Quy trình thu tiền tại Vingroup: Chi tiết và Kiểm soát hiệu quả môn Kiểm soát nội bộ | Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh

(*) Quy trình thu tiền tại Vingroup (mang tính tổng quát, có thể khác
biệt giữa các công ty thành viên):
Quy trình thu tiền tại Vingroup thường được thiết kế chặt chẽ để đảm bảo
tính chính xác, kịp thời và an toàn. Dưới đây là các bước chính:
1. Phát sinh giao dịch bán hàng/cung cấp dịch vụ:
oCác đơn vị kinh doanh (ví dụ: Vinhomes, Vincom Retail, Vinmec,
Vinpearl...) thực hiện bán sản phẩm hoặc cung cấp dịch vụ cho khách hàng.
oHệ thống ghi nhận thông tin giao dịch, bao gồm thông tin khách
hàng, sản phẩm/dịch vụ, số lượng, đơn giá, thành tiền, các khoản
giảm giá (nếu có), và điều khoản thanh toán.
2. Lập hóa đơn/chứng từ thanh toán:
oBộ phận kế toán hoặc bộ phận liên quan lập hóa đơn giá trị gia
tăng (VAT) hoặc các chứng từ thanh toán khác (phiếu thu, biên lai...).
oHóa đơn/chứng từ được lập chính xác theo thông tin giao dịch đã được ghi nhận.
3. Gửi hóa đơn/thông báo thanh toán cho khách hàng:
oHóa đơn/thông báo thanh toán được gửi đến khách hàng qua các
kênh phù hợp (trực tiếp, email, ứng dụng...).
oThông tin thanh toán bao gồm số tiền cần thanh toán, phương
thức thanh toán được chấp nhận, thời hạn thanh toán và thông
tin tài khoản ngân hàng của Vingroup (nếu thanh toán qua ngân hàng).
4. Khách hàng thực hiện thanh toán:
oKhách hàng có thể thực hiện thanh toán qua nhiều hình thức
khác nhau, tùy thuộc vào quy định của từng đơn vị và thỏa thuận với khách hàng, ví dụ:
Tiền mặt: Thanh toán trực tiếp tại quầy giao dịch.
Chuyển khoản ngân hàng: Thanh toán qua tài khoản ngân hàng.
Thẻ ngân hàng (POS): Thanh toán bằng thẻ tín dụng
hoặc thẻ ghi nợ tại các điểm chấp nhận thẻ.
Ví điện tử: Thanh toán qua các ứng dụng ví điện tử liên kết.
Các hình thức thanh toán trực tuyến khác: Cổng thanh toán trực tuyến.
5. Tiếp nhận và ghi nhận tiền:
oTiền mặt: Nhân viên thu ngân kiểm đếm, lập phiếu thu và nộp
tiền vào quỹ/ngân hàng theo quy định.
oChuyển khoản ngân hàng: Bộ phận kế toán kiểm tra sao kê
ngân hàng hàng ngày để đối chiếu các khoản tiền поступившие.
oThẻ/Ví điện tử/Thanh toán trực tuyến: Hệ thống thanh toán
tự động ghi nhận giao dịch. Bộ phận kế toán thực hiện đối chiếu
với các báo cáo từ ngân hàng/nhà cung cấp dịch vụ thanh toán.
6. Đối chiếu và xác nhận thanh toán:
oBộ phận kế toán thực hiện đối chiếu giữa số tiền thu thực tế với
số tiền trên hóa đơn/chứng từ và thông tin giao dịch.
oCác khoản chênh lệch (nếu có) phải được điều tra và xử lý kịp thời.
oXác nhận thanh toán cho khách hàng (ví dụ: thông báo qua email, tin nhắn...).
7. Hạch toán doanh thu và các khoản phải thu:
oBộ phận kế toán hạch toán doanh thu vào sổ sách kế toán.
oTheo dõi các khoản phải thu còn tồn đọng và thực hiện các biện
pháp đôn đốc thu hồi nợ (nếu cần).
Đề xuất các hoạt động kiểm soát thu tiền cho Tập đoàn Vingroup:
Để tăng cường hiệu quả và giảm thiểu rủi ro trong quá trình thu tiền,
Vingroup nên triển khai các hoạt động kiểm soát sau: 1. Kiểm soát chung:
Xây dựng và ban hành quy trình thu tiền chi tiết và thống nhất:
oQuy định rõ trách nhiệm của từng bộ phận và cá nhân trong quy trình.
oĐảm bảo tính rõ ràng, dễ hiểu và dễ thực hiện.
oCập nhật quy trình thường xuyên để phù hợp với các thay đổi
trong hoạt động kinh doanh và quy định pháp luật.
Phân tách trách nhiệm rõ ràng:
oPhân tách giữa người phê duyệt bán hàng/cung cấp dịch vụ,
người lập hóa đơn, người thu tiền, người ghi sổ kế toán và người đối chiếu.
oHạn chế việc một cá nhân đảm nhiệm nhiều vai trò quan trọng trong quy trình thu tiền.
Kiểm soát ủy quyền:
oThiết lập hệ thống ủy quyền rõ ràng cho việc phê duyệt các giao
dịch bán hàng, điều chỉnh giá, chiết khấu, và xử lý các khoản nợ khó đòi.
oĐảm bảo các giao dịch được phê duyệt bởi người có thẩm quyền.
Kiểm soát vật lý đối với tiền mặt:
oHạn chế tối đa việc sử dụng tiền mặt.
oThiết lập quy trình bảo quản tiền mặt an toàn tại quầy thu ngân
và trong quá trình vận chuyển (nếu có).
oThực hiện kiểm kê quỹ tiền mặt định kỳ và đột xuất.
Kiểm soát hệ thống thông tin:
oSử dụng hệ thống phần mềm quản lý bán hàng và kế toán tích
hợp để theo dõi và quản lý quá trình thu tiền.
oThiết lập các quyền truy cập và kiểm soát bảo mật hệ thống để
ngăn chặn truy cập trái phép và gian lận.
oĐảm bảo tính chính xác và đầy đủ của dữ liệu thu tiền trên hệ thống.
oThực hiện sao lưu dữ liệu thường xuyên.
Kiểm soát nội bộ định kỳ và đột xuất:
oBộ phận kiểm toán nội bộ thực hiện kiểm tra định kỳ và đột xuất
quy trình thu tiền tại các đơn vị thành viên.
oĐánh giá hiệu quả của các biện pháp kiểm soát hiện tại và đưa ra
các khuyến nghị cải tiến.
2. Kiểm soát tại các giai đoạn cụ thể:
Giai đoạn phát sinh giao dịch:
oĐảm bảo tính chính xác và đầy đủ của thông tin khách hàng, sản
phẩm/dịch vụ, giá cả và các điều khoản liên quan.
oKiểm soát chặt chẽ việc phê duyệt các chương trình khuyến mãi, giảm giá.
Giai đoạn lập hóa đơn/chứng từ:
oĐảm bảo hóa đơn/chứng từ được lập đúng theo quy định và khớp với thông tin giao dịch.
oSử dụng hóa đơn điện tử để giảm thiểu rủi ro mất mát và gian lận.
oĐánh số và quản lý chặt chẽ việc sử dụng hóa đơn.
Giai đoạn thanh toán:
oKhuyến khích khách hàng thanh toán qua các hình thức không
dùng tiền mặt (chuyển khoản, thẻ, ví điện tử...).
oThiết lập các cổng thanh toán trực tuyến an toàn và tin cậy.
oĐối với thanh toán tiền mặt, cần có biên lai/phiếu thu có đầy đủ
thông tin và chữ ký của người thu.
Giai đoạn tiếp nhận và ghi nhận tiền:
oĐối với tiền mặt, thực hiện kiểm đếm ngay khi nhận và lập phiếu
thu có chữ ký của cả người nộp và người thu.
oĐảm bảo việc nộp tiền vào quỹ/ngân hàng kịp thời và đầy đủ.
oThực hiện đối chiếu số tiền thu trên hệ thống với số tiền thực tế
nộp vào quỹ/ngân hàng hàng ngày.
oĐối với chuyển khoản, cần đối chiếu thường xuyên với sao kê ngân hàng.
oĐối với thanh toán qua thẻ/ví điện tử/trực tuyến, cần đối chiếu
với báo cáo từ ngân hàng/nhà cung cấp dịch vụ.
Giai đoạn đối chiếu và xác nhận:
oThực hiện đối chiếu định kỳ giữa số tiền thu, số tiền trên hóa đơn
và số tiền đã ghi nhận trên hệ thống kế toán.
oGiải thích và điều chỉnh kịp thời các khoản chênh lệch.
oGửi thông báo xác nhận thanh toán cho khách hàng.
Giai đoạn hạch toán và theo dõi nợ:
oHạch toán doanh thu và các khoản phải thu đúng thời điểm và đúng tài khoản.
oTheo dõi chặt chẽ tuổi nợ và có biện pháp thu hồi nợ kịp thời.
oĐịnh kỳ đánh giá khả năng thu hồi các khoản nợ khó đòi và có
phương án xử lý phù hợp.
3. Các hoạt động kiểm soát bổ sung:
Đào tạo và nâng cao nhận thức cho nhân viên:
oĐào tạo nhân viên về quy trình thu tiền, các rủi ro tiềm ẩn và các biện pháp kiểm soát.
oNâng cao ý thức trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp của nhân viên.
Phân tích dữ liệu thu tiền:
oPhân tích các khoản thu theo thời gian, khách hàng, loại hình sản
phẩm/dịch vụ để phát hiện các xu hướng bất thường hoặc các dấu hiệu gian lận.
Sử dụng công nghệ để tăng cường kiểm soát:
oÁp dụng các giải pháp công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI) và
phân tích dữ liệu lớn để phát hiện các giao dịch bất thường và
nâng cao hiệu quả kiểm soát.
Kênh thông tin phản hồi:
oThiết lập kênh thông tin để khách hàng và nhân viên có thể phản
ánh các vấn đề liên quan đến quy trình thu tiền.
(**) II. Các hoạt động kiểm soát chủ yếu đối với thu chi và tồn quỹ
tại Tập đoàn Vingroup:
1. Các hoạt động kiểm soát then chốt (key controls) đối với thu, chi
và quản lý tồn quỹ tiền mặt:
1.1: Sử dụng nhân viên có năng lực và trung thực:
Chính sách nguồn nhân lực tại Vingroup:
oQuy trình tuyển dụng nghiêm ngặt, bao gồm kiểm tra lý
lịch, phỏng vấn chuyên sâu và có thể có các bài kiểm tra
năng lực phù hợp với từng vị trí, đặc biệt là các vị trí liên
quan đến quản lý tài chính.
oChương trình đào tạo hội nhập chi tiết và các khóa đào
tạo chuyên môn định kỳ, cập nhật kiến thức về nghiệp vụ,
đạo đức nghề nghiệp, nhận diện gian lận và các quy định
pháp luật liên quan đến từng lĩnh vực kinh doanh của
Vingroup (bất động sản, bán lẻ, y tế, giáo dục, du lịch giải trí...).
oQuy tắc đạo đức nghề nghiệp: Xây dựng và phổ biến bộ
quy tắc đạo đức nghề nghiệp rõ ràng, yêu cầu nhân viên
ký cam kết tuân thủ. Tổ chức các buổi tập huấn định kỳ về
đạo đức nghề nghiệp và phòng chống tham nhũng.
oĐánh giá hiệu suất và phát triển nghề nghiệp: Hệ thống
đánh giá hiệu suất minh bạch, liên kết với lộ trình phát
triển nghề nghiệp rõ ràng, tạo động lực làm việc và sự
gắn bó của nhân viên.
Chính sách đãi ngộ tại Vingroup:
oMức lương cạnh tranh, chế độ thưởng hấp dẫn dựa trên
hiệu quả công việc và kết quả kinh doanh của tập đoàn và
từng đơn vị thành viên.
oCác phúc lợi toàn diện (bảo hiểm, chăm sóc sức khỏe, hỗ
trợ nhà ở, giáo dục...) nhằm đảm bảo đời sống vật chất và
tinh thần cho nhân viên.
oMôi trường làm việc chuyên nghiệp, văn hóa doanh
nghiệp tích cực, tạo điều kiện cho nhân viên phát triển và cống hiến.
1.2: Phân chia trách nhiệm đầy đủ:
Nguyên tắc bất kiêm nhiệm tại Vingroup: Áp dụng nghiêm ngặt
nguyên tắc tách bạch giữa các chức năng phê duyệt, ghi chép,
bảo quản và thực hiện trong tất cả các quy trình liên quan đến
thu, chi và quản lý tồn quỹ tại các công ty thành viên và cấp tập đoàn.
Các chức năng cần tách biệt:
oThủ quỹ và kế toán tiền: Tại các đơn vị có hoạt động thu
tiền mặt đáng kể (ví dụ: bán lẻ, dịch vụ), thủ quỹ và kế
toán tiền phải là các vị trí độc lập.
oChức năng chi tiền và xét duyệt chi: Quy trình thanh toán
phải có sự tham gia của nhiều bộ phận/cá nhân, từ người
đề xuất, người kiểm tra chứng từ, người phê duyệt và
người thực hiện thanh toán.
oBán hàng, thu tiền và kế toán (đối với bán hàng thu tiền
trực tiếp): Đặc biệt tại Vincom Retail hoặc các đơn vị bán
lẻ khác, cần có sự phân tách giữa nhân viên bán hàng (tạo
giao dịch), nhân viên thu ngân (thực hiện thu tiền) và kế
toán (ghi nhận doanh thu và đối chiếu).
oXét duyệt bán chịu, theo dõi nợ phải thu, thu nợ và đối
chiếu công nợ: Đối với Vinhomes hoặc các đơn vị có chính
sách bán hàng trả chậm, cần tách biệt bộ phận thẩm định
tín dụng (xét duyệt bán chịu), bộ phận kinh doanh (theo
dõi nợ), bộ phận thu hồi nợ và bộ phận kế toán (đối chiếu công nợ).
Ví dụ áp dụng tại Vingroup:
oLuân chuyển công việc định kỳ: Thực hiện luân chuyển
nhân viên giữa các vị trí kế toán, thủ quỹ hoặc các vị trí
liên quan đến quản lý tài chính trong cùng bộ phận hoặc
giữa các bộ phận khác nhau (nếu phù hợp) để giảm thiểu
rủi ro thông đồng và tăng cường tính khách quan.
oKiểm soát truy cập hệ thống (Access Controls): Hệ thống
ERP (Enterprise Resource Planning) của Vingroup cần
được phân quyền truy cập chi tiết dựa trên vai trò và
trách nhiệm của từng nhân viên. Định kỳ rà soát và cập
nhật quyền truy cập khi có sự thay đổi về vị trí hoặc trách nhiệm.
oHệ thống cảnh báo tự động: Thiết lập các cảnh báo trong
hệ thống tài chính để phát hiện các giao dịch bất thường
hoặc vi phạm phân quyền (ví dụ: nhân viên tự tạo và
duyệt phiếu chi, giao dịch vượt quá hạn mức phê duyệt
của người thực hiện).
1.3: Uỷ quyền và xét duyệt:
Phê duyệt chi tiền tại Vingroup: Mọi khoản chi tiền tại
Vingroup và các đơn vị thành viên phải được phê duyệt theo
quy trình ủy quyền đã được thiết lập. Quy trình này cần đảm
bảo tính hợp lệ, hợp pháp và hợp lý của khoản chi, đồng thời
ngăn chặn các hành vi chi tiêu không đúng mục đích.
Phân cấp xét duyệt: Xây dựng ma trận ủy quyền chi tiết, quy
định rõ cấp phê duyệt cho từng loại chi phí và hạn mức tương ứng. Ví dụ:
oCác khoản chi phí hoạt động thường xuyên có thể được
phê duyệt bởi trưởng bộ phận.
oCác khoản đầu tư lớn hoặc các khoản chi bất thường cần
có sự phê duyệt của Ban Giám đốc hoặc các cấp quản lý cao hơn.
oCác khoản chi liên quan đến các dự án lớn (Vinhomes,
Vinpearl...) có thể có quy trình phê duyệt riêng với sự
tham gia của nhiều bên liên quan.
Chứng từ đầy đủ: Yêu cầu bắt buộc về chứng từ gốc hợp lệ (hợp
đồng, hóa đơn, biên bản nghiệm thu...) cho mọi khoản chi trước
khi thực hiện thanh toán.
Ví dụ áp dụng tại Vingroup:
oQuy trình mua sắm tập trung của Vingroup yêu cầu phải
có phê duyệt của người có thẩm quyền trên phiếu yêu cầu
mua hàng trước khi bộ phận mua sắm tiến hành lựa chọn
nhà cung cấp và thanh toán.
oSử dụng hệ thống phê duyệt điện tử (workflow) tích hợp
chữ ký số và xác thực đa yếu tố để tăng cường tính bảo
mật và minh bạch của quy trình phê duyệt chi.
1.4. Phân tích rà soát:
Rà soát các khoản thu, chi tại Vingroup: Ban lãnh đạo các cấp
tại Vingroup cần thường xuyên thực hiện phân tích và rà soát
các khoản thu, chi để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường,
gian lận hoặc sai sót.
Các công cụ hỗ trợ:
oKế hoạch ngân sách: Xây dựng kế hoạch ngân sách chi
tiết cho từng đơn vị thành viên và toàn tập đoàn, làm cơ
sở để so sánh và đánh giá hiệu quả hoạt động.
oBáo cáo tồn quỹ: Yêu cầu các đơn vị lập báo cáo tồn quỹ
tiền mặt và tiền gửi ngân hàng định kỳ (hàng ngày, hàng
tuần, hàng tháng) và gửi cho các cấp quản lý liên quan để giám sát dòng tiền.
oBáo cáo các khoản thu chi bất thường: Thiết lập quy trình
báo cáo các khoản thu, chi có giá trị lớn, nội dung không
rõ ràng hoặc các thâm hụt ngân quỹ đột ngột để kịp thời điều tra và xử lý.
oPhân tích biến động dòng tiền: Thực hiện phân tích các
chỉ số dòng tiền, so sánh với các kỳ trước và kế hoạch để
phát hiện các xu hướng bất thường.
oĐối chiếu ngân hàng: Thực hiện đối chiếu số liệu trên sổ
sách kế toán với sao kê ngân hàng hàng tháng để phát
hiện sai sót hoặc gian lận.
Ví dụ áp dụng tại Vingroup:
oBộ phận Kế toán tập đoàn thực hiện phân tích các báo cáo
tài chính tổng hợp và chi tiết từ các đơn vị thành viên, chú
trọng đến các biến động lớn trong doanh thu và chi phí.
oHệ thống báo cáo quản trị cung cấp các báo cáo tùy chỉnh
về các khoản thu, chi theo nhiều tiêu chí (đơn vị, loại
hình, dự án...) để hỗ trợ việc rà soát của quản lý.
1.5: Kiểm soát vật chất:
Kiểm kê định kỳ: Thực hiện kiểm kê quỹ tiền mặt định kỳ (cuối
ngày, cuối tuần, cuối tháng) và đối chiếu với sổ sách kế toán.
Đối với tiền gửi ngân hàng, thực hiện đối chiếu số dư với sao kê ngân hàng.
Hạn chế tiền mặt tồn quỹ: Thiết lập hạn mức tiền mặt tồn quỹ
cho từng đơn vị và khuyến khích việc gửi tiền vào ngân hàng
ngay khi có thể để giảm thiểu rủi ro mất mát và trộm cắp.
Sử dụng két sắt, camera: Trang bị két sắt an toàn cho việc bảo
quản tiền mặt tại các địa điểm thu tiền. Lắp đặt hệ thống
camera giám sát tại các khu vực thu ngân, quầy giao dịch và
nơi cất giữ tiền để theo dõi và ghi lại các hoạt động liên quan đến tiền mặt.
Ví dụ áp dụng tại Vingroup:
oTại các siêu thị VinMart hoặc cửa hàng VinWonders, nhân
viên thu ngân thực hiện kiểm kê tiền mặt cuối ca và nộp
lại cho thủ quỹ, người này sẽ đối chiếu với báo cáo bán hàng.
oCác khu vực quầy lễ tân tại Vinpearl hoặc các điểm giao
dịch của Vinhomes đều được trang bị camera giám sát.
2. Những hoạt động kiểm soát cụ thể đối với thu tiền tại Tập đoàn Vingroup:
2.1: Những hoạt động kiểm soát cụ thể đối với tiền thu từ bán hàng:
Do đặc thù đa dạng của các lĩnh vực kinh doanh, Vingroup cần áp
dụng các biện pháp kiểm soát thu tiền khác nhau cho từng loại hình đơn vị:
2.1.1. Đối với các đơn vị bán lẻ hàng hóa (VinMart, VinMart+, các
cửa hàng trong Vincom Retail...):
Công nghệ thông tin:
oSử dụng phần mềm quản lý bán hàng (POS) tích hợp chặt
chẽ với hệ thống quản lý kho và kế toán để quản lý dữ
liệu hàng hóa, giá cả và giao dịch bán hàng.
oMáy tính tiền POS tự động tính tiền, in hóa đơn và ghi
nhận doanh thu, giảm thiểu sai sót và can thiệp thủ công.
oQuản lý chặt chẽ việc hủy hoặc điều chỉnh giao dịch trên
hệ thống POS, yêu cầu mật khẩu phê duyệt của quản lý cấp trên. Chứng từ:
oHóa đơn điện tử hoặc hóa đơn giấy được in tự động từ hệ
thống POS cho mỗi giao dịch bán hàng.
oBiên lai thu tiền (nếu có) phải được đánh số liên tục và
quản lý chặt chẽ. Tiền mặt:
oSử dụng máy đếm tiền tại các quầy thu ngân có lượng
giao dịch tiền mặt lớn.
oTrang bị tủ/két sắt có khóa an toàn tại các quầy thu ngân
để bảo quản tiền mặt trong ca làm việc.
oQuy định về việc nộp tiền mặt cuối ca cho thủ quỹ, có ký nhận đầy đủ.
oThủ quỹ lập phiếu thu và đối chiếu với báo cáo bán hàng từ hệ thống POS. Kiểm soát khác:
oQuy trình trả hàng/đổi hàng cần được phê duyệt bởi quản
lý cửa hàng và có chứng từ đầy đủ.
oHệ thống tự động tạo báo cáo bán hàng hàng ngày từ dữ liệu POS.
oThực hiện kiểm kê kho định kỳ và đối chiếu với dữ liệu bán
hàng để phát hiện các sai lệch.
2.1.2. Đối với các đơn vị bán buôn hàng hóa (VinCommerce Supply...):
Tách bạch bộ phận kinh doanh (bán hàng) và bộ phận kế toán
(theo dõi công nợ và thu tiền).
Theo dõi chặt chẽ các hợp đồng mua bán, điều khoản thanh
toán và lịch thu tiền.
Lập kế hoạch thu nợ chi tiết và theo dõi tình hình thực hiện.
Đối chiếu định kỳ số tiền thu được với các hợp đồng, hóa đơn
và chứng từ thanh toán.
Thực hiện đối chiếu công nợ với khách hàng định kỳ (hàng tháng, hàng quý).
Đối với trường hợp thu tiền mặt tại địa chỉ khách hàng (hạn chế
tối đa), cần có quy trình an toàn cho nhân viên thu tiền và việc
vận chuyển tiền về công ty, nộp ngay vào ngân hàng.
2.1.3. Đối với các đơn vị cung cấp dịch vụ (Vinmec, VinSchool, Vinpearl, Vinhomes...):
Tách bạch chức năng cung cấp dịch vụ và thu tiền: Ví dụ, tại
Vinmec, bác sĩ/y tá cung cấp dịch vụ y tế, bộ phận lễ tân/thu
ngân thực hiện thu phí. Tại VinSchool, giáo viên giảng dạy, bộ
phận hành chính thu học phí. Tại Vinhomes, bộ phận kinh
doanh bán nhà, bộ phận quản lý tòa nhà thu phí dịch vụ.
Ứng dụng công nghệ thông tin để xác định giá, lập hóa đơn và thu tiền:
oSử dụng phần mềm quản lý bệnh viện (HIS) tại Vinmec để
quản lý dịch vụ y tế và phát hành hóa đơn.
oSử dụng phần mềm quản lý trường học tại VinSchool để
quản lý học phí và các khoản thu khác.
oSử dụng hệ thống quản lý khách sạn (PMS) tại Vinpearl để
quản lý đặt phòng và thanh toán.
oSử dụng phần mềm quản lý bất động sản tại Vinhomes để
quản lý các khoản thanh toán mua bán và phí dịch vụ.
Đối chiếu chứng từ, sử dụng máy đếm tiền, tủ/két sắt (nếu thu
tiền mặt): Áp dụng tương tự như đối với bán lẻ nếu có hoạt
động thu tiền mặt tại chỗ.
Lập phiếu thu và ghi nhận nghiệp vụ kịp thời khi nhận được tiền.
Thực hiện đối chiếu định kỳ giữa số liệu dịch vụ đã cung cấp (ví
dụ: số lượt khám bệnh, số học sinh, số đêm phòng...) với số tiền đã thu được.