Soạn bài Ôn tập trang 35
Câu 1. Nêu điểm tương đồng hoặc gần gũi về nội dung (chủ đề, cảm hứng) giữa
các văn bản: Ai đã đặt tên cho dòng sông?, Cõi lá, Trăng sáng trên đầm sen.
Gợi ý:
Điểm tương đồng là:
Chủ đề: Vẻ đẹp của thiên nhiên.
Cảm hứng: Tình yêu dành cho thiên nhiên của quê hương, đất nước.
Câu 2. Từ ba văn bản Ai đã đặt tên cho dòng sông?, Cõi lá, Trăng sáng trên
đầm sen, hãy lập bảng tổng hợp về sự kết hợp giữa tự sự và trữ tình theo gợi ý
sau: dấu hiệu nhận biết sự kết hợp, nội dung tự sự, yếu tố trữ tình, tác động của
sự kết hợp ấy đến người đọc.
Ai đã đặt tên cho
dòng sông?
Cõi lá
Trăng sáng trên đầm
sen
Dấu hiệu
nhận biết
sự kết hợp
Khắc họa vẻ đẹp
của sông Hương
kết hợp với bày tỏ
tình cảm, cảm xúc
với con sông.
Miêu tả vẻ đẹp của
khoảnh khắc giao
mùa kết hợp bộc lộ
cảm xúc, tâm trạng
trước vẻ đẹp.
Miêu tả vẻ đẹp của
trăng ở đầm sen, tác giả
đã đan xen vào những
cảm nhận, những đánh
giá của mình trước cảnh
đẹp đêm trăng.
Nội dung
tự sự
Vẻ đẹp của sông
Hương từ thượng
nguồn đến khi
chảy vào thành
phố Huế.
Vẻ đẹp của “cõi
lá” vào lúc giao
mùa.
Những câu văn bộc lộ
cảm xúc, đánh giá của
tác giả.
Yếu tố trữ
tình
Những câu văn
bộc lộ cảm xúc,
Những câu văn
bộc lộ cảm xúc,
Những câu văn bộc lộ
cảm xúc, đánh giá của
đánh giá của tác
giả.
đánh giá của tác
giả.
tác giả.
Tác động
của sự kết
hợp ấy đến
người đọc
Cảm nhận vẻ đẹp
của sông Hương
một cách chân
thực, sinh động.
Cảm nhận bức
tranh Hà Nội mùa
lá rụng.
Cảm nhận được vẻ đẹp
của trăng.
Câu 3. Tìm thêm một số tùy bút, tản văn viết về đề tài thiên nhiên. Liên hệ với
những văn bản trong bài đọc để thấy cách tiếp cận riêng của mỗi nhà văn.
Ví dụ như tùy bút Sông Đà (Nguyễn Tuân). Cách tiếp cận của Nguyễn Tuân
không chỉ ở phương diện thiên nhiên, mà còn ở khắc họa hình ảnh con người
lao động bình dị mà tài hoa.
…
Câu 4. Giải thích nghĩa của từ sau và xác định cách giải thích đã dùng: phẳng
lặng, nhấp nháy, cổ thi, chật chội.
phẳng lặng: êm ả, không một chút xáo động (dùng từ đồng nghĩa, trái nghĩa)
nhấp nháy: loé sáng rồi tắt ngay, một cách liên tiếp (trình bày khái niệm mà
từ biểu thị)
cổ thi: thơ cổ (trình bày khái niệm mà từ biểu thị)
chật chội: chật, bức bối (dùng từ đồng nghĩa, trái nghĩa)
Câu 5. Cho đề bài: Hãy viết văn bản thuyết minh (có lồng ghép một số yếu tố
như miêu tả, tự sự, biểu cảm) về một quy trình hoạt động hoặc một đối tượng
mà bạn quan tâm.
Yêu cầu:
- Lập dàn ý cho đề bài trên
- Viết đoạn mở bài và một đoạn thân bài
Gợi ý:
a. Lập dàn ý:
(1). Mở bài
Giới thiệu về đối tượng và lí do cần thuyết minh.
(2). Thân bài
- Trình bày tổng quan về đối tượng hoặc quy trình cần thuyết minh.
- Trình bày những đặc điểm cụ thể của đối tượng hoặc các bước, các công đoạn
của một quy trình (nguyên liệu thực hiện, các bước tiến hành, yêu cầu thành
phẩm, ý nghĩa,...).
- Miêu tả chi tiết một vài đặc điểm, một vài công đoạn độc đáo, đặc sắc hoặc
lồng ghép các nhận xét, đánh giá, bày tỏ cảm xúc.
(3). Kết bài
Đánh giá lại về đối tượng hoặc quy trình đã thuyết minh.
b. Viết đoạn mở bài và kết bài:
- Mở bài: Trò chơi dân gian là một trong những nét văn hóa đặc sắc của đất
nước Việt Nam. Rất nhiều trò chơi vẫn còn được phổ biến cho đến ngày nay.
Một trong số đó có thể kể đến nhảy bao bố.
- Kết bài: Hiện nay, với sự phát triển của khoa học công nghệ, nhiều trò chơi
điện tử hấp dẫn đã ra đời. Các trò chơi dân gian ít được chơi hơn. Điều này đã
đặt ra một vấn đề về việc giữ gìn các trò chơi dân gian trong đời sống sinh hoạt
của con người. Chúng ta cần phải giữ gìn và tích cực quảng bá để trò chơi dân
gian luôn gần gũi với cuộc sống của con người.
Câu 6. Để giới thiệu một tác phẩm văn học/nghệ thuật cũng như nắm bắt nội
dung thuyết trình và quan điểm của người nói hiệu quả, bạn cần lưu ý những
điều gì?
Những vấn đề cần lưu ý:
Quan sát gương mặt, thái độ, cử chỉ, ánh mắt, giọng điệu của người thuyết
trình
Tìm hiểu trước về nội dung được thuyết trình.
Ghi chép tóm tắt nội dung thuyết trình
Đặt ra những câu hỏi cho người thuyết trình

Preview text:


Soạn bài Ôn tập trang 35
Câu 1. Nêu điểm tương đồng hoặc gần gũi về nội dung (chủ đề, cảm hứng) giữa
các văn bản: Ai đã đặt tên cho dòng sông?, Cõi lá, Trăng sáng trên đầm sen. Gợi ý: Điểm tương đồng là:
 Chủ đề: Vẻ đẹp của thiên nhiên.
 Cảm hứng: Tình yêu dành cho thiên nhiên của quê hương, đất nước.
Câu 2. Từ ba văn bản Ai đã đặt tên cho dòng sông?, Cõi lá, Trăng sáng trên
đầm sen, hãy lập bảng tổng hợp về sự kết hợp giữa tự sự và trữ tình theo gợi ý
sau: dấu hiệu nhận biết sự kết hợp, nội dung tự sự, yếu tố trữ tình, tác động của
sự kết hợp ấy đến người đọc.
Ai đã đặt tên cho
Trăng sáng trên đầm Cõi lá dòng sông? sen
Dấu hiệu Khắc họa vẻ đẹp
Miêu tả vẻ đẹp của Miêu tả vẻ đẹp của
nhận biết của sông Hương
khoảnh khắc giao trăng ở đầm sen, tác giả
sự kết hợp kết hợp với bày tỏ mùa kết hợp bộc lộ đã đan xen vào những
tình cảm, cảm xúc cảm xúc, tâm trạng cảm nhận, những đánh với con sông. trước vẻ đẹp.
giá của mình trước cảnh đẹp đêm trăng.
Nội dung Vẻ đẹp của sông Vẻ đẹp của “cõi Những câu văn bộc lộ tự sự
Hương từ thượng lá” vào lúc giao cảm xúc, đánh giá của nguồn đến khi mùa. tác giả. chảy vào thành phố Huế.
Yếu tố trữ Những câu văn Những câu văn Những câu văn bộc lộ tình bộc lộ cảm xúc, bộc lộ cảm xúc, cảm xúc, đánh giá của đánh giá của tác đánh giá của tác tác giả. giả. giả.
Tác động Cảm nhận vẻ đẹp Cảm nhận bức
Cảm nhận được vẻ đẹp
của sự kết của sông Hương tranh Hà Nội mùa của trăng.
hợp ấy đến một cách chân lá rụng.
người đọc thực, sinh động.
Câu 3. Tìm thêm một số tùy bút, tản văn viết về đề tài thiên nhiên. Liên hệ với
những văn bản trong bài đọc để thấy cách tiếp cận riêng của mỗi nhà văn.
Ví dụ như tùy bút Sông Đà (Nguyễn Tuân). Cách tiếp cận của Nguyễn Tuân
không chỉ ở phương diện thiên nhiên, mà còn ở khắc họa hình ảnh con người
lao động bình dị mà tài hoa. …
Câu 4. Giải thích nghĩa của từ sau và xác định cách giải thích đã dùng: phẳng
lặng, nhấp nháy, cổ thi, chật chội.
 phẳng lặng: êm ả, không một chút xáo động (dùng từ đồng nghĩa, trái nghĩa)
 nhấp nháy: loé sáng rồi tắt ngay, một cách liên tiếp (trình bày khái niệm mà từ biểu thị)
 cổ thi: thơ cổ (trình bày khái niệm mà từ biểu thị)
 chật chội: chật, bức bối (dùng từ đồng nghĩa, trái nghĩa)
Câu 5. Cho đề bài: Hãy viết văn bản thuyết minh (có lồng ghép một số yếu tố
như miêu tả, tự sự, biểu cảm) về một quy trình hoạt động hoặc một đối tượng mà bạn quan tâm. Yêu cầu:
- Lập dàn ý cho đề bài trên
- Viết đoạn mở bài và một đoạn thân bài Gợi ý: a. Lập dàn ý: (1). Mở bài
Giới thiệu về đối tượng và lí do cần thuyết minh. (2). Thân bài
- Trình bày tổng quan về đối tượng hoặc quy trình cần thuyết minh.
- Trình bày những đặc điểm cụ thể của đối tượng hoặc các bước, các công đoạn
của một quy trình (nguyên liệu thực hiện, các bước tiến hành, yêu cầu thành phẩm, ý nghĩa,...).
- Miêu tả chi tiết một vài đặc điểm, một vài công đoạn độc đáo, đặc sắc hoặc
lồng ghép các nhận xét, đánh giá, bày tỏ cảm xúc. (3). Kết bài
Đánh giá lại về đối tượng hoặc quy trình đã thuyết minh.
b. Viết đoạn mở bài và kết bài:
- Mở bài: Trò chơi dân gian là một trong những nét văn hóa đặc sắc của đất
nước Việt Nam. Rất nhiều trò chơi vẫn còn được phổ biến cho đến ngày nay.
Một trong số đó có thể kể đến nhảy bao bố.
- Kết bài: Hiện nay, với sự phát triển của khoa học công nghệ, nhiều trò chơi
điện tử hấp dẫn đã ra đời. Các trò chơi dân gian ít được chơi hơn. Điều này đã
đặt ra một vấn đề về việc giữ gìn các trò chơi dân gian trong đời sống sinh hoạt
của con người. Chúng ta cần phải giữ gìn và tích cực quảng bá để trò chơi dân
gian luôn gần gũi với cuộc sống của con người.
Câu 6. Để giới thiệu một tác phẩm văn học/nghệ thuật cũng như nắm bắt nội
dung thuyết trình và quan điểm của người nói hiệu quả, bạn cần lưu ý những điều gì?
Những vấn đề cần lưu ý:
 Quan sát gương mặt, thái độ, cử chỉ, ánh mắt, giọng điệu của người thuyết trình
 Tìm hiểu trước về nội dung được thuyết trình.
 Ghi chép tóm tắt nội dung thuyết trình
 Đặt ra những câu hỏi cho người thuyết trình