Sách bài tập môn Nguyên lý thống kê| Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân

I.
LÝ THUYẾT: (CÂU HỎI MANG TÍNH THAM KHẢO THEO DÀN Ý)
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THỐNG KÊ HỌC
1.Phân tích đối tượng nghiên cứu của Thống kê học?
2.Trình bày cơ sở lý luận và cơ sở phương pháp luận của Thống kê học?
3.Tại sao nói phân tích thống kê là công cụ để nhận thức xã hội và cải tạo xã hội?
CHƯƠNG 2: QUÁ TRÌNH NGHIÊN CỨU THỐNG KÊ
Các em học qua về giai đoạn Điều tra Thống kê (Cô đã gửi mail)
(Tham khảo câu hỏi trong sách bài tập từ câu 1-câu 5: phần CÂU HỎI ÔN TẬP- CHƯƠNG II)
CHƯƠNG 3. PHÂN TỔ THỐNG KÊ
1.Trình bày nhiệm vụ của Phân tổ Thống kê?
2.Tại sao phải lựa chọn tiêu thức phân tổ? nguyên tắc lựa chọn tiêu thức phân tổ?
3.Trình bày các bước chủ yếu để tiến hành phân tổ Thống kê
Lưu ý: 3 câu này, các em cần nêu thêm khái niệm “Phân tổ thống kê”?
CHƯƠNG 4. THỐNG KÊ CÁC MỨC ĐỘ HIỆN TƯỢNG KINH TẾ XÃ HỘI
Yêu cầu: Các em tập trung vào số Tương đối và số bình quân: nắm được
-Khái niệm, ý nghĩa, đặc điểm của từng loại mức độ
-Cách tính các loại số tương đối và số bình quân
+Đối với số tương đối: Chú ý kết luận của số “tương đối hoàn thành kế
hoạch đối với nhóm chỉ tiêu kế hoạch đặt ra thực hiện cần phấn đấu tăng và thực
hiện cần phấn đấu giảm”
(một số em làm bài ktra vẫn mắc lỗi)
+Đối với số bình quân: Lưu ý nắm được công thức tính của cả 5 loại số BQ thuộc Nhóm 1 và nhóm 2
1.Phân tích 2 điều kiện vận dụng của số BQ? Cho VD minh họa số BQ chung
cần kết hợp với số BQ tổ hoặc dãy số phân phối.
2.Nêu khái niệm, tác dụng, công thức tính của Mod và Trung vị? Lấy VD
minh họa cho tính Mo và Me trong TH dãy số lượng biến có khoảng cách tổ.
3.Nếu ý nghĩa và công thức tính các chỉ tiêu đo độ biến thiên của tiêu thức?
Lấy VD minh họa cho công thức Hệ số biến thiên?
4.So sánh các số bình quân thuộc nhóm 1?Khi lấy ví dụ về tính số bình quân
cần đảm bảo vấn đề gì?
CHƯƠNG 6. PHƯƠNG PHÁP HỒI QUY TƯƠNG QUAN
1.Lý thuyết: Trình bày các bước chủ yếu của phương pháp HQTQ?
2.Mối liên hệ hàm số khác với mối liên hệ tương quan như thế nào?Em hãy
minh họa bằng bảng số liệu để thấy sự khác biệt?
3.Bài tập: Lưu ý: Dựa vào lời dẫn đề bài để xác định đúng tiêu thức Nguyên nhân và KQ?
CHƯƠNG 7.DÃY SỐ BIẾN ĐỘNG THEO THỜI GIAN
Yêu cầu: Các em nắm được công thức các chỉ tiêu phân tích DSBĐ theo thời gian
Chú ý: Nêu đc bản chất các công thức Mức độ bình quân cộng? CHƯƠNG 8: CHỈ SỐ Yêu cầu: Nắm được:
–Những vấn đề chung về chỉ số?
- Nguyên tắc lựa chọn quyền số đối với chỉ số liên hợp và chỉ số
bình quân?So sánh hai loại chỉ số này?
-Những vấn đề chung về HTCS (bao gồm k/n, Tác dụng, thành
phần HTCS, Phương pháp XD HTCS)
-Lấy VD minh họa cho HTCS cấu thành khả biến: VD Phân tích
thời gian hao phí bình quân (lưu ý: Không cần số liệu cụ thể, chỉ cần HTCS minh
họa, thay thời gian hao phí và khối lượng sản phẩm vào lượng biến và quyền số.
-Nắm vững HTCS phân tích Tổng lượng biến tiêu thức : có sd chỉ
tiêu BQ và không sd chỉ tiêu BQ? Các TH có thể sd?
-Nắm vững cách trình bày 1 bài vận dụng HTCS để phân tích
Một số câu hỏi tham khảo thêm chương Chỉ số
-So sánh giữa chỉ số và số tương đối?
-Tại sao nói chỉ số là số tương đối đặc biệt? (Nêu k/n chỉ số và số tương đối?
những điểm giống nhau giữa chỉ số và số tương đối: khai thác từ khái niệm, ý
nghĩa từng loại. Ngoài ra, đặc điểm giống nhau ở hình thức biểu hiện đều có dạng
A/B, so sánh giữa hai mức độ của 1 hiện tượng, và bao giờ cũng có gốc so sánh).
CS cá thể chính là các số tương đối động thái, kế hoạch và không gian. Tuy nhiên
phạm vi nghiên cứu của chỉ số là có thể mở rộng nghiên cứu sự biến động đồng
thời của các các thể, đây là sự khác biệt rõ rệt so với số tương đối)
--Trình bày các loại chỉ số? Mối qhe giữa chúng bằng sơ đồ?
--Nguyên lý lựa chọn quyền số? (CS liên hợp, CS bình quân)
-So sánh giữa cố BQ cộng và chỉ số BQ cộng? Nêu VD minh họa
-So sánh giữa số BQ cộng điều hòa và chỉ số BQ điều hòa? Nêu VD minh họa
(Hai câu trên, các em đều phải nêu thêm khái niệm số BQ, chỉ số, chỉ số BQ cộng, CS QB điều hòa)
-Trình bày những vấn đề liên quan đến HTCS?
-So sánh phương pháp thay thế liên hoàn và phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng
biến động riêng biệt. Nêu VD minh họa.
- Em hãy lấy ví dụ minh họa chứng tỏ thống kê là công cụ phân tích nhằm nhận
thức xã hội và cải tạo xã hội? ………. CHƯƠNG 9. DỰ BÁO Yêu cầu:
-Lý thuyết: phần dự báo Thống kê (phần 2 chương Dự báo)
-Bài tập: Nắm đc 3 PP dự báo theo vở ghi (chú ý dạng BT 115,116)
II.BÀI TẬP: LIÊN QUAN ĐẾN SỐ BQ CỘNG, SỐ BQ ĐIỀU HÒA, PP HỒI QUY TQ, CÁC
CHỈ TIÊU PHÂN TÍCH DSTG, CHỈ SỐ, DỰ BÁO
Chú ý BT chương CHỈ SÔ DẠNG BÀI:
1. Tính chỉ số chung: Để tính, các em có thể để công thức ở dạng chỉ số
Liên hợp để tính, sau đó tính tách TS và MS , chênh lệch TS và MS để NX
tác động đến toàn bộ hiện tượng qua 2 kỳ về CL tuyệt đối
2. Vận dụng HTCS để phân tích
a) Phân tích chỉ tiêu BQ (chú ý tính đồng chất khi cho số liệu, phù hợp thuc
tế, VD Tiền lương 1 CN, NSLĐ,…)
b) Phân tích Tổng lượng biến tiêu thức
B1)Tổng lượng biến TT có sd chỉ tiêu BQ (chú ý đk đồng chất từ khi cho
đề bài nếu có và những TH có thể a/d)
(Dạng BT này có thể giàng buộc kết cấu số công nhân, hay KLSP, hay diện
tích gieo trồng thay đổi hay không thay đổi) => Các em vẫn ko để ý trong
khi làm bài ktra , lưu ý cách XD Kết cấu thay đổi và không thay đổi
Để phân tích dạng BT này, các em có thể cho thông tin tần số dưới dạng kết cấu:
và bổ sung ngoài bảng Tổng số sp, tổng số công nhân, tổng diện tích geo trồng 2
kỳ để phân tích Tổng lượng biến
VD: Xây dựng đề bài để phân tích Tổng giá thành toàn DN:
Có tài liệu về 1 DN có 2 phân xưởng cùng SX 1 loại sản phẩm tại 1 kỳ như sau: Phân xưởng
Giá thành ĐVSP (nghìn đồng) Kết cấu SP (%) Kỳ KH Kỳ TH Kỳ KH Kỳ TH A 47 51 B 53 49 Tổng - - 100 100
Biết rằng: Tổng sản phẩm kỳ TH là : 1000 sp, kỳ KH là 820 sp
TH này: Kết cấu sp qua 2 kỳ không thay đổi (giữ nguyên tỷ trọng từng bộ phận qua 2 kỳ) Kết cấu thay đổi:
Các em cho ít nhất 1 tỷ trọng bộ phận thay đổi nhưng tổng kết cấu luôn là 100 %
Các em chú ý đề bài liên quan đến HTVM hay Không HTKH thì kỳ trong bảng phải
là kỳ KH và kỳ TH theo chiều từ trái sang phải
Chú ý: các chỉ tiêu KH cần phấn đấu giảm như: thời gian hao phí, giá thành ĐVSP,
mức tiêu hao NVL, giá trị tiêu hao NVL, Chi phí tiền lương 1 ĐVSP, chi phí đầu tư/ đồng GTSX
Chú ý: Bảng số liệu có thể có 1 trong 2 cặp kỳ là : -Kỳ gốc và kỳ Báo cáo
-Ky kế hoạch và kỳ Thực hiện
Các em lưu ý: ĐVT của mức tiêu hao NVL là (kg/đvsp)
ĐVT của giá trị tiêu hao NVL hoặc chi phí NVL cho đvsp (1000đ hoặc triệu đồng/đvsp)
-Giải thích số liệu ngoài bảng nếu đề bài yêu cầu cụ thể HTVM hay không HTKH
hay tăng (giảm) bao nhiêu % nhé!
(VD: PXA hoàn thành VM giá thành đvsp là 10%?)
-Những đề bài yêu cầu cho Tổng lượng biến tiêu thức và chỉ tiêu chất lượng thì
các em lưu ý: khi lấy Tổng lượng biến tiêu thức/chỉ tiêu chất lượng thì KQ có cần
đạt giá trị nguyên dương không?
(VD đề bài vận dụng HTCS cho biết GTSX và NSLĐ 1 CN từng PX qua 2 kỳ; Tổng
doanh thu và giá bán các mặt hàng qua hai kỳ; tổng giá thành và giá thành ĐVSP
từng mặt hàng qua 2 kỳ,….)
Lưu ý: Khi lấy GTSX/NSLĐ từng PX giá trị
ra số CN từng PX phải đạt nguyên dương
Tương tự: Khi lấy tổng doanh thu/giá bán đvsp từng mặt hàng ra KLSP phải nhận
giá trị nguyên dương nếu E để ĐVT của KLSP là (con, cái, chiếc, hôp, sp), tốt nhất
nên để ĐVT của giá bán là (1000đ hay triệu đồng/đvsp)
Các em có thể chọn cách trình bày là: cho cột NSLĐ 1CN,cột Số CN từng PX ở từng
kỳ, rồi bổ sung thêm cột GTSX từng kỳ (bằng cách nhân cột NSLĐ và cột số CN)
Tương tự đối với đề bài tổng doanh thu và giá bán,… PX NSLĐ 1 công nhân Số công nhân GTSX Kỳ gốc Kỳ báo cáo Kỳ gốc Kỳ báo cáo Kỳ gốc Kỳ báo cáo A B C
Tương tự đối với đề bài tổng doanh thu và doanh thu, tổng giá thành và giá thành,… Mặt hàng Giá bán ĐVSP KLSP (ĐVSP) Doanh thu Kỳ gốc Kỳ báo cáo Kỳ gốc Kỳ báo cáo Kỳ gốc Kỳ báo cáo A B C CÁC EM CHÚ Ý:
Đối với bài tự ra số liệu chương chỉ số, chương HQTQ, các em phải đủ 3 yếu tố: -Lời dẫn -Bảng số liệu -Yêu cầu
Đối với bài tự ra số liệu như trong phương pháp Chỉ số hoặc trong phương pháp
Hồi quy, các em tự ra đề phải đầy dủ 3 yếu tố sau:
-Lời dẫn bảng số liệu: (VD: Có tài liệu về một doanh nghiệp có 3 phân xưởng cùng
SX 1 loại sản phẩm như sau)
-Bảng số liệu xuất phát từ yêu cầu đề bài: (Ở bảng số liệu phải đảm bảo được yêu cầu đề bài)
-Yêu cầu: (VD: Vận dụng HTCS để phân tích sự biến động của …..toàn doanh nghiệp)
2)Chú ý khi phân tích một số cặp Tổng lượng biến tiêu thức sau:
●Phân tích Tổng sản lượng thu hoạch # Phân tích Tổng giá trị sản lượng thu
hoạch (chú ý đơn vị tính của Năng suất thu hoạch)
●Phân tích Tổng khối lượng sản phẩm # Phân tích Giá trị sản xuất (chú ý ĐVT của NSLĐ)
●Phân tích Tổng mức tiêu hao NVL # Phân tích Tổng giá trị tiêu hao NVL hay
Tổng chi phí NVL (chú ý ĐVT của mức tiêu hao NVL đvsp hay giá trị tiêu hao
NVL đvsp là khác nhau ĐVT như cô nói ở trên nhé!)
CHÚC CÁC EM ÔN TẬP TỐT VÀ THI TỐT!