Mô hình văn hóa doanh nghiệp môn Văn hóa doanh nghiệp | Trường Đại học Văn hóa Hà Nội

Mô hình văn hóa doanh nghiệp

VHDN được hiểu là một hệ thống hữu cơ các giá trị, các chuẩn mực, các quan niệm và hành vi do các thành viên trong doanh nghiệp đó sáng tạo và tích luỹ trong quá trình tương tác với môi trường bên ngoài và hội nhập bên trong tổ chức, nó đã có hiệu lực và được coi là đúng đắn, do đó, được chia sẻ và phổ biến rộng rãi giữa các thế hệ thành viên như một phương pháp chuẩn mực để nhận thức, tư duy và cảm nhận trong mối quan hệ với các vấn đề mà họ phải đối mặt.

Để trở thành một trong những nhà cung cấp dịch vụ viễn thông hàng đầu tại Việt Nam và khu vực, văn hóa doanh nghiệp Viettel đã góp một vai trò quan trọng trong thành công của tập đoàn. Với quy mô hoạt động đa quốc gia, Viettel là môi trường làm việc với nhân sự đến từ hơn 20 quốc tịch. Để có thể hòa nhập cũng như phát triển, “thay đổi” là yếu tố quan trọng mà Viettel luôn luôn cân nhắc trong quá trình xây dựng văn hóa doanh nghiệp. Hiện nay, Viettel đã triển khai môi trường ươm mầm tài năng và hiện là doanh nghiệp tiên phong về số lượng lãnh đạo trẻ trong lĩnh vực công nghệ thông tin.

• Hệ thống nhận diện thương hiệu (Visual Identity)

Đây là sự thay đổi lớn nhất và dễ thấy nhất của Viettel trong thời gian gần đây (từ 2021).

+ Logo & Màu sắc: Chuyển từ màu Xanh - Vàng (biểu tượng cho Thiên thời - Địa lợi - Nhân hòa của thời kỳ cũ) sang màu Đỏ chủ đạo (Red).

Ý nghĩa: Màu đỏ của cờ Tổ quốc, tính máu lửa, quyết liệt và trẻ trung.

Tên thương hiệu Viettel chuyển từ kiểu viết chữ in sang chữ thường, mềm mại, tinh tế và hiện đại hơn. Đặc biệt, dấu chấm của chữ “i” được cách điệu bằng biểu tượng dạng văn bản của tin nhắn số.

+ Slogan (Khẩu hiệu): "Theo cách của bạn" (Your way).

Phiên bản cũ là "Hãy nói theo cách của bạn" (Say it your way). Việc bỏ đi chữ "Hãy nói" thể hiện Viettel không chỉ nghe khách hàng nói mà còn hiểu và phục vụ khách hàng theo cách riêng của họ trong mọi dịch vụ số, không chỉ là viễn thông.

Với “Hãy nói theo cách của bạn”, Viettel là một nhà mạng chủ yếu cung cấp dịch vụ thoại, tin nhắn và Internet. Còn với “Theo cách của bạn”, Viettel là một nhà cung cấp dịch vụ số, không chỉ cung cấp dịch vụ viễn thông (viễn thông số) mà có thể đem lại một hệ sinh thái số phục vụ trọn vẹn các nhu cầu của khách hàng.

Về thiết kế, logo mới lược bỏ “dấu ngoặc kép” bao quanh chữ Viettel và phát triển thành khung hội thoại điện tử nhằm gìn giữ tinh thần tôn trọng, lắng nghe và phục vụ con người như những cá thể riêng biệt. Đây cũng là cách thể hiện sự chuyển dịch của Viettel từ công ty viễn thông trở thành một công ty cung cấp dịch vụ số. Hình khối của logo được giản lược và sử dụng cách viết thường nhằm thể hiện sự cởi mở, thân thiện.

Được xây dựng với cấu trúc mở, slogan mới “Theo cách của bạn” và phiên bản tiếng Anh là “Your way” giúp Viettel truyền tải thông điệp khuyến khích mỗi người sáng tạo hơn và thể hiện bản thân, cùng nhau tạo ra những giá trị tốt đẹp hơn cho cuộc sống. Bên cạnh đó, slogan mới cũng thể hiện thông điệp mở cho nhiều dịch vụ số mới của Viettel chứ không chỉ là viễn thông như slogan trước đó là “Hãy nói theo cách của bạn – Say it your way”.

Thay đổi logo, slogan và bổ sung giá trị cốt lõi cho thương hiệu nhưng tinh thần và giá trị cốt lõi quan trọng nhất của Viettel vẫn được gìn giữ và duy trì xuyên suốt trong quá khứ, hiện tại và cả tương lai là tầm nhìn “Sáng tạo vì con người”. Đây là điều mà Viettel sẽ tiếp tục thực hiện, không bao giờ thay đổi. Bên cạnh đó, Tập đoàn vẫn giữ tên gọi Viettel – một doanh nghiệp lớn của quốc gia, một tổ chức luôn tự nhận những trọng trách với dân tộc. Cuối cùng, đó là tinh thần tôn trọng con người, phục vụ con người như những cá thể riêng biệt. Tinh thần kinh doanh gắn với trách nhiệm với xã hội. Tinh thần đoàn kết, gắn bó máu thịt của Viettel.

2. Kiến trúc & Không gian làm việc

* Trụ sở chính (Viettel Headquarter): Tòa nhà tại lô D26 Khu đô thị mới Cầu Giấy (Hà Nội).

Thiết kế: Hình dáng Ellipse độc đáo, được ví như biểu tượng của sự vô tận và chuyển động liên tục.

Văn hóa: Thiết kế không gian mở (Open space), giảm thiểu vách ngăn để khuyến khích giao tiếp. Tòa nhà đạt tiêu chuẩn xanh (LEED), thể hiện sự bền vững.

Công trình có tính biểu tượng thể hiện sự vượt trội của tập đoàn viễn thông, được thiết kế độc đáo, tinh tế, có hình bầu dục tích hợp liền mạch với công trình liền kề, với mái dốc phủ cỏ màu xanh để giảm bớt bức xạ nhiệt. Công trình không chỉ đưa cây xanh vào không gian mà còn tái hiện cảm giác thiên nhiên ngay trong nhà, tạo ra không gian mở cho làm việc, hội họp, mang tính kết nối, mang lại hiệu quả tăng sức khỏe và năng suất lao động.

“Leadership in Energy and Environmental Design” (LEED), tạm dịch là “Thiết kế đạt chuẩn hàng đầu về năng lượng và môi trường”.

• Khu di tích lịch sử nội bộ: Viettel vẫn trân trọng gìn giữ hình ảnh "Nhà số 16 Cát Linh" – nơi khởi nghiệp đầu tiên của Tập đoàn, như một biểu tượng nhắc nhở về gian khó và truyền thống.

Bên cạnh đó, tòa nhà được trang bị hệ thống quản lý thông minh IBMS (Intelligent Building Management System), cho phép điều khiển và giám sát đồng bộ toàn bộ hệ thống kỹ thuật, giúp vận hành chính xác và tiết kiệm năng lượng.

3. Trang phục (Uniforms)

Trang phục của Viettel phân hóa rõ theo tính chất công việc nhưng đều toát lên sự chuyên nghiệp:

• Khối văn phòng: Thường là sơ mi trắng, quần âu/juyp sẫm màu, đeo thẻ nhân viên (dây đỏ). Phong cách lịch sự, chuẩn mực như quân đội.
• Khối cửa hàng (Viettel Store): Áo Polo màu đỏ rực, năng động, dễ nhận diện.
• Khối kỹ thuật: Trang phục bảo hộ đặc trưng, gọn gàng, phù hợp cho việc leo trạm, ứng cứu thông tin.

4. Các ấn phẩm và kênh truyền thông nội bộ

Viettel sở hữu hệ thống truyền thông nội bộ rất mạnh để duy trì sự gắn kết của hàng chục nghìn nhân sự:

• Tạp chí/Website nội bộ: "Viettel Family". Đây là nơi chia sẻ các câu chuyện về người Viettel, các bài học từ thất bại và vinh danh những tấm gương sáng.
• Các giải thưởng nội bộ: Các danh hiệu như "Người Viettel xuất sắc", "The Best of Viettel" được vinh danh trang trọng, thường đi kèm cúp và bằng khen được thiết kế riêng.
• Sách/Tài liệu: Bộ quy tắc ứng xử (Code of Conduct) và cuốn sách về 8 giá trị cốt lõi thường được in ấn và phổ biến rộng rãi đến từng nhân viên.

1. Hệ sinh thái Viettel Family (Kênh trọng tâm)

Đây là niềm tự hào và cũng là kênh quan trọng nhất trong công tác truyền thông của Viettel.

• Website Viettelfamily.com: Cổng thông tin điện tử cập nhật hàng ngày các tin tức về hoạt động kinh doanh, các quyết định điều hành và câu chuyện truyền cảm hứng từ các đơn vị.
• Ứng dụng Viettel Family (App): Phiên bản di động giúp nhân viên có thể truy cập tin tức, tham gia các cuộc thi, bình luận và tương tác mọi lúc mọi nơi. Đây là công cụ đắc lực để xóa bỏ khoảng cách giữa lãnh đạo và nhân viên.
• Tạp chí Viettel Family: Ấn phẩm định kỳ (thường là hàng tháng) với thiết kế hiện đại, nội dung chuyên sâu về chiến lược, công nghệ và chân dung những cá nhân xuất sắc.

2. Các kênh Video và Phát thanh

• Viettel Family Radio: Chương trình phát thanh nội bộ (thường phát vào giờ nghỉ trưa hoặc trên ứng dụng) với các bản tin nhanh, lời chúc mừng sinh nhật và các chuyên mục tâm sự.
• Kênh Video (Viettel TV nội bộ): Sản xuất các bản tin truyền hình, phóng sự về các dự án trọng điểm hoặc các video tổng kết cuối năm (Year-end party).
• Podcast: Gần đây, Viettel cũng đẩy mạnh các nội dung Podcast chia sẻ về văn hóa doanh nghiệp và kỹ năng mềm cho nhân viên.

3. Mạng xã hội và Nhóm tương tác

• Workplace (by Meta): Trước đây Viettel sử dụng Workplace rất mạnh mẽ để tạo các nhóm thảo luận theo chuyên môn hoặc sở thích.
• Mocha/App nội bộ: Tận dụng các công cụ "cây nhà lá vườn" để tạo các nhóm chat, nhóm làm việc và thông báo khẩn cấp.

4. Các ấn phẩm đặc biệt và Tài liệu văn hóa

• Sổ tay văn hóa Viettel: Cuốn "kim chỉ nam" chứa đựng 8 giá trị cốt lõi và các triết lý kinh doanh của tập đoàn. Đây là tài liệu bắt buộc mà mọi "người Viettel" đều phải thấm nhuần.
• Sách trắng/Sách tổng kết năm: Các ấn phẩm ghi lại những dấu mốc lịch sử, những khó khăn và thành tựu mà tập đoàn đã đạt được trong từng giai đoạn.

5. Sự kiện và Hoạt động trực tiếp

Dù không phải là "ấn phẩm" nhưng đây là "kênh" truyền thông trực tiếp hiệu quả:

• Ngày hội tiếp nguồn (Re-charging day): Các hoạt động đào tạo, sinh hoạt văn hóa tập thể.
• Các cuộc thi nội bộ: Từ các giải chạy, giải bóng đá đến các cuộc thi về sáng kiến ý tưởng (như chương trình "Viettel Stars").

Đặc điểm nổi bật trong truyền thông của Viettel

• Tính kỷ luật và nhất quán: Mọi thông điệp từ tập đoàn đến các tổng công ty và đơn vị cơ sở đều rất thống nhất.
• Sử dụng công nghệ: Ưu tiên số hóa hoàn toàn các ấn phẩm (E-magazine, Video ngắn, App).
• Coi trọng con người: Tập trung vào việc kể chuyện (storytelling) về những nhân viên ở vùng sâu, vùng xa hoặc các thị trường quốc tế để tạo sự thấu hiểu.

5. Nghi thức và Hành vi đặc trưng (Rituals)

• Chào cờ và hát Quốc ca: Là doanh nghiệp Quân đội, nghi thức này được thực hiện rất trang nghiêm trong các dịp lễ lớn hoặc sự kiện quan trọng của Tập đoàn.
• Văn hóa "Họp hành & Báo cáo": Phong cách họp tại Viettel thường rất trực diện, đi thẳng vào vấn đề (Direct communication), tranh luận gay gắt để tìm ra giải pháp ("Giải quyết mâu thuẫn là động lực phát triển"), không nể nang nhưng sau đó thống nhất cao độ.
• Câu chào/Khẩu ngữ: Người Viettel thường gọi nhau là "đồng chí" hoặc xưng hô anh/em rất gắn kết như gia đình, đúng với văn hóa "Ngôi nhà chung".

Tập đoàn Viettel khẳng định mô hình quản lý Tổng giám đốc và các Phó giám đốc – hay chế độ một người chỉ huy sẽ hỗ trợ doanh nghiệp phát triển mạnh mẽ. Dưới sự dẫn dắt trực tiếp cùng nguyên tắc lãnh đạo tuyệt đối, việc hoạch định chiến lược diễn ra nhanh chóng, đội ngũ cấp dưới nắm bắt thông tin và hành động đồng bộ.

Đồng thời, Viettel cũng quan điểm rằng người lãnh đạo không chỉ ban hành chiến lược mà còn cần tham gia thực hiện công việc. Điều này giúp quá trình điều hành triệt để, toàn diện và sát sao hơn.

Hành vi tổ chức của Viettel được định hình bởi sự kết hợp giữa kỷ luật quân đội và tư duy doanh nghiệp hiện đại, tạo nên một văn hóa đặc thù: kỷ luật – sáng tạo – trách nhiệm xã hội. Đây là nền tảng giúp Viettel duy trì vị thế số 1 trong nước và mở rộng ra quốc tế

1. Cấu trúc tổ chức

• Viettel là doanh nghiệp quốc phòng – an ninh, 100% vốn Nhà nước, trực thuộc Bộ Quốc phòng.
• Cơ cấu tổ chức mang tính quân đội hóa: kỷ luật, phân cấp rõ ràng, nhưng đồng thời kết hợp với mô hình quản trị hiện đại để thích ứng với thị trường.
• Tập đoàn hoạt động theo mô hình đa ngành: viễn thông, công nghệ số, công nghiệp quốc phòng, an ninh mạng.

2. Giá trị cốt lõi và văn hóa doanh nghiệp

• Sáng tạo vì con người: Viettel khởi đầu với khát vọng phổ cập dịch vụ di động cho toàn dân.
• Kỷ luật – trách nhiệm – tiên phong: văn hóa quân đội giúp duy trì sự gắn kết và hiệu quả vận hành.
• Tinh thần quốc tế hóa: mở rộng mạng lưới ra hơn 10 quốc gia, thúc đẩy tư duy toàn cầu.

3. Hành vi lãnh đạo và quản trị

• Lãnh đạo Viettel thường áp dụng phong cách lãnh đạo định hướng – kỷ luật, nhưng khuyến khích tư duy sáng tạo trong nghiên cứu và phát triển (R&D).
• Tập trung vào chiến lược dài hạn: phát triển công nghệ lõi, công nghiệp quốc phòng, và chuyển đổi số.

4. Nguồn nhân lực và hành vi nhân viên

• Nhân viên được đào tạo theo tinh thần quân đội: kỷ luật, trách nhiệm, sẵn sàng thích ứng với môi trường khắc nghiệt.
• Đồng thời, Viettel khuyến khích tư duy đổi mới, tạo môi trường cho nhân viên thử nghiệm ý tưởng mới.
• Chính sách nhân sự gắn với phát triển bền vững và trách nhiệm xã hộ

Biểu hiện văn hóa doanh nghiệp của Viettel trong môi trường làm việc thực tế

Lý thuyết về các giá trị cốt lõi sẽ trở nên vô nghĩa nếu chúng không được thể hiện trong thực tế hàng ngày. Do vậy, để hiểu sâu hơn về văn hóa doanh nghiệp của Viettel, chúng ta cần nhìn vào những biểu hiện cụ thể trong môi trường làm việc của họ.

Phong cách lãnh đạo đặc trưng

Lãnh đạo tại Viettel thường mang đậm phong cách của “người lính cầm quân”:

• Tiên phong, gương mẫu: Lãnh đạo là người đi đầu, làm trước, dám nhận trách nhiệm và không ngại khó khăn. Họ luôn là người có mặt ở những “mặt trận” nóng bỏng nhất.
• Quyết liệt và sâu sát: Lãnh đạo Viettel không chỉ giao việc mà còn theo sát, chỉ đạo quyết liệt để đảm bảo công việc được hoàn thành đúng tiến độ và chất lượng.
• Trao quyền và tin tưởng: Mặc dù quyết liệt, nhưng họ cũng sẵn sàng trao quyền cho cấp dưới, tạo không gian để nhân viên phát huy sự sáng tạo và chủ động. Họ tin tưởng vào khả năng của đội ngũ và sẵn sàng chấp nhận rủi ro có kiểm soát.

See also Chuyển đổi lãnh đạo và văn hóa tại BP

Áp lực cao và môi trường phát triển

Làm việc tại Viettel đồng nghĩa với việc chấp nhận một môi trường có áp lực rất cao. Yêu cầu về chất lượng, tiến độ công việc luôn ở mức khắt khe. Tuy nhiên, chính áp lực này lại là động lực để mỗi cá nhân phải liên tục học hỏi, nỗ lực và tự vượt qua giới hạn của bản thân. Viettel được coi là một “trường học lớn”, nơi nhân viên được đào tạo, được thử thách trong những dự án tầm cỡ và trưởng thành nhanh chóng.

Môi trường làm việc áp lực nhưng nhiều cơ hội phát triển tại Viettel

Tinh thần “Sáng tạo từ những điều bình dị”

Sự sáng tạo ở Viettel không phải là điều gì đó quá cao siêu. Nó đến từ việc tối ưu hóa một quy trình, cải tiến một công cụ làm việc, hay tìm ra một cách làm mới hiệu quả hơn. Tinh thần này được lan tỏa khắp nơi, từ anh kỹ sư trên trạm phát sóng đến chị nhân viên chăm sóc khách hàng. Mỗi sự cải tiến nhỏ bé đều được ghi nhận và trân trọng, góp phần tạo nên hiệu quả lớn cho cả hệ thống.

Văn hóa “Ghi nhận và phê bình” thẳng thắn

Trong các cuộc họp của Viettel, không khí tranh luận thường rất thẳng thắn và trực diện. Mọi người không ngại đưa ra ý kiến phản biện, chỉ ra những điểm chưa hợp lý, kể cả với lãnh đạo. Phê bình và tự phê bình được xem là một hoạt động thường xuyên để giúp nhau cùng tiến bộ. Song song với đó, văn hóa ghi nhận cũng rất được coi trọng. Những cá nhân, tập thể có thành tích xuất sắc sẽ được tôn vinh và tưởng thưởng xứng đáng.