TRl/ONG
f)~l
HQC y
HA
NQI
BQ
MON MO HQC
VA
PHOI THAI HQC
NHA
ATBANYH()C
TRUONG
DA.I
HOC
Y
HA
N<)I
BQ
MON MO HQC
VA
PHOI THAI HQC
"
MOHOC
.(Xuat ban liln
thu
ba
c6
sii:a
chita
va
btl sung)
'
,..,,
,
NHA XUAT BAN Y HQC
HAN(H-2004
BIEN SOAN:
Chu bien: PGS.TS. Trinh Blnh
I PGS.BS.
~ht;tm
Phan D!ch I
BS.
CKII D6 Kinh
'-
/'
,.._,
LOINOIDAU
(L:in xuat ban
thu
2)
Mo
hQC
ngu'di
la
mon
hinh
thai
hQC
thuqc
khoi
nhung
mon
hQC
cd sd y
-
Sinh
h9c
trong
Trudng
d9-i
h9c
Y;
la
khoa
h9c
nghien
cuu
s\f
phat
tri@n,
each
diu
t9-0
d
muc
mo,
te
bao
va
du'oi
te
bao
lien
quan
tOi
nhung
ho9-t dqng
cua
cac mo,
cd
quan
Cd
th@
ngu'di
lanh
m9-nh
khong
c6
b~nh.
C6
kien
thuc
V~
mo
hQC,
ngu'di
hQC
CO
Cd
Sd
d@
tiep
thu
tot
nhung
mon
hQC
y
Cd
Sd
khac
cling nhu'
nhung
mon
b~nh
hQC
va
lam
sang.
Bo
Cl,lC
chung
cua
cuon
Mo
hQC
xuat
ban
l:in
thu
2
nay
du'qc
giu
nguyen
nhu
l:in
xuat
ban
d:iu.
Tuy
nhien,
d@
dam
bao
tinh
ciftp
nhiftt
v~
thong
tin
khoa
hQC
va
tfnh
thong
nhat
CUa
CUOn
sach,
tat
ca
cac chu'dng
da
duqc
xem
xet,
trong
d6
nhi~u
chudng
da
duqc
di~u
chinh
v~
bo
Cl,lC,
s-lta
chua
b6
sung
vg nqi
dung
ho~c
duqc
viet
l9-i.
D6
la
cac chu'dng:
Phudng
phap
va
ky
thuiftt
nghien
cuu
te
bao
va
mo,
Te
bao
h9c,
Bi@u
mo, Mo
lien
ket,
Mau
va
S\1'
t9-0
mau,
Mo
Cd,
H~
b9-Ch
huyet-mien
dich,
H~
ho
hap,
H~
tieu
hoa,
Da
...
Chung
toi
hy
VQng
ding
cuon
Mo
hQC
nay
•la
mqt
tai
li~u
hQC
t?p
va
tham
khao
c6
ich,
va
mong
nh?n
du'qc
nhung
y
kien
dong g6p
v~
cuon
sach
cua
dong
nghi~p
va
dqc gia.
PGS. TS.
Trinh
Binh
Tru'dng bq
mon
M6-
Phoi
h9c
Trudng
D9-i
h9c Y
Ha
Nqi
3
LOINOIDAU
(L:in
xm1t
bim
thu
nhat)
Cling voi s\( dbi moi
trong
cong
CUQC
each
m:~mg
cua
da1 mioc do
Dang
C{)ng
san
Vi~t
Nam
dg
xuong
va
lanh
d:,to,
nganh
Giao
d1,1c
va
Dao
t:;to
b?c
,
d:,ti
hQC
noi
chung
va
nganh
Y noi ri€mg cling
dang
tung
bliOC
dU:QC
doi moi.
Do do
ml,lC
tit'm, chU:dng
trinh
va
phlidng
phap
giang
d:,ty
trong
cac
trlidng
D:;ti
hQC
y cling dugc
xay
d\(ng
l:,ti.
Ml,lC
ti€m
chung
cua
mon
Mo
hQC
trong
chudng
trinh
slta
dbi
du:gc
dg
ra
vg
m~t
ki~n
thuc
d6i voi
sinh
vien
sau
khi
hQC
xong
mon
hQC
phai:
(1)
Mota
dliQC
cau
t:,to
hinh
thai
hi~n
vi,
sieu
vi,
cau
t:,tO
hoa
hQC
cua
cac
thanh
phlln
diu
t:;to
te
bao,_cac mo
va
cac
bQ
ph?n
chu
y~u
cua
cac
cd
quan
trong
cd
th~
nguCJi
binh
thu:Cing;
(2)
Trinh
bay
dugc m6i
lien
quan
giUa
cau
true
va
chuc
nang
cua
t~
bao, mo
va
cac
b{)
ph?n
chu
yeu
cua
cac cd
quan
trong
cd
th~
ngudi
binh
thu:Cing;
(3) Ch§'n
doan
dung
cac
lo:;ti
t~
bao, mo
va
cac
b{)
ph?n
chu
yeu
cua
cac
Cd
quan
trong
Cd
th~
nglidi
binh
thlidng
khi
dQC
tieu
ban
duoi
kfnh
hi~n
vi
quang
hQC,
d<Ji
voi
nhung
tieu
ban
da
dU:QC
hQC.
Can
cu
vao
ml,lC
tieu
va
chudng
trinh
giang
d:,ty
d:,ti
hQC
da
slta
dbi,
chung
toi
bien
so:,tn
va
xuat
ban
cu6n
sach
giao
khoa
nay
voi
nhan
de
"Mo
h9c".
D~
dam
bao
tfnh
h~
th6ng
va
tinh
toan
di~n
cua
chuyen
nganh,
nen
cu6n
sach
g6m cac ph:in:
Ph:in
1:
Mi.'J
d:iu-Phudng
phap
nghien
cuu, ky
thu?t
nghien
cuu
te
bao
va
mo;
Ph:in
2:
T~
bao
hQc;
Ph:in
3:
Mo
hQc
d:,ti
Clidng;
Ph:in
4:
Mo
hQC
cac
cd
quan.
'
D~
phan
bi~t
nhung
n{)i
dung
sinh
vien
phai
biet
(mo
ta
va
trinh
bay
dugc) voi
nhung
n{)i
dung
tham
khao,
chung
toi
da
in
cu6n
sach
voi
ki~u
chu
khac
nhau
(chu
in
nghieng
la
ph:in
n{)i
dung
tham
khlw). Vi
v?y
cu6n
sach
nay
chu
y~u
la
sach
dung
cho
vi~c
giang
d:,ty
va
hQC
t?p
chlidng
trinh
Mo
hQC
cua
trudng
d:,ti
hQC
y,
nhung
d6ng
thdi
cling
la
tai
li~u
dung
d~
hQC
t?p,
tham
khao
cho cac d6i
tligng
sau
d:,ti
hQC
thu{)c
chuyen
nganh
Mo
hQC
va
mQt
s<J
chuyen
nganh
khac
cua
y
hQC.
Day
la
cu6n
sach
giao
khoa
so:,tn I:in d:iu cho
chudng
trinh
slia
dbi
nen
khong
th~
tranh
khoi
nhung
khi~m
khuy~t.
Chung
tOi
rat
mong
va
rat
cam
dn
nhung
y
ki~n
dong gop
cua
cac d6ng
nghi~p
va
cac
d{)c
gia
d~
l:in
xuat
ban
sa
u
du:gc
t6t
hdn.
Ngay
30/5/1998
Cac tac ghi
5
MUCLUC
. .
PHANMQT
9
CHUdNG
1.
MO DAU 9
I PGS.Bs.
Ph[Jm
Phan Dfcfz
CHUdNG
2.
PHUONG PHAP, KY THUAT NGHIEN
GOU
TE
BAO
VAMOHQC
17
PGS.Bs. PhtJm Phan Dfch-PGS.TS. Trfnh
Binh
PHANHAI
CHUdNG
3.
TE
BAO
PGS.Bs. PhtJm Phan Dfch-PGS.TS. Trfnh
Binh
PHANBA
CHUdNG 4. BIEU MO
PGS.Bs. PhtJm Phan Dtch -PGS.TS. Trfnh
Binh
53
53
118
118
CHUdNG
5.
MO LIEN KET CHINH THUC-MO SlJN-MO
XUbNG
142
PGS.Bs. PhtJm
Phan
Dfch -PGS.TS. Trfnh
Binh
CHUdNG6.
MAUVABACHHUYET
PGS.TS. Trfnh
Binh
CHUdNG
7.
MO
Cd
PGS.TS. Trfnh
Binh
CHUdNG
8.
MO THAN KINH
PGS.TS. Trfnh
Binh
PHANBON
CHUdNG
9.
H$
TUAN HOAN
PGS.TS. Trfnh
Binh
189
224
249
276
276
7
CHUONG 10.
H$
B~CH
HUYET -
H$
MIEN
D~CH
PGS.TS. Trinh Binh
CHVONG 11. DA-CAC
B<)
PHAN PHl} THUQC DA
PGS.Bs.
Pht;tm
Phan
Djch
CHUONG
12.
H$
HO
HAP
PGS.TS.
Tr~nh
Blnh-PGS.Bs.
Ph~m
Phan D!ch
CHUONG 13.
H$
TIEU HOA
PGS.Bs.
Pht;tm
Phan Djch
CHUONG 14.
H$
TIET
NI$U
BSCK
II.
Do
Kinh
CHUONG 15.
H$
SINH Dl}C NAM
BSCK
II.
Do
Kinh
CHUONG 16.
H$
SINH Dl}C
NU
BSCK
II.
Do
Kinh
CHUONG 17.
N<)I
TIET
BSCK
II.
Do
Kinh
CHUONG
18.
H$
THAN KINH
PGS.TS. Trfnh Binh
CHUONG 19.
TH~
GIAC QUAN
PGS.Bs.
Pht;tm
Phan
Dfch
CHUONG 20. THINH GIAC QUAN
PGS.
Pht;tm
Phan
Djch
TAl
LIEU THAM KHAO
8
308
350
364
384
454
490
531
595
646
685
716
739
Chuang 1
?
,.,
MO"DAU
Trang
sinh
hqc,
vfi
m~t
hinh
thai
hqc,
can
eli vao
kich
thuoc
d6i tu<)ng
nghi€m
cuu
va
vao phliong
ti~n
sli
dvng
d~
nghien
cuu,
nglidi
ta
phan
bi~t
cac
m6n
hQC
sau:
Giai
ph:iu h9c
M6 hqc
Te'bao
h9c
Hinh
thai
h9c
sieu
vi (con gqi
la
sieu
cilu
true)
Sinh
hqc
phan
tli
(cilu
true
phan
tli
va
nguyen
tli).
Cach
phan
chia
cac m6n
hQC
thu()c
nganh
hinh
thai
hQC
dliQC
t6m
uit
nhli
sau:.
Bang
1.1.
Phan
chia cac
mon
hQC
thu9c nglinh
Hinh
thai
hQC
Cac
mon
hqc
Cau
true
Kich
thuoc
D\).ng
C\1
va
phlidng
nghH'm
ciiu
nghiim
ciiu*
phap
nghien
cuu
Gi:h
ph~u
h9e
Cae
ed
quan, eac
b9
may
TuO,lmm
trd
MS.t
thudng,
kinh
d~?-i
th~
len
hlp
M6
h9e
·(giai
Cae
m6,
eae
thanh
lOOJ1m-lOJ1m
Kinh
hi~n
vi
quang
ph~u
h9c vi
th~)
phftn
CaU
t~?-O
Cd
quan
hQe
cac
lo~;J.i
Tebao
h
9
e
Tebao,
vi khu&n
lOJlm -0,2J1m
Kinh
hi~n
VI
tia
H'inh
thai
hQC
Thanh
phftn
eau
t~?-O
0,2Jlm
-lnm
Roentghen
sieu
vi (cau
true
te
bao vi khu&n,
sieu
Kinh
hi~n
vi
phan
sieu
hay
?
vikhu&n
eve
Kinh
hi~n
VI
VI
giai
ph~u
sieu vi)
·
di~n
tli
Sinli
hQc
phan
tli
St;i
ph
an
bO"
phan
tli Nho hdn
lnm
Phan
tfch
b~mg
tia
(cau
true
phan
tU:
va
nguyen
tU:
Roentghen
va
nguyen
tU:)
9
*
EJdn
vt
do htiJng
dung
trong
mo
hQc:
Tit
nam
1983,
adn
vt do luiJng thea
H~
thong
adn
vt quoc te'
(Sl)
dung
trong
linh
vljc
hiln
vi la:
Micromet
ky
hi~u
!Jm
(thay
cho
thu?t
ngu
micron-!J) c6
gia
tri
tudng
dudng
0,001mm,
10-
6
m;
Nanomet,
ky
hi~u
nm,
c6
gia
tri
tudng
dudng
0,001!Jm, 10.
6
mm,
10-
9
m.
Truoc
nam
1983, con
dung
ddn
vi
do
ludng A
0
ngstrom
(A
0
= 0,1nm,
10"
10
m)
Can
eli vao
bang
phan
lo1;li
man
hQC
hinh
thai
chung
ta
tha'y d6i
tu'<}ng
nghien
CllU
CUa
m6i
man
hQC
dgu
CO
m(>t
gioi
h1;1n
Vg
kfch
thu'OC,
CO
cac
dvng
C\l
va
phu'dng
phap
nghien
c(iu
d~c
thu.
Vi
vifty
th?t
khang
dung
khi
cho
d.ng
trong
y
hQc,
vg
m~t
hinh
thai
hQc
chi
c6
man
Giai
ph§.u
hQc,
khang
c6
man
Ma
hQC.
sa
di
c6
S\f
hi~u
lfrm nhu'
vifty
vi
c6
th~
d ndi
nao
d6
ngudi
ta
dung
m(>t
ten
khac,
thf
dv
Giai
ph§.u vi
th~,
d~
ch!
man
Ma
hQc.
Tuy
c6
slj
phan
chia
thanh
cdc
mon
h9c rieng
bi~t
nhung
cdc
nha
hinh
thai
hQC
khong
nhat
thie't
chi
aong
khung
vi~C
nghien
CUU
CUa
minh
trong
mon
hQC
chinh
ma
minh
clam
nhi~m.
HQ
c6
thl
md
rt}ng
vi~c
nghien
cuu cua
minh
sang
cdc
mon
h9c khcic
ell
bd
sung
slj
hilu
bitt
va
nang
cao
kien
thuc.
Ciing v(iy,
nhilng
nguiJi
nghien
cuu
ve'
hinh
thai
binh
thuiJng
cua
te' baa,
mo
va cd
quan
vein c6 the'
nghien
cuu
vi
hinh
thai
bat
thuiJng
cua
ch{mg.
Vi
v(iy,
trong
nghien
cuu, ciing
khong
thl
va
khong
nen
phan
bi~t
ranh
gidi,
va
khong
c6
clt}c
quyin
trong
phq.m vi
nay
hay
phq.m'vi kia.
'If
A??
A'
....
A
1.
SO"
Ulf1C
LICH
Sll
PHAT
THIEN
CUA
TE
BAD
HOC
VA
MO
HOC
Vi~c
nghien
cliu te'
bfw
va
ma
bilt d:iu
tu
the'
ky
17,
nhung
mai
tdi
phfrn
tu
cu&i
cua
the
ky
19, Te' bao
hQC
va
Ma
hQC
moi thl;tc
sl;t
du'QC
coi
la
nhung
nganh
khoa
hQc.
Khi
chua
c6
h9c
thuyet
te
bao
soi
sang,
vi~c
nghien
cliu
te
bao
va
mo bi
nhung
thuyet
duy
Uim
sieu
hinh
(thuyet
tien
hinh)
kim
ham.
M~t
khac,
mu6n
nghien
cliu
te
bao
va
ma
phai
c6
kfnh
hi~n
vi. Vi
vifty,
Te
bao
hQC,
Ma
hQC
chi
c6
th~
phat
tri~n
nhd
S\1
phat
minh
va
hoan
thi~n
vi~c
che
t1;10
cac
lo1;li
kfnh
hi~n
viva
cac
ky
thuiftt
hi~n
vi.
Nam
1665, R.Hooke
quan
sat
mieng
nut
chai
duoi
kfnh
hi~n
vida
dua
ra
ket
luiftn:
"Mieng
mit
chai
du<}c
t1;10
thanh
bdi
nhung
tui
nho
hay
te
bao,
d(>c
liftp
voi
nhau
va
chlia
dfry
khong
khi".
10
Cung
thdi
v6i
RHooke,
M.Malpighi (1671),
Grew
(1671)
va
A.
Leeuwenhoek
(167 4);
khi
nghi€m
cuu
mo tht;tc
v:;tt,
thay
tht;tc
v:;tt
cung
dU'QC
diu
t~o
bbi
te
bao.
Nhu
v:;ty
c6
th~
cho
ding
te
bao
thvc
v:;tt
da
dU'QC
phat
hi~n
vao
mia
sau
the
ky 17,
tuy
r?mg
nhfing
khai
ni~m
ve
cau
t~o
te
bao
cua
cac
nha
te
bao hqc thoi d6 con
rat
sd sai.
Trong
tht;tc
v?t
hqc,
khai
ni~m
ro
rang
ve
te
bao
dU'QC
trinh
bay
vao nhfing
m1m
d:iu
cua
the
ky•19
Vatu
d6
te
bao
duqc
coila
thanh
ph:in
cau
t~o
cd
ban
cua
tat
ca
cac loai tht;tc
v:;tt.
M.Malpighi
(1624-1694),
m<)t
trong
so
nhfing
nha
khoa
hqc
chau
Au
da
c6
hang
lo~t
phat
hi~n
c6
gia
tri
trong
vi~c
nghien
cuu
te
bao
va
mo. Vao
khoang
nhfing
nam
1675-1680, ong
da
mo
ta
cau
t~o
cua
da, th:;tn,
lach
va
m<)t
SO
Cd
quan
khac
cua
Cd
th~,
do do
m<)t
SO
cau
true
da
dU'QC
mang
ten
ong.
Nam
1677, ngudi
th9
kfnh
Ha
Ian
Anatolie
Leeuwenhoek
da
che
t~o
du<Jc
chiec
kfnh
hi~n
vi
c6
d<)
ph6ng
d~i
doi tu(jng
quan
sat
tdi
300
l:in.
Tu
d6
Leeuwenhoek
da
c6
kha
nang
mo
ta
hong
c:iu
va
st;t
v?n
chuy~n
chung
trong
cac mao
m~ch
mau,
phat
hi~n
nhfing
tinh
bao,
nhln
thay
nhfing
v~ch
sang,
toi
cua
SQi
cd
van,
cau
t~o
s(ji
th:in
kinh,
SQi
gan.
Tuy
v:;ty,
vi~c
nghien
CUU
cau
t~o
vi
th~
cua
Cd
th~
d<)ng
v:;tt
dU'QC
tien
hanh
mu<)n
hdn
SO
v(fi
vi~c
nghien
cuu
tht;tc
v?t.
Purkinje
(1825-1827)
da
mo
ta
nhan
cua
noan
trong
trung
ga
va
sau
d6
chfnh
ong
da
mo
ta
bao
tU'dng
cua
te
bao.
ft
nam
sau,
Brown
(1831)
cung
mo
ta
nhan
trong
te
bao tht;tc
v:;tt.
Nhfing
ket
qua
nghien
cuu
cua
cac
nha
khoa
hqc
k~
tren
cling
nhU'
nhfing
cong
trinh
nghien
cuu
cua
Dutrochet,
Valentin,
Schleiden
da
giup
cho
T.Schwann
xay
dt;tng
va
cong
bo
hqc
thuyet
te
bao
vao
nam
1839.
' r
Hqc
thuyet
te
bao xac nh:;tn rang: "Mqi
sinh
v?t
-
d<)ng
v:;tt,
tht;tc
v:;tt,
sinh
v:;tt
ddn
bao-
deu
dU'QC
cau
t~O
bdi
tebao
va
nhfing
san
phfim
cua
chung''.
Sau
khi
hqc
thuyet
te
bao
ra
doi,
den
cuoi
the
ky
19,
b<it
d:iu
thoi
ky
phat
tri~n
r:im
r<)
cua
Mo hqc
mota.
Nhfing
thanh
ph:in
cau
t~o
khac
nhau
cua
cac
Cd
quan
va
ca.c
mo
da
dU'QC
nghien
cuu
cfin th:;tn,
ti
ml.
Nhfing
thanh
cong
ldn
lao
trong
ky
thu:;tt mo hqc d
mia
sau
the
ky
19,
nhu
vi~c
t~o
ra
may
c.it
lat
mong, cho
phep
ngU'di
ta
nghien
CUU
tl
mi
GaU
true
vi
th~
cua
te
bao.va
mo.
Nam
1874,
Tchitchiakov
phat
hi~n
st;t
phan
chia
nhan
te
bao
tht;tc
v:;tt.
St;t
phan
chia
nhan
te
bao
d<)ng
v:;tt
dU'QC
cac
nha
khoa
hqc ngudi
Nga
Peremezco
va
ngudi
Due
Flemming
phat
hi~n
va
mota.
Sau
d6,
nam
1875,
Hertwig
va
Van
Beneden
phat
hi~n
ra
bao
tam,
rei
vao
nam
1898
Golgi
phat
hi~n
va
mo
ta
b<)
Golgi,
Benda
phat
hi~n
ti
th~.
Td
trudng
lt;tc
trong
te
bao
bi~U
mo
va
td
Cd
trong
cac
SQi
cd
cung
dU'QC
phat
hi~n
cung
thdi
gian
vdi
sv
phat
hi~n
ra
cac bao
quan
da
neu
tren.
11
Nhung
ket
qua
d~t
duqc
trong
linh
V\IC
nghi€m
cuu
diu
t~o
vi
th~
te
bao
da
cho
phep
ngudi
ta
tach
vi~c
nghien
cuu
te
bao
thanh
m9t
ph:in
rieng
bi~t
trong
m6
hQC
gQi
la
Tebao
hQC
vao cuoi
theky
19.
HQC
thuyet
te
bao
kh6ng
chi
la
cd
Sd
cua
vi~c
nghien
cuu
cau
t~o
cac
mo
binh
thlidng
rna
COn
la
Cd
Sd
CUa
vi~c
nghien
CUU
nhung
thay
d6i
b~nh
ly
CUa
cac mo,
Cd
quan
va
dong
thdi
n6 ciing
la
Cd
Sd
cua
vi~c
nghien
CUU
nhung
ho~t
d9ng
sinh
ly.
Tu
khi
hQC
thuyet
te
bao
ra
ddi,
S\1
phat
tri~n
cua
Te
bao
hQC
va
M6
hQC
ngay
cang
rn~nh
me,
nhat
la
trong
the
ky
20, d:)c
bi~t
la
tu
giua
the
ky
20
den
nay.
Sl.;l
phat
tri~n
m~nh
me
cua
Te
bao
hQc
va
M6
hQc
duqc
quyet
d!nh
bdi
cac
yeu
tO'
sau:
Tinh
chfnh
xac
cua
hQC
thuyet
te
bao:
Sl.;l
phat
tri~n,
S\1
tien
b9
va
d9
phan
giai cao
cua
kfnh
hi~n
vi,
cac
ky
thu?t
va
cac phlidng
phap
nghien
CUU,
d:)c
bi~t
la
S\1
xuat
hi~n
kinh
hi~n
vi
di~n
tu,
ky
thu?t
hi~n
vi
di~n
tu,
phudng
phap
nghien
cuu
ca'u
true
bilng
tia
Roentghen.
Sl.;l
giin b6
ngay
cang
ch:)t che
giua
Te
bao
hQC,
M6
hQC
voi cac
nganh
khac
trong
Sinh
hQC
va
y
hQC.
ft ft
ft•
'?
A
2.
NHI~M
VV,
NOI
DUNG,
001
TU'(JNG
CUA
MD
HOC
M6
hQC,
m9t
m6n
hQC
cua
Sinh
hQC
va
cua
y hqc,
la
khoa
hQC
nghit'm
CUU
S\1
phat
tri~n,
each
cau
t~o
Va
8\f
ho~t
d9ng
cua
cac m6, cac C•j
quan,
cac b9
may
cua
cd
th~
nglidi, d9ng
v?t
va
thl.;lc
v?t
lanh
Illl;lllh,
kh6ng
c6
b~nh.
D6
la
m6n
hQC
dang
phat
tri~n
m~nh
va
dang
slt
dvng
nhieu
thanh
tl.;lu
moi
cua
cac
nganh
khoa
hQC
khac
nhli
v?t
ly
hQC,
h6a
hQC
...
N
gay
nay
M6
hQc
duqc chia
thanh
ba
ph
:in
chinh:
Te
bao
hQC
nghien
cuu
ve
te
bao
M6
hQC
d~i
clidng,
nghien
cuu
ve
cac m6
M6
hQC
cac
Cd
quan,
nghien
cuu
cau
t~o
vi
th~,
sieu
vi
cua
cac
cd
quan,
nhung
thanh
ph:in
te
bao
va
m6
t~o
thanh
cac
cd
quan
d6.
Sl.;l
phan
chia
nhu
v?y
chi
mang
tinh
uoc
1~,
giup cho nglidi
ta
nghien
cuu
d~
dang
nhung
cau
true
m6
hQc
phuc
t~p
cua
cd
thl
12
Nhu
tren
da
n6i,
cuO'i
the'
ky
19, vi¢c
nghien
cuu
te'
bao
da
duqc
tach
thi'mh
m<)t
ph~n
rieng
bi¢t
trong
Mo h9c g9i
la
Te
bao
h9c,
nhung
Mo h9c
vfi.n
c6
nhi¢m
vv
nghien
cuu
te'
bao
vi
te
bao
tham
gia
vao
thanh
ph~n
ca'u
t~o
mo.
Tit
khi
hinh
thanh
mon
Mo h9c cho
den
nhung
nam
cuO'i
the
ky
19,
d~u
the
ky
20, Mo
hQC
phat
tri8n
m:;mh me,
nhung
chu
yeu
v§.n
la
Mo
hQC
mo tiL
Nhung
nguoi
nghien
cuu
chi
chu
tr9ng
vi¢c
mota
diu
t~o
hinh
thai
vi
th8
cua
te
bao, mo
va
cd
quan.
Ngay
nay,
ngoai
nhi¢m
V\1
neu
tren,
cac
nha
Mo
hQC
con:
Tim
hi8u
vai
tro,
chuc
nang
cua
cac ca'u
true.
N
ghien
cuu
nhung
phan
ung
cua
te
bao, mo
va
cd
quan
dO'i
voi
nhung
tac
d<)ng
cua
moi
trlidng.
Nghi~n
cuu,
phat
hi¢n
nhung
ca'u
true
vi
th8,
sieu
vi
moi
trong
te
bao, mo
va
cd
quan
Tim
hiSu
S\f
ho~t
d<)ng
va
y
nghia
chuc
nang
cua
chung
Nghien
cuu
nhung
qui
lui.it
phat
tri8n
va
bi¢t
hoa
cua
te
bao
va
mo
Tim
hi8u
s\f
ho~t
d<)ng
va
y
nghia
chuc
nang
cua
chung
Nghien
cuu
nhung
quy
lui.\t
phat
tri8n
va
bi¢t
hoa
cua
te
bao
va
mo
Tim
hi8u
sv
thich
nghi,
s\f
tai
t~o
sinh
ly,
sv
tai
t~o
h6i
phvc
CUa
chung
duoi
tac
d<)ng
cua
cac ye'u
tO'
sinh
hQC,
vi.\t
ly
hQC
VU
hoa
h9c. '
Mo h9c
hi¢n
d~i
khong
thS
chi
thoa
man
voi vi¢c mo
ta
cac s\f
ki¢n
rieng
h~
rna
phai
chu
y de'n vi¢c
xac
dinh
mO'i
lien
quan
giUa
cac
hi¢n
tuqng,
p(\
P1-0'ng
.hoa
chung,.
sAp
xep
chung
v:'w tri.\t ti;i
qui
dtnh,
xac
d!nh
cac
qui
lui.\t
chung
cho cac
hi¢n
tuqng.
'
3.
QUAN
H~
GliiA
MD
HOC
ViJI
CAC
NGANH
KHOA
HOC
KHAC
THONG
SINH
HOC,
D4C
BI~T
LA
THONG
Y
HOC
Mo
h9C
c6
quan
qua
l~i
mi.\t thie't voi
nhieu
man
hQC
khac
trong
cac
nganh
Sinh
hQC
va
y
hQC
nhu
Giai
ph§.u
hQC,
Sinh
ly
hQC,
Phoi
thai
hQC,
Ly
sinh
h9c,
Hoa
sinh
hqc
...
voi cac
mon
b¢nh
hqc
nhu
Giai
ph§.u
b¢nh
hqc, Mo
b¢nh
hqc,
sinh
ly
b¢nh
hQC
va
voi
ca
cac
mon
Him
sang.
13
3.1.
Quan
hi)
uiiia
Mo
hoc
va
Giai
phau
hoc
Giai
phiiu
hQC
nghi(m
cuu
cfiu
t~o
cua
cd
th~
ngudi
va
d<)ng
v~t
d muc
d<?
d~i
th~
b:lng m:it
thtidng
ho(tc
kinh
hip, rna
ta
hin,h
dang,
vt trf, moi lien
quan
vg vt
tri
cua
cac cd
quan,
b<?
may
trong
cd
th~.
Nhung
Giai
phiiu
hQC
khang
xac
d~nh
dtic)c
cac
thanh
ph:in
cau
t~o
vi
th~,
sieu
vi
t~o
nen
cac cd
quan
va
cung
khang
biet
r6 cac
thanh
ph:in d6
ket
hc)p
vdi
nhau
nhu
the
nao. Vi
v~y,
cac
nha
Giai
phiiu
hQC
rat
c:in
nhfing
kien
thuc
vg
Te
bao
hQC,
vg Ma
hQc
d~
hi~u
sau
them
nhfing
digu rna
hQ
da
rna tiL
Nguqc
l:;ti,
Ma
hQC
nghien
cuu
each
cau
t:;to
vi
th~
va
sieu
vi
cua
cac
cau
true
da
duqc cac
nha
Giai
phiiu
hQC
phat
hi~n
varna
ta
d~
xac
dtnh
va
rna
ta
cac
te
bao, cac rna
da
tham
gia vao
vi~c
t:;to
ra
cac
cau
true
d6.
Nhung
digu
neu
tren
n6i
len
moi
quan
h~
qua
l~i
m~t
thiet
giua
Mo
hQC
va
Giai
phfru
hQC.
Nhung
phat
hi~n,
nhung
hi~u
biet
cua
man
Giai
phfru hqc
la
tign
dg
d~
man
Ma
hQC
di
sau
nghien
cuu,
d6ng
thdi
nhung
hi~u
biet,
nhung
kien
thuc
cua
man
Ma
hQC
lam
phong
phu
them,
lam
sau
them
nhfing
hi~u
biet
cua
man
Giai
phfru
hQC.
3.2.
Quan
hi)
giUa
Mo
h(}C
va
Sinh
ly
h(}C
Ma
hqc
va
Sinh
ly
hQC
cung
c6
moi
quan
h~
khang
khit,
c6
tac
dl,mg
thuc
d:ly lfrn
nhau
phat
tri~n.
Sinh
ly hqc
nghien
cuu
cac ho:;tt
'd<)ng
chuc
nang
cua
cac cd
quan,
b<)
may
cua
Cd
th~
ngudi
va
d<)ng
v~t.
Cac
nha
sinh
'ly
hQC
c6
th~
biet
r5
va
neu
d:iy
du
chuc
nang
cua
cac
Cd
quan,
b<)may.
Nhung
neu
khang
c6
kien
thuc
rna hqc
ve
cac
cd
quan,
b<?
may
d6, hq
se
khang
hi~u
duqc vi
sao
cd
quan
nay,
b<?
may
nQ
l:;ti
thljc
hi~~
duqc
~hue
nang
nay,
chuc
nang
khac.
Cai
gi,
cau
true
nao
cua
cd
quan,
b<?
may
da
la
cho
cac
cd
quan,
b<?
may
d6
thljc
hi~n
duqc
chuc
nang?
IJ{ic
dilm
hi~n
nay
czla
M6
h9c la
vi~c
nghien
cU:u
cfiu true
gdn
lien
vcJi
chU:c
nang
nghl,a lil
tim
mol
quan
h~
giita each cau
tg.,o
cua te' baa, m6, cd
quan,
may
vcJi
chU:c
nang
cua chung.
Khi
nghien
cuu
each
cau
t~o
cua
rna,
Cd
quan,
b<?
may, cac
nha
rna hqc d(tt
ra
m<)t
so
diu
hoi:
Nhung
cau
true
d6
c6
y
nghia
gi?
Chuc
nang
cua
chung
la
gi?
Chung
se
thay
d6i
nhu
the
nao
trong
nhung
digu
ki~n
sinh
ly
khac
nhau
cua
cd
th~?
14
Cau
true
va
chuc
nang
c6
m6i
lien
quan
ch?t
chE:L
Trong
cd
th~
kh6ng
c6
c<l'u
true
nao
kh6ng
dam
nhi~m
m<)t
chuc
nang
cung
nhu
kh6ng
c6
chuc
nang
nao
khong
lien
quan
vdi
m<)t
cau
true.
Sinh
ly hqc
c6
th~
nghien
cuu
chuc
nang
cua
cd
quan
vacua
m6
rieng
bi~t
(thi
d\].
m6 cd, m6
th~n
kinh
...
).
M6 hqc
c6
th~
nghien
cuu
chuc
nang
cua
ca.c
thanh
ph~n
cau
t~w
cac m6
(thi
dw
sqi collagen, sqi
chun,
cac td cd, sqi
th~n
kinh
... ),
chuc
nang
cua
cac
t~
bao
va
cac
thanh
ph~n
cau
t~o
te
bao
(thf
d\].
nhan,
ti
th~,
ludi
n<)i
bao
...
).
Vi~c
nghien
cuu
m6i
quan
h~
giua
cac
cau
true
cua
te
bao, m6,
Cd
quan
vdi
chuc
nang
cua
chung
gqi
la
M6
sinh
ly hqc.
M6
sirth
lj
hQC
la mi}t
trong
sf/
nhitng
hzt{Jng
nghien
cuu cua
M6
hQC
hi?n
dg,i.
3.3.
Quan
h~
giiia
Mo
hoc
voi
Hoa
hoc
va
Hoa
sinh
hoc
Nhung
thanh
tl,fu
cua
Hoa
hqc
va
H6a
sinh
hqc
trong
vong
may
ch\].c
nam
g~n
day
da
thuc
d~y, t~o
dic3u
ki~n
cho M6 hqc
phat
tri~n
mon
Hoa
mo
va
Hoa
t~
bao. Nguqc
l~i
nhung
phat
hi~n
mdi
vc3
hinh
thai
hqc,
vc3
hoa
mo,
vc3
hoa
te
bao,
da
thuc
d~y
sv
phat
tri~n
cua
Hoa
sinh
hqc.
Hoa
mo
va
Hoa
t~
bao
nghien
cuu
kh6i
luqng, vi
tri,
sv
phan
b6
cac
chat
h6a
hqc
trong
cac
diu
true
vi
th~
va
sieu
vi
cua
te
bao, mo, d6ng
thdi
nghien
cuu
sv
thay
d6i cac
hoa
chat
d6 d cac giai
do~n
phat
tri~n
va
ho~t
d<)ng
chuc
nang
cua
chung.
Hoa
mo,
Hoa
t~
bao
con
dm
hi~u
m6i
quan
h~
qua
l~i
giua
S\f
trao
d6i
chat
voi
nhung
thanh
ph~n
cau
t?O
t~
bao
va
mo.
Do d6
c6
th~
n6i
ding
Mo hqc vdi
H6a
sinh
hqc
va
Hoa
hqc c6 rn6i
quan
h~
ch?t
che.
3.4.
Quan
h~
uiiia
Mo
hoc
voi
Giai
phiu
b~nh
hoc
va
Sinh
IY
benh
hl}c
Khong
c6
nhung
hi~u
biet
vc3
ban
chat
cau
t?O
va
chuc
nang
binh
thudng
va
ca
trong
nhung
tinh
tr~ng
khac
nhau
cua
te
bao, rno
va
cd
quan
thi
khong
th~
hi~u
dung
diin
nhung
thay
d6i
b~nh
ly
cua
chung.
3.5.
Quan
h~
giiia
Mti
hOC
va
cac
mon
Lam
sang
Mo
hqc
cung
c6
quan
h~
vdi cac rnon
lam
sang. Mo hqc
nghien
cuu
cau
t?O
hinh
thai
CUa
nhung
te
bao rnau.
Tren
Cd
Sd
nhung
dau
hi~u
hinh
thai,
ngudi"ta xay dl,fng sd
d6
sv
t?O
huyet.
Can
cu
vao
nhung
du
li~u
rna cac
nha
rno
hqc
da
cung
cap, cac
nha
lam
sang
nghien
cuu
hinh
thai
cua
cac
thanh
ph~n
huyet
c~u
ngudi
binh
thudng
va
ngudi bi
b~nh,
nghien
cuu
hinh
thai
cua
tuy
xudng
va
d\fa
tren
Cd
sd
d6
xay dl,fng
bang
phan
lo~i
cac
b~nh
vc3
mau.
15
'
Cung
voi
kham
nghi~m
lam
sang,
di.c thfiy
thu6c
con sli
dvng
cac
phU:dng
phap
phan
tich
te
baa
h9c
va
mo h9c
nhU:
nghi{m
CUU
ci{u
tt;to,
tl
1~
te
baa
mau,
te
baa
tuy
tt;to
huyet,
ChQC
do
sinh
thiet
cac
Cd
quan,
nghien
cuu
cac
te
baa
bong
(nhu:
te
baa
mi~ng,
thljc
quan,
dt;t
day,
bang
quang,
tli
cung,
am
dt;to
... )
d~
ch~n
doan
m<)t
s6
b~nh.
Nhd cac
phudng
phap
nay
m<)t
s6
b~nh,
dQ.c
bi~t
la
ung
thu:,
da
duqc
phat
hi~n
sam.
16
Chztang
2
PHIJIJNG
PHAP,
KY
THU4T
NGHIEN
Clio
TE
BAD
VA
MD
Muon
nghien
cuu
te
bao
va
mo,
phai
dung
cac
lo:;ti
kinh
hi~n
vi va
do
d6
phai
lam
nhung
tieu
ban
(thiet
d6
ho?c
phien
d6)
c6
d9
day
thich
hqp
cho
phep
quan
sat
duoi
kinh
hi~n
vi.
Ky thu:;tt
lam
nhung
tieu
ban
nhu
v:;ty
g9i
la
ky
thu:;tt
hi~n
vi, ky
thui;tt
sieu
hi~n
vi.
C6
nhieu
phuong
phap
Ian
tieu
ban
d~
nghien
cuu:
Phuong
phap
xet
nghi~m
tuoi
Phuong
phap
lam
tieu tieu
ban
co
dinh
va
nhu9m
mau
Phuong
phap
hoa
te
bao,
hoa
mo
Phuong
phap
ph6ng
x:;t
t\[
chl.fp
Phuong
phap
sieu
hi~n
vi ...
1.
PHU'IJNG
PHAP
XET
NGHI~M
TliOl
Day
la
phuong
phap
sli dl;lng
d~
nghien
cuu
te
bao
va
mo don
gian
nhat
va
ra
ddi som
nhat
nhung
da
dua
den
nhieu
phat
minh
quan
trQng.
U'u
di~m
cua
phuong
phap
nay
la: don gian,
d~
th\{c
hi~n
khong
gay
ra
nhung
bien
d6i cho doi
tuqng
du<;jc
quan
sat,
d6ng
thdi
cho
phep
ta
nhin
thay
chinh
xac
hinh
dang,
s\{
ho:;tt d9ng
cua
doi
tu<;jng
nghien
cuu.
Nhung
phuong
phap
nay
cling
c6
nhieu
nhuqc
di~m,
chi
du<Jc
ap
dl;lng
m9t each
h:;tn
che
vi chi sti dl;lng
du<Jc
khi
doi tu<)ng
nghien
cuu
c6 d9
day
thich
h<Jp
cho
phep
anh
sang
c6
th~
xuyen
qua
du<Jc.
Thdi
gian
quan
sat
bi
h:;tn che, ng:in. Chi
phat
hi~n
duqc
rat
it
chi
tiet.
l.l.Dung
dich
sir
dung
trong
xet
nghiim
tuoi
. . -
..
Ngudi
ta
thudng
sti dl;lng
hai
nh6m
dung
dich:
T2-MH
17
fl
1.1.1. Dung dfch sinh
ly
D6
la
nhung
dung
dich
thien
nhien
hay
nhan
t?O,
dung
trong
vi~c
xet
nghi~m
nhung
doi h1Qng con song.
Dung
dich
nay
c6
kha
nang
giu
cho doi
tu'Qng
nghien
cuu
con
song
va
giu
nguyen
hinh
dang
tlj
nhien.
Khi
nghien
CUU
nhung
te
bao
CUa
d<)ng
v?t
CO
Xu'dng
song
ca_'p
cao, ngu'di
ta
thudng
dung dung
dich
sinh
ly
trong
d6
n6ng
d9
NaCl
la
9%
0
.
Voi
d<)ng
v?t
CO
Xu'dng
song
cap
thap
Va
d<)ng
v?t
khong
CO
Xu'dng so'ng, ngu'di
ta
dung
dung
dtch
NaCl
6Gfo
0
D6i voi
d<)ng
v?t
so'ng d bi€n,
ngudi
ta
dung
nuoc bi€n.
Cac
lo9-i
dung
dich
sinh
ly
thudng
dung
la:
1.1.1.1.
Dung
dich
Ringer
NaCl
KCl
CaCl
2
HC0
3
Na
Nuoc
cat
pH=7,0-7,4
1. 1. 1.
2.
Dung
dich Looke
NaCl
KCl
CaCl
2
HC0
3
Na
Dextrose
(ho~c
glucose)
Nuoc
cat
1.1.2.
NhCmg
dung dfch
phi)
6,50g
0,25g
0,35g
0,20g
l.OOOml
8,50g
0,42g
0,25g
0,20g
2,50g
l.OOOml
Nhung
dung
dich
nay
thudng
him
cho doi
tu<;Jng
nghien
cuu
chet
nhung
cho
phep
nhin
ro
mqt
so
chi
tiet
rna
khong
cftn
nhuqm
mau:
dung
dich
KOH 1%
lam
chet
te
bao
nhung
lam
cho
nhin
ro
s<;Ji
chun.
Acid acetic
lam
nhin
r5
nhan
te
bao.
18
1.2.
Ki
thuat
lam
tieu
ban
xet
nohiem
tuoi
- .
1.2.1. Tieu ban d?y
/8
kinh
Nguyen
tcic
cua
phuong
phap
nay
la
nghien
cuu
v~t
song
giua
phien
kinh
(lame) va
la
kinh
(lamelle)
trong
di&u
ki~n
giong
nhu
dieu
ki~n
hJ
nhien.
Nho
m<)t
giqt
dung
d!ch
len
m<)t
phien
kinh
s~ch
tren
d6
d:;it
doi
tu<;jng
nghien
cuu
rdi
d~y
len
tr€m giqt
dung
d!ch
m<)t
la
kinh.
Neu
c~n
quan
sat
lau,
c6
th~
qu~t
vaselin
hay
nen
long vao
bon
bd
la
kinh.
1.2.2. Phutmg phap buong
am
Muon
quan
sat
lau,
nguCii
ta
dung
phuong
phap
budng
§:m
tot
hon
phuong
phap
d~y
la
kinh.
Phuong
phap
nay
con gqi
la
phuong
phap
giqt
treo
(Hinh
2.1)
H. 2.1. GiQttreo
Nho
mqt
giqt
dung
dtch
len
la
kinh,
l~t
ngu<;jc
la
kinh
da
nho
dung
d!ch.
D:;it
giqt
dung
dtch vao
dung
ch6
trung
cua
phien
kinh
trong
d6
da
d:;it
doi
tu<;jng
nghien
cuu.
Day
la
mqt
ky
thu~t
kh6.
Neu
dung
dich
lan
ra
ria
ch6
trung
thi
phai
lam
l~i.
C6
th~
dung
budng
§:m
Ranvier
d~
lam
tieu
ban
theo
phuong
phap
giqt
treo.
Budng
§:m
la
mqt
phien
kinh
c6
ranh
vong,
phia
trong
ranh
c6
mqt
di~n
tich
tr(m
nho
thap
hon
m:;it
ph~n
phien
kinh
ben
ngoai
khoang
l/10mm.
Di~n
tich
tron
nho
nay
hoan
tofm
each
bi~t
voi
ph~n
ngoai
(Hinh
2.2)
H. 2.2. Buong §m Ranvier
Nho
m9t
giqt
dung
dich vao
di~n
tich
tron
da
du<;jc
d:;it
doi
tuqng
nghien
citu.
D~y
la
kinh
len. U'u
di~m
cua
phuong
phap
nay
la
c6
th~
quan
sat
bktng
v~t
kinh
IOn.
II'
._
,_
'
A"'
,
...
"
2.
PHUlJNG
PHAP
LAM
TIEU
BAN
CO
DINH
VA
NHUOM
MAU
(ky thu$-t mo hqc)
Ky
thu~t
mo hqc
co
mvc dich
t~o
du<;jc
nhung
manh
ccit mong,
trong
suot
cua
mo
va
co
quan,
cho
phep
quan
sat
duoi
kinh
hi~n
vi. ThuCing
thudng,
sau
khi
nhuqm
manh
ccit
bktng cac
thuoc
nhuqm
d:;ic
hi~u,
cac
ph~n
cua
manh
ccit c6
mau
khac
nhau
giup cho
vi~c
quan
sat
d~
dang.
19
'
Muon
c6
tieu
bi'm
d~p,
tot,
ngudi
ta
ph:H
tim
each
giu
cho
doi
tuqng
nghien
cuu
giong
voi trl,lng
thai
con song.
Vi~c
lam
tieu
ban
mo
hQC
co
dtnh
va
nhU<)m
mau
phai
qua
cac
buoc
sau:
trich
thu,
co
dtnh,
vui
mo, d.t
lat
mong
nhu(,)m
manh
d.t.
2.1.
Trich
thu
Trang
ky
thu~t
mo
hQC,
sl;i
trich
thu
la
bu'dc
ky
thu~t
d:iu
tien
c6
ffil;IC
dich
li(y te' bao, mo, co
quan
b co
th~
song
hay
da
ch~t.
Buoc
ky
thu~t
nay
c6 y
nghia
rat
Ian. Vi
v~y,
khi
trich
thu
phai
ton
tr9ng
nhung
qui
dtnh
sau:
Mie'ng
mo
hay
co
quan
phai
tuoi,
tot
nhat
sau
khi
gie't
sue
v~t
phai
lay
ngay,
neu
d ngu'di
thi
phai
lay
khi
lam
ph~u
thu~t,
neu
lay
d
tlt
thi thi
phai
lay
tru'dc 6 gid
sau
khi
ch~t,
tru
khi
clin
nghien
cuu
d~
xac
dtnh
b~nh
va
nguyen
nhan
che't.
D(,)ng
tac
khi
trich
thu
phai
nh~
nhang,
tranh
d1;1ng
ch1,1m
m1,1nh
d~
gay
nhung
bie'n d6i do
tac
nhan
co h9c.
Khong
dung
k~p
ph~u
tich
k~p
vao
vung
clin
nghifm
cuu.
Khong
bop
m;;tnh
va
khong
rtta
mieng
mo.
Khi
d.t
phai
dung
dao
s&c
va
c&t
thea
m9t
huong
Trich
thu
xong
phai
co
dtnh
ngay,
tr{mh
hi~n
tuqng
ho1,1i
ti':i
sau
khi
che't
cua
te' bao.
2.2.
co
ilfnh
Co
dtnh
la
thu
thu~t
lam
chet
te
bao
nhung
v~n
giu
chung
trong
tinh
trl,lng
giong
nhu'
khi
chung
con song.
Co
dtnh
duqc g9i
la
tot
khi
n6
lam
cho te'
bao
giu
nguyen
du:qc
hinh
dang,
khong
hi
chuy~n
dtch,
giu
duqc
hoan
toan
giong
nhu'
khi
song
tat
ca
nhung
thanh
phlln
t1,10
ra
chung,
d6ng
thdi
khong
lam
xuat
hi~n
nhung
chi
tiet
moi
trong
te
bao
rna
binh
thu'dng
khi
song
n6
khong
c6.
Tac
dl;lng
nhanh
va
ml,lnh
cua
dung
dtch
co
djnh
ngan
can
Sl;i
"ho;;ti
tlt
sau
che't"
(necrose
post-mortem)
nhu'ng
n6
c6
th~
lam
thay
d6i
it
nhieu
cau
true
cua
te' bao.
Thuoc
co
dinh
duqc g9i
la
tot
la
lo1,1i
th
uoc
c6
tac
d1;1ng
nhanh,
t1,10
ra
SlJ
thay
dfli
cau
true
it
nhat.
M(,)t
mo
duqc
co
dinh
tot
khi
nhung
te
bao
cau
tl,l.O
nen
mo
d6
v~n
giu
nguyen
hinh
dang,
khong
CO
Slj
thay
dfli
CUa
bao
tliong
(cac
16
hflng),
khong
20
!
bi
truong
len,
khong
bi
co
l;;ti,
lam
th~
hi~n
duqc
nhi~u
chi
tiet
v~
ca' u
true,
k~
ca
nhftng
chi
tie't
nho
nha't, d6ng
thdi
giu
duqc m6i
lien
quan
tuong
h6.
trong
te
bao
va
trong
m6 gi6ng
nhu
khi
con s6ng. Mqi slj
thay
d6i
v~
kich
thudc
va
Slj
lien
quan
giua
cac
cftu
true
khong
duqc
VUQt,
qua
0,2
micromet.
Mu6n
nghien
cuu
te
bao
va
m6 duqc
t6t,
cfin
phai
cO'
dtnh
chung
t6t.
81,1
c6
dtnh
cfin
va
quan
trqng
vi
nhi~u
ly
do
nhu
sau:
81,1
tan
ra,
ho;;ti
ti':i
nhanh
chong
cua
te
bao
va
m6
sau
khi
chet.
Te
bao
va
m6
khong
blit
mau
khi
nhu<)m
neu
khong
duqc
cO'
din
h.
Bbi
v~y
c6
th~
n6i
cO'
dinh
la
co
so
cua
vi~c
nghien
cuu
te
bao
va
mo.
2.2.1. Cac
/o;:Ji
thu6c
co'
d!nh
C6
th~
cO'
dtnh
te
bao
va
mo b&ng
nhi~u
each:
B&ng
nhi~t
d<):
n6ng
hay
l;;tnh.
B&ng
hoa
cha't: cac
chat
khoang,
cac
chat
huu
co.
CO'
dtnh
te
bao
va
m6 b&ng
hoa
chat
la
t6t
hon
ca
..
2.
2.
1.
1.
Thuoc
co
ajnh khoang chat
C6
hai
lo;;ti:
acid
khoang
va
mu6i
khoang.
Thu6c
co
dinh
acid
+ Acid
chromic
(Cr0
3
):
vdi
dung
dtch
Q,1-1% c6
tac
d1,mg
co
dinh.
ft
dung
don
d<)c,
thudng
dung
d~
pha
nhieu
lo;;ti
dung
d}ch
c6
dinh
h6n
hqp.
+ Acid osmic.
Ch~m
tan
trong
nuoc
l;;tnh
nhung
khong
duqc
pha
trong
nude
n6ng. Bvi, bftn
lam
cho
dung
dich
hong,
t;;to
ket
tua
den.
6th~
hoi
lo;;ti
thu6c
cO'
dinh
t6t
nhung
mieng
m6
phai
nho
va
mong. C6
th~
cO'
dinh
tren
phien
d6,
khi
d6
chi
din
30
giay
den
1
phut.
Thu6c
c6
dtnh
mu6i
khoang:
Nhung
mu6i
kim
lo;;ti
n?ng
la
lo;;ti
thuoc
c6
dinh
tot
vi n6
lam
ket
tua
chat
albumin
t6t.
Cac
muoi
thudng
dung:
+
Bichromat
ki~m:
bichromat
K,
Na,
Mg
...
Co
dtnh
bao
tuong
t6t.
+
Bichromat
acid:
bichromat
Ca,
Cu
co
dtnh
bao
tuong,
vua
cO'
d!nh
nhan;
21