Trang 1
KÌ THI TUYỂN SINH VÀO 10 THPT, NĂM 2023 TỈNH BÌNH THUẬN
MÔN: TOÁN (chuyên Tin)
Bài 1. (2,0 điểm) Cho parabol
( )
2
:P y x=
và đường thẳng
( )
:4d y mx=+
(
m
là tham số)
a) Chứng minh
( )
d
luôn cắt
( )
P
tại hai điểm phân biệt với mọi
m
.
b) Gọi
12
,xx
là hoành độ giao điểm của
( )
d
và
. Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức
( )
12
22
12
27xx
M
xx
++
=
+
.
Li gii.
a) Chứng minh
( )
d
luôn cắt
( )
P
tại hai điểm phân biệt với mọi
m
.
Phương trình hoành độ giao điểm:
2
40x mx− − =
(1). Do
. 4 0ac= −
nên phương trình (1) luôn có hai
nghiệm phân biệt trái dấu với mọi
m
, do đó
( )
d
luôn cắt
( )
P
tại hai điểm phân biệt với mọi
m
.
b) Gọi
12
,xx
là hoành độ giao điểm của
( )
d
và
. Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức
( )
12
22
12
27xx
M
xx
++
=
+
.
*Theo định lí Viet ta có:
1 2 1 2
;4x x m x x+ = = −
.
*
( ) ( )
( )
( )
2
2
1 2 1 2
2
2 2 2 2 2
12
1 2 1 2
2 7 2 7 1
2 7 2 1
1 0,
8 8 8
2
x x x x m
m m m
M M m
x x m m m
x x x x
+ + + + −
+ − + −
= = = → − = = −
+ + + +
+−
Suy ra
1,Mm
, do đó giá trị lớn nhất của
M
bằng
1
khi
1m =
.
Nhận xét: Ta có thể tìm được giá trị nhỏ nhất của
M
như sau:
( )
( )
( )
2
2
22
8
1 16 64
0,
8
8 8 8 8
m
mm
Mm
mm
+
++
+ = =
++
1
,
8
Mm→ −
, do đó giá trị nhỏ nhất của
M
bằng
1
8
−
khi
8m =−
.
Bài 2. (2,0 điểm)
a) Giải phương trình
22
3 2 2 1x x x x x+ = + + −
.
b) Giải hệ phương trình:
22
1
4 4 1
xy
x y x y
+ = −
+ + + =
.
Li gii
a) Giải phương trình
22
3 2 2 1x x x x x+ = + + −
.
*Điều kiện:
2
0xx+
, với điều kiện đó, phương trình viết lại
( )
22
3 2 1 0x x x x+ − + − =
*Đặt
2
t x x=+
, với
0t
, phương trình trở thành:
2
1
3 2 1 0
1
()
3
t
tt
tl
=
− − =
=−
.
* Với
22
15
2
1 1 1 0
15
2
x
t x x x x
x
−−
=
= → + = + − =
−+
=
.
Vậy phương trình có hai nghiệm
15
2
x
−−
=
và
15
2
x
−+
=
.
Trang 2
b) Giải hệ phương trình:
22
1
4 4 1
xy
x y x y
+ = −
+ + + =
.
Ta có:
( ) ( )
2
2 2 2
2
1
1
2
11
4 4 1 2 0
2
1 4 4 1 1
1
x
yx
y
x y y x
x y x y x x
x
x x x x
y
=
= − −
=−
+ = − = − −


+ + + = + − =
=−
+ − − + + − − =

=
.
Vậy hệ phương trình đã cho có 2 nghiệm
( )
;xy
là
( ) ( )
1; 2 , 2;1−−
.
Cách 2:
Ta có:
( ) ( )
2
22
1
11
4 4 1 2
4 2 1
xy
x y x y
x y x y xy
x y x y xy
+ = −
+ = − + = −


+ + + = = −
+ + + − =

. Suy ra
,xy
là hai nghiệm của
phương trình
2
1
20
2
t
tt
t
=
+ − =
=−
, vậy hệ phương trình có hai nghiệm
( )
;xy
là
( )
1; 2−
và
( )
2;1−
.
Li gii
Với những giá trị nào của
x
thì
PQ
?
*Với
1x
ta có
( ) ( )
22
3 4 1 2 1 1 2 1 1 1 1 2 1 1 1 1P Q x x x x x x x x− = + − − + − − − = − − + − − − = − − + − − −
*Ta có
( )
1
d
2 1 2 1
1 1 1
o,A A A
xx
xx
− − − −
−−
−
−
. Dấu đẳng thức xảy khi
2 1 0
25
1 1 0
x
x
x
− −
− −
0 , 1P Q P Q x→ −
, do đó
1x
thì
PQ
chỉ xảy ra khi
PQ=
25x
.
b) Tìm các số nguyên dương
,xy
để
,AB
đồng thời là các số chính phương biết
2
1A x y= + +
và
2
4.B y x= + +
*
Với
0xy
thì
2 2 2 2 2
1 1 2 1 ( 1)x A x y x x x x x = + + + + + + = +
, do đó tồn tại
,xy
để
2
1A x y= + +
là số chính phương.
* Với
2 2 2 2 2
0 4 4 4 4 ( 2)y x y B y x y y y y y = + + + + + + = +
22
( 2)y B y +
( )
2
2
22
4
( 1) 1 4
B y x
B y y y x
= + +
= + ⎯⎯⎯⎯→ + = + +
23xy→ = −
, thay vào
2 2 2
1 (2 3) 1 4 11 10A x y y y y y= + + = − + + = − +
Vì
A
là số chính phương nên
( )
2
0A k k=
22
4 11 10k y y = − +
22
4 11 10 0 (*)y y k − + − =
*Phương trình (*) ẩn
y
có
2
16 39k = −
Để A là số chính phương thì
là số chính phương, suy ra
( )
2 2 2
, 0 16 39a a k a = − =
( )( )
4 4 39 1.39 3.13k a k a→ − + = = =
. Do
40
44
ka
k a k a
+
+ −
nên ta có
Bài 3. (2,0 điểm)
a) Cho hai biểu thức
3 4 1 2P x x= + − − +
và
3 2 1Q x x= − − −
( )
1x
.
Với những giá trị nào của
x
thì
PQ
?
b) Tìm các số nguyên dương
,xy
để
,AB
đồng thời là các số chính phương biết
2
1A x y= + +
và
2
4.B y x= + +
a) Cho hai biểu thức
3 4 1 2P x x= + − − +
và
3 2 1Q x x= − − −
( )
1x
.
Trang 3
( )( )
4 4 39k a k a− + =
4 1 19
4 39 5
4 3 5
4 13 2
k a a
k a k
k a a
k a k
− = =



+ = =




− = =



+ = =



.
*Với
5 1 0ky= → = −
(loại)
Với
2 2 1k y x= → = → =
Vậy chỉ có một cặp số
1
2
x
y
=
=
thỏa mãn bài toán.
Bài 4. (3,0 điểm) Cho đường tròn
( )
O
đường kính
BC
và
H
là một điểm nằm trên đoạn thẳng
BO
(
H
không trùng với hai điểm
B
và
O
). Qua
H
vẽ đường thẳng vuông góc với
BC
, cắt đường tròn
( )
O
tại
A
và
D
. Gọi
M
là giao điểm của hai đường thẳng
AC
và
BD
,
N
là chân đường vuông góc kẻ từ
M
đến
BC
.
a) Chứng minh
ANM ACD=
.
b) Chứng minh
2
21
BO OH
AB BH

−=


.
c) Tiếp tuyến tại
B
của đường tròn
( )
O
cắt
AN
tại
E
. Chứng minh đường thẳng
EC
luôn đi qua trung
điểm
I
của
AH
khi điểm
H
di động trên đoạn thẳng
BO
.
Li gii
a) Chứng minh
ANM ACD=
.
*Ta có ( góc nội tiếp chắn nửa đường tròn) , mặt khác nên tứ
giác
MNBA
nội tiếp, suy ra
ANM ABM ACD==
(đpcm)
b) Chứng minh
2
21
BO OH
AB BH

−=


.
* Ta có vuông tại A, nên: .
* Mà
→
Suy ra
2
21
BO OH
AB BH

−=


(đpcm)
0
90BAC =
0
90BAM=
0
90MNB =
ABC
22
2
AB AB
BH
BC BO
==
2 2 2
2
2
AB BO AB
OH BO BH BO
BC BO
−
= − = − =
2
22
2
2
21
OH BO AB BO
BH AB AB
−

= = −


Trang 4
c) Tiếp tuyến tại
B
của đường tròn
( )
O
cắt
AN
tại
E
. Chứng minh đường thẳng
EC
luôn đi qua trung
điểm
I
của
AH
khi điểm
H
di động trên đoạn thẳng
BO
.
* (đối đỉnh), mà ( tứ giác
DBAC
nội tiếp)
suy ra
* Do tứ giác
MNBA
nội tiếp nên ta có (2)
Tam giác
OAC
cân tại
O
(3)
Từ (1), (2), (3) suy ra ,
mà
90 90BAC NAO= → =
. Vậy
NA
là tiếp tuyến của
( )
O
.
* Ta có
EA EB=
(tính chất tiếp tuyến) và
EAB EBA=
.
Trong tam giác vuông
ABK
, ta có (cùng phụ với 2 góc bằng nhau) nên
KAE
cân tại
E
*Mặt khác
CI AI
AI KE
CE KE
→=
;
CI HI
HI EB
CE BE
→=
, suy ra
AI HI
KE BE
=
.
Mà
KE BE=
nên suy ra
AI HI=
, do đó
I
là trung điểm đoạn thẳng
AH
.
Bài 5. (1,0 điểm) Cho bàn cờ vua có
64
ô vuông như hình vẽ. Trong mỗi ô vuông của bàn cờ ghi ngẫu
nhiên một số nguyên dương nhỏ hơn
10
đồng thời hai số được ghi trong hai ô vuông có chung cạnh
hoặc chung đỉnh là hai số nguyên tố cùng nhau. Chứng minh rằng trên bàn cờ tồn tại một số xuất hiện ít
nhất
11
lần.
Li gii
* Bàn cờ vua có kích thước
88
;
*Xét hình vuông kích thước
22
(gồm bốn hình vuông nhỏ kích thước
11
), trong hình vuông này, mỗi
hình vuông
11
luôn có chung cạnh hoặc chung đỉnh với ba hình vuông còn lại, nên trong 4 số nguyên
dương được viết trong bốn hình vuông nhỏ này chỉ có nhiều nhất một số chẵn (vì nếu có 2 số chẵn sẽ mâu
thuẫn với giả thiết nguyên tố cùng nhau) và cũng có nhiều nhất một số chia hết cho 3. Do đó trong bốn hình
vuông
11
này chắc chắn có ít nhất hai số lẻ không chia hết cho 3,
* Bàn cờ vua có kích thước
88
có
64 : 4 16=
hình vuông
22
không giao nhau, nên có ít nhất
2 16 32=
MBN DBC=
DBC DAC=
(1)MBN DAC NMB BCA= =
NMB NAB=
BCA OAC=
NAB OAC OAC BAO NAB BAO BAC NAO= + = + =
EAB EBA BKA EAK= =
AE KE EB KE = =
Trang 5
số lẻ không chia hết cho 3.
*Trong 9 số nguyên dương nhỏ hơn 10 chỉ có 3 số lẻ không chia hết cho 3 là
1,5,7
nên theo nguyên lí
Dirichlet tồn tại một trong ba số
1,5,7
xuất hiện ít nhất
32
1 11
3

+=


lần.
----HẾT---

Preview text:

KÌ THI TUYỂN SINH VÀO 10 THPT, NĂM 2023 TỈNH BÌNH THUẬN
MÔN: TOÁN (chuyên Tin)
Bài 1. (2,0 điểm) Cho parabol (P) 2
: y = x và đường thẳng (d ) : y = mx + 4 ( m là tham số)
a) Chứng minh (d ) luôn cắt (P) tại hai điểm phân biệt với mọi m . 2(x + x + 7 1 2 )
b) Gọi x , x là hoành độ giao điểm của (d ) và (P) . Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức M = . 1 2 2 2 x + x 1 2 Lời giải.
a) Chứng minh (d ) luôn cắt (P) tại hai điểm phân biệt với mọi m .
Phương trình hoành độ giao điểm: 2
x − mx − 4 = 0 (1). Do .
a c = −4  0 nên phương trình (1) luôn có hai
nghiệm phân biệt trái dấu với mọi m , do đó (d ) luôn cắt (P) tại hai điểm phân biệt với mọi m . 2(x + x + 7 1 2 )
b) Gọi x , x là hoành độ giao điểm của (d ) và (P) . Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức M = . 1 2 2 2 x + x 1 2
*Theo định lí Viet ta có: x + x = ; m x x = −4 . 1 2 1 2 2( x + x + 7 2 x + x + 7 2m + 7 −m + 2m −1 m −1 1 2 ) ( 1 2 ) ( )2 2 * M = = = → M −1 = = −  0, m  2 2 x + x (x + x )2 2 2 2 − 2x x m + 8 m + 8 m + 8 1 2 1 2 1 2
Suy ra M  1, m
 , do đó giá trị lớn nhất của M bằng 1 khi m = 1. 1 m +16m + 64 (m +8)2 2
Nhận xét: Ta có thể tìm được giá trị nhỏ nhất của M như sau: M + = =  m  8 8( 0, 2 m + 8) 8( 2 m + 8) 1 → 1 M  − , m
 , do đó giá trị nhỏ nhất của M bằng − khi m = −8 . 8 8
Bài 2. (2,0 điểm) a) Giải phương trình 2 2
3x + 2x = 2 x + x +1− x . x + y = 1 −
b) Giải hệ phương trình:  . 2 2
x + y + 4x + 4y =1 Lời giải a) Giải phương trình 2 2
3x + 2x = 2 x + x +1− x . *Điều kiện: 2
x + x  0 , với điều kiện đó, phương trình viết lại ( 2 x + x) 2 3
− 2 x + x −1 = 0 t = 1 *Đặt 2
t = x + x , với t  0 , phương trình trở thành: 2 3t 2t 1 0  − − =  1  . t = − (l)  3  −1− 5 x = * Với 2 2 2
t = 1 → x + x = 1  x + x −1 = 0   .  −1+ 5 x =  2 1 − − 5 1 − + 5
Vậy phương trình có hai nghiệm x = và x = . 2 2 Trang 1x + y = 1 −
b) Giải hệ phương trình:  . 2 2
x + y + 4x + 4y =1 x =1  x + y = 1 − y = 1 − − x  y = 1 − − x y = 2 − Ta có:       . 2 2 2
x + y + 4x + 4y = 1 x +  ( 1
− − x)2 + 4x + 4( 1 − − x) 2 = 1
x + x − 2 = 0 x = 2 −  y =1
Vậy hệ phương trình đã cho có 2 nghiệm ( ; x y) là (1; 2 − ),( 2 − ; ) 1 . Cách 2: x + y = −1 x + y = −1  x + y = −1 Ta có:     
. Suy ra x, y là hai nghiệm của 2 2
x + y + 4x + 4y = 1 (  x + y
)2 + 4(x + y)− 2xy =1 xy = −2 t =1 phương trình 2
t + t − 2 = 0  
, vậy hệ phương trình có hai nghiệm ( ;
x y) là (1;−2) và (−2; ) 1 . t = 2 −
Bài 3. (2,0 điểm)
a) Cho hai biểu thức P = x + 3 − 4 x −1 + 2 và Q = 3 − x − 2 x −1 ( x  ) 1 .
Với những giá trị nào của x thì P Q ?
b) Tìm các số nguyên dương x, y để ,
A B đồng thời là các số chính phương biết 2
A = x + y +1 và 2
B = y + x + 4. Lời giải
a) Cho hai biểu thức P = x + 3 − 4 x −1 + 2 và Q = 3 − x − 2 x −1 ( x  ) 1 .
Với những giá trị nào của x thì P Q ? *Với x  1 ta có
P − Q = x + − x − + x −
x − − = ( − x − )2 + ( x − − )2 3 4 1 2 1 1 2 1
1 1 −1 = 2 − x −1 + x −1 −1 −1  2 x 1 2 x 1  − −  − −
2 − x −1  0 *Ta có  (do A  ,A A
 ) . Dấu đẳng thức xảy khi   2  x  5  x −1 −1 x −1 −1  x −1 −1 0  
→ P − Q  0  P Q, x
  1, do đó x  1 thì P Q chỉ xảy ra khi P = Q  2  x  5 .
b) Tìm các số nguyên dương x, y để ,
A B đồng thời là các số chính phương biết 2
A = x + y +1 và 2
B = y + x + 4.
* Với x y  0 thì 2 2 2 2 2
x A = x + y +1 x + x +1 x + 2x +1 = (x +1) , do đó tồn tại x, y để 2
A = x + y +1 là số chính phương. * Với 2 2 2 2 2
y x  0  y B = y + x + 4  y + y + 4  y + 4y + 4 = ( y + 2) 2 2
y B  (y + 2) 2
B= y + x+4
B = ( y +1) ⎯⎯⎯⎯ →( y + )2 2 2
1 = y + x + 4 → x = 2 y − 3, thay vào 2 2 2
A = x + y +1 = (2y − 3) + y +1 = 4y −11y +10
Vì A là số chính phương nên 2
A = k (k  0) 2 2
k = 4y −11y +10 2 2
 4y −11y +10 − k = 0 (*) *Phương trình (*) ẩn y có 2  =16k − 39
Để A là số chính phương thì  là số chính phương, suy ra 2  = a (a  ) 2 2 ,
0  16k − 39 = a 4k + a  0
→ (4k − a)(4k + a) = 39 =1.39 = 3.13. Do  nên ta có
4k + a  4k − a Trang 2
4k − a =1 a =19   (
4k + a = 39 k = 5
4k − a)(4k + a) = 39    . 4k a 3  − = a = 5  
4k + a =13 k = 2
*Với k = 5 → y = −1  0 (loại)
Với k = 2 → y = 2 → x = 1 x = 1
Vậy chỉ có một cặp số  thỏa mãn bài toán.  y = 2
Bài 4. (3,0 điểm) Cho đường tròn (O) đường kính BC và H là một điểm nằm trên đoạn thẳng BO ( H
không trùng với hai điểm B và O ). Qua H vẽ đường thẳng vuông góc với BC , cắt đường tròn (O) tại
A và D . Gọi M là giao điểm của hai đường thẳng AC và BD , N là chân đường vuông góc kẻ từ M đến BC .
a) Chứng minh ANM = ACD . 2  BO OH b) Chứng minh 2 − =1   .  AB BH
c) Tiếp tuyến tại B của đường tròn (O) cắt AN tại E . Chứng minh đường thẳng EC luôn đi qua trung
điểm I của AH khi điểm H di động trên đoạn thẳng BO . Lời giải
a) Chứng minh ANM = ACD . *Ta có 0
BAC = 90 ( góc nội tiếp chắn nửa đường tròn) 0
BAM = 90 , mặt khác 0 MNB = 90 nên tứ
giác MNBA nội tiếp, suy ra ANM = ABM = ACD (đpcm) 2  BO OH b) Chứng minh 2 − =1   .  AB BH 2 2 AB AB
* Ta có ABC vuông tại A, nên: BH = = . BC 2BO 2 2 2 AB 2BO − AB 2 2 2 OH 2BO − ABBO
* Mà OH = BO − BH = BO − = → = = 2 −1   BC 2BO 2 BH ABAB  2  BO OH Suy ra 2 − =1   (đpcm)  AB BH Trang 3
c) Tiếp tuyến tại B của đường tròn (O) cắt AN tại E . Chứng minh đường thẳng EC luôn đi qua trung
điểm I của AH khi điểm H di động trên đoạn thẳng BO .
* MBN = DBC (đối đỉnh), mà DBC = DAC ( tứ giác DBAC nội tiếp)
suy ra MBN = DAC NMB = BCA (1)
* Do tứ giác MNBA nội tiếp nên ta có NMB = NAB (2)
Tam giác OAC cân tại O BCA = OAC (3)
Từ (1), (2), (3) suy ra NAB = OAC OAC + BAO = NAB + BAO BAC = NAO , mà
BAC = 90 → NAO = 90 . Vậy NA là tiếp tuyến của (O).
* Ta có EA = EB (tính chất tiếp tuyến) và EAB = EBA .
Trong tam giác vuông ABK , ta có EAB = EBA BKA = EAK (cùng phụ với 2 góc bằng nhau) nên
KAE cân tại E AE = KE EB = KE CI AI CI HI AI HI *Mặt khác AI KE → = ; HI EB → = , suy ra = . CE KE CE BE KE BE
Mà KE = BE nên suy ra AI = HI , do đó I là trung điểm đoạn thẳng AH .
Bài 5. (1,0 điểm) Cho bàn cờ vua có 64 ô vuông như hình vẽ. Trong mỗi ô vuông của bàn cờ ghi ngẫu
nhiên một số nguyên dương nhỏ hơn 10 đồng thời hai số được ghi trong hai ô vuông có chung cạnh
hoặc chung đỉnh là hai số nguyên tố cùng nhau. Chứng minh rằng trên bàn cờ tồn tại một số xuất hiện ít nhất 11 lần. Lời giải
* Bàn cờ vua có kích thước 88 ;
*Xét hình vuông kích thước 2 2 (gồm bốn hình vuông nhỏ kích thước 11 ), trong hình vuông này, mỗi
hình vuông 11 luôn có chung cạnh hoặc chung đỉnh với ba hình vuông còn lại, nên trong 4 số nguyên
dương được viết trong bốn hình vuông nhỏ này chỉ có nhiều nhất một số chẵn (vì nếu có 2 số chẵn sẽ mâu
thuẫn với giả thiết nguyên tố cùng nhau) và cũng có nhiều nhất một số chia hết cho 3. Do đó trong bốn hình
vuông 11 này chắc chắn có ít nhất hai số lẻ không chia hết cho 3,
* Bàn cờ vua có kích thước 88 có 64 : 4 = 16 hình vuông 2 2 không giao nhau, nên có ít nhất 216 = 32 Trang 4
số lẻ không chia hết cho 3.
*Trong 9 số nguyên dương nhỏ hơn 10 chỉ có 3 số lẻ không chia hết cho 3 là 1,5, 7 nên theo nguyên lí 32
Dirichlet tồn tại một trong ba số 1,5, 7 xuất hiện ít nhất +1 =11  lần. 3    ----HẾT--- Trang 5