Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định tham gia hoạt động tình nguyện của sinh viên Đại học Thương Mại | Bài thảo luận Phương pháp nghiên cứu khoa học

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
------------------------------
BÀI TẬP HỌC PHẦN MÔN
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH THAM GIA
HOẠT ĐỘNG TÌNH NGUYỆN CỦA SINH VIÊN ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
Giảng viên hướng dẫn: Vũ Trọng Nghĩa Lớp học phần: 232_SCRE0111_38 Nhóm thực hiện: 04 Hà Nội, 03/2024 LỜI CẢM ƠN
Chúng tôi xin trân trọng bày tỏ lòng biết ơn đối với giảng viên Vũ Trọng Nghĩa
- Trường Đại học Thương mại – Hà Nội đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ chúng tôi
trong suốt quá trình thực hiện luận văn.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn bạn bè và người thân đã giúp đỡ trong quá trình
btìm kiếm tài liệu để bổ sung kiến thức trong quá trình thực hiện luận văn.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn các bạn sinh viên Trường Đại học Thương Mại
đã giành thời gian trả lời bảng câu hỏi khảo sát và đóng góp ý kiến quý báu làm nguồn
dữ liệu cho việc phân tích và hình thành kết quả nghiên cứu này. Xin chân thành cảm ơn!
Nhóm 4 - 232 _SCRE0111_38
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 3. 1. Kết quả thống kê biến quan sát . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25
Bảng 3. 2. Kỹ năng xã hội . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
Bảng 3. 3. Điều kiện kinh tế . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
Bảng 3. 4. Yếu tố giáo dục . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29
Bảng 3. 5. Mức độ an toàn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29
Bảng 3. 6. Công nhận xã hội . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
Bảng 3. 7. Yếu tố cá nhân . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
Bảng 3. 8. Quyết định tham gia hoạt động tình nguyện . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31
Bảng 3. 9. Kết quả thang đo “Kỹ năng xã hội” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32
Bảng 3. 10. Kết quả thang đo “Điều kiện kinh tế” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32
Bảng 3. 11. Kết quả thang đo “Yếu tố giáo dục” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33
Bảng 3. 12. Kết quả thang đo “Mức độ an toàn” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33
Bảng 3. 13. Kết quả thang đo “Công nhận xã hội” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34
Bảng 3. 14. Kết quả thang đo “Yếu tố cá nhân”. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34
Bảng 3. 15. Kết quả thang đo “ Quyết định tham gia hoạt động tình nguyện” . . . . . . 35
Bảng 3. 16. Kiểm định KMO và Bartlett’s Test . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35
Bảng 3. 17. Kết quả giá trị phương sai giải thích cho các biến độc lập . . . . . . . . . . . . 36
Bảng 3. 18. Kết quả phân tích nhân tố của các biến độc lập . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37
Bảng 3. 19. Kiểm định KMO và Bartlett’s Test đối với biến phụ thuộc. . . . . . . . . . . 38
Bảng 3. 20. Kết quả giá trị phương sai giải thích cho biến phụ thuộc . . . . . . . . . . . . . 38
Bảng 3. 21. Két quả phân tích nhân tố EFA của biến phụ thuộc . . . . . . . . . . . . . . . . . 38
Bảng 3. 22. Phân tích tương quan Pearson . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
Bảng 3. 23. Model Summary . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40
Bảng 3. 24. Kiểm định ANOVA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41
Bảng 3. 25. Phân tích hồi quy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41
DANH MỤC HÌNH VẼ
Hình 2. 1. Mô hình đề xuất nghiên cứu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
MỤC LỤC
CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1
1.1. Tính cấp thiết của đề tài . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1
1.2. Đối tượng nghiên cứu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1
1.3. Mục tiêu nghiên cứu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1
1.4. Câu hỏi nghiên cứu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2
1.5. Phạm vi nghiên cứu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2
CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
2.1. Cơ sở lý thuyết của vấn đề nghiên cứu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
2.1.1. Khái niệm tình nguyện, sinh viên tình nguyện . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
2.1.2. Các nguyên tắc của hoạt động tình nguyện . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
2.1.3. Phân loại và đặc điểm của các loại hình hoạt động tình nguyện chủ yếu . . . . . . . . . . . . 5
2.1.4. Tổng quan về các loại hình hoạt động tình nguyện chủ yếu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
2.1.5. Một số hoạt động tình nguyện của sinh viên trường Đại học Thương Mại . . . . . . . . . . . 8
2.1.6. Tổng quan lý thuyết . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
2.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu trước đó . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
2.3. Đề xuất giả thuyết và mô hình nghiên cứu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
2.3.1. Giả thuyết nghiên cứu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
2.4. Mô hình nghiên cứu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
2.4.1. Mô hình . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
2.4.2. Các giả thuyết trong mô hình nghiên cứu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU . . . . . . . . . . . . . . 15
3.1. Phương pháp tiếp cận nghiên cứu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
3.2. Phương pháp chọn mẫu, thu thập và xử lý số liệu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
3.2.1. Phương pháp chọn mẫu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
3.2.2. Phương pháp thu thập dữ liệu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
3.2.3. Phương pháp xử lý số liệu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20
3.3. Xử lý và phân tích dữ liệu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22
3.3.1. Kết quả thống kê mô tả . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22
3.3.2. Đánh giá độ tin cậy của thang đo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31
3.3.3. Phân tích khám phá nhân tố EFA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35
3.3.4. Phân tích tương quan Pearson . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
3.3.5. Xây dựng mô hình hồi quy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
3.3.6. Đánh giá mức độ phù hợp của mô hình . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40
3.3.7. Kiểm định sự phù hợp của mô hình . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41
3.3.8. Phân tích hồi quy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41
3.3.9. Xem xét đa cộng tuyến . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42
CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43
4.1.Kết luận . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43
4.2. Nhận xét . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43
4.3. Khuyến nghị và giải pháp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43
4.4. Hạn chế của đề tài . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46
TÀI LIỆU THAM KHẢO. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47
PHỤ LỤC……………………………………………………………………………………….…51 1
CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
1.1. Tính cấp thiết của đề tài
Theo UNESCO: “Tình nguyện là hoạt động của một người hoặc một nhóm người
sử dụng thời gian, sức lực, kỹ năng, hiểu biết của mình để đóng góp cho cộng đồng, vì
những mục đích tốt, từ đó để đạt được các kỹ năng, hiểu biết mới” (Volunteer for
education, 2023). Hoạt động tình nguyện phụ thuộc vào sự tự nguyện của một cá nhân
hay tổ chức. Dựa trên tinh thần đó, người tham gia tình nguyện làm những việc có ích
cho người khác, cho cộng đồng và xã hội mà không màng lợi ích cá nhân hay vật chất.
Hiện nay tham gia các hoạt động tình nguyện là việc làm thiết thực, có thể giúp
ích rất nhiều cho cuộc sống và công việc của mỗi người. Cá nhân có thể tự tham gia
tình nguyện hoặc có thể tham gia hoạt động tình nguyện trong một tổ chức nào đó. Hoạt
động tình nguyện đối với sinh viên hiện nay nói chung và sinh viên đại học Thương
Mại nói riêng đã không còn là một điều xa lạ nữa. Tuy nhiên vẫn còn một bộ phận
không nhỏ sinh viên vẫn chưa cảm nhận hết được ý nghĩa của hoạt động tình nguyện,
cũng như chưa cảm thấy hài lòng sau khi tham gia. Do đó, việc nâng cao chất lượng
hoạt động tình nguyện phải mạnh hơn nữa. Theo đó, để góp phần phát triển và nâng cao
chất lượng của các hoạt động thanh niên tình nguyện trong nhà trường trước hết cần
phải xác định các nhân tố ảnh hưởng tới quyết định tham gia hoạt động tình nguyện của
sinh viên, qua đó, đánh giá được và phát huy những mặt mạnh, hạn chế, những mặt còn
yếu kém của hoạt động tham gia tình nguyện. Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, việc
chọn đề tài “Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định tham gia hoạt động tình
nguyện của sinh viên Đại học Thương Mại” để nghiên cứu là cần thiết và hữu ích nhằm
xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định tham gia hoạt động tình nguyện của sinh viên.
1.2. Đối tượng nghiên cứu
Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định tham gia hoạt động tình nguyện của sinh
viên Đại học Thương Mại.
1.3. Mục tiêu nghiên cứu
● Mục tiêu tổng quát: Xác định các yếu tố chính tác động đến quyết định tham
gia hoạt động tình nguyện của sinh viên trường Đại học Thương Mại. Từ đó đề ra các
giải pháp nhằm nâng cao và thu hút sự quan tâm của sinh viên đến các hoạt động tình nguyện.
● Mục tiêu nghiên cứu cụ thể:
- Mô tả và xác định các đặc điểm của hành vi tình nguyện, động cơ tình nguyện và các
yếu tố có liên quan tới quyết định tham gia hoạt động tình nguyện ở sinh viên. 2
- Tìm hiểu mục đích, giá trị ưu tiên và mức độ yêu thích của sinh viên khi tham gia hoạt
động tình nguyện và sự lựa chọn của sinh viên về hình thức và tổ chức tình nguyện. Từ
đó đo lường yếu tố tác động mạnh nhất tới quyết định tham gia các hoạt động tình
nguyện của sinh viên trường Đại học Thương Mại.
- Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng của các hoạt động tình nguyện và thu hút
sự quan tâm của sinh viên trường Đại học Thương Mại tham gia. 1.4. Câu hỏi nghiên cứu
- Câu hỏi tổng quát: Những yếu tố nào ảnh hưởng đến quyết định tham gia hoạt động
tình nguyện của sinh viên trường Đại học Thương Mại?
- Câu hỏi cụ thể:
+ Kỹ năng xã hội của sinh viên có ảnh hưởng đến quyết định tham gia hoạt động
tình nguyện của sinh viên Đại học Thương Mại không?
+ Điều kiện kinh tế có ảnh hưởng đến quyết định tham gia hoạt động tình nguyện
của sinh viên Đại học Thương Mại không?
+ Yếu tố giáo dục có ảnh hưởng đến quyết định tham gia hoạt động tình nguyện
của sinh viên Đại học Thương Mại không?
+ Mức độ an toàn có ảnh hưởng đến quyết định tham gia hoạt động tình nguyện
của sinh viên Đại học Thương Mại không?
+ Công nhận xã hội có ảnh hưởng đến quyết định tham gia hoạt động tình nguyện
của sinh viên Đại học Thương Mại không?
+ Yếu tố cá nhân có ảnh hưởng đến quyết định tham gia hoạt động tình nguyện
của sinh viên Đại học Thương Mại không?
1.5. Phạm vi nghiên cứu
- Khách thể nghiên cứu: nghiên cứu tập trung vào các yếu tố ảnh hưởng đến quyết
định tham gia hoạt động tình nguyện của sinh viên; các phương diện khác liên quan
đến sinh viên không thuộc phạm vi nghiên cứu của đề tài.
- Phạm vi thời gian: Từ 27/01/2024 – 12/03/2024.
- Không gian nghiên cứu: nghiên cứu được thực hiện tại Trường Đại học Thương mại. 3
CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
2.1. Cơ sở lý thuyết của vấn đề nghiên cứu
2.1.1. Khái niệm tình nguyện, sinh viên tình nguyện
- Tình nguyện: Có rất nhiều khái niệm và cách diễn giải khác nhau đối với thuật ngữ
tình nguyện. Tuy nhiên, các khái niệm này đều chia sẻ một số điểm chung như sau: (1)
tôn trọng tính tự nguyện (free choice) của người tham gia tình nguyện, hay nói một cách
khác là mức độ ra quyết định của người tình nguyện đối với công việc mà họ sẽ tham
gia, hoàn toàn tự nguyện và không mang tính ép buộc; (2) các kết quả tích cực đối với
cộng đồng; (3) không vì mục đích kinh tế của cá nhân (Volunteer SA Inc, 1999).
Theo Bách Khoa toàn thư mở wikipedia (01/10/2023), tình nguyện nói chung
được coi là một hành động cao cả trong đó một cá nhân hoặc nhóm cung cấp dịch vụ
không mang lại lợi ích tài chính hoặc xã hội "nhằm mang lại lợi ích cho người, nhóm
hoặc tổ chức khác". Những người thực hiện công việc cao cả này được gọi là Tình
nguyện viên. Tình nguyện cũng nổi tiếng về việc phát triển kỹ năng và thường nhằm
mục đích thúc đẩy lòng tốt hoặc cải thiện chất lượng cuộc sống của con người. Tình
nguyện có thể có lợi ích tích cực cho tình nguyện viên cũng như cho người hoặc cộng
đồng mà họ phục vụ. Hành động này cũng được dự định để liên kết với các người khác
để tìm việc làm có thể. Nhiều tình nguyện viên được đào tạo đặc biệt trong các lĩnh vực
họ làm việc, chẳng hạn như y tế, giáo dục hoặc cứu hộ khẩn cấp. Những người khác
phục vụ trên cơ sở "khi cần thiết thì gọi", chẳng hạn như để đối phó với thảm họa tự nhiên.
Trong khi đó, theo định nghĩa của tổ chức UNESCO (2005), Tình nguyện là
những con người hoặc một cá nhân dùng thời gian, năng lực, sức khỏe và sự hiểu biết
của bản thân mình để mang đến những sự đóng góp, giúp đỡ cộng đồng và những người
xung quanh vì mục đích cao cả. Nói cách khác những việc làm tình nguyện đều xuất
phát từ tấm lòng tự nguyện, mong muốn góp một chút công sức nhỏ của mình để giúp
đỡ những người xung quanh, giúp cho họ có thể sống được một hoàn cảnh tốt hơn.
Ở Việt Nam, trong tờ bình chọn năm 2014 là “Năm tình nguyện” của BCH Trung
ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, hoạt động thanh niên tình nguyện được nêu rõ là những
hoạt động giúp thanh niên cống hiến sức trẻ, trí tuệ và nhiệt huyết của mình vào sự
nghiệp phát triển kinh tế- xã hội, xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, văn
minh đô thị, giữ gìn trật tự an toàn giao thông, bảo vệ môi trường…Đây là những hoạt
động có tổ chức, phi lợi nhuận được xã hội ghi nhận, ủng hộ và đánh giá cao. Đồng
thời, các hoạt động thanh niên tình nguyện còn là một môi trường tốt để thanh niên Việt
Nam rèn luyện, cống hiến, hội nhập và trưởng thành. Bên cạnh đó, BCH Trung ương 4
Đảng TNCS Hồ Chí Minh (2013) còn định nghĩa hoạt động tình nguyện là bất kỳ hoạt
động nào có 3 đặc trưng cơ bản sau: Một là, tôn trọng tuyệt đối tính tự nguyện của người
tham gia; hai là, mang lại kết quả tích cực đối với cộng đồng; ba là, không vì mục tiêu kinh tế của cá nhân.
- Sinh viên tình nguyện: là những sinh viên có tấm lòng nhân ái, có ý thức tự giác và có
tinh thần tình nguyện tham gia hoạt động trong các đội hình thanh niên, sinh viên tình
nguyện, sẵn sàng làm các công việc khó khăn, gian khổ mà không nhất thiết phải có
quyền lợi vật chất cho bản thân.
Trong nghiên cứu này, hoạt động tình nguyện được thống nhất định nghĩa là một hoặc
những hoạt động có tổ chức của một hoặc một nhóm cá nhân tự nguyện thực hiện, mang
lại những tác động tích cực cho cộng đồng, xã hội, không vì bất cứ động cơ hay lợi ích
nào cũng như không tạo ra lợi nhuận cho bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào.
2.1.2. Các nguyên tắc của hoạt động tình nguyện
Năm 1996, tổ chức Tình nguyện Australia nêu ra 11 nguyên tắc cơ bản của hoạt
động tình nguyện. Những nguyên tắc này được công nhận rộng rãi, được xem như là có
thể mô tả chính xác nhất các đặc điểm của hoạt động tình nguyện và là cơ sở thông tin
quan trọng giúp cho việc thực hiện các chính sách xã hội cũng như hướng dẫn hoạt động
của các tổ chức trong việc sử dụng người tình nguyện. Các nguyên tắc này tương đối
phù hợp với hoàn cảnh thực tế của Việt Nam hiện nay và có thể dùng để phân biệt hoạt
động tình nguyện với những hoạt động khác tương tự như hoạt động từ thiện.
Thứ nhất, hoạt động tình nguyện mang lại lợi ích cho cộng đồng và bản thân người tình
nguyện, tuy nhiên không phải lợi ích tài chính;
Thứ hai, hoạt động tình nguyện là hoạt động không được trả công, kể cả các hình thức trợ cấp, thưởng;
Thứ ba, hoạt động tình nguyện luôn mang tính lựa chọn, nghĩa là tình nguyện viên có
đầy đủ quyền tự do đưa ra quyết định tham gia, không bị bất kỳ một ràng buộc về nghĩa
vụ nào. Nguyên tắc này phân biệt hoạt động tình nguyện với các hoạt động lao động
công ích bắt buộc trong xã hội;
Thứ tư, hoạt động tình nguyện không phải là một điều kiện tiên quyết để người tham
gia được hưởng một chế độ phúc lợi nào đó. Nguyên tắc này được đưa ra để phân biệt
hoạt động tình nguyện với một số hoạt động với một số hoạt động công ích khác
Thứ năm, hoạt động tình nguyện hướng tới việc giải quyết các vấn đề xã hội, môi trường
hoặc nhân đạo. Do đó, hoạt động tình nguyện có thể diễn ra ở nhiều lĩnh vực ; 5
Thứ sáu, hoạt động tình nguyện là phương tiện để các cá nhân hay nhóm giải quyết các
vấn đề về con người, môi trường và nhu cầu xã hội;
Thứ bảy, hoạt động tình nguyện là hoạt động được thực hiện trong lĩnh vực phi lợi nhuận;
Thứ tám, hoạt động tình nguyện không thể thay thế cho công việc được trả lương;
Thứ chín, hoạt động tình nguyện viên không thay thế người lao động được trả lương và
không tạo thành mối đe dọa cho công việc của người lao động được trả lương;
Thứ mười, hoạt động tình nguyện tôn trọng quyền, nhân phẩm và văn hóa của người khác;
Thứ mười một, hoạt động tình nguyện thúc đẩy nhân quyền và sự bình đẳng.
2.1.3. Phân loại và đặc điểm của các loại hình hoạt động tình nguyện chủ yếu 2.1.3.1. Phân loại
● Phân loại theo lĩnh vực hoạt động:
- Hoạt động xã hội: Đây là loại hình hoạt động tình nguyện phổ biến nhất, bao gồm các
hoạt động như: giúp đỡ người nghèo, người già neo đơn, trẻ em mồ côi, nạn nhân thiên
tai, bảo vệ môi trường: trồng cây xanh, dọn vệ sinh môi trường, tuyên truyền, giáo dục
nâng cao nhận thức của cộng đồng,...
- Hoạt động văn hóa, giáo dục: bao gồm các hoạt động như:Tổ chức các hoạt động văn
hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao, hỗ trợ giáo dục cho trẻ em, học sinh, sinh viên,...
- Hoạt động khoa học, kỹ thuật: bao gồm các hoạt động như tham gia nghiên cứu khoa
học, kỹ thuật, công nghệ: hỗ trợ cộng đồng ứng dụng khoa học, kỹ thuật, công nghệ,...
- Hoạt động nhân đạo: bao gồm các hoạt động như cứu trợ thiên tai, thảm họa; hỗ trợ
người khuyết tật, người gặp khó khăn,...
● Phân loại theo thời gian diễn ra:
- Hoạt động tình nguyện thường xuyên: Đây là loại hình hoạt động tình nguyện được tổ
chức định kỳ, thường xuyên, có thể là hàng tuần, hàng tháng, hàng năm,...
- Hoạt động tình nguyện theo dự án: Đây là loại hình hoạt động tình nguyện được tổ
chức để thực hiện một dự án cụ thể, có thời gian bắt đầu và kết thúc rõ ràng.
- Hoạt động tình nguyện tình huống: Đây là loại hình hoạt động tình nguyện được tổ
chức để ứng phó với các tình huống khẩn cấp, bất ngờ, như thiên tai, thảm họa,... 6
● Phân loại theo quy mô hoạt động:
- Hoạt động tình nguyện cá nhân: Đây là loại hình hoạt động tình nguyện do một cá nhân thực hiện.
- Hoạt động tình nguyện nhóm: Đây là loại hình hoạt động tình nguyện do một nhóm người cùng thực hiện.
- Hoạt động tình nguyện tổ chức: Đây là loại hình hoạt động tình nguyện do một tổ
chức, cơ quan, đơn vị thực hiện.
2.1.3.2. Đặc điểm của các loại hình hoạt động tình nguyện
- Tính tự nguyện: Đây là đặc điểm quan trọng nhất của hoạt động tình nguyện. Tình
nguyện viên tham gia các hoạt động tình nguyện một cách tự nguyện, không bị ép buộc hay trả công.
- Tính phi lợi nhuận: Các hoạt động tình nguyện không nhằm mục đích thu lợi nhuận.
Mục đích của các hoạt động tình nguyện là mang lại lợi ích cho cộng đồng, xã hội.
- Tính đa dạng: Hoạt động tình nguyện có thể được thực hiện ở nhiều lĩnh vực, với
nhiều hình thức khác nhau, phù hợp với sở thích, khả năng của tình nguyện viên.
- Tính cộng đồng: Hoạt động tình nguyện mang tính cộng đồng, thể hiện sự đoàn kết,
gắn bó giữa các thành viên trong cộng đồng.
2.1.4. Tổng quan về các loại hình hoạt động tình nguyện chủ yếu
2.1.4.1. Hoạt động tình nguyện được tổ chức bởi các tổ chức có hoạt động tình
nguyện thuộc Chính phủ
Những phong trào tình nguyện do các tổ chức có hoạt động tình nguyện thuộc
Chính phủ phát động diễn ra trên quy mô lớn với sự phối hợp của nhiều ban ngành,
đoàn thể. Ngoài ra, các tổ chức, đoàn thể còn hoạt động nhờ các cơ quan đối tác hoặc
đơn vị tiếp nhận tình nguyện. Hoạt động tình nguyện được thực hiện hoặc phối hợp thực
hiện bởi các cơ quan và tổ chức chính phủ khá phong phú và đa dạng. Cụ thể, ở Việt
Nam hiện nay, nhiều tổ chức, câu lạc bộ tình nguyện được đặt dưới sự quản lý của các
cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống chính trị, điển hình nhờ: Hội Chữ Thập Đỏ; Đoàn thanh
niên; Hội phụ nữ; Hội thanh niên Việt Nam; Hội sinh viên Việt Nam các cấp. Trong đó,
các chiến dịch thanh niên tình nguyện do Đoàn thanh niên tổ chức trong nhiều năm đã
gây dựng được uy tín lớn và thu hút sự tham gia của nhiều thế hệ thanh niên. 7
2.1.4.2. Các hoạt động tình nguyện thuộc các tổ chức phi chính phủ trong nước
Thuật ngữ “Tổ chức phi chính phủ” xuất hiện ở Việt Nam, đầu tiên dùng trong
Luật Tổ chức Chính phủ năm 1992. Sau đó là Luật Hợp tác xã năm 1996 và một số văn
bản pháp quy gần đây: Tổ chức phi chính phủ là một tổ chức được hình thành mang
tính độc lập tương đối với Chính phủ. Được cơ quan có thẩm quyền cho phép thành lập
hoặc công nhận, có sự quản lý Nhà nước. Được lập ra do sự tự nguyện của nhân dân.
Hoạt động phi lợi nhuận trong khuôn khổ pháp luật.
Quan niệm về Tổ chức phi chính phủ ở nước ta được hiểu như sau: Là tổ chức
tự nguyện của nhân dân, có tư cách pháp nhân: Tập hợp những cá nhân có cùng đặc
trưng, cùng ngành nghề, giới, sở thích, nhu cầu… Hoạt động một cách thường xuyên
để thực hiện mục tiêu chung là không vì mục tiêu lợi nhuận. Hoạt động trong khuôn
khổ của pháp luật. Theo quan niệm trên thì “đoàn thể nhân dân” bao gồm hầu hết các
tập hợp tổ chức nhân dân như: Câu lạc bộ, Hội, Hiệp hội, Liên hiệp hội. Tổ chức phi
chính phủ mang tính quốc gia (National Non Governmental Organization) hay còn gọi
là NNGO - tổ chức các thành viên đều mang một quốc tịch.
2.1.4.3. Hoạt động tình nguyện thuộc các tổ chức phi chính phủ quốc tế INGOs
● Các quỹ văn hóa – xã hội (thường được gọi là Foundation trong tiếng Anh, hay
Fondation trong tiếng Pháp hay Stiftung trong tiếng Đức)
Đây là một loại hình tổ chức phi chính phủ nước ngoài nhưng được xếp thành
một phạm trù riêng do các quỹ văn – xã thường không trực tiếp triển khai các dự án
viện trợ nhân đạo hoặc các dự án phát triển mà chủ yếu hoạt động trong các lĩnh vực
kiến trúc thượng tầng về chính trị, văn hóa, giáo dục, thúc đẩy các cải cách về thể chế
và đào tạo, phát triển con người, thúc đẩy tư nhân hóa… Họ cũng tài trợ cho các tổ chức
phi chính phủ nước ngoài khác tiến hành các dự án phù hợp với tôn chỉ, mục đích của họ.
● Các tổ chức phi chính phủ nước ngoài có nguồn gốc tôn giáo
Các tổ chức này ra đời rất sớm và vào Việt Nam hoạt động cũng rất sớm. Lúc
đầu họ coi việc truyền đạo, cải giáo là chính, sau chuyển dần sang coi trọng cả việc đạo
và việc đời và đến nay, phần lớn lấy việc đời để làm việc đạo. Khoảng một phần ba các
tổ chức phi chính phủ nước ngoài đang hoạt động ở Việt Nam là các tổ chức phi chính
phủ có liên quan đến tôn giáo.
● Các tổ chức phi chính phủ nước ngoài khác, chuyên hoạt động trên các lĩnh
vực nhân đạo, từ thiện, phát triển bền vững, khắc phục hậu quả thiên tai…. 8
Các tổ chức phi chính phủ nước ngoài thuộc loại hình này có phạm vi hoạt động
rộng rãi, chủ yếu là những tổ chức được thành lập từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai,
như những tổ chức phi chính phủ nước ngoài thuộc dòng OXFAM, các tổ chức Cứu trợ
trẻ em, CARE, Action Aid, Thầy thuốc không biên giới, các tổ chức bảo vệ môi trường
như WWF; các tổ chức đấu tranh cho quyền lợi phụ nữ…
Về tỷ lệ giá trị viện trợ phi chính phủ cho Việt Nam theo từng ngành, có thể phân
loại theo sáu lĩnh vực chính:
- Phát triển kinh tế như sản xuất nông nghiệp, thủ công, xóa đói giảm nghèo: 25% - Y tế: 25%
- Giải quyết một số vấn đề xã hội: 20% - Giáo dục: 20%
- Bảo vệ môi trường: 5%
- Cứu trợ khẩn cấp: 5%
2.1.5. Một số hoạt động tình nguyện của sinh viên trường Đại học Thương Mại
- Dự án “Đông ấm”: Đây là dự án tình nguyện được CLB Tình nguyện TMU - Tuổi trẻ
xanh tổ chức thường niên vào dịp cận Tết Nguyên Đán, nhằm mang đến những phần
quà ý nghĩa cho các em nhỏ mồ côi, khuyết tật, những cụ già không nơi nương tựa hay
những người vô gia cư... có hoàn cảnh khó khăn, kém may mắn, giúp họ có một cái Tết ấm áp, an lành.
- Dự án “Xuân yêu thương”: Đây là dự án tình nguyện được tổ chức vào dịp Tết Trung
thu, nhằm mang đến những món quà, những lời chúc yêu thương cho các em nhỏ có
hoàn cảnh khó khăn, giúp các em có một Tết Trung thu vui vẻ, trọn vẹn.
- Dự án “Tuổi trẻ sáng tạo”: Đây là dự án tình nguyện được tổ chức nhằm phát huy tinh
thần sáng tạo, khởi nghiệp của sinh viên, qua đó giúp sinh viên có cơ hội thực hành, rèn
luyện kỹ năng, kiến thức, đồng thời góp phần giải quyết các vấn đề thực tiễn trong cộng đồng.
2.1.6. Tổng quan lý thuyết
Các hoạt động thiện nguyện luôn là vấn đề được quan tâm của các cơ quan, tổ
chức chính phủ, điều đó thúc đẩy các nghiên cứu trong phát triển các hoạt động tình
nguyện. Các nghiên cứu chỉ ra rằng các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định tham gia của
tình nguyện viên không chỉ phụ thuộc vào nhận thức, kiến thức của mỗi cá nhân, mà là
tập hợp các hành vi được thể hiện qua mặt cảm xúc, động cơ như lòng vị tha, rèn luyện
kỹ năng sống, vấn đề tài chính, thời gian, sở thích và các yếu tố khách quan khác. Tuy
nhiên để chứng minh và đo lường cụ thể các nghiên cứu cần dựa vào một số tư liệu và
kiến thức cần thiết để hình thành hiểu biết chung, giúp tiếp cận và đi sâu nghiên cứu
vấn đề: “Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định tham gia các hoạt động tình
nguyện của sinh viên Trường Đại học Thương mại”. 9
2.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu trước đó
Tình nguyện từ lâu đã không còn xa lạ với các quốc gia. Khi các nguồn thông tin
trở nên phong phú, đa dạng và dễ dàng tiếp cận thì các hoạt hoạt động tình nguyện thiện
nguyện không còn xa lạ. Đại học Thương Mại là một trong số những đơn vị có sinh
viên năng động thường xuyên tham gia các hoạt động này. Nghiên cứu các yếu tố có
ảnh hưởng đến quyết định tham gia các hoạt động tình nguyện ngày càng thu hút sự
quan tâm của các nhà nghiên cứu.
Nghiên cứu của Vũ Trọng Định (2020)
Đề tài “Các yếu tố tác động đến ý định tham gia của thanh niên đối với các hoạt động
tình nguyện trên địa bàn Quận 3”, được đưa ra nhằm xác định các yếu tố tác động tới ý
định tham gia của thanh niên. Trên cơ sở các yếu tố được xác định sẽ đề xuất các giải
pháp nhằm điều chỉnh việc tổ chức các hoạt động tình nguyện và thu hút sự tham gia
của thanh niên trong các hoạt động tình nguyện trên địa bàn Quận 3. Đề tài dùng nghiên
cứu định tính làm phương pháp (tham khảo các đề tài trước, thảo luận nhóm, lấy ý kiến
những người có kinh nghiệm tổ chức hoạt động tình nguyện…) và định lượng (phân
tích tương quan, hồi quy…) được thực hiện thông qua hai bước. Bước sơ bộ được thực
hiện bằng phương pháp định tính, đọc và phân tích các nghiên cứu trước, thảo luận
nhóm để điều chỉnh, bổ sung mô hình thang đo ý định tham gia hoạt động tình nguyện
của thanh niên trên địa bàn Quận 3, xây dựng sơ thảo bảng câu hỏi. Bước chính thức
dùng cách lấy mẫu thuận tiện thông qua bảng câu hỏi khảo sát nhằm kiểm định mô hình
thang đo và xác định yếu tố quan trọng tác động đến ý định tham gia hoạt động tình
nguyện của thanh niên đang học tập, làm việc và sinh sống trên địa bàn Quận 3. Kết
quả cho thấy với 08 yếu tố đã đề xuất, có 07 yếu tố chính tác động đến quyết định tham
gia hoạt động tình nguyện của thanh niên và sắp xếp theo thứ tự mức độ tác động giảm
dần: “Hiệu quả của các hoạt động tình nguyện”; “Năng lực của cán bộ phụ trách hoạt
động tình nguyện”; “Sự tham gia của người dân đối với các hoạt động tình nguyện”;
“Lợi ích của các hoạt động tình nguyện”; “Chính sách hỗ trợ của địa phương”; “Thái
độ của thanh niên khi tham gia các hoạt động tình nguyện”; “Nhận thức của người dân
địa phương về các hoạt động tình nguyện”.
Nghiên cứu của Hà Nam Khánh Giao & Đào Thị Kim Phượng (2021)
Bài nghiên cứu được thực hiện nhằm xác định và đo lường các nhân tố ảnh hưởng tới ý
định tham gia các hoạt động tình nguyện thông qua khảo sát 327 sinh viên kiểm định
Cronbach's alpha, phân tích các nhân tố khám phá (EFA), phân tích tương quan Pearson
và phân tích hồi quy bội được sử dụng. Kết quả cho thấy có 8 nhân tố ảnh hưởng đến ý
định tham gia hoạt hoạt động tình nguyện của sinh viên, sắp xếp theo thứ tự quan trọng
giảm dần bao gồm: Liên hệ giữa các cá nhân; cải tiến; nghề nghiệp; giá trị; xã hội; hiệu
quả truyền thông; hiểu biết; Bảo vệ. Từ đó, nghiên cứu cũng đề xuất một số hàm Ý quản 10
trị nhằm góp phần gia tăng ý định tham gia hoạt động tình nguyện của sinh viên tại Đại học Hùng Vương TP.HCM.
Nghiên cứu của Trịnh A Nữ Vũ Quỳnh (2017)
Dựa trên cơ sở lý thuyết, tác giả sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng, kiểm
định Cronbach's alpha, phân tích các nhân tố khám phá (EFA),phân tích tương quan
Pearson và phân tích hồi quy. Có tổng cộng 314 mẫu khảo sát; trong đó có 53,5% đã
từng hiến máu; phần lớn những người được khảo sát nằm trong độ tuổi trẻ, trong đó
nhóm tuổi từ 18-30 tuổi chiếm tỷ lệ cao (67,52%); nam giới chiếm 53,82% số lượng
mẫu; cán bộ công nhân viên và sinh viên là hai nhóm nghề nghiệp tham gia nghiên cứu
đông nhất; nhóm có trình độ cao đẳng, đại học chiếm đến 72,61%; nhận thức về hiến
máu tình nguyện của mẫu khảo sát chưa cao; thái độ đối với hiến máu còn chưa tích
cực. Kết quả nghiên cứu cho thấy có 4 nhân tố: Nghề nghiệp sinh viên, thu nhập, nhận
thức và thái độ đối với hiến máu tình nguyện có ảnh hưởng đến hành vi tham gia hiến
máu. Sau khi phân tích, tác giả rút ra rằng nhận thức và thái độ là hai yếu tố quan trọng
ảnh hưởng đến hành vi hiến máu. Từ đó, tác giả gợi ý những kiến nghị hoặc chính sách
liên quan nhằm gia tăng tỷ lệ tham gia hiến máu tình nguyện. Có thể đề xuất các biện
pháp như tăng cường thông tin và giáo dục công chúng về quan trọng của việc hiến
máu, cải thiện tiện ích và thuận tiện cho việc hiến máu, tăng cường hỗ trợ và khuyến
khích từ cộng đồng, cũng như phát triển các chiến lược tiếp cận đối với các nhóm đối tượng đặc biệt.
Nghiên cứu của Nguyễn Thị Thu Thủy, Trần Thị Phương, Nguyễn Mai
Quyên, Trần Vũ Thu Hằng, Bùi Thị Bích Phương, Trịnh Thị Huyền Trang (2023)
Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện trên 435 sinh viên năm thứ 5 ngành Bác sĩ
Y khoa, bằng bộ câu hỏi qua online, xây dựng bộ câu hỏi định lượng, điều tra thử sau
đó chỉnh sửa lại hoàn chỉnh. sau đó số liệu được làm sạch và phân tích bằng phần
mềm SPSS 26. Sử dụng phương pháp phân tích thống kê mô tả: tần suất, tỷ lệ
%. Kết quả cho thấy có 4 yếu tố tác động lên sự sẵn sàng tham gia hoạt động tình nguyện
phòng chống dịch Covid của sinh viên năm thứ 5 ngành bác sĩ y khoa: Vinh dự được
đóng góp cho xã hội (97,8%); Lòng yêu nước, trách nhiệm với cộng đồng (96,9%); Sự
đồng cảm, yêu thương người bệnh (95%); Được khen thưởng, hỗ trợ về kinh phí
(96,9%). Những khó khăn, rào cản khiến các chưa sẵn sàng tham gia chủ yếu liên quan
đến vấn đề học tập, sức khỏe cũng như thiếu kiến thức, kỹ năng làm việc. Việc hiểu
được những động lực cũng như rào cản này sẽ giúp cho việc đề xuất các chính sách
cụ thể nhằm tạo điều kiện tốt nhất cho sinh viên tham gia hoạt động tình nguyện.
Nghiên cứu của Lưu Thị Thủy, Trần Thị Hoàng Oanh & Đỗ Thị Hoài Thanh (2023) 11
Đề tài nhằm xác định các yếu tố liên quan đến quyết định tham gia tình nguyện phòng
chống dịch COVID-19 của sinh viên. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên
cứu mô tả cắt ngang tiến hành trên 1327 sinh viên chính quy tại Trường Đại học Kỹ
thuật Y - Dược Đà Nẵng từ tháng 12/2021 đến tháng 3/2022. Sinh viên được khảo sát
qua Google Form bằng bộ câu hỏi tự điền, được phát triển bởi nhóm nghiên cứu dựa
trên tổng quan y văn. Thống kê mô tả và phép kiểm T-test/Mann-Whitney U-test được
sử dụng để phân tích số liệu với mức ý nghĩa p < 0,05. Kết quả thu được cho thấy:
24,6% sinh viên đã từng tham gia tình nguyện phòng chống COVID-19. Có 8 yếu tố
liên quan có ý nghĩa thống kê đến quyết định tham gia tình nguyện của sinh viên, đó là
cơ hội học hỏi, giúp tự tin hơn, tự hào khi được đóng góp, mong muốn hỗ trợ nhân viên
y tế, cơ hội giao lưu, có thời gian rảnh, được sự kêu gọi, sẽ được tuyên dương. Quyết
định tham gia tình nguyện phòng chống dịch COVID-19 của sinh viên bị tác động bởi
nhiều yếu tố. Các chương trình tình nguyện nên lưu ý những yếu tố này để gia tăng sự
tham gia của sinh viên vào công tác phòng chống dịch bệnh.
Nghiên cứu của Nguyễn Thị Vân Dung (2013)
Tác giả cũng đã sử dụng nguồn tài liệu do các công ty tổ chức chuyên về du lịch tình
nguyện cung cấp cùng với tập hợp các bài viết liên quan đến vấn đề này tuy nhiên những
bài viết này thường chỉ tồn tại dưới dạng bài viết nhỏ được đăng tải trên các website
diễn đàn lớn tại việt nam rất ít các bài nghiên cứu về du lịch tình nguyện tại Việt Nam
được tìm thấy trong thời điểm này.
Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu: Loại hình du lịch tình nguyện và những lợi ích du
lịch tình nguyện đem lại cho 3 nhóm đối tượng chính là: khách du lịch, cộng đồng địa
phương tại điểm đến và các tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp kinh doanh chương trình du
lịch tình nguyện. Tình hình xây dựng và tổ chức thực hiện chương trình du lịch tình
nguyện của một số tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp kinh doanh chương trình du lịch tình
nguyện trên địa bàn Hà Nội. Phạm vi nghiên cứu của đề tài được bao quanh trong các
vấn đề cơ bản nhất mang tính chất lý luận cũng như thức tiễn về du lịch tình nguyện,
thực trạng phát triển du lịch tình nguyện Việt Nam hiện nay so với tình hình phát triển
du lịch tình nguyện nói chung trên thế giới. Đồng thời tiến hành nghiên cứu hoạt động
xây dựng, tổ chức thực hiện chương trình du lịch tình nguyện của các tổ chức, đơn vị,
doanh nghiệp kinh doanh chương trình du lịch tình nguyện trên địa bàn Hà Nội thông
qua một số tài liệu khảo sát thực tế.
Nghiên cứu của Bùi Minh Đức và Võ Thị Thùy Dung (2020)
Việc tìm hiểu hành vi, động cơ của tình nguyện viên khi tham gia các chương trình và
những giá trị họ nhận được sau khi kết thúc như sự thấu cảm, mức độ hài lòng là cần
thiết. Song song với những giá trị thực tiễn mà phong trào tình nguyện mang lại cho 12
cộng đồng, tác động của các hành vi tình nguyện đến sức khỏe tinh thần của các tình
nguyện viên cũng được quan tâm nghiên cứu và bàn luận. Các nghiên cứu đã chỉ ra
được rằng những sinh viên có động cơ tình nguyện cao sẽ có khả năng giải quyết vấn
đề xã hội cao hơn và sự hiệu quả của bản thân cao hơn, tìm thấy được ý nghĩa, và tìm
được mục đích trong cuộc sống (Kwok & cs., 2012; Lau và cs.,2018). Những trải
nghiệm tình nguyện đồng thời cũng mang lại cho người tham gia phần thưởng về cảm
xúc xã hội và cảm thấy mình trở nên quan trọng đối với người khác (Rosenberg &
McCul ough, 1981; Smith, 1981; Thoits & Hewit , 2001). Thế nhưng, các nghiên cứu
chỉ mới đề cập đến những tác động của tình nguyện mang lại cho người khác và xã hội,
vẫn còn thiếu những nghiên cứu tìm hiểu về những hành vi tình nguyện tác động đến
sự thấu cảm, mức độ hài lòng cuộc sống tình nguyện viên nhận được cho chính bản thân
họ sau mỗi lần trải nghiệm
Đề tài đã mang lại những ý nghĩa lý luận và thực tiễn. Về mặt lý luận, nghiên
cứu làm sáng tạo những yếu tố cụ thể trong hoạt động tình nguyện giúp mang lại lợi ích
về tinh thần cho sinh viên. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng giúp đưa ra cái nhìn về tình
hình tham gia tình nguyện, những mong muốn khi tham gia tình nguyện của sinh viên.
Đề tài đã góp thêm quan điểm nhìn nhận tình nguyện dưới góc độ cá nhân người tham
gia vào cơ sở các nghiên cứu về hoạt động tình nguyện ở nước ta. Đây là nguồn tư liệu
giúp cho những nghiên cứu sau này có hướng đi rõ ràng cũng như dữ liệu để tham chiếu
khi nghiên cứu về tình nguyện ở Việt Nam. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu chỉ ra được
những lợi ích tích cực đối với cá nhân khi tham gia tình nguyện kết quả này giúp cho
việc tuyên truyền, khuyến khích cho ra tình nguyện có cơ sở hơn về mặt khoa học đồng
thời hỗ trợ cho việc tổ chức các hoạt động tình nguyện để bản thân người tham gia có
được nhiều lợi ích nhất.
Tổng kết về kết quả của các nghiên cứu
Từ kết quả của 7 nghiên cứu trên, ta thấy được các nhà nghiên cứu sử dụng
phương pháp nghiên cứu định lượng là chủ yếu, bằng cách tạo ra bộ câu hỏi khảo sát
sau đó tiến hành kiểm định Cronbach’s Alpha, phân tích các nhân tố khám phá (EFA),
phân tích tương quan Pearson và phân tích hồi quy, một số khác tiến hành mô tả cắt
ngang. Hầu hết kết quả nghiên cứu cho thấy 4 yếu tố chủ yếu tác động lên khả năng
tham gia tình nguyện của sinh viên là: yếu tố cá nhân, yếu tố xã hội, điều kiện kinh tế
và yếu tố giáo dục. Ngoài ra, theo các nghiên cứu cho thấy, các loại hình tình nguyện
cũng rất đa dạng như hiến máu, du lịch tình nguyện,.. những hoạt động mang lại lợi ích
cho cộng đồng không vu lợi đều có thể được xem là tình nguyện.
Bên cạnh đó, theo bài nghiên cứu của Bùi Minh Đức cùng với Võ Thị Thùy Dung
(2020) cũng đã chỉ ra mối liên hệ giữa hành vi, động cơ của tình nguyện viên khi tham
gia các hoạt động và những giá trị họ nhận được như sự thấu cảm, mức độ hài lòng. Bài 13
nghiên cứu chỉ ra những mặt tích cực của tình nguyện đối với cá nhân người tham gia,
từ đó khuyến khích, tuyên truyền sinh viên nói riêng và mọi người trong cộng đồng nói
chung tham gia vào những hoạt động tình nguyện có ích cho xã hội.
2.3. Đề xuất giả thuyết và mô hình nghiên cứu
2.3.1. Giả thuyết nghiên cứu
1. Kỹ năng xã hội: Nghiên cứu có thể giả định rằng sự ảnh hưởng từ xã hội bao gồm
việc sinh viên nhận thức về môi trường xã hội, sự hỗ trợ từ gia đình, bạn bè, và cộng
đồng, cũng như sự đồng cảm và nhận thức về các vấn đề xã hội.
2. Điều kiện kinh tế: Các vấn đề liên quan đến tài chính, như chi phí tham gia hoạt động
tình nguyện, thù lao (nếu có), và khả năng tham gia do ràng buộc tài chính cũng có thể
là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định tham gia tình nguyện của sinh viên.
3. Yếu tố giáo dục: Giả thuyết này cho rằng các yếu tố giáo dục như sự nhận thức và
những kiến thức được đúc kết trong quá trình học tập về tình nguyện và công lý xã hội
sẽ ảnh hưởng đến quyết định tham gia của sinh viên.Trường đại học có hoạt động tình
nguyện phong phú, đa dạng và được tổ chức tốt thì sẽ thu hút được nhiều sinh viên tham gia hơn.
4. Mức độ an toàn: An toàn là một trong những yếu tố tiên quyết ảnh hưởng đến quyết
định tham gia hoạt động tình nguyện của sinh viên, các hoạt động tình nguyện nói riêng
- khi đáp ứng được yếu tố an toàn - mới có đủ điều kiện để kêu gọi mọi người tham gia
và thoả mãn nhu cầu tham gia hoạt động cộng đồng của cá nhân.
5. Công nhận xã hội: Nhằm tạo động lực, xây dựng danh tiếng và tạo ra nhiều các tác
động tích cực đến cộng đồng từ những dự án tình nguyện do sinh viên tổ chức, khuyến
khích các cá nhân tham gia đóng góp cho xã hội.
6. Yếu tố cá nhân: Giả thuyết này cho rằng các yếu tố cá nhân như tính cách, niềm đam
mê, ý thức cộng đồng, giá trị cá nhân, động cơ nội tại và khả năng tự chủ, ý thức xã hội,
tính trách nhiệm, tình hình kinh tế, sự hiểu biết về tình nguyện, tầm nhìn về tương lai
và những lợi ích cá nhân cụ thể từ hoạt động tình nguyện như phát triển kỹ năng, mở
rộng mối quan hệ và tìm kiếm cơ hội việc làm cũng sẽ ảnh hưởng đến quyết định tham gia của sinh viên. 14
2.4. Mô hình nghiên cứu 2.4.1. Mô hình
Dựa vào các kết quả rút ra từ phần cơ sở lý luận nhóm chúng tôi đề xuất mô hình
nghiên cứu “Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định tham gia hoạt động tình nguyện của
sinh viên Đại học Thương mại” gồm 6 yếu tố. Trong đó, 3 yếu tố do nhóm đề xuất :
“Điều kiện kinh tế”, “ Yếu tố giáo dục”, “Yếu tố cá nhân” và 3 yếu tố từ bài nghiên cứu
của Giao, H. N. K., & Phuong, D. T. K. (2021) là: “Kỹ năng xã hội”, “Mức độ an toàn”, “Công nhận xã hội”.
Hình 2. 1. Mô hình đề xuất nghiên cứu Trong đó:
● Biến phụ thuộc: Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định tham gia hoạt động tình
nguyện của sinh viên Đại học Thương Mại ● Biến độc lập: H1 - Kỹ năng xã hội H2 - Điều kiện kinh tế H3 - Yếu tố giáo dục H4 - Mức độ an toàn