
= =
O
là trung điểm
AI
và
ME
là đường trung bình hình thoi
ABCD
nên
( ) ( )
16
,,
46
a
d O ME d A BC= =
. (
E
là trung điểm
AB
)
Kẻ
OH ME⊥
,
H ME∈
thì
6
6
a
OH =
;
ME SO⊥
( )
ME SOH⇒⊥
Kẻ
SOK H⊥
,
K SH∈
OK ME⇒⊥
vậy
(
)
OK SME
⊥
tức là
( )
( )
,d O SME OK=
.
22 2
36
.
. 66
26
22
36
26
aa
SO OH a
OK
SO OH
aa
= = =
+

+


;
( )
( )
( )
( )
66
, 2,
11
a
d C SMI d O SMI= =
.
Vậy khoảng cách giữa hai đường thẳng
SM
và
BC
là
66
11
a
.
Câu 6: (2,0 điểm) Cho
a
,
b
,
c
là các số thực dương.
Chứng minh rằng:
( )
( )
2 22
9 32
5
44 4
ab a c b c
a bc
− ≥−
++
+++
.
Lời giải
Cách 1:
Ta có:
( )( )
ab a c b c++
( )( )
22
a ac b bc=++
22
Cosi
2
a ac b bc+++
≤
( )( )
( )
22
2
abcab
ab a c b c
++ +
⇒ + +≤
( )
1
.
Lại có:
( )
( )
2
2
Cosi
2
c ab
ca b
++
+≤
và
( )
( )
2
22
2ab a b+≤ +
( )
( )
2 22
Cosi
2
2
c ab
ca b
++
⇒ +≤
( )
2
.
Từ
( )
1
,
( )
2
( )
( )
(
)
2 22
22
2
2
2
c ab
ab
ab a c b c
++
++
⇒ + +≤
( )( )
2 22
44
4
a bc
ab a c b c
++
⇔ + +≤
( )( )
2 22
14
44a bc
ab a c b c
⇔≥
++
++
( )( )
2 22
9 36
44a bc
ab a c b c
⇔≥
++
++
.
Do đó
( )( )
2 22
2 22 2 22
9 32 36 32
44
44 4 44 4
P
a bc
ab a c b c
a bc a bc
= − ≥−
++
++
+++ +++
.
10
NHÓM TOÁN VD_VDC
Đặt
2 22
44 4a bc t+ + +=
. Vì
a
,
b
,
c
là các số thực dương nên
2t >
.
2 222
44 4a bct⇒ + +=−
.
Xét hàm số
( )
2
36 32
4
ft
tt
= −
−
với
2t
>
.
(
)
(
)
( )
( )
( )
3 42
43 2
22 2
2
2 22 22
72 32 8 16
72 32 32 72 256 512
4 4. 4.
t tt
t tt t
ft
t
t tt tt
− + −+
− −− +
′
⇒ = += =
−− −
( )
( )
( )
32
2
22
4 32 56 32 128
4.
t ttt
tt
− + −−
=
−
.
Ta có
32
32 56 32 128ttt+ −−
(
) ( ) ( )
( )
32 3
32 128 56 32 32 4 4 14 8 0
t t t t tt
= − + − = −+ −>
(vì
2t >
).
Do đó
( )
04ft t
′
= ⇔=
.
Bảng biến thiên :
( )
5ft⇒ ≥−
( )
( )
2 22
9 32
5
44 4
ab a c b c
a bc
⇒ − ≥−
++
+++
.
Dấu bằng xảy ra khi và chỉ khi
2 22 2
4 4 4 4 12 12
2
a bc a
ab ab
cab c a
+ + += =
= ⇔=


=+=
1
1
2
a
b
c
=
⇔=
=
.
Cách 2:
Ta có:
( )( )
ab a c b c++
( )( )
ab bc ab ac=++
Cosi
2
ab bc ab ac+++
≤
( )
( )
ab a c b c⇒ ++
2
2
ab bc ac
++
≤
.
Đồng thời
2 22
44 4a bc+++
( )
22
22 2 2
42 2 2 2
22
cc
ab a b= + + + ++ +
Cosi
44 2 2ab ac bc≥+++
( )
2 22
44 4 422a b c ab ac bc⇒ + + +≥ + ++
.
Do đó :
( )( ) ( )
2 22
9 32 18 32
2
4 22
44 4
ab ac bc
ab a c b c ab ac bc
a bc
− ≥−
++
+ + + ++
+++
.
Đặt
(
)
4 22ab ac bc t+ ++ =
. Vì
a
,
b
,
c
là các số thực dương nên
2t >
.
11
NHÓM TOÁN VD_VDC
2
4
2
2
t
ab ac bc
−
⇒ ++=
.
Xét hàm số
( )
2
36 32
4
ft
tt
= −
−
với
2
t >
.
(
)
(
)
( )
( )
( )
3 42
43 2
22 2
2
2 22 22
72 32 8 16
72 32 32 72 256 512
4 4. 4.
t tt
t tt t
ft
t
t tt tt
− + −+
− −− +
′
⇒ = += =
−− −
( )
( )
( )
32
2
22
4 32 56 32 128
4.
t ttt
tt
− + −−
=
−
.
Ta có
32
32 56 32 128ttt+ −−
(
) (
)
( )
( )
32 3
32 128 56 32 32 4 4 14 8 0
t t t t tt
= − + − = −+ −>
(vì
2
t
>
).
Do đó
( )
04ft t
′
= ⇔=
.
Bảng biến thiên :
( )
5
ft⇒ ≥−
( )( )
2 22
9 32
5
44 4
ab a c b c
a bc
⇒ − ≥−
++
+++
.
Dấu bằng xảy ra khi và chỉ khi
( )
2
4 22 4
12 12
22 2
ab ac bc
a
ab ab
cab ca
+ ++ =
=
= ⇔=


= = =
1
1
2
a
b
c
=
⇔=
=
.

Preview text:

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI TOÁN 12 TỈNH THÁI BÌNH NĂM HỌC 2018-2019
Câu 1: (6,0 điểm). 2x +1
1. Cho hàm số y =
(C) và đường thẳng (d ) có phương trình: y = 2x + m . Tìm m để x −1
đường thẳng (d ) cắt đồ thị (C) tại hai điểm phân biệt ,
A B sao cho diện tích tam giác OAB 5 bằng
(với O là gốc tọa độ). 4 2. Cho hàm số 3 2
y = x + 2(m + 1)x + (8m − 3)x + 8m − 6 . Tìm m để hàm số có cực đại, cực tiểu
trong đó một điểm cực trị của đồ thị hàm số thuộc góc phần tư thứ hai, một điểm cực trị của đồ
thị hàm số thuộc góc phần tư thứ tư của hệ trục tọa độ Oxy . log 2 − os c 2x 2018 ( )
3. Tính giới hạn: lim . 2 x→0 x
Câu 2: (4,0 điểm)  π   π 
1. Giải phương trình: 5 sin − 3x −16 = −15sin + x     .  4   4 
2. Cho A là tập hợp các số tự nhiên có 6 chữ số. Chọn ngẫn nhiên một số thuộc tập A . Tính xác
suất để số được chọn chia hết cho 13 và có chữ số tận cùng bằng 2.
Câu 3: (3,0 điểm) Giải hệ phương trình 3 2
y (x + 5) 2 + x =1+ 3y (1)   2 2 2
2 + x − 2x+4 + x − 6x +12 = y  ( 2 2
3 x − 2x + 4 + 5 x − 6x +12 + 8) (2)
Câu 4: (2,0 điểm)
Trong mặt phẳng tọa độ Oxy , cho hình vuông ABCD , điểm M 1;0 là trung điểm của cạnh BC ,
điểm N thuộc cạnh CD sao cho CN  2ND , phương trình đường thẳng AN là: xy  2  0 .
Tìm tọa độ điểm A biết điểm A có hoành độ dương
Câu 5: (3,0 điểm)
Cho hình chóp S.ABCD có đáy ABCD là hình thoi cạnh a 3 , SA = a , SB = SC = SD = a 3 .
Gọi M là trung điểm CD .
1. Tính thể tích khối chóp S.ABCM .
2. Tính khoảng cách giữa hai đường thẳng SM và BC .
Câu 6: (2,0 điểm) Cho a , b , c là các số thực dương. 9 32 Chứng minh rằng: − ≥ − .
ab (a + c)(b + c) 5 2 2 2
4 + 4a + 4b + c ĐÁP ÁN 1 NHÓM TOÁN VD_VDC 2x +1
1. Cho hàm số y =
(C) và đường thẳng (d ) có phương trình: y = 2x + m . Tìm m để x −1
đường thẳng (d ) cắt đồ thị (C) tại hai điểm phân biệt ,
A B sao cho diện tích tam giác OAB 5 bằng
(với O là gốc tọa độ). 4 Lời giải Xét phương trình: + x ≠ 1  x ≠ 1 2x 1  = 2x + m ⇔  ⇔  x −1 2x +1 =  (x − ) 1 (2x + m) g  ( x) 2
= 2x + (m − 4) x − (m − ) 1 = 0
+) Đường thẳng (d ) cắt (C) tại hai điểm phân biệt , A B
⇔ g (x) = 0 có hai nghiệm phân biệt khác 1
∆ = (m − )2 + (m − ) 2 4 8
1 > 0 ⇔ m + 24 > 0 ( m ∀ ∈ ) ⇔  g  ( ) 1 = 3 − ≠ 0
+) Gọi A( x ; 2x + m ; B x ; 2x + m 1 1 ) ( 2 2 )  m − 4 x + x = −  1 2 Khi đó  2
x , x là hai nghiệm: g ( x) = 0 . Theo Viet thì  1 2 m +1 x x = − 1 2  2
Ta có (d ) : 2x − y + m = 0 m  − + +  5 m 8m 16 4m 4 ( 2 2 m + 24 2 2 2 )
d (O, d ) =
; AB = 5( x − x = 5  x + x − 4x x  = 5 +  = 1 2 ) ( 1 2 ) 1 2   5  4 2  4 + 1 1 ( 2 m m ) 2 5 24 + Khi đó: m m S = d O d AB = = OAB ( , ) 24 . . . 2 2 5 2 4 5 2 4 2 S
= ⇔ m m + 24 = 5 ⇔ m + 24m − 25 = 0 ⇔ m − m + = ⇔ m = ± OAB ( 2 )1( 2 25) 0 1. 4 Vậy m = 1 ± 2. Cho hàm số 3 2
y = x + 2(m + 1)x + (8m − 3)x + 8m − 6 . Tìm m để hàm số có cực đại, cực tiểu
trong đó một điểm cực trị của đồ thị hàm số thuộc góc phần tư thứ hai, một điểm cực trị của đồ
thị hàm số thuộc góc phần tư thứ tư của hệ trục tọa độ Oxy . Lời giải Ta có 2
y ' = 3x + 4(m + 1)x + (8m − 3)
Hàm số có cực đại, cực tiểu khi y ' = 0 có hai nghiệm phân biệt. 2 NHÓM TOÁN VD_VDC  4 + 3 m > 2 ∆ ' > 0 ⇔   4 − 3 m <  2
Đường thẳng qua hai điểm cực tri của đồ thị hàm số có phương trình: 2 y = ( 2 2 4
− m +16m −13) x + ( 2 8
− m + 31m − 24) 9 9  4 − (m +1) x + x =  1 2  3
Gọi ( x ; y ; x ; y điểm cực trị của đồ thị hàm số. Ta có  1 1 ) ( 2 2 ) 8m − 3 x .x = 1 2  3 2 y = ( 2 2 4
− m +16m −13) x + ( 2 8
− m + 31m − 24 ; 1 1 ) 9 9 2 y = ( 2 2 4
− m +16m −13) x + ( 2 8
− m + 31m − 24 ; 2 2 ) 9 9 Vì hàm số 3 2
y = x + 2(m + 1)x + (8m − 3)x + 8m − 6 có hệ số a = 1 > 0 nên không xảy ra trường hợp
đồ thị hàm số có một điểm cực trị thuộc góc phần tư thứ nhất, một điểm cực trị thuộc góc phần
tư thứ ba của hệ trục tọa độ Oxy .
Để một điểm cực trị của đồ thị hàm số thuộc góc phần tư thứ hai, một điểm cực trị của đồ thị x .x < 0
hàm số thuộc góc phần tư thứ tư của hệ trục tọa độ Oxy thì 1 2  y .y < 0  1 2 3
Với x .x < 0 ⇔ m < (1) 1 2 8
Với y .y < 0 1 2 ⇔ ( 2 4
− m +16m −13) x + ( 2 8
− m + 31m − 24) ( 2 4
− m +16m −13) x + ( 2 8
− m + 31m − 24 < 0 1 2 ) ⇔ ( 4
− m +16m −13)2 x .x + ( 8
− m + 31m − 24)( 4
− m +16m −13)(x + x ) + ( 8
− m + 31m − 24)2 2 2 2 2 < 0 1 2 1 2 m > 3 2
⇔ −m + 4m − 3 < 0 ⇔ (2)  m < 1 3
Kết hợp (1) và (2) ta có m < 8 log 2 − os c 2x 2018 ( )
3. Tính giới hạn: lim 2 . x→0 x Lời giải Ta có: 3 NHÓM TOÁN VD_VDC log 2 − os c 2x log . e ln 2 − os c 2x 2018 ( ) 2018 ( ) lim = lim 2 2 x→0 x→0 x x . ln ( 2 1 + 2 sin x) 2  sin x  = 2log . e lim . = 2log e 2018   2018 2 x→0 2 sin xx Câu 2.
(4,0 điểm)  π   π 
1. Giải phương trình: 5 sin − 3x −16 = −15sin + x     .  4   4 
2. Cho A là tập hợp các số tự nhiên có 6 chữ số. Chọn ngẫn nhiên một số thuộc tập A . Tính xác
suất để số được chọn chia hết cho 13 và có chữ số tận cùng bằng 2. Lời giải π π
1. Đặt t = x +
⇔ x = t − . Phương trình đã cho trở thành: 4 4 5π  π  sin − 3 t − +15sin t −16 = 0     4  4 
⇔ −sin 3t +15sin t −16 = 0 3
⇔ 4sin t +12sin t −16 = 0 ⇔ ( t − )( 2 sin
1 sin t + sin t + 4) = 0 ⇔ sin t = 1 π
⇔ t − + k2π 2 Do đó ta có: π x =
+ k2π , k ∈. 4 π
Vậy nghiệm của phương trình là: x =
+ k2π , k ∈ 4
2. Số phần tử không gian mẫu là: 5 Ω = 9.10 .
Gọi B là biến cố số được chọn chia hết cho 15 và có chữ số tận cùng bằng 2 .
Ta nhận thấy rằng: Số nhỏ nhất có 6 chữ số chia hết cho 13 là: 100009 , số lớn nhất có 6 chữ số
chia hết cho 13 là 999999 .
Ta có 100009 + 13 = 100022 , do đó số có 6 chữ số nhỏ nhất chia hết cho 13 và có chữ số tận cùng
bằng 2 chính là số 100022 .
Nhận thấy rằng nếu hai số tự nhiên có 6 chữ số cùng chia hết cho 13 và đều có chữ số tận cùng
bằng 2 thì hiệu của chúng cũng chia hết cho 13 và có chữ số tận cùng bằng 0 .
Số nhỏ nhất (lớn hơn 0 ) có chữ số tận cùng bằng 0 chia hết cho 13 là 130 .
Điều này chứng tỏ tất cả các số có 6 chữ số chia hết cho 13 và có chữ số tận cùng bằng 2 lập
thành một cấp số cộng có số hạng đầu là u = 100022 , công sai d = 130 . 1 4 NHÓM TOÁN VD_VDC
Công thức số hạng tổng quát của dãy là: u = u + n − 1 d . n 1 ( )
Vì số cần tìm là số có 6 chữ số không vượt quá 999999 nên ta có: + (n − ) 69239 100022
1 130 ≤ 999999 ⇔ n ≤ = 6923,9 . 10
Vì n là số tự nhiên nên số hạng lớn nhất trong dãy trên ứng với n = 6923 .
Vậy số phần tử của biến cố B là B = 6923 . B
Xác suất của biến cố B là: P ( B) 6923 = = Ω . 900000 Cách 2.
Số phần tử không gian mẫu là: 5 Ω = 9.10 .
Gọi số chia hết cho 13 và có chữ số tận cùng bằng 2 là a a a a a 2 . 1 2 3 4 5
Ta có: a a a a a 2 = 10.a a a a a + 2 . 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5
Gọi k là số dư của phép chia a a a a a cho 13 (k ∈ , 0 ≤ k ≤ 12) . 1 2 3 4 5
Khi đó vì a a a a a 2 = 10.a a a a a + 2  13 (k ∈, 0 ≤ k ≤ 12) nên ta có: 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 10k + 2 13
 (k ∈, 0 ≤ k ≤ 12) Do đó tồ 10k + 2
n tại số tự nhiên t sao cho: 10k + 2 = 13t ⇔ t =
∈ , (k ∈, 0 ≤ k ≤ 12) . Ta có 13 bảng: k = 0 10k + 2 2 = ∉ Loại 13 13 k = 1 10k + 2 12 = ∉ Loại 13 13 k = 2 10k + 2 22 = ∉ Loại 13 13 k = 3 10k + 2 32 = ∉ Loại 13 13 k = 4 10k + 2 42 = = Thỏa mãn 4 ∈ 13 13 k = 5 10k + 2 52 = ∉ Loại 13 13 5 NHÓM TOÁN VD_VDC k = 6 10k + 2 62 = ∉ Loại 13 13 k = 7 10k + 2 72 = ∉ Loại 13 13 k = 8 10k + 2 82 = ∉ Loại 13 13 k = 9 10k + 2 92 = ∉ Loại 13 13 k = 10 10k + 2 102 = ∉ Loại 13 13 k = 11 10k + 2 112 = ∉ Loại 13 13 k = 12 10k + 2 122 = ∉ Loại 13 13
Từ bảng trên ta có k = 4 là số dư của phép chia a a a a a cho 13. Như vậy, tồn tại số tự nhiên t 1 2 3 4 5 để: 10000 − 4 99999 − 4
a a a a a = 13t + 4 . Vì 10000 ≤ a a a a a ≤ 99999 nên ≤ k ≤ , hay: 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 13 13 9996 99995 ≈ 768,923 ≤ k ≤
≈ 7691,923 ⇒ 769 ≤ k ≤ 7691, k ∈ . 13 13
Gọi B là biến cố số được chọn chia hết cho 15 và có chữ số tận cùng bằng 2 .
Khi đó số phần tử của biến cố B là B = 7691− 769 +1 = 6923. B
Xác suất của biến cố B là: P ( B) 6923 = = Ω . 900000
Câu 3 (3,0 điểm). Giải hệ phương trình 3 2
y (x + 5) 2 + x =1+ 3y (1)   2 2 2
2 + x − 2x+4 + x − 6x +12 = y  ( 2 2
3 x − 2x + 4 + 5 x − 6x +12 + 8) (2) Lời giải Điều kiện: x ≥ 2 −
Với điều kiện x ≥ 2 − , từ ( )
1 ⇒ y > 0 . Khi đó: 6 NHÓM TOÁN VD_VDC 3 ( ) 3  1  3  1 
1 ⇔ ( 2 + x ) + 3 2 + x = + ⇔ f   ( 2+x)= f y y
y  (*) với f (t) 3 = t + t     1 1 mà f ′(t ) 2 = 3t +1 > 0 ∀t , do đó: (*) 2
⇔ 2 + x = ⇔ y = (3) y x + 2
Thay (3) vào phương trình (2), ta được: (2+ x)( 2 2
2 + x − 2x+4 + x − 6x +12 ) 2 2
= 3 x − 2x + 4 + 5 x − 6x +12 + 8 2 2
⇔ (x −1) x − 2x+4 + (x − 3) x − 6x +12 + 2x − 4 = 0 2 2
⇔ (x − 2) x − 2x+4 + (x − 2) x − 6x +12 + ( 2 2
x − 2x+4 − x − 6x +12 )+2(x −2) = 0 2 2 4(x − 2)
⇔ (x − 2) x − 2x+4 + (x − 2) x − 6x +12 + + 2(x − 2) = 0 2 2
x − 2x+4 + x − 6x +12  4  ⇔ (x − 2) 2  x − 2x+4 + 2 x − 6x +12 + + 2 = 0  2 2  x 2x+4 x 6x 12  − + − +  x − 2 = 0 (4)  ⇔ 2 2 4
x − 2x+4 + x − 6x +12 + + 2 = 0 (5)  2 2 
x − 2x+4 + x − 6x +12 1
+ Xét (4) ⇒ x = 2 , thay vào (3) ta được 1 y = ±
. Vì y > 0 nên suy ra y = . 2 2
+ Xét (5), ta thấy : VT (5) > 0 ∀ x ≥ 2
− , do đó phương trình vô nghiệm.
Vậy hệ đã cho có nghiệm duy nhất (x y)  1  ; = 2;   .  2 
Câu 4: (2,0 điểm)
Trong mặt phẳng tọa độ Oxy , cho hình vuông ABCD , điểm M 1;0 là trung điểm của cạnh BC ,
điểm N thuộc cạnh CD sao cho CN  2ND , phương trình đường thẳng AN là: xy  2  0 .
Tìm tọa độ điểm A biết điểm A có hoành độ dương Lời giải A B M D C N
Đặt cạnh của hình vuông bằng a a a
AM AN MN Ta có:  2 2 2 5 10 5 1 AM  , AN  , NM a, cos MAN   2 3 6 2 AM .AN 2 7 NHÓM TOÁN VD_VDC
A AN A ;
x x  2 với x  0  
AM , AN có vectơ chỉ phương là: AM  1 x,x  2,u  1;  1   1 2x1 1 x  1 N  cos MAN    2 2x 2x 4 0        2
  x2 x 2 2 1 2 . 2 x  2  L  Vậy A1;  3 Câu 5. (3,0 điểm)
Cho hình chóp S.ABCD có đáy ABCD là hình thoi cạnh a 3 , SA = a , SB = SC = SD = a 3 .
Gọi M là trung điểm CD .
1. Tính thể tích khối chóp S.ABCM .
2. Tính khoảng cách giữa hai đường thẳng SM và BC .
AC ∩ BD = I , ta có IA = IC = IS (là đường cao của các tam giác cân bằng nhau) nên SAC 1 vuông tại S 2 2
⇒ AC = SA + SC = 2a và SI = IA = IC = AC = a . 2 2 2 2 2 IB =
SB − SI = 3a − a = a 2 ⇒ BD = 2IB = 2a 2 . 1 2 S
= IC.BD = a 2  
; Gọi O là tâm đường tròn ngoại tiếp BCD , bán kính đường tròn ngoại BCD 2 BC.C . D BD 3a
tiếp BCD là: R = OC = =
. ( O là trung điểm AI ) 4.S 2 BCD a 3
Do SB = SC = SD nên SO ⊥ ( ABCD) ; 2 2 SO = SC − OC = . 2 1 2 3 3a 2 2 S = 2.S = 2a 2 ; S = S ⇒ S = S = . ABCD BCD CDM 4 ABCD ABCM 4 ABCD 2 3 1 a 6 V = . SO S = . S . ABCM 3 ABCM 4
2. IM // BC ⇒ BC // (SMI ) nên d ( BC, SM ) = d ( BC,(SMI )) = d (C,(SMI )) . 8 NHÓM TOÁN VD_VDC S a
Mà CI = 2OI ⇒ d (C,(SMI )) = 2d (O,(SMI )) ; d ( A BC ) 2 6 , ABCD = = BC 3
O là trung điểm AI và ME là đường trung bình hình thoi ABCD nên d (O ME ) 1
= d ( A BC) a 6 , , =
. ( E là trung điểm AB ) 4 6 a 6
Kẻ OH ⊥ ME , H ∈ ME thì OH =
; ME ⊥ SO ⇒ ME ⊥ (SOH ) 6
Kẻ OK ⊥ SH , K ∈ SH ⇒ OK ⊥ ME vậy OK ⊥ (SME ) tức là d (O,(SME )) = OK . a 3 a 6 . S . O OH a 66 2 6 a OK = = =
; d (C (SMI )) = d (O (SMI )) 66 , 2 , = . 2 2 2 + 22 SO OH  11 a 3   a 6    +   2 6     a 66
Vậy khoảng cách giữa hai đường thẳng SM và BC là . 11 Câu 6:
(2,0 điểm) Cho a , b , c là các số thực dương. 9 32 Chứng minh rằng: − ≥ − .
ab (a + c)(b + c) 5 2 2 2
4 + 4a + 4b + c Lời giải Cách 1: 2 2
Cosi a + ac + b + bc
Ta có: ab (a + c)(b + c) = ( 2 + )( 2 a ac b + bc) ≤ 2 2 2 + + +
⇒ ab(a + c)(b + c) a b c(a b) ≤ ( ) 1 . 2 2 2 2 c + a + b
Cosi c + 2 (a + b ) 2
Lại có: c (a + b) ( )2 2 Cosi ≤
và (a + b) ≤ ( 2 2
2 a + b ) ⇒ c (a + b) ≤ (2) . 2 2 2 c + 2 ( 2 2 a + b 2 2 ) a + b + Từ ( )
1 , (2) ⇒ ab (a + c)(b + c) 2 ≤ 2 ⇔ ( + )( + ) 2 2 2
4a + 4b + c 1 4 ab a c b c ≤ ⇔ ≥ 4
ab (a + c)(b + c) 2 2 2
4a + 4b + c 9 36 ⇔ ≥ .
ab (a + c)(b + c) 2 2 2
4a + 4b + c Do đó 9 32 36 32 P = − ≥ − .
ab (a + c)(b + c) 2 2 2 2 2 2 2 2 2 + + + 4a + 4 4 4a 4 b + c b c
4 + 4a + 4b + c 9 NHÓM TOÁN VD_VDC Đặt 2 2 2
4 + 4a + 4b + c = t . Vì a , b , c là các số thực dương nên t > 2 . 2 2 2 2
⇒ 4a + 4b + c = t − 4 . 36 32
Xét hàm số f (t ) = − với t > 2 . 2 t − 4 t 3 − 72 − t + 32 t ( 4 2 t − 8t +16 72 32 ) − − + ⇒ f ′(t) 4 3 2 32t 72t 256t 512 = ( + = = − 4)2 2 2 t t ( 2t −4)2 2.t ( 2t −4)2 2.t (t − 4)( 3 2
32t + 56t − 32t −128) = ( . t − 4)2 2 2 .t Ta có 3 2
32t + 56t − 32t −128 = ( 3 t −
)+( 2t − t) = ( 3 32 128 56 32
32 t − 4) + 4t (14t − 8) > 0 (vì t > 2 ).
Do đó f ′(t) = 0 ⇔ t = 4 . Bảng biến thiên : ⇒ 9 32 f (t ) ≥ 5 − ⇒ − ≥ − .
ab (a + c)(b + c) 5 2 2 2
4 + 4a + 4b + c 2 2 2 2
 4 + 4a + 4b + c = 4 12  a =12  =  a 1   
Dấu bằng xảy ra khi và chỉ khi a = b ⇔ a = b ⇔ b  = 1 .    c = a + b c = 2a   c = 2  Cách 2:
Cosi ab + bc + ab + ac
Ta có: ab (a + c)(b + c) = (ab + bc)(ab + ac) ≤ 2 + + ⇒ ab bc ac
ab (a + c)(b + 2 c) ≤ . 2 Đồ c c ng thời 2 2 2
4 + 4a + 4b + c = + ( a + b ) 2 2 2 2 2 2 4 2 2 + 2a + + 2b + 2 2 Cosi
≥ 4 + 4ab + 2ac + 2bc 2 2 2
⇒ 4 + 4a + 4b + c ≥ 4 + 2(2ab + ac + bc) . Do đó 9 32 18 32 : − ≥ − .
ab (a + c)(b + c) 2 2 2 + + + 2 4 4a 4
ab + ac + bc b c
4 + 2 (2ab + ac + bc)
Đặt 4 + 2(2ab + ac + bc) = t . Vì a , b , c là các số thực dương nên t > 2. 10 NHÓM TOÁN VD_VDC 2 t − 4
⇒ 2ab + ac + bc = . 2 36 32
Xét hàm số f (t ) = − với t > 2 . 2 t − 4 t 3 − 72 − t + 32 t ( 4 2 t − 8t +16 72 32 ) − − + ⇒ f ′(t) 4 3 2 32t 72t 256t 512 = ( + = = − 4)2 2 2 t t ( 2t −4)2 2.t ( 2t −4)2 2.t (t − 4)( 3 2
32t + 56t − 32t −128) = ( . t − 4)2 2 2 .t Ta có 3 2
32t + 56t − 32t −128 = ( 3 t −
)+( 2t − t) = ( 3 32 128 56 32
32 t − 4) + 4t (14t − 8) > 0 (vì t > 2).
Do đó f ′(t) = 0 ⇔ t = 4 . Bảng biến thiên : ⇒ 9 32 f (t ) ≥ 5 − ⇒ − ≥ − .
ab (a + c)(b + c) 5 2 2 2
4 + 4a + 4b + c
+ ( ab + ac + bc) 2 4 2 2 = 4 12  a =12  a = 1   
Dấu bằng xảy ra khi và chỉ khi a = b ⇔ a = b ⇔ b  =1 .   
c = 2a = 2b c = 2a   =  c 2  11 NHÓM TOÁN VD_VDC
Document Outline

  • [toanmath.com] - Đề thi chọn học sinh giỏi Toán 12 THPT năm 2018 – 2019 sở GD và ĐT Thái Bình
  • hsg Thái Bình 2018-2019