So sánh nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và định hướng tư bản chủ nghĩa môn Kinh tế vi mô | Trường Đại học Kinh Tế Quốc Dân

So sánh nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và định hướng tư bản chủ nghĩa I. Điểm giống nhau
Hai hình thái kinh tế này có sự giống nhau biểu hiện ở chỗ, xuất phát từ tính khách quan của nó.
Cả hai kiểu kinh tế thị trường này đều chịu sự tác động của cơ chế thị trường với hệ thống các
qui luật: qui luật giá trị, qui luật cung cầu, qui luật cạnh tranh, qui luật lưu thông tiền tệ …
Đồng thời, cả nền kinh tế thị trường ở các nước TBCN và nền kinh tế thị trường định hướng
XHCN đều là các nền kinh tế hỗn hợp, tức là nền kinh tế thị trường có sự điều tiết (quản lý) của
nhà nước. Tuy nhiên, sự can thiệp của nhà nước ở các nền kinh tế là khác nhau. Không có nền
kinh tế thị trường thuần túy (hoàn hảo) chỉ vận hành theo cơ chế thị trường. II. Điểm khác nhau
Sự khác nhau giữa nền kinh tế thị trường định hướng XHCN và nền kinh tế thị trường TBCN là
ở mục tiêu, phương thức, mức độ can thiệp của nhà nước và sự can thiệp này là do bản chất của
nhà nước quyết định. Được thể hiện qua bảng sau: Tiêu chí XHCN TBCN Chế độ sở hữu
Cơ chế thị trường trong nền kinh Cơ chế thị trường trong nền kinh tế
tế định hướng XHCN lại hoạt TBCN luôn hoạt động trên nền tảng
động trong môi trường của sự đa của chế độ sở hữu về tư liệu sản
dạng các quan hệ sở hữu. Trong xuất, trong đó các công ty tư bản
đó chế độ công hữu giữ vai trò
nền tảng của nền kinh tế quốc độc quyền giữ vai trò chi phối sự
dân, với vai trò chủ đạo của kinh phát triển của toàn bộ nền kinh tế tế nhà nước
Tính định hướng XHCN đòi hỏi
trong khi phát triển nền kinh tế
hàng hoá nhiều thành phần phải
củng cố và phát triển kinh tế nhà
nước và kinh tế tập thể trở thành
nền tảng của nền kinh tế có khả Tính định hướng
năng điều tiết. Kinh tế nhà nước ?????
phải được củng cố và phát triển
ở các vị trí then chốt của nền
kinh tế, ở lĩnh vực an ninh quốc
phòng … mà các thành phần
kinh tế khác không có điều kiện thực hiện.
Sự can thiệp của nhà nước Sự quản lý của nhà nước luôn mang
XHCN vào nền kinh tế lại nhằm tính chất tư sản và trong khuôn khổ
Tính chất giai cấp của bảo vệ quyền lợi chính đáng của của chế độ tư sản với mục đích
nhà nước và mục đích toàn thể nhân dân lao động, thực nhằm bảo đảm môi trường kinh tế – quản lý
hiện mục tiêu dân giàu, nước xã hội thuận lợi cho sự thống trị của
mạnh, xã hội công bằng, dân giai cấp tư sản, cho sự bền vững của chủ, văn minh. chế độ bóc lột TBCN.
nền kinh tế thị trường định
hướng XHCN là nền kinh tế thị
trường có sự quản lí của nhà
nước dưới sự lãnh đạo của Đảng
cộng sản Việt Nam. Cơ chế đó Ngược lại, kinh tế thị trường TBCN Cơ chế vận hành
hoạt động dưới sự quản lí của Đảng
đảm bảo tính hướng dẫn điều tư sản cầm quyền.
khiển nền kinh tế nhiều thành
phần hướng tới đích XHCN theo
phương châm nhà nước điều tiết vĩ mô
Mối quan hệ tăng Trong kinh tế thị trường định Vấn đề công bằng xã hội trong nền
trưởng, phát triển kinh hướng XHCN, nhà nước chủ kinh tế thị trường TBCN chỉ được
tế với công bằng xã hội động giải quyết ngay từ đầu mối đặt ra khi mặt trái của cơ chế thị
quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế trường đã làm gay gắt các vấn đề xã
và công bằng xã hội. Vấn đề hội, tạo ra nguy cơ bùng nổ xã hội,
công bằng xã hội không chỉ là đe dọa sự tồn tại của CNTB.
phương tiện phát triển nền kinh
tế hàng hoá mà còn là mục tiêu
của chế độ xã hội mới.
Sự thành công của nền kinh tế
thị trường định hướng XHCN
không chỉ dừng lại ở mức độ
tăng trưởng kinh tế mà còn phải
không ngừng nâng cao đời sống
nhân dân, đảm bảo tốt các vấn Một xu hướng đáng lưu ý là tuy nhà
đề xã hội và công bằng bình nước TBCN đã có ý thức tự điều
đẳng trong xã hội. Tình hình đó chỉnh, dung hoà lợi ích của các giai
đặt ra cho kinh tế thị trường định cấp, tầng lớp xã hội khác nhau để
hướng XHCN phải kết hợp hài giảm bớt mâu thuẫn, ổn định chính
hoà ba vấn đề sau : Một là, kết trị, ổn định xã hội, vì mục tiêu phát
hợp vấn đề lợi nhuận và vấn đề triển kinh tế. Song, do nhiều nguyên
xã hội, đảm bảo cho các chủ thể nhân khác nhau, nhất là do sự chi
kinh tế có được lợi nhuận cao, phối điều tiết của các quy luật kinh Phân phối thu nhập
tạo điều kiện kinh tế chính trị – tế của CNTB, của lợi ích giai cấp
xã hội bình thường cho sự phát nên sự điều tiết của vẫn còn nhiều
triển kinh tế. Hai là, kết hợp chặt bất cập.
chẽ nguyên tắc phân phối của
chủ nghĩa xã hội và nguyên tắc Sự can thiệp của nhà nước nhằm
kinh tế hàng hoá: phân phối theo bảo đảm mục tiêu phát triển và công
lao động, theo vốn, theo tài năng bằng chỉ có thể thực hiện được với
… trong đó nguyên tắc phân một nhà nước của dân, do dân, vì
phối theo lao động là chính. Ba dân. Đó là nhà nước XHCN
là, điều tiết phân phối thu nhập :
nhà nước cần có chính sách
giảm khoảng cách chênh lệch
giữa lớp giàu và lớp nghèo. Mặt
khác, có biện pháp bảo vệ thu
nhập chính đáng của toàn xã hội.