SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TỈNH ĐỒNG NAI
TOANMATH.com
Đề thi gồm 01 trang & 06 câu
THI CHỌN HỌC SINH VÀ HỌC VIÊN GIỎI
LỚP 12 THPT VÀ GDTX NĂM HỌC 2020 – 2021
Môn thi: TOÁN
Thời gian làm bài: 180 phút (không kể thời gian phát đề)
Câu 1. (5 điểm)
Cho hàm số
3 2
3 9
y f x x x x
có đồ thị là
C
.
1) Tìm tọa độ điểm cực tiểu của đồ thị
C
.
2) Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị
C
tại điểm có hoành độ
3
x
.
3) Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để hàm số
g x f x m
có đúng 5 điểm cực trị.
Câu 2. (3 điểm)
1) Giải phương trình
2
3 3
1
log 4 1 log 1
1
x x
x
(với x
).
2) Giải phương trình
4sin 4sin .cos2 2sin 2 6cos 3 0
x x x x x
.
Câu 3. (2 điểm)
Bạn An làm hai cái bánh là hai khối trụ bằng nhau có tổng thể tích bằng
3
144 cm
và dùng giấy carton
làm một cái hộp hình hộp chữ nhật (có đủ 6 mặt) để đựng vừa khít hai cái bánh như hình vẽ. Tính diện
tích nhỏ nhất của giấy carton dùng trong việc nêu trên.
Câu 4. (3,5 điểm)
Cho hình chóp S.ABC có
10
AB AC a
,
12
BC a
(với 0 a
), hình chiếu vuông góc của đỉnh S
lên mặt phẳng đáy trùng với tâm O của đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC, góc giữa hai mặt phẳng
SBC
và
ABC
bằng 60°.
1) Tính theo a diện tích của mặt cầu ngoại tiếp hình chóp S.ABC.
2) Gọi hai điểm D, E lần lượt thuộc hai cạnh AB, BC thỏa mãn
2
. 60
AD BE a
. Tính theo a thể tích của
khối chóp S.ADE.
Câu 5. (3 điểm)
1) Một chiếc hộp đựng 20 viên bi giống nhau, mỗi viên bi được ghi một trong các số tự nhiên từ 1 đến
20 (không có hai viên bi ghi cùng một số). Bốc ngẫu nhiên 4 viên bi từ chiếc hộp nói trên, tính xác suất
để tổng các số ghi trên các viên bi chia hết cho 3.
2) Tìm hệ số của số hạng chứa
12
x
trong khai triển
10
3
1 1x x
thành đa thức (với x
).
Câu 6. (3,5 điểm)
1) Giải hệ phương trình
3 3 2
2
3 6 3 4
3 2 2 2 4
x y x x y
x x y y
(với ,x y
).
2) Cho ba số thực a, b, c thỏa mãn
2 2 2
2
a b c
. Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức
.
P a b c abc
-------------------- HẾT --------------------
https://toanmath.com/
Thí sinh được phép sử dụng máy tính cầm tay, không được phép sử dụng tài liệu khi làm bài./.
Họ và tên thí sinh: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Số báo danh: . . . . . . . . . . . . . .
Trường / Trung tâm: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
NHÓM TOÁN VDC&HSG THPT ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI 2020 - 2021
TÀI LIỆU ÔN THI HỌC SINH GIỎI Trang 1
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI - SỞ ĐỒNG NAI
NĂM HỌC 2020 – 2021
Môn: Toán 12
HỌC HỎI - CHIA SẺ KIẾN THỨC
Thời gian: 180 phút (Không kể thời gian phát đề)
LI NK NHÓM: https://www.facebook.com/groups/1916660125164699
Câu 1.
(5,0 điểm)
Cho hàm số
( )
32
39y fx x x x= =−−
có đồ thị là
( )
C
.
1) Tìm tọa độ điểm cực tiểu của đồ thị
( )
C
.
2) Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị
( )
C
tại điểm có hoành độ
3x =
.
3) Tìm tất cả các giá trị thực của tham số
m
để hàm số
( ) ( )
gx f x m= +
có đúng
5
điểm
cực trị.
Câu 2. (3,0 điểm)
a) Giải phương trình
( )
2
33
1
log 4 1 log 1
1
xx
x

− ++ =

−

.
b) Giải phương trình
4sin 4sin .cos 2 2sin 2 6cos 3 0x xx x x+ + − −=
.
Câu 3. (2,0 điểm)
Bạn An làm hai cái bánh là hai khối trụ bằng nhau có tổng thể tích bằng
3
144 cm
π
và dùng
giấy carton làm một cái hộp hình hộp chữ nhật (có đủ 6 mặt) để đựng vừa khít hai cái bánh như
hình vẽ.
Tính diện tích nhỏ nhất của giấy carton dùng trong việc nêu trên.
Câu 4. (3,5 điểm)
Cho hình chóp
.
S ABC
có
10AB AC a= =
,
12BC a=
(với
0 a
<∈
), hình chiếu vuông góc
của đỉnh
S
lên mặt phẳng đáy trùng với tâm
O
của đường tròn ngoại tiếp tam giác
ABC
, góc
giữa hai mặt phẳng
( )
SBC
và
( )
ABC
bằng
60
.
1) Tính theo
a
diện tích của mặt cầu ngoại tiếp tứ diện
.S ABC
.
2) Gọi hai điểm
,DE
lần lượt thuộc hai cạnh
AB
,
BC
thỏa mãn
2
. 60AD BE a=
. Tính theo
a
thể tích của khối chóp
.S ADE
.
Câu 5. (3,0 điểm)
1) Một chiếc hộp đựng
20
viên bi giống nhau, mỗi viên bi được ghi một trong các số tự nhiên
từ
1
đến
20
(không có hai viên bi ghi cùng một số). Bốc ngẫu nhiên
4
viên bi từ chiếc hộp nói
trên, tính xác suất để tổng các số ghi trên các viên bi chia hết cho
3
.
2) Tìm hệ số của số hạng chứa
12
x
trong khai triển
( )
10
3
11
xx

−+

thành đa thức (với
x ∈
).
Câu 6. (3,5 điểm)
NHÓM TOÁN VDC&HSG THPT ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI 2020 - 2021
Trang 2 TÀI LIỆU ÔN THU THPT QUỐC GIA
1) Giải hệ phương trình
33 2
2
3 63 4
3 22 2 4
xy x xy
x xy y
−− +−=
−− = +−−
2) Cho các số thực
;;abc
thỏa
222
2abc++=
. Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức
P a b c abc=++−
.
------------------------HẾT------------------------
NHÓM TOÁN VDC&HSG THPT ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI 2020 - 2021
TÀI LIỆU ÔN THI HỌC SINH GIỎI Trang 3
HƯỚNG DẪN GIẢI
Câu 1. (5,0 điểm)
Cho hàm số
( )
32
39y fx x x x= =−−
có đồ thị là
( )
C
.
1) Tìm tọa độ điểm cực tiểu của đồ thị
( )
C
.
2) Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị
( )
C
tại điểm có hoành độ
3x =
.
3) Tìm tất cả các giá trị thực của tham số
m
để hàm số
( ) ( )
gx f x m= +
có đúng
5
điểm
cực trị.
Lời giải
GVSB: Nguyễn Thị Phương Hiền; GVPB: Hoàng Hà
1) Tìm tọa độ điểm cực tiểu của đồ thị
( )
C
.
Tập xác định của hàm số là:
D =
.
Ta có:
( )
2
3 69
y fx x x
′′
= = −−
;
( )
1
0
3
x
y fx
x
= −
′′
= = ⇔
=
Bảng biến thiên:
Vậy tọa độ điểm cực tiểu của đồ thị
( )
C
là:
( )
3; 27−
.
2) Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị
( )
C
tại điểm có hoành độ
3
x =
.
Ta có:
( )
30kf
′
= =
;
( ) ( )
3 3 27yf= = −
.
Vậy phương trình tiếp tuyến của đồ thị
( )
C
là:
( )
0 3 27yx= −−
hay
27y = −
.
3) Tìm tất cả các giá trị thực của tham số
m
để hàm số
( ) ( )
gx f x m= +
có đúng
5
điểm
cực trị.
Theo câu 1) ta có hàm số
( )
y fx=
có
2
điểm cực trị.
NHÓM TOÁN VDC&HSG THPT ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI 2020 - 2021
Trang 4 TÀI LIỆU ÔN THU THPT QUỐC GIA
Để hàm số
( )
( )
gx f x m= +
có đúng
5
điểm cực trị thì phương trình
( ) ( )
0hx f x m= +=
có
3
nghiệm phân biệt hay
( )
32
39fx x x x m=− −=−
có
3
nghiệm
phân biệt.
Bảng biến thiên:
Từ đó phương trình
32
39x x xm− −=−
có
3
nghiệm phân biệt khi
27 5 5 27mm− <− < ⇔− < <
.
Vậy với
5 27m−< <
thì hàm số
( ) ( )
gx f x m= +
có đúng
5
điểm cực trị .
Câu 2. (3,0 điểm)
a) Giải phương trình
(
)
2
33
1
log 4 1 log 1
1
xx
x

− ++ =

−

.
Lời giải
Điều kiện
2
4 10
23
1
0
1
xx
x
x
− +>
⇔<−
>
−
( )
2
33
1
log 4 1 log 1
1
xx
x

− ++ =

−

2
3
41
log 1
1
xx
x

−+
⇔=

−

2
41
3
1
xx
x
−+
⇔=
−
2
1
20
2
x
xx
x
= −
⇔ −−=⇔
=
.
Ta thấy
2x =
không thỏa điều kiện phương trình.
Vậy phương trình có một nghiệm
1x = −
.
b) Giải phương trình
4sin 4sin .cos 2 2sin 2 6cos 3 0x xx x x+ + − −=
.
Lời giải
4sin 4sin . 2 2sin 2 6 3 0
x x cos x x cosx+ + − −=
( ) ( )
4sin . 1 2 4sin . 3 2 1 0x cos x x cosx cosx⇔ + + − +=
( ) ( )
4sin.213210xcosx cosx cosx⇔ +− +=
( )
( )
2 10
2 1 . 2sin 2 3 0
2sin 2 3 0
cosx
cosx x
x
+=
⇔ + −=⇔
−=
NHÓM TOÁN VDC&HSG THPT ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI 2020 - 2021
TÀI LIỆU ÔN THI HỌC SINH GIỎI Trang 5
3
2sin 2 3 0 sin 2
2
xx−=⇔ =
. Phương trình vô nghiệm vì
3
1
2
>
.
1
2 10
2
cosx cosx+= ⇔ =−
( )
22
2,
33
cosx cos x k k
ππ
π
⇔ = ⇔=± + ∈
.
Vậy phương trình có các nghiệm
( )
2
2,
3
x kk=±+ ∈
π
π
.
Câu 3. (2,0 điểm)
Bạn An làm hai cái bánh là hai khối trụ bằng nhau có tổng thể tích bằng
3
144 cm
π
và dùng
giấy carton làm một cái hộp hình hộp chữ nhật (có đủ 6 mặt) để đựng vừa khít hai cái bánh như
hình vẽ.
Tính diện tích nhỏ nhất của giấy carton dùng trong việc nêu trên.
Lời giải
Gọi bán kính của hình trụ là
r
(với
0
r >
), chiều cao của khối trụ là
h
(với
0h >
).
Chiều rộng của đáy hình hộp chữ nhật là
2r
, chiều dài của đáy hình hộp chữ nhật là
4r
.
Tổng thể tích hai khối trụ bằng
3
144 cm
π
.
Thể tích khối trụ bằng
( )
23
72 cmrh
ππ
=
.
Chiều cao của khối trụ là
2
72
h
r
=
.
Chiều cao của hình hộp chữ nhật là
2
72
r
.
Diện tích toàn phần của hình hộp chữ nhật là:
22
22
72 72 288 144 54
2 2 .4 4 . .2 2 8 16rr r r r r
rr r
rr

+ + = ++ = +


.
Ta có
22 2
3
54 27 27 27 27
3 . . 27rr r
r r r rr
+=++≥ =
.
Vậy diện tích nhỏ nhất của giấy carton cần dùng là
( )
2
16.27 432 cm=
.
Câu 4. (3,5 điểm)
Cho hình chóp
.S ABC
có
10AB AC a= =
,
12BC a=
(với
0 a<∈
), hình chiếu vuông góc
của đỉnh
S
lên mặt phẳng đáy trùng với tâm
O
của đường tròn ngoại tiếp tam giác
ABC
, góc
giữa hai mặt phẳng
( )
SBC
và
( )
ABC
bằng
60
.
1) Tính theo
a
diện tích của mặt cầu ngoại tiếp tứ diện
.
S ABC
.
2) Gọi hai điểm
,DE
lần lượt thuộc hai cạnh
AB
,
BC
thỏa mãn
2
. 60AD BE a=
. Tính theo
a
thể tích của khối chóp
.S ADE
.
NHÓM TOÁN VDC&HSG THPT ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI 2020 - 2021
Trang 6 TÀI LIỆU ÔN THU THPT QUỐC GIA
Lời giải
1) Theo giả thiết
O
là tâm đường tròn ngoại tiếp tam
giác
ABC
và
( )
SO ABC⊥
nên mọi điểm nằm trên đường
thẳng
SO
đều cách đều
,,ABC
. Gọi
I SO∈
sao cho
IS IA=
. Dễ dàng chứng minh được
I
là tâm của mặt cầu
ngoại tiếp tứ diện
.S ABC
.
Gọi
R
là bán kính mặt cầu ngoại tiếp tứ diện
.S ABC
,
khi đó
R IS IA IB IC= = = =
.
Xét
N
là trung điểm của
SA
, khi đó
IN SA⊥
.
Suy ra
SNI∆
đồng dạng
SOA∆
, suy ra
2
.1
2
SN SI SN SA SA
SI
SO SA SO SO
= ⇔= =
.
Ta cần tính
SA
và
SO
.
Gọi
M
là trung điểm của
BC
. Dễ dàng chứng minh được góc giữa hai mặt phẳng
( )
SBC
và
( )
ABC
là góc
60SMA
=
.
Ta có
8
AM a=
.
. . 10 .10 .12 25
1
44
4. .8 .12
2
ABC
AB AC BC a a a
AO a
S
aa
∆
= = =
, suy ra
7
4
OM a
=
.
Trong tam giác vuông
SOM
ta có
73
.tan 60
4
a
SO OM= =
;
7
cos 60 2
OM
SM a= =
.
Trong tam giác vuông
SBM
có
22
193
2
SB SM BM a= +=
, suy ra
193
2
SA SB a
= =
Vậy
2
193
2
1 193 3
.
2 42
73
4
a
Ra
a



= =
.
Vậy diện tích mặt cầu ngoại tiếp tứ diện
.S ABC
là:
2
22
193 3 37249
4 4.
42 147
MC
SR a a
ππ π

= = =



.
2) Tính thể tích khối chóp
.S ADE
.
Theo giả thiết ta có
( )
2
1
. 60 . .
2
AD BE a BA BD BE BA BC= ⇔− =
A
C
B
D
E
S
N
M
A
C
B
O
S
I
NHÓM TOÁN VDC&HSG THPT ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI 2020 - 2021
TÀI LIỆU ÔN THI HỌC SINH GIỎI Trang 7
11 1 1
. . . . sin . sin . sin
22 2 4
BA BE BD BE BA BC BA BE B BD BE B BA BC B⇔−= ⇔ − =
22
1 11
.48 24
2 22
BAE BDE ABC ADE ABC
SSSSS aa
∆∆∆∆∆
⇔−= ⇔= = =
.
Vậy thể tích khối
.S ADE
là:
23
.
1 17 3
. . . .24 14 3
3 34
S ADE ADE
a
V SO S a a
∆
= = =
.
Câu 5. (3,0 điểm)
1) Một chiếc hộp đựng
20
viên bi giống nhau, mỗi viên bi được ghi một trong các số tự nhiên
từ
1
đến
20
(không có hai viên bi ghi cùng một số). Bốc ngẫu nhiên
4
viên bi từ chiếc hộp nói
trên, tính xác suất để tổng các số ghi trên các viên bi chia hết cho
3
.
Lời giải
Lấy ngẫu nhiên 4 viên bi từ chiếc hộp gồm 20 viên bi, ta có:
( )
4
20
4845Ω= =nC
.
Gọi
A
là biến cố: “Bốc được
4
viên bi từ chiếc hộp sao cho tổng các số ghi trên các viên bi
chia hết cho
3
”.
Các viên bi trong chiếc hộp chia làm
3
nhóm:
- Nhóm các viên bi được ghi bằng các số chia hết cho
3
:
{ }
3; 6;9;12;15;18
=
X
.
- Nhóm các viên bi được ghi bằng các số chia cho
3
dư
1
:
{ }
1;4; 7;10;13;16;19=Y
.
- Nhóm các viên bi được ghi bằng các số chia cho
3
dư
2
:
{ }
2;5;8;11;14;17;20=Z
.
Để bốc được
4
viên bi từ chiếc hộp sao cho tổng các số ghi trên các viên bi chia hết cho
3
có các trường hợp sau:
- TH1:
4
viên bi đều thuộc nhóm
X
, có
4
6
C
(cách lấy).
- TH2:
1
viên bi thuộc nhóm
X
và
3
viên bi thuộc nhóm
Y
, có
13
67
.
CC
(cách lấy).
- TH3:
1
viên bi thuộc nhóm
X
và
3
viên bi thuộc nhóm
Z
, có
13
67
.CC
(cách lấy).
- TH4:
2
viên bi thuộc nhóm
X
,
1
viên bi thuộc nhóm
Y
,
1
viên bi thuộc nhóm
Z
,
có
211
6 77
..CCC
(cách lấy).
- TH5:
2
viên bi thuộc nhóm
Y
và
2
viên bi thuộc nhóm
Z
, có
22
77
.CC
(cách lấy).
Từ đó ta có:
( )
4 13 13 211 22
6 67 67 6 77 7 7
. . . . . 1611=+++ + =nA C CC CC CCC CC
.
Vậy xác suất cần tìm là
(
)
(
)
(
)
1611 537
4845 1615
= = =
Ω
nA
PA
n
.
2) Tìm hệ số của số hạng chứa
12
x
trong khai triển
( )
10
3
11xx

−+

thành đa thức (với
x ∈
).
Lời giải
Ta có:
( ) ( ) ( ) ( )
10
10 10
10
33 3
10
0
11 1 1 1 1
kk
kk
k
xx xx C x x
−
=

− + = +− = − +

∑
( ) ( )
10 10
10 10
33
10 10
0 0 00
1 . . .1 1 . . .
kk
kk
k k h h kh k h kh
kk
k h kh
C x Cx CCx
−−
−+
= = = =
=−=−
∑ ∑ ∑∑
(với
, ,0 10kh h k∈ ≤≤≤
).
Hệ số của số hạng chứa
12
x
phải thỏa
0
3 12
4
0 10 .
3
,
3
h
kh
k
hk
h
kh
k
=
+=
=

≤≤≤ ⇔
=
∈
=
Vậy hệ số của số hạng chứa
12
x
là
( ) ( )
43
40 33
10 4 10 3
1 . . 1 . . 90.CC CC−+−=
NHÓM TOÁN VDC&HSG THPT ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI 2020 - 2021
Trang 8 TÀI LIỆU ÔN THU THPT QUỐC GIA
Câu 6. (3,5 điểm)
1) Giải hệ phương trình
33 2
2
3 63 4
3 22 2 4
xy x xy
x xy y
−− +−=
−− = +−−
Lời giải
Điều kiện:
2
;2
3
xy≥ ≥−
.
Xét hệ
( )
( )
33 2
2
3 63 4 1
3 22 2 42
xy x xy
x xy y
−− +−=
−− = +−−
Từ phương trình
( ) ( ) ( )
3
3
1 13 1 3x x yy⇔ − + −= +
( ) ( ) ( )
2
2
1 1 1 30x y x yx y

⇔ −− − + − + + =

(
) ( )
2
2
1
1 1 30
yx
x yx y
= −
⇔
− + − + +=
Phương trình
(
)
( )
2
2
1 1 30
x yx y− + − + +=
vô nghiệm vì
( )
2
1
3 12 0,
x
yy
−
∆ =− − < ∀∈
.
Thay
1yx
= −
vào
(
)
2
ta được phương trình:
2
3 22 1 3
x xxx− − = +−−
2
3 2 12 3x x xx⇔ −− += −−
( )( )
32 1
23 1
32 1
xx
xx
xx
−−−
⇔ =−+
−+ +
( )
1
23 10
32 1
xx
xx

⇔ − −− =

−+ +

(
)
2 30
1
1*
32 1
x
x
xx
−=
⇔
= +
−+ +
(I).
Vì
2
3
x ≥
1 1 15
1
15
32 1 2
1
3
11
xx
x
≤<
−+ +
⇒
+
+>
nên phương trình
*
vô nghiệm.
Từ hệ phương trình (I) suy ra
31
2 30
22
x xy−=⇔ = ⇒ =
Vậy nghiệm của hệ là
( )
31
;;
22
xy

=


2) Cho các số thực
;;abc
thỏa
222
2abc++=
. Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức
P a b c abc=++−
Lời giải
Ta có
22 222
1 10
22
ab abc
ab ab
+ ++
≤ ≤ =⇒ −≤
( ) ( )
2
2
2 22 2 2
.1 (1 ) ( ) . 1 (1 )P a b c abc a b c ab a b c ab

= ++− = + + − ≤ + + + −



( )( )
( )
( )
2 2 2 22 22
2 112 2 2 2 2a b c ab ab a b ab ab a b=+++ +−+ =+ −+
33 22 22
2 2 4 2 ( 1) 4 4ab ab ab ab= − += −+≤
vì
22
0, 1 0a b ab≥ −≤
Suy ra
22P−≤ ≤
.
Vậy
max
2P =
xảy ra
( ) ( ) ( )
( )
{ }
; ; 1; 1; 0 ; 1; 0; 1 ; 0;1; 1abc ∈
------------------------HẾT------------------------

Preview text:

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
THI CHỌN HỌC SINH VÀ HỌC VIÊN GIỎI TỈNH ĐỒNG NAI
LỚP 12 THPT VÀ GDTX NĂM HỌC 2020 – 2021 TOANMATH.com Môn thi: TOÁN
Đề thi gồm 01 trang & 06 câu
Thời gian làm bài: 180 phút (không kể thời gian phát đề) Câu 1. (5 điểm) Cho hàm số y  f  x 3 2
 x  3x  9x có đồ thị là C.
1) Tìm tọa độ điểm cực tiểu của đồ thị C .
2) Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị C tại điểm có hoành độ x  3.
3) Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để hàm số g  x  f  x  m có đúng 5 điểm cực trị. Câu 2. (3 điểm)  1 
1) Giải phương trình log  2 x  4x 1  log 1 (với x   ). 3  3   1 x 
2) Giải phương trình 4sin x  4sin .
x cos 2x  2sin 2x  6cos x  3  0 . Câu 3. (2 điểm)
Bạn An làm hai cái bánh là hai khối trụ bằng nhau có tổng thể tích bằng 3
144 cm và dùng giấy carton
làm một cái hộp hình hộp chữ nhật (có đủ 6 mặt) để đựng vừa khít hai cái bánh như hình vẽ. Tính diện
tích nhỏ nhất của giấy carton dùng trong việc nêu trên. Câu 4. (3,5 điểm)
Cho hình chóp S.ABC có AB  AC  10a , BC  12a (với 0  a   ), hình chiếu vuông góc của đỉnh S
lên mặt phẳng đáy trùng với tâm O của đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC, góc giữa hai mặt phẳng
SBC và  ABC bằng 60°.
1) Tính theo a diện tích của mặt cầu ngoại tiếp hình chóp S.ABC.
2) Gọi hai điểm D, E lần lượt thuộc hai cạnh AB, BC thỏa mãn 2 A .
D BE  60a . Tính theo a thể tích của khối chóp S.ADE. Câu 5. (3 điểm)
1) Một chiếc hộp đựng 20 viên bi giống nhau, mỗi viên bi được ghi một trong các số tự nhiên từ 1 đến
20 (không có hai viên bi ghi cùng một số). Bốc ngẫu nhiên 4 viên bi từ chiếc hộp nói trên, tính xác suất
để tổng các số ghi trên các viên bi chia hết cho 3.
2) Tìm hệ số của số hạng chứa 12 x trong khai triển   x    x 10 3 1 1
 thành đa thức (với x). Câu 6. (3,5 điểm) 3 3 2
x  y 3x  6x 3y  4
1) Giải hệ phương trình  (với x, y   ). 2
 3x  2  2x  y  2  y  4 
2) Cho ba số thực a, b, c thỏa mãn 2 2 2
a  b  c  2 . Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức P  a  b  c  ab . c
-------------------- HẾT -------------------- https://toanmath.com/
Thí sinh được phép sử dụng máy tính cầm tay, không được phép sử dụng tài liệu khi làm bài./.
Họ và tên thí sinh: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Số báo danh: . . . . . . . . . . . . . .
Trường / Trung tâm: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
NHÓM TOÁN VDC&HSG THPT
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI 2020 - 2021
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI - SỞ ĐỒNG NAI
NĂM HỌC 2020 – 2021 Môn: Toán 12
HỌC HỎI - CHIA SẺ KIẾN THỨC
Thời gian: 180 phút (Không kể thời gian phát đề)
LINK NHÓM: ht ps://www.facebook.com/groups/1916660125164699 Câu 1. (5,0 điểm)
Cho hàm số y = f ( x) 3 2
= x − 3x − 9x có đồ thị là (C).
1) Tìm tọa độ điểm cực tiểu của đồ thị (C).
2) Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị (C) tại điểm có hoành độ x = 3.
3) Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để hàm số g (x) = f (x) + m có đúng 5 điểm cực trị. Câu 2. (3,0 điểm)
a) Giải phương trình ( 2  1 log x 4x 1 log  − + + =   1. 3 ) 3 1− x
b) Giải phương trình 4sin x + 4sin .
x cos 2x + 2sin 2x − 6cos x − 3 = 0 . Câu 3. (2,0 điểm)
Bạn An làm hai cái bánh là hai khối trụ bằng nhau có tổng thể tích bằng 3 144π cm và dùng
giấy carton làm một cái hộp hình hộp chữ nhật (có đủ 6 mặt) để đựng vừa khít hai cái bánh như hình vẽ.
Tính diện tích nhỏ nhất của giấy carton dùng trong việc nêu trên. Câu 4. (3,5 điểm)
Cho hình chóp S.ABC có AB = AC =10a , BC =12a (với 0 < a ∈ ), hình chiếu vuông góc
của đỉnh S lên mặt phẳng đáy trùng với tâm O của đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC , góc
giữa hai mặt phẳng (SBC) và ( ABC) bằng 60 .
1) Tính theo a diện tích của mặt cầu ngoại tiếp tứ diện S.ABC .
2) Gọi hai điểm D, E lần lượt thuộc hai cạnh AB , BC thỏa mãn 2 A .
D BE = 60a . Tính theo a
thể tích của khối chóp S.ADE . Câu 5. (3,0 điểm)
1) Một chiếc hộp đựng 20 viên bi giống nhau, mỗi viên bi được ghi một trong các số tự nhiên
từ 1 đến 20 (không có hai viên bi ghi cùng một số). Bốc ngẫu nhiên 4 viên bi từ chiếc hộp nói
trên, tính xác suất để tổng các số ghi trên các viên bi chia hết cho 3.
2) Tìm hệ số của số hạng chứa 12
x trong khai triển  − x ( + x) 10 3 1 1  
 thành đa thức (với x ∈  ). Câu 6. (3,5 điểm)
TÀI LIỆU ÔN THI HỌC SINH GIỎI Trang 1
NHÓM TOÁN VDC&HSG THPT
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI 2020 - 2021 3 3 2
x − y −3x + 6x −3y = 4
1) Giải hệ phương trình  2
 3x − 2 − 2x = y + 2 − y − 4 2) Cho các số thực ; a ; b c thỏa 2 2 2
a + b + c = 2 . Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức
P = a + b + c − abc .
------------------------HẾT------------------------ Trang 2
TÀI LIỆU ÔN THU THPT QUỐC GIA
NHÓM TOÁN VDC&HSG THPT
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI 2020 - 2021 HƯỚNG DẪN GIẢI Câu 1. (5,0 điểm)
Cho hàm số y = f ( x) 3 2
= x − 3x − 9x có đồ thị là (C).
1) Tìm tọa độ điểm cực tiểu của đồ thị (C).
2) Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị (C) tại điểm có hoành độ x = 3.
3) Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để hàm số g (x) = f (x) + m có đúng 5 điểm cực trị. Lời giải
GVSB: Nguyễn Thị Phương Hiền; GVPB: Hoàng Hà
1) Tìm tọa độ điểm cực tiểu của đồ thị (C).
 Tập xác định của hàm số là: D =  . x = −
 Ta có: y′ = f ′( x) 2
= 3x − 6x − 9 ; y′ = f ′(x) 1 = 0 ⇔  x = 3  Bảng biến thiên:
 Vậy tọa độ điểm cực tiểu của đồ thị (C ) là: (3; 2 − 7).
2) Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị (C) tại điểm có hoành độ x = 3.
 Ta có: k = f ′(3) = 0 ; y (3) = f (3) = 27 − .
 Vậy phương trình tiếp tuyến của đồ thị (C ) là: y = 0( x − 3) − 27 hay y = 27 − .
3) Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để hàm số g (x) = f (x) + m có đúng 5 điểm cực trị.
 Theo câu 1) ta có hàm số y = f ( x) có 2 điểm cực trị.
TÀI LIỆU ÔN THI HỌC SINH GIỎI Trang 3
NHÓM TOÁN VDC&HSG THPT
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI 2020 - 2021
 Để hàm số g ( x) = f ( x) + m có đúng 5 điểm cực trị thì phương trình
h(x) = f (x) + m = 0 có 3 nghiệm phân biệt hay f (x) 3 2
= x − 3x − 9x = −m có 3 nghiệm phân biệt.  Bảng biến thiên:  Từ đó phương trình 3 2
x − 3x − 9x = −m có 3 nghiệm phân biệt khi 27 − < −m < 5 ⇔ 5 − < m < 27 .  Vậy với 5
− < m < 27 thì hàm số g (x) = f (x) + m có đúng 5 điểm cực trị . Câu 2. (3,0 điểm)
a) Giải phương trình ( 2  1 log x 4x 1 log  − + + =   1. 3 ) 3 1− x Lời giải 2
x − 4x +1 > 0   Điều kiện  1 ⇔ x < 2 − 3 >  0 1  − x  1  2
x − 4x +1  log ( 2
x − 4x +1 + log =   1 ⇔ log   =1 3 ) 3 1− x  3  1− x  2 x − 4x +1 x = 1 − ⇔ =3 2
⇔ x − x − 2 = 0⇔ . 1− x  x = 2
 Ta thấy x = 2 không thỏa điều kiện phương trình.
 Vậy phương trình có một nghiệm x = 1 − .
b) Giải phương trình 4sin x + 4sin .
x cos 2x + 2sin 2x − 6cos x − 3 = 0 . Lời giải  4sin x + 4sin .
x cos2x + 2sin 2x − 6cosx − 3 = 0 ⇔ 4sin .
x (1+ cos2x)+ 4sin .xcosx −3(2cosx + ) 1 =0 ⇔ 4sin xcos . x (2cosx + ) 1 −3(2cosx + ) 1 =0 ⇔ (  + = cosx + ) ( x − ) 2cosx 1 0 2 1 . 2sin 2 3 =0⇔  2sin 2x − 3 = 0 Trang 4
TÀI LIỆU ÔN THU THPT QUỐC GIA
NHÓM TOÁN VDC&HSG THPT
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI 2020 - 2021  3
2sin 2x − 3 = 0⇔ sin 2x = . Phương trình vô nghiệm vì 3 >1. 2 2 2π 2π  1
2cosx +1=0⇔ cosx = − ⇔ cosx =cos ⇔ x = ±
+ k2π ,(k ∈ ) . 2 3 3 2π
 Vậy phương trình có các nghiệm x = ±
+ k2π ,(k ∈) . 3 Câu 3. (2,0 điểm)
Bạn An làm hai cái bánh là hai khối trụ bằng nhau có tổng thể tích bằng 3 144π cm và dùng
giấy carton làm một cái hộp hình hộp chữ nhật (có đủ 6 mặt) để đựng vừa khít hai cái bánh như hình vẽ.
Tính diện tích nhỏ nhất của giấy carton dùng trong việc nêu trên. Lời giải
Gọi bán kính của hình trụ là r (với r > 0 ), chiều cao của khối trụ là h (với h > 0 ).
Chiều rộng của đáy hình hộp chữ nhật là 2r , chiều dài của đáy hình hộp chữ nhật là 4r .
Tổng thể tích hai khối trụ bằng 3 144π cm .
Thể tích khối trụ bằng 2 π r h = π ( 3 72 cm ) .
Chiều cao của khối trụ là 72 h = . 2 r
Chiều cao của hình hộp chữ nhật là 72 . 2 r
Diện tích toàn phần của hình hộp chữ nhật là:  72 72   2 288 144   2 54
2 2r.4r 4r. .2r  28r  16 r  + + = + + = +  . 2 2 r r r r r        54 27 27 27 27 Ta có 2 2 2 3 r + = r + + ≥ 3 r . . = 27 r r r r r .
Vậy diện tích nhỏ nhất của giấy carton cần dùng là = ( 2 16.27 432 cm ). Câu 4. (3,5 điểm)
Cho hình chóp S.ABC có AB = AC =10a , BC =12a (với 0 < a ∈ ), hình chiếu vuông góc
của đỉnh S lên mặt phẳng đáy trùng với tâm O của đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC , góc
giữa hai mặt phẳng (SBC) và ( ABC) bằng 60 .
1) Tính theo a diện tích của mặt cầu ngoại tiếp tứ diện S.ABC .
2) Gọi hai điểm D, E lần lượt thuộc hai cạnh AB , BC thỏa mãn 2 A .
D BE = 60a . Tính theo a
thể tích của khối chóp S.ADE .
TÀI LIỆU ÔN THI HỌC SINH GIỎI Trang 5
NHÓM TOÁN VDC&HSG THPT
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI 2020 - 2021 Lời giải
1)  Theo giả thiết O là tâm đường tròn ngoại tiếp tam S
giác ABC và SO ⊥ ( ABC) nên mọi điểm nằm trên đường
thẳng SO đều cách đều ,
A B,C . Gọi I ∈ SO sao cho N
IS = IA . Dễ dàng chứng minh được I là tâm của mặt cầu
ngoại tiếp tứ diện S.ABC .
Gọi R là bán kính mặt cầu ngoại tiếp tứ diện S.ABC , A C O
khi đó R = IS = IA = IB = IC .
Xét N là trung điểm của SA , khi đó IN ⊥ SA . M Suy ra SN
∆ I đồng dạng S ∆ OA , suy ra I 2 SN SI
SN.SA 1 SA B = ⇔ SI = = . SO SA SO 2 SO
Ta cần tính SA và SO .
Gọi M là trung điểm của BC . Dễ dàng chứng minh được góc giữa hai mặt phẳng (SBC) và ( ABC) là góc  SMA = 60 .  Ta có AM = 8a . A . B AC.BC 10 .10 a .12 a a 25 AO = = = a , suy ra 7 OM = a . 4S 1 4 ABC ∆ 4 4. .8 .12 a a 2  a OM
Trong tam giác vuông SOM ta có 7 3 SO = OM.tan 60 = ; 7 SM = = a . 4 cos60 2
Trong tam giác vuông SBM có 2 2 193
SB = SM + BM = a , suy ra 193 SA = SB = a 2 2 2  193   a 1 2 Vậy   193 3 R = . = a . 2 7a 3 42 4
Vậy diện tích mặt cầu ngoại tiếp tứ diện S.ABC là: 2   2 193 3 37249 2
S = π R = π  a = π a . MC 4 4 . 42  147  
2) Tính thể tích khối chóp S.ADE . S A C E D B 1
Theo giả thiết ta có 2 A .
D BE = 60a ⇔ (BA − BD).BE = B . A BC 2 Trang 6
TÀI LIỆU ÔN THU THPT QUỐC GIA
NHÓM TOÁN VDC&HSG THPT
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI 2020 - 2021 1 1 1 1 ⇔ B . A BE − B . D BE = B . A BC ⇔ B .
A BE sin B − B .
D BE sin B = B . A BC sin B 2 2 2 4 1 1 1 2 2 ⇔ S − = ⇔ = = = . ∆ S∆ S∆ S∆ S∆ a a BAE BDE ABC ADE ABC .48 24 2 2 2
Vậy thể tích khối S.ADE là: 1 1 7a 3 2 3 V = SO S = = . ∆ a a S ADE . . ADE . .24 14 3 . 3 3 4 Câu 5. (3,0 điểm)
1) Một chiếc hộp đựng 20 viên bi giống nhau, mỗi viên bi được ghi một trong các số tự nhiên
từ 1 đến 20 (không có hai viên bi ghi cùng một số). Bốc ngẫu nhiên 4 viên bi từ chiếc hộp nói
trên, tính xác suất để tổng các số ghi trên các viên bi chia hết cho 3. Lời giải
Lấy ngẫu nhiên 4 viên bi từ chiếc hộp gồm 20 viên bi, ta có: n(Ω) 4 = C = 4845 . 20
Gọi A là biến cố: “Bốc được 4 viên bi từ chiếc hộp sao cho tổng các số ghi trên các viên bi chia hết cho 3”.
Các viên bi trong chiếc hộp chia làm 3 nhóm:
- Nhóm các viên bi được ghi bằng các số chia hết cho 3: X = {3;6;9;12;15;1 } 8 .
- Nhóm các viên bi được ghi bằng các số chia cho 3 dư 1: Y = {1;4;7;10;13;16; } 19 .
- Nhóm các viên bi được ghi bằng các số chia cho 3 dư 2 : Z = {2;5;8;11;14;17; } 20 .
Để bốc được 4 viên bi từ chiếc hộp sao cho tổng các số ghi trên các viên bi chia hết cho 3 có các trường hợp sau:
- TH1: 4 viên bi đều thuộc nhóm X , có 4 C (cách lấy). 6
- TH2: 1 viên bi thuộc nhóm X và 3 viên bi thuộc nhóm Y , có 1 3
C .C (cách lấy). 6 7
- TH3: 1 viên bi thuộc nhóm X và 3 viên bi thuộc nhóm Z , có 1 3
C .C (cách lấy). 6 7
- TH4: 2 viên bi thuộc nhóm X , 1 viên bi thuộc nhóm Y , 1 viên bi thuộc nhóm Z , có 2 1 1
C .C .C (cách lấy). 6 7 7
- TH5: 2 viên bi thuộc nhóm Y và 2 viên bi thuộc nhóm Z , có 2 2
C .C (cách lấy). 7 7
Từ đó ta có: n( A) 4 1 3 1 3 2 1 1 2 2
= C + C .C + C .C + C .C .C + C .C =1611. 6 6 7 6 7 6 7 7 7 7 n A
Vậy xác suất cần tìm là P( A) ( ) 1611 537 = . n( ) = = Ω 4845 1615
2) Tìm hệ số của số hạng chứa 12
x trong khai triển  − x ( + x) 10 3 1 1  
 thành đa thức (với x ∈  ). Lời giải 10 10 10  Ta có: 3 1  − x (1+ x) 3
 = x (1+ x) −1 k  = C (− )10−k 3 1 k x 1 k + x     ∑ 10 ( ) k=0 10 k = ∑C (− ) k 10 k 10−k 3 1 k x . h ∑C x − − = ∑∑ −
C C x + (với k h∈ ≤ h ≤ k ≤ ).
k . h.1k h ( )10 k k h 3 1 . . k . k h , ,0 10 10 10 k=0 h=0 k =0 h=0 h = 0 3  k + h =12   k = 4
 Hệ số của số hạng chứa 12
x phải thỏa 0 ≤ h ≤ k ≤10 ⇔ .   h = 3 k, h ∈   k = 3
 Vậy hệ số của số hạng chứa 12 x là (− )4 4 0
1 .C .C + (− )3 3 3
1 .C .C = 90. 10 4 10 3
TÀI LIỆU ÔN THI HỌC SINH GIỎI Trang 7
NHÓM TOÁN VDC&HSG THPT
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI 2020 - 2021 Câu 6. (3,5 điểm) 3 3 2
x − y −3x + 6x −3y = 4
1) Giải hệ phương trình  2
 3x − 2 − 2x = y + 2 − y − 4 Lời giải  Điều kiện: 2 x ≥ ; y ≥ 2 − . 3 3 3 2
x − y − 3x + 6x − 3y =  4 ( ) 1  Xét hệ  2
 3x − 2 − 2x = y + 2 − y − 4  (2)
 Từ phương trình ( ) ⇔ ( x − )3 + ( x − ) 3 1 1 3 1 = y + 3y y = x −1
⇔ (x − − y) (x − )2 + y(x − ) 2 1 1 1 + y + 3 = 0   ⇔  (x − )2 1 + y (x − ) 2 1 + y + 3 = 0
 Phương trình ( x − )2 + y ( x − ) 2 1
1 + y + 3 = 0 vô nghiệm vì 2 ∆( =− − < ∀ ∈ . − ) 3y 12 0, y x 1
Thay y = x −1 vào (2) ta được phương trình: 2
3x − 2 − 2x = x +1 − x − 3 2
⇔ 3x − 2 − x +1 = 2x − x − 3
3x − 2 − x −1   ⇔
= (2x − 3)(x + ) 1 ⇔ ( x − ) 1 2 3 − x −1 =   0 3x − 2 + x +1
 3x − 2 + x +1  2x − 3 = 0  ⇔ 1  (I). = x +1(*)
 3x − 2 + x +1  1 1 15  ≤ <1 Vì 2
x≥  3x − 2 + x +1 2 15 ⇒  + nên phương trình   * vô nghiệm. 3 1  3 x +1>1
 Từ hệ phương trình (I) suy ra 3 1
2x − 3 = 0 ⇔ x = ⇒ y = 2 2
Vậy nghiệm của hệ là (x y)  3 1 ; ;  =  2 2    2) Cho các số thực ; a ; b c thỏa 2 2 2
a + b + c = 2 . Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức
P = a + b + c − abc Lời giải 2 2 2 2 2 a + b a + b + c  Ta có ab ≤ ≤ =1⇒ ab −1≤ 0 2 2 2
P = (a + b + c − abc)2 = (a +b) 2 2 2 2 2
+ c − ab  ≤  a + b + c   + − ab  .1 (1 ) ( ) . 1 (1 )      = ( 2 2 2
a + b + c + ab)( 2 2
+ − ab + a b ) = ( + ab)( 2 2 2 1 1 2 2 2
2 − 2ab + a b ) 3 3 2 2 2 2
= 2a b − 2a b + 4 = 2a b (ab −1) + 4 ≤ 4 vì 2 2 a b ≥ 0, 1 ab − ≤ 0 Suy ra 2 − ≤ P ≤ 2 .
Vậy P = 2 xảy ra (a; ; b c)∈ (
{ 1;1;0);(1;0; )1;(0;1; )1} max
------------------------HẾT------------------------ Trang 8
TÀI LIỆU ÔN THU THPT QUỐC GIA
Document Outline

  • de-thi-hoc-sinh-gioi-toan-12-nam-2020-2021-so-gddt-tinh-dong-nai
  • TOÁN-VDC&-HSG1-HSG-TOÁN-12-SỞ-ĐỒNG-NAI-2020-2021-HOÀN-THIỆN
    • Câu 2. (3,0 điểm)
    • a) Giải phương trình .
    • Câu 2. (3,0 điểm)
    • a) Giải phương trình .