1
VỊ TRÍ TƯƠNG ĐỐI GIỮA HAI ĐƯỜNG THẲNG
A. Tóm tắt lý thuyết
1. Vị trí tương đối giữa hai đường thẳng
Trường hợp 1: Cho hai đường thẳng
( ) ( )
1 1 11
:0d y ax b a=+≠
và
( ) (
)
2 2 22
:0d y ax b a=+≠
Mối quan hệ
Kí hiệu
Điều kiện
Cắt nhau
( ) ( )
12
dd∩
12
aa≠
Song song
12
12
aa
bb
=
≠
Trùng nhau
( )
( )
12
dd≡
12
12
aa
bb
=
=
Vuông góc
12
.1aa = −
Trường hợp 2: Cho hai đường thẳng
(
)
(
)
1 1 1 1 111
: ;; 0
d ax by c a b c
+= ≠
và
( ) ( )
2 2 2 2 222
: ;; 0d ax by c a b c+= ≠
Mối quan hệ
Kí hiệu
Điều kiện
Cắt nhau
( )
( )
12
dd∩
11
22
ab
ab
≠
Song song
( ) ( )
12
//dd
11 1
22 2
abc
abc
= ≠
Trùng nhau
( ) ( )
12
dd≡
11 1
22 2
abc
abc
= =
Vuông góc
( ) ( )
12
dd⊥
1 2 12
. .0aa bb+=
*) Chú ý: Khi
12
12
aa
bb
≠
=
thì hai đường thẳng có cùng tung độ gốc, do đó chúng cắt nhau tại một
điểm trên trục tung có tung độ bằng
b
(hay
'b
).
2. Đường thẳng đi qua điểm cố định
Giả sử đường thẳng
y ax b= +
đi qua điểm cố định
( )
00
;Mx y
khi đó phương trình:
00
y ax b= +
nghiệm đúng với mọi
,ab
3. Ba đường thẳng đồng quy
2
Cho ba đường thẳng:
( ) ( ) ( )
1 1 12 2 23 3 3
: ;: ;:d y axbd y axb d y axb=+=+=+
Gọi
M
là giao điểm của
1
d
và
2
d
khi đó ba đường thẳng đồng quy khi và chỉ khi
3
d
cũng đi
qua
M
.
B. Bài tập và các dạng toán
Dạng 1: Xét vị trí tương đối của hai đường thẳng
Cách giải: Cho hai đường thẳng:
(
)
:d y ax b
= +
và
(
) (
)
' ' ' ,' 0
d y ax b aa
=+≠
Khi đó ta có:
a)
( ) ( )
'
// '
'
aa
dd
bb
=
⇔
≠
b)
( ) (
)
'
'
'
aa
dd
bb
=
≡⇔
=
c)
( ) ( )
''d d aa∩ ⇔≠
d)
( ) ( )
' .' 1
d d aa⊥⇔=−
Bài 1: Hãy nhận xét về vị trí tương đối hai đường thẳng d và d’ trong các trường hợp sau
a)
: 23dy x= −
và
': 2 5dy x= +
b)
21
:
34
dy x= +
và
31
':
24
dy x= −
c)
: 21dy x=−+
và
1
': 2
2
dy x= −
d)
:3 1dy x=−+
và
11
':
33
dy x
−
= +
Lời giải
a) Ta có:
// '
dd
vì
'; 'a ab b
= ≠
b) Ta có:
d
cắt
'd
vì
'aa
≠
c) Ta có:
'dd⊥
vì
.' 1aa = −
d) Ta có:
'dd≡
vì
'; 'a ab b= =
Bài 2:
Cho các đường thẳng
1 23 4
4
: 31,: ,: 10,:
5
dy x dy xdxy dyx= − =− + += = +
và
56
: 3 7, : 3
3
x
dy x dy
=+=−
. Trong các đường thẳng trên, hãy chi ra các cặp đường thẳng
a) Song song b) Vuông góc
3
Lời giải
a) Các cặp đường thẳng song song là:
1 52 3
// ; //d dd d
b) Các cặp đường thẳng vuông góc là:
2 43 4
;d dd d⊥⊥
Bài 3:
Cho hai thẳng
( ) ( )
: 1 2 20d mx m y m+ − − +=
và
(
)
( )
':3 3 1 5 4 0
d mx m y m
− + − +=
. Tìm m để hai
đường thẳng trên
a) Song song b) Cắt nhau c) Vuông góc
Lời giải
a) Ta có:
2( 2)
: ( 1)
11
mm
dy x m
mm
−+
=+≠
−−
và
3 54 1
': ( )
31 31 3
mm
dy x m
mm
+−
=−≠
++
0
1
3
'
1
3
13 1
// '
' 2( 2) (5 4)
3
0
1 31
13
11
m
mm
m
aa
mm
dd m
bb m m
m
mm
m
=
−
=
=
=
−+
⇔ ⇔ ⇔ ⇒=

≠ + −+
≠

≠
−+
−
≠
b)
( )
d
và
( )
'd
cắt nhau
0
3 11
' 0;1; ;
1
1 3 1 33
3
m
mm
aa m
mm
m
≠
−−
⇔≠ ⇔ ≠ ⇔ ⇒ ≠
−+
≠
c)
(
)
d
và
(
)
'd
vuông góc
31
.' 1 . 1
13 1 2
mm
aa m
mm
−−
⇔ =−⇔ =−⇔ =
−+
Bài 4: Cho thẳng
( )
2
: 21dy m x m= − +−
với m là tham số. Tìm m để:
a)
( )
d
song song với
( )
1
: 23dy x= −
b)
( )
d
trùng với
( )
2
:2dy x=−−
c)
( )
d
cắt
( )
3
: 32dyx= −
tại điểm có hoành độ
1x = −
d)
( )
d
vuông góc với
( )
4
41
:
52
dy x= −
Lời giải
a)
2
1
22
// 2
13
m
dd m
m
−=
⇔ ⇔=
− ≠−
4
b)
2
2
21
1
12
m
dd m
m
−=−
≡ ⇔ ⇔=−
−=−
c) Thay
1x = −
vào
(
)
3
d
ta được:
5
y
= −
Thay
1x = −
và
5y = −
vào
( )
d
ta được:
2m = −
và
3m =
(thỏa mãn)
d)
( ) ( )
( )
2
4
43
2. 1
52
dd m m
±
⊥ ⇔ − =−⇔ =
Bài 5: Cho các đường thẳng
( )
(
) ( ) ( )
2
12
: 3 4 1; : 5 2 3 ; : 2 2 4dym xm dymx mdy mxm=− +− = −+ =− +−
và
( )
34
13 1
: ,: 3 4 5
22 2
dy x dy m x=+ = −+
. Tìm m để:
a)
( )
d
song song với
(
)
1
d
b)
( )
d
trùng với
( )
2
d
c)
( )
d
cắt
( )
3
d
tại điểm
K
có
1
2
K
y =
d)
(
)
d
vuông góc với
( )
4
d
Lời giải
a)
( )
d
song song với
( )
1
3
4
dm
−
⇔=
b)
( )
d
trùng với
( )
2
3
2
dm
−
⇔=
c)
( )
d
cắt
( )
3
d
tại điểm
K
có
19
24
K
ym
−
=⇔=
d)
( )
d
vuông góc với
( )
4
2
7
3
m
d
m
=
⇔
=
Bài 6:
Tìm giá trị của m để hai đường thẳng
( ) (
)
1
: 22d y m xm= − +−
và
( )
2
2
:1
3
m
d y xm= ++
cắt nhau
tại
( )
3; 2M −−
Lời giải
5
Do
( ) ( )
12
d dM∩=
nên tọa độ điểm
M
là nghiệm của hệ phương trình:
( )
( )
(
)
2 2. 3 2
2
2 .3 1
3
mm
m
m
−= − − + −
−= − + +
2 60
3
3
m
m
m
− +=
⇔ ⇔=
−=−
Vậy
3
m
=
thì
( )
(
) ( )
12
3; 2d dM∩ = −−
Bài 7:
Tìm tất cả các giá trị của m để hai đường thẳng
( )
1
:2d y mx m= ++
và
(
)
( )
2
: 34d y m xm= + −+
cắt nhau tại điểm có tung độ bằng 2
Lời giải
Điều kiện để hai đường thẳng cắt nhau:
3 03mm≠ +⇔≠
(luôn đúng) (1)
Giả sử
( )
;2
M
Mx
là giao điểm của hai đường thẳng, khi đó:
( ) (
)
( ) (
)
(
) ( )
( )
1
2
1
;2
2. 2 0
2
1
2 3. 4 3. 2 0
;2
2
M
M
MM
MM
M
x
Mx d
mxm mxm
m xm m xm
m
Mx d
= −
∈
= ++ +=


⇒⇔⇔

= + −+ + −+=
= −
∈


Từ
( )( )
1
12
2
m⇒=−
Bài 8:
Tìm tất cả các giá trị của m để hai đường thẳng
( )
( )
1
: 13d y m xm= + ++
và
( )
( )
2
: 21 3d y m xm= + −+
cắt nhau tại điểm thuộc góc phần tư thứ
I
Lời giải
Điều kiện để hai đường thẳng cắt nhau:
( )
1 2 1 01
mmm+≠ +⇔ ≠
Giả sử
( )
;
MM
Mx y
là giao điểm của hai đường thẳng, khi đó:
( ) ( )
( ) ( )
( )
( )
( ) ( )
1
2
; 13
0( )
1 32 1 3
2
; 21 3
MM M M
MM
M
MM M M
Mx y d y m x m
m loai
mxm mxm
x
Mx y d y m x m

∈ = + ++
=

⇒ ⇒ + + += + − +⇔

=
∈ = + −+


Với
( ) ( )
2 1.2 335 2;35
MM
x ym m m Mm=⇒ = + + += +⇒ +
Để điểm
( )
2;3 5Mm+
thuộc góc phần tư thứ nhất thì
( )
20
5
2
3 50
3
m
m
>
⇒ >−
+>
6
Từ
( )( )
5
12 0
3
m⇒− < ≠
Bài 9:
Tìm tất cả các giá trị của m để hai đường thẳng
( )
1
:1d y mx= +
và
( )
2
: 23dyx= +
cắt nhau tại
điểm có tọa độ nguyên
Lời giải
Điều kiện để hai đường thẳng cắt nhau:
( )
21m ≠
Giả sử
(
)
;
MM
Mx y
là giao điểm của hai đường thẳng, khi đó:
(
) ( )
( ) ( )
1
2
;
1
2
12 3
23
;
MM
MM
MM M
MM
MM
Mx y d
y mx
mx x x
yx
m
Mx y d
∈
= +
−
⇒ ⇒ += +⇔ =

= +
∈
Với
22 2
. 1 1 ;1
MM
x ym M
mm m
−− −

= ⇒ = +=−⇒ −


Để điểm
2
;1M
m
−

−


có tọa độ nguyên thì
( )
{ } ( )
2
2
2
2; 1; 1; 2 2
1
Z
Z mU m
m
m
Z
−
∈
−
⇔ ∈ ⇒ ∈ ⇒ =−−
−∈
Từ
( )(
) { }
1 2 2; 1;1m
⇒ =−−
7
Dạng 2: Xác định phương trình đường thẳng
Cách giải: Để xác định phương trình đường thẳng ta thường làm như sau
Bước 1: gọi
(
)
:d y ax b= +
là phương trình đường thẳng cần tìm (a, b là hằng số)
Bước 2: Từ giả thiết của đề bài, tìm được a, b từ đó đi đến kết luận.
Bài 1: Viết phương trình đường thẳng d trong các trường hợp sau
a)
( )
d
đi qua
( )
2;5M −
và vuông góc với
( )
1
1
2
2
dy x
−
= +
b)
( )
d
song song với đường thẳng
( )
1
: 34dy x=−+
và đi qua giao điểm hai đường thẳng
( )
2
: 23dyx= −
và
( )
3
7
:3
2
dyx= −
c)
(
)
d
đi qua hai điểm
( )
2; 7M −
và
( )
1; 2N
Lời giải
Gọi
( )
:d y ax b= +
với
,ab
là hằng số
a) Ta có:
1
2dd a⊥ ⇒=
,
d
đi qua
2 5 9 29M ab b y x⇒− + = ⇒ = ⇒ = +
b)
1
/ / 3; 4dd a b
⇒=− ≠
;
23
1
;2
2
ddI

≡−


, vì
2
d
đi qua
I
nên:
( )
11
2 :3
22
ab d y x+ =−⇒ =− −
c)
( )
d
đi qua hai điểm
( )
2; 7M −
và
( )
27
5 11
1; 2
2
33
ab
N yx
ab
− +=
−
⇒ ⇒= +
+=
Bài 2: Xác định hàm số
y ax b= +
, biết rằng
a) Khi
2a = −
đồ thị hàm số cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng
2
b) Khi
4a = −
đồ thị hàm số đi qua điểm
( )
2; 2A −
c)
( )
d
cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng
5
và cắt trụ hoành tại điểm có hoành độ bằng
2−
d)
( )
d
đi qua 2 điểm
( )
1; 3A −
và
( )
2;1
B
Lời giải
a) Thay
2; 2ay=−=
vào
y ax b= +
ta được:
2 22b yx= ⇒=− +
b) Với
4a = −
ta được
4y xb=−+
8
Thay
4; 2xy=−=
ta được
6b =
c) Vì
( )
d
cắt
Oy
tại điểm có tung độ bằng
5
nên
( )
d
đi qua điểm
(
)
0;5
từ đó tìm được
5b
=
Tương tự
( )
d
cắt
Ox
tại điểm có hoành độ bằng
1−
nên
( )
d
đi qua điểm
( )
2; 0−
từ đó tìm
được
55
5
22
a yx=⇒= +
Bài 3: Cho đường thẳng
:d y ax b= +
(a, b là hằng số). Tìm a và b biết:
a)
( )
d
đi qua điểm
A
nằm trên
Ox
có hoành độ bằng
1−
và song song với đường thẳng
( )
1
: 20d xy++=
b)
( )
d
vuông góc với đường thẳng
2
1
: 2017
3
dy x
−
= +
và đi qua giao điểm của
3
:2dyx= −
với
trục tung
Lời giải
a) Tìm được
( )
:1dy x=−−
b) Tìm được
( )
: 32dy x= −
Bài 4: Cho đường thẳng
:
d y ax b= +
(a, b là hằng số). Tìm a và b biết:
a)
(
)
d
cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng
5
và cắt trục hoành tại điểm có hoành độ bằng
2−
b)
( )
d
đi qua hai điểm
A
và
B
với
( )
1; 3A −
và
( )
2;1B
Lời giải
a) Gọi
( )
:
d y ax b= +
, với
,ab
là hằng số
Vì
( )
d
cắt
Oy
tại điểm có tung độ bằng 5 nên
( )
d
đi qua điểm
( )
0;5 5b⇒=
Tương tự
( )
d
cắt
Oy
tại điểm có hoành độ bằng
1−
nên
( )
d
đi qua điểm
( )
2; 0−
Từ đó tìm được:
55
:5
22
a dy x=⇒=+
b) Gọi
( )
:d y ax b
= +
, với
,ab
là hằng số
Thay tọa độ điểm
,AB
vào
( )
d
ta được:
34
: 47
27
ab a
dy x
ab b
+=− =

⇒ ⇒=−

+=−

9
Bài 5: Tìm các số
a
và
b
để đường thẳng
:d y ax b= +
a) Cắt
1
: 36dy x= −
tại một điểm nằm trên trục
Ox
và cắt
2
; 21dy x= −
tại một điểm nằm trên
trục
Oy
b) Đi qua hai điểm
,IK
với
( ) ( )
1; 2 , 4; 2IK−
Lời giải
a) Tìm được đường thẳng
( )
1
:1
2
dy x= −
b) Tìm được đường thẳng
4 10
:
33
dy x= −
Bài 6: Cho hai đường thẳng
( )
1
: 21dy x= +
và
( )
2
:1d yx= +
a) Chứng tỏ rằng hai đường thẳng
( )
1
d
và
( )
2
d
cắt nhau. Xác định tọa độ giao điểm I của
chúng và vẽ hai đường thẳng này trên cùng một hệ trục tọa độ
b) Lập phương trình đường thẳng
( )
d
đi qua I và song song song với đường thẳng
41yx=−+
c) Lập phương trình đường thẳng
( )
'd
đi qua I và song song với đường thẳng
1
9
2
yx= +
Lời giải
a) Nhận xét rằng đường thẳng
( )
1
d
có
11
2; 1
ab= =
và đường thẳng
( )
2
d
có
22
1; 1ab= =
( ) (
)
1 21 2 1 2
;a a b b d d I Oy
⇒≠ =⇒ ∩ =∈
Giả sử giao điểm của hai đường thẳng có tọa độ
( )
0
0;Iy
, vì
( )
1
Id∈
hoặc
( )
2
d
, nên:
( )
00
2.0 1 1 0;1y yI= +⇔ =⇒
b) Đường thẳng
( )
d
song song với đường thẳng
41yx=−+
có phương trình
( )
:4d y xb=−+
Vì
( ) ( )
1 4.0 1 : 4 1I d b b dy x∈ ⇒=− +⇔ =⇒ =− +
c) Đường thẳng
(
)
'
d
song song với đường thẳng
1
9
2
yx= +
có phương trình
( ) ( )
1
': 9
2
d y x bb=+≠
. Vì
( ) ( )
11
' 1 .0 1 ' : 1
22
Id bb dy x∈ ⇒= +⇔ =⇒ = +
*) Nhận xét: Trong lời giải của bài toán trên
- Ở câu a, dựa trên nhận xét
( ) ( )
12
;dd
cắt nhau tại
I
trên
Oy
nên ta giả sử
( )
0
0;Iy
10
Trong trường hợp tổng quát, với hai đường thẳng:
( ) ( )
(
)
1 1 1 2 2 21 2
: ;:d y axbd y axba a=+ =+≠
Ta giả sử tọa độ giao điểm
( )
0
0;Iy
, rồi nhận xét
( ) ( )
( ) (
)
1 0 10 1
21
10 1 20 0
12
2 0 20 2
1
2
I d y ax b
bb
axbaxb x
aa
I d y ax b
∈ ⇒= +
−
⇒ + = +⇔ =
−
∈ ⇒= +
Thay
0
x
vào (1) hoặc (2) ta nhận được giá trị của
0
y
, từ đó suy ra tọa độ điểm I
Bài 7:
Cho đường thẳng
(
)
:6yx∆=+
. Lập phương trình đường thẳng
( )
d
song song với
∆
và
b) Đi qua điểm
( )
1; 2M
c) Khoảng cách từ
O
đến
( )
d
bằng
22
Lời giải
a) Đường thẳng
( )
d
song song với
( )
∆
có phương trình
( )
:
d y xb= +
Vì
( ) ( ) ( )
1; 2 2 1 1 : 1M d b b dyx∈ ⇒=+⇔=⇒ =+
b) Gọi
,AB
lần lượt là giao điểm của
( )
d
với
,OOy x
ta được:
- Với điểm
(
)
: 0 0 0;Ax y b b A b
=⇒ =+=⇒
- Với điểm
( )
: 0 0 ;0By x b x b B b= ⇒ = + ⇔ =−⇒ −
Gọi
H
là hình chiếu vuông góc của
O
lên đường thẳng
( )
d
Trong tam giác
AOB
vuông tại
O
, ta có:
( )
222
22 2
2
.
1 11 .
22 4 4
2
bb b
OA OB
OH b b
OH OA OB
OA OB
bb
−
= + ⇔ = ⇔ = = ⇔ =⇔=±
+
+−
Khi đó :
- Với
( )
3
4:4b d yx=⇒=+
- Với
( )
4
4 :4b d yx=−⇒ = −
Vậy tồn tại hai đường thẳng
( )
3
d
và
( )
4
d
thỏa mãn điều kiện đầu bài.
Bài 8:
Cho họ đường thẳng
( )
m
d
có phương trình:
( )
11
:
2323
m
mm
dy x
mm
−+
=−+
−−
11
1) Xác định m để:
a)
( )
m
d
đi qua
(
)
2;1A
b)
( )
m
d
có hướng đi lên (hàm số đồng biến)
c)
( )
m
d
song song với đường thẳng
(
)
: 2 12 0xy∆ −+=
2) Tìm điểm cố định mà họ
(
)
m
d
luôn đi qua.
Lời giải
Viết lại phương trình đường thẳng
( )
m
d
dưới dạng:
( ) ( ) ( )
: 1 2 3 10
m
d m x m ym− + − − −=
1) Ta lần lượt có:
a)
( )
m
d
đi qua
( )
2;1A
khi và chỉ khi:
( ) ( )
2 1 2 3 10 3 60 2m mm m m− + − − −= ⇔ − = ⇔ =
b)
( )
m
d
có hướng đi lên khi và chỉ khi nó có hệ số góc dương
1
10
3
2 30
11 3
2
00 1
23 23 2
10 1
2 30 3
2
m
m
m
m
mm
m
mm
mm
m
m
>
−>
<
−<
−−

⇔− >⇔ <⇔ ⇔ ⇔< <
−−
−< <

−>
>
c)
( )
m
d
song song với đường thẳng
(
)
11 5
: 2 12 0
2 32 4
m
xy m
m
−
∆ − + = ⇔− = ⇔ =
−
2) Giải sử
( )
00
;Mx y
là điểm cố định mà
( )
m
d
luôn đi qua, khi đó ta có:
( ) ( ) ( )
0 0 0 0 00
1 2 3 10 2 1 3 10m x m y m m x y mx y m− + − − −=∀ ⇔ + − − − −=∀
00 0
00 0
2 10 5
3 10 2
xy x
xy y
+ −= =

⇔⇔

+ += =−

Vậy
( )
m
d
luôn đi qua điểm cố định.
Bài 9:
Gọi
( )
∆
là đường thẳng có phương trình
2
2
x
y = +
. Tồn tại duy nhất một đường thẳng
( )
'∆
đối
xứng với
( )
∆
qua trục hoành
Ox
. Tìm đường thẳng
( )
'∆
đó
Lời giải
12
(
)
∆
cắt trục
Ox
tại
( )
4; 0
M −
, cắt trục
Oy
tại
( )
0; 2N
Điểm đối xứng với điểm
N
qua
Ox
là
( )
' 0; 2N −
Suy ra đường thẳng
( )
'
∆
có tung độ gốc
2b = −
Phương trình đường thẳng
( )
'∆
có dạng
2y ax= −
Vì
( )
'∆
đi qua
( ) ( )
1
0 . 4 2 ': 2
22
x
Ma a y
−
⇔ = − − ⇔ =− ⇒∆ = −
13
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
Câu 1:
Cho các đường thẳng
( )
( )
( ) ( )
1 23 4
: 1;: ;: 5;:34
dy x dyxdy x dyx=−+ = =−+ = −
. Khẳng định nào
sau đây đúng
A)
( ) ( )
12
dd
⊥
B)
(
) (
)
13
//
dd
C)
( )
1
d
cắt
( )
4
d
D) Cả A, B, C đều đúng
Lời giải
Chọn đáp án D
Giải thích: Ta có
-
( ) (
)
12
dd⊥
vì có
( )
. ' 1 .1 1aa
=−=−
-
( ) ( )
13
//
dd
vì có
'' 1aa= = −
và
( )
'' 1 5bb≠≠
-
( )
1
d
cắt
( )
4
d
vì có
( )
'' 1 3aa= −≠
Câu 2:
Với giá trị nào của m dưới đây thì hai đường thẳng
( ) (
)
1
:3 1d y mx
=−−
và
( )
2
: 42dy x=−+
cắt
nhau
A)
5m ≠
B)
7
m =
C)
6m
≠−
D)
7m ≠
Lời giải
Chọn đáp án D
Giải thích:
Ta có :
( ) ( )
1
:3 1d y mx=−−
với
( )
3; 1a mb=−=−
và
( )
2
: 42dy x=−+
với
( )
' 4; ' 2ab=−=
Nếu
( )
1
d
cắt
( )
2
d
thì
'3 4 7aa m m≠ ⇔ − ≠− ⇔ ≠
Câu 3:
Cho hai đường thẳng
( )
1
1
:1
3
dy m x

= +


và
( )
2
1
:3
4
dy x
−
= +
. Với giá trị nào của m thì
( ) ( )
12
//dd
14
A)
15
4
m
−
=
B)
13
4
m
−
=
C)
11
3
m =
D)
14
5
m
=
Lời giải
Chọn đáp án A
Giải thích:
Ta có:
( )
1
1
:1
3
dy m x

= +


với
1
1; 0
3
a mb

= +=


và
( )
2
1
:3
4
dy x
−
= +
với
1
' ;' 3
4
ab

=−=


Nếu
( )
1
//d
( )
2
d
thì
'
1 1 15
1 4 12 3 4 15
'
34 4
bb
m m mm
aa
≠
−−
⇔ += ⇒ + =−⇔ =− ⇔ =

=
Vậy
15
4
m
−
=
thì
( ) ( )
12
//dd
Câu 4:
Cho hai đường thẳng
( )
1
: 58d y xm= ++
và
(
)
2
:2 1
d y xn= −+
. Khẳng định nào sau đây sai
A) Nếu
( ) ( )
12
//dd
thì
1; 7mn
=− ≠−
B) Nếu
( )
1
d
cắt
( )
2
d
thì
1m
≠−
và
5m >−
C) Nếu
( ) (
)
12
dd
≡
thì
1; 7mn=−=−
D) Nếu
(
) (
)
12
dd⊥
thì
79
16
m
= −
Lời giải
Chọn đáp án D
Giải thích:
Ta có :
( )
( )
1
: 5 8 5; 8dy mx a m b= ++ = + =
và
( ) ( )
2
: 2 1 2; 1d y xn a b n= − + = =−+
A) Ta có:
(
) ( )
12
1
52
//
7
81
m
m
dd
n
n
= −
+=
⇔⇔

≠−
≠− +
B) Ta có:
( )
1
d
cắt
( )
2
d
khi và chỉ khi
( )
5 2 11mm+≠⇔ ≠
Đồng thời để
( )
1
d
là hàm bậc nhất khi và chỉ khi
( )
5 0 52mm+ > ⇔ >−
Từ
( )( )
12 5m⇒ >−
và
1m ≠
15
C) Ta có
( ) ( )
12
1
52
7
81
m
m
dd
n
n
= −
+=
≡⇔ ⇔

= −
=−+
D) Ta có
( )
( )
12
1
.'15.215
2
d d aa m m⊥ ⇔ =−⇔ + =−⇔ + =−
(vô lý). Vậy không tồn tại m.
Câu 5:
Tọa độ giao điểm
M
của hai đường thẳng
( )
1
: 35dy x=−+
và
( )
2
:4d yx= +
là
A)
1
0;
2
M
−



B)
1 13
;
34
M



C)
1 17
;
47
M



D)
13
2;
17
M

−


Lời giải
Chọn đáp án C
Giải thích:
Ta có phương trình hoành độ giao điểm của
( )
1
d
và
( )
2
d
là:
1 17
35 4
44
xx x y− +=+⇔ = ⇒ =
Vậy
1 17
;
47
M



Câu 6:
Tọa độ giao điểm
N
của hai đường thẳng
( )
1
12
:
43
dy x= +
và
( )
2
2
:1
3
dy x= −
là
A)
3
4;
5
N

−


B)
5
4;
3
N



C)
4
;5
5
N

−


D)
1
2;
3
N

−


Lời giải
Chọn đáp án B
Giải thích:
Ta có:
( )
( )
1
12
:1
43
dy x= +
và
( ) ( )
2
2
: 12
3
dy x= −
Từ
( )( )
1 22
12 1 4
4 33
x xx⇒ + = −⇔ =
16
Thay
4
x =
vào
( )
1
ta được:
1 25 5
.4 4;
4 33 3
yN

= +=⇒


Câu 7:
Cho ba đường thẳng
( ) ( ) ( )
12 3
: 3 ; : 8; : 2 10d y xd y x d y x= =−+ =− +
. Khẳng định nào sau đây
đúng?
A)
( )
( )
(
)
123
,,ddd
cắt nhau tại 3 điểm phân biệt
B)
( ) ( ) ( )
123
,,dd d
cắt nhau tại một điểm
C)
(
)
(
)
( )
123
// //ddd
D) A đúng; B và C sai
Lời giải
Chọn đáp án B
Giải thích:
Bước 1: Tìm tọa độ giao điểm
A
của
( )
1
d
và
( )
2
d
Bước 2: Xét xem tọa độ
A
có nghiệm đúng phương trình
( )
3
d
hay không. Nếu tọa độ
A
nghiệm đúng của
( )
3
d
thì
( )
3
d
đi qua
A
Ta có:
( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( )
12 3
: 3 1 ; : 8 2 ; : 2 10 3dy x dy x dy x= =−+ =− +
Tức là
( ) (
)
( )
123
,,
ddd
đồng quy tại
A
Gọi
A
là giao điểm của
( )
1
d
và
( )
2
d
Từ
( )( )
12 3 8 2xx x⇒ =−+ ⇔ =
Thay
2x =
vào
( )
1
ta được
3.2 6y = =
Vậy tọa độ điểm
(
)( )
2; 6 *A
Gọi
B
là giao điểm của
( )
2
d
và
( )
3
d
Từ
( )( )
2 3 8 2 10 2xxx⇒− + =− + ⇔ =
Thay
2x =
vào
( )
2
ta được:
( )
2 8 6 **y =−+ =
Từ
( ) ( )
* , ** AB⇒≡
Vậy
(
) ( )
( )
123
,,ddd
đồng quy tại
A
17
Câu 8:
Với giá trị nào của m dưới đây thì đường thẳng
( )
( )
12
13
:3 ; :2
24
dy x d y x=+=+
( ) ( )
3
: 44dym x=−+
đồng quy tại một điểm.
A)
7m = −
B)
8m =
C)
8m = −
D)
7
4
m = −
Lời giải
Chọn đáp án A
Giải thích: Ta có:
(
) ( ) ( ) ( ) ( ) (
)
( )
12 3
13
: 3 1; : 2 2; : 4 4 3
24
dy x d y x dym x=+ =+ =−+
Gọi
M
là giao điểm của
( )
1
d
và
( )
2
d
Từ
( )(
)
1 3 3 1 1 5 15
12 3 2 ;
2 4 4 2 4 4 44
xxx yM

⇒ += +⇔=−=⇒=⇒


Vì
(
) ( )
(
)
123
,,ddd
đồng quy tại một điểm nên
M
thuộc
( )
3
d
Do đó tọa độ điểm
M
nghiệm đúng phương trình
(
)
3
d
, từ
( ) (
)
51
3 4. 4 7
44
mm⇒ = − +⇔ =−
Câu 9:
Để hai đường thẳng
( )
21 2ykx=++
và
4
1
5
yx
−
= +
song song với nhau thì giá trị cần tìm của k
là số nào?
A)
0, 6k = −
B)
0, 7k
= −
C)
0,8k = −
D)
0,9k = −
Lời giải
Chọn đáp án D
Giải thích:
Đường thẳng
( )
21 2ykx=++
song song với đường thẳng
4
1
5
yx
−
= +
khi và chỉ khi:
4 49 9
2 1 2 1 0.9
5 5 5 10
kk k
−
+=− ⇔ =− −=− ⇔ = =−
18
Câu 10:
Cho hàm số
( )
32 4y ax=−+
có đồ thị là đường thẳng
(
)
d
và hàm số
8yx=−+
có đồ thị là
đường thẳng
( )
∆
cắt nhau tại điểm có hoành độ bằng
2−
, giá trị của
a
là số nào?
A)
2
a
=
B)
2a = −
C)
3
a =
D)
3a
= −
Lời giải
Chọn đáp án C
Giải thích:
Thay
2x = −
vào
8yx=−+
ta được
10y =
Thay
2x = −
vào
( )
32 4y ax=−+
ta được
( ) ( )
10 3 2 . 2 4 3aa= − − +⇔=
Câu 11:
Hai đường thẳng
4
22
3
yx=−+
và
5
1
2
yx
= −
cắt nhau tại điểm nào?
A)
( )
6;14A −
B)
( )
6; 14B
−
C)
( )
6; 14C −
D)
( )
6;14D
Lời giải
Chọn đáp án D
Giải thích:
Ta có khi hai đường thẳng
4
22
3
yx=−+
và
5
1
2
yx= −
cắt nhau tại giao điểm, ta có:
45
22 1 6
32
x xx− + = −⇔ =
Thay
6x
=
vào
5
1
2
yx= −
ta được:
14y =
Vậy
4
22
3
yx=−+
cắt
5
1
2
yx= −
tại điểm
( )
6;14D
Câu 12:
Để hai đường thẳng
( )
15ya x=+−
và
23yx=−+
cắt nhau tại điểm có tung độ bằng 7 thì giá trị
thích hợp của số
a
là?
19
A)
3a = −
B)
5
a = −
C)
7a = −
D)
9
a = −
Lời giải
Chọn đáp án C
Giải thích:
Nếu tung độ của giao điểm là
7y =
thì hoành độ giao điểm sẽ thỏa mãn phương trình:
7 23 2xx=− +⇔ =−
Thay
2x = −
vào
( )
15ya x=+−
ta được:
7a
= −
Câu 13:
Gọi
( )
d
là đồ thị của hàm số
3
3
2
yx= +
tồn tại duy nhất một đường thẳng
(
)
'
d
đối xứng với
( )
d
qua trục tung
Oy
.
( )
'd
là đường thẳng nào?
A)
3
3
2
yx=−+
B)
3
3
2
yx=−−
C)
2
3
3
yx
=−+
D)
2
3
3
yx=−−
Lời giải
Chọn đáp án A
Giải thích:
Đường thẳng
( )
'd
đối xứng với đường thẳng
( )
d
qua trục
Oy
nên có cùng tung độ gốc với
( )
d
. Vậy phương trình
( )
'd
dạng
3
y ax= +
Đường thẳng
( )
d
cắt trục
Ox
tại
( )
2; 0A −
. Điểm đối xứng của
A
qua trục tung là
( )
' 2; 0A
Đường thẳng
( )
'd
đi qua
',A
nên ta có:
3
0 .2 3
2
aa
−
= +⇔ =
Vậy phương trình
( )
3
': 3
2
dy x=−+
Câu 14:
Hai đường thẳng
1
4
2
yx=−+
và
2yx= −
cắt nhau tại
A
. Cắt trục tung
Oy
lần lượt tại
B
và
C
. Giả sử mỗi độ chia trên mỗi trục tọa độ là
( )
1 cm
thì diện tích của tam giác
ABC
là số nào?
20
A)
(
)
2
19
cm
B)
( )
2
11 cm
C)
( )
2
12 cm
D)
( )
2
13 cm
Lời giải
Chọn đáp án C
Giải thích: Ta có
Đường thẳng
1
4
2
yx
=−+
cắt trục
Oy
tại
(
)
0; 4B
, đường thẳng
2yx= −
cắt trục
Oy
tại
( )
0; 2C −
. Khi đó
( )
6BC cm=
Hai đường thẳng
1
4
2
yx=−+
và
2yx= −
cắt nhau tại
( )
(
)
4; 2 4
A AH cm⇒=
(độ dài
AH
bằng
hoành độ giao điểm của
A
)
Diện tích tam giác
ABC
là:
( )
2
11
. .6.4 12
22
ABC
S BC AH cm= = =
.
21
BÀI TẬP TỰ LUYỆN
Bài 1:
Cho các đường thẳng
12
( ) : (2 1) (2 3); ( ) : ( 1)d y m x m d y m xm= +− + =−+
. Tìm m để
a)
( )
1
d
cắt
( )
2
d
b)
(
)
(
)
12
//
dd
c)
( ) ( )
12
dd≡
d)
(
)
(
)
12
dd⊥
Hướng dẫn giải
a)
( )
1
d
cắt
( )
2
d
khi và chỉ khi
2m ≠−
b)
( ) ( )
12
// 2
dd m⇔=−
c) Không tồn tại
m
để
( ) ( )
12
dd≡
d)
( ) ( )
12
0
1
2
m
dd
m
=
⊥⇔
=
Bài 2:
Cho đường thẳng
( )
2
:21d y m mx m= + ++
(m là tham số). Tìm m để
a)
(
)
d
song song với
( )
1
: 62dy m x=+−
b)
( )
d
vuông góc với
2
1
:3
3
dy x
−
= −
c)
( )
d
trùng với
2
3
:1d y mx=−+
d)
( )
d
đi qua giao điểm của các đường thẳng
( )
4
: 23dyx= −
và
( )
5
: 38dy x
=−−
Hướng dẫn giải
a)
( )
d
song song với
( )
1
: 62dy m x=+−
khivà chỉ khi
2m =
b)
( )
d
vuông góc với
2
1
:3
3
dy x
−
= −
khi và chỉ khi
3
m = −
và
1m =
c)
( )
d
trùng với
2
3
:1
d y mx=−+
khi và chỉ khi
0m =
(
1m = −
loại vì khi đó
3
//dd
)
d) Ta có
( )
3
d
cắt
( )
4
d
tại
( )
1; 5I −−
, thay tọa độ điểm
I
vào
( )
d
tìm được
3m = −
hoặc
2m =
Bài 3:
Viết phương trình đường thẳng d trrong các trường hợp sau
22
a)
( )
d
đi qua
( )
1; 2M −
và song song với
1
:21
dx y
+=
b)
( )
d
cắt đường thẳng
2
: 10dxy− +=
tại điểm có tung độ bằng 2 và vuông góc với đường
thẳng
3
:3dy x= −
c)
(
)
d
đi qua gốc tọa độ và giao điểm của hai đường thẳng
45
; 4 3, : 3dy x d y x= − =−+
d)
( )
d
cắt trục hoành tại điểm có hoành độ bằng 5 và đi qua điểm
( )
2;3M
Hướng dẫn giải
a) Đưa
(
)
1
d
về dạng
(
)
1
11 13
:
22 22
dyx yx
−−
= +⇒= −
b)
( )
d
đi qua
(
)
1; 2A
và vuông góc với
( )
3
1
d yx
⇒=+
c)
(
)
d
đi qua
( )
0; 0O
và
69 3
;
55 2
B yx

⇒=


d)
( )
d
đi qua
( )
5; 0N
và
( )
2;3 5M yx⇒ =−+
Bài 4:
Cho các đường thẳng
12
( ): 2 ( 3);( ): (1 3 )d y mx m d y n x n= −+ =− +
a) Tìm điểm cố định mà
( )
1
d
luôn đi qua với mọi m
b) Gọi
I
là điểm cố định mà
( )
1
d
luôn đi qua. Tìm n để
( )
2
d
đi qua
I
c) Tìm m để
( )
1
d
đi qua điểm cố định của
(
)
2
d
d) Tìm m và n để
( )
1
d
và
( )
2
d
trùng nhau.
Hướng dẫn giải
a)
( )
1
d
luôn đi qua điểm cố định
1
;5
2
I

−


b) Thay tọa độ điểm
1
;5
2
I

−


vào
2
d
tìm được
11n =
c)
( )
2
d
luôn đi qua điểm cố định
11
;
33
K



, thay tọa độ điểm
11
;
33
K



vào
(
)
1
d
ta tìm được
16m = −
d) Tìm được
16; 11mn=−=

Preview text:

VỊ TRÍ TƯƠNG ĐỐI GIỮA HAI ĐƯỜNG THẲNG A. Tóm tắt lý thuyết
1. Vị trí tương đối giữa hai đường thẳng
Trường hợp 1: Cho hai đường thẳng (d : y = a x +b a ≠ 0 và (d : y = a x +b a ≠ 0 2 ) 2 2 ( 2 ) 1 ) 1 1 ( 1 ) Mối quan hệ Kí hiệu Điều kiện Cắt nhau (d ∩ d a ≠ a 1 ) ( 2) 1 2 Song song (d / / d a = a 1 ) ( 2) 1 2 b  ≠  b 1 2 Trùng nhau (d ≡ d a = a 1 ) ( 2) 1 2 b  =  b 1 2 Vuông góc (d ⊥ d a .a = 1 − 1 ) ( 2) 1 2
Trường hợp 2: Cho hai đường thẳng (d : a x +b y = c a ;b ;c ≠ 0 và 1 ) 1 1 1 ( 1 1 1 )
(d :a x +b y = c a ;b ;c ≠ 0 2 ) 2 2 2 ( 2 2 2 ) Mối quan hệ Kí hiệu Điều kiện Cắt nhau (d ∩ d a b 1 ) ( 2) 1 1 ≠ a b 2 2 Song song (d / / d a b c 1 ) ( 2) 1 1 1 = ≠ a b c 2 2 2 Trùng nhau (d ≡ d a b c 1 ) ( 2) 1 1 1 = = a b c 2 2 2 Vuông góc (d ⊥ d
a .a + b .b = 0 1 ) ( 2) 1 2 1 2  ≠ *) Chú ý: Khi a a 1
2 thì hai đường thẳng có cùng tung độ gốc, do đó chúng cắt nhau tại một b  =  b 1 2
điểm trên trục tung có tung độ bằng b (hay b' ).
2. Đường thẳng đi qua điểm cố định
Giả sử đường thẳng y = ax + b đi qua điểm cố định M (x ; y khi đó phương trình: y = ax + b 0 0 ) 0 0
nghiệm đúng với mọi a,b
3. Ba đường thẳng đồng quy 1
Cho ba đường thẳng: (d : y = a x +b ; d : y = a x +b ; d : y = a x +b 1 ) 1 1 ( 2 ) 2 2 ( 3 ) 3 3
Gọi M là giao điểm của d và d khi đó ba đường thẳng đồng quy khi và chỉ khi d cũng đi 1 2 3 qua M .
B. Bài tập và các dạng toán
Dạng 1: Xét vị trí tương đối của hai đường thẳng
Cách giải: Cho hai đường thẳng: (d ): y = ax +b và (d ') y = a'x +b'(a,a' ≠ 0) Khi đó ta có: a) (  = d ) (d ) a a ' / / ' ⇔ b   ≠ b ' b) (  = d ) ≡ (d ) a a ' ' ⇔ b   = b '
c) (d )∩(d ') ⇔ a ≠ a'
d) (d ) ⊥ (d ') ⇔ .aa' = 1 −
Bài 1: Hãy nhận xét về vị trí tương đối hai đường thẳng d và d’ trong các trường hợp sau
a) d : y = 2x −3 và d ': y = 2x +5 b) 2 1
d : y = x + và 3 1
d ': y = x − 3 4 2 4 c) − d : y = 2 − x +1 và 1
d ': y = x − 2 d) d :3y = −x +1 và 1 1 d ': y = x + 2 3 3 Lời giải
a) Ta có: d / /d ' vì a = a';b ≠ b'
b) Ta có: d cắt d ' vì a ≠ a'
c) Ta có: d ⊥ d ' vì .aa' = 1 −
d) Ta có: d ≡ d ' vì a = a';b = b' Bài 2: Cho các đường thẳng 4
d : y = 3x −1,d : y = −x,d : x + y +1 = 0,d : y = x + và 1 2 3 4 5 : = 3 + 7, : x d y x
d y = − 3. Trong các đường thẳng trên, hãy chi ra các cặp đường thẳng 5 6 3 a) Song song b) Vuông góc 2 Lời giải
a) Các cặp đường thẳng song song là: d / /d ;d / /d 1 5 2 3
b) Các cặp đường thẳng vuông góc là: d ⊥ d ;d ⊥ d 2 4 3 4 Bài 3:
Cho hai thẳng d : mx + (m − )
1 y − 2(m + 2) = 0 và d ':3mx −(3m + )
1 y − (5m + 4) = 0 . Tìm m để hai đường thẳng trên a) Song song b) Cắt nhau c) Vuông góc Lời giải a) Ta có: −m 2(m + 2) d + − : y = x + (m ≠ 1) và 3m 5m 4 1 d ': y = x − (m ≠ ) m −1 m −1 3m +1 3m +1 3 m = 0  m  3m  − 1  =  =  = ' m a a m−1 3m+1  3 1 d / /d ' ⇔  ⇔  ⇔  ⇒ m = b  ≠ b'
2(m + 2) −(5m + 4)  m ≠ 0 3 ≠  m −1 3m +1    13 m − ≠  11 m ≠ 0 b) ( −  − d ) và (d m m ') cắt nhau 3 1 1
⇔ a ≠ a ' ⇔ ≠ ⇔  1 ⇒ m ≠ 0;1; ; m −1 3m +1 m ≠ 3 3  3 c) ( − − d ) và (d m m ') vuông góc 3 1 ⇔ . a a ' = 1 − ⇔ . = 1 − ⇔ m = m −1 3m +1 2
Bài 4: Cho thẳng d y = ( 2 :
m − 2) x + m −1 với m là tham số. Tìm m để:
a) (d ) song song với (d : y = 2x −3 1 )
b) (d ) trùng với (d : y = −x − 2 2 )
c) (d ) cắt (d : y = 3x − 2 tại điểm có hoành độ x = 1 − 3 )
d) (d ) vuông góc với ( 4 1
d : y = x − 4 ) 5 2 Lời giải 2 a) m − 2 = 2 d / /d ⇔  ⇔ m = 2 1 m −1 ≠ 3 − 3 2 b) m − 2 = 1 − d ≡ d ⇔  ⇔ m = 1 − 2 m −1 = 2 − c) Thay x = 1
− vào (d ta được: y = 5 − 3 ) Thay x = 1 − và y = 5
− vào (d ) ta được: m = 2
− và m = 3 (thỏa mãn) d) (d ) (d ) ( 2 4 3 m 2 . 1 m ± ⊥ ⇔ − = − ⇔ = 4 ) 5 2
Bài 5: Cho các đường thẳng (d ): y = (m −3) x + 4m −1;(d ): y = 5mx − 2 +3 ; m (d ) 2 : y = 2
− m x + 2m − 4 1 2 và 1 3 1
d : y = x + ,d : y = 3m − 4 x + 5 . Tìm m để: 3 4 ( ) 2 2 2
a) (d ) song song với (d
b) (d ) trùng với (d 2 ) 1 )
c) (d ) cắt (d tại điểm K có 1
y = d) (d ) vuông góc với (d 4 ) 3 ) K 2 Lời giải
a) (d ) song song với ( 3 d m − ⇔ = 1 ) 4 b) (d ) trùng với ( 3 d m − ⇔ = 2 ) 2
c) (d ) cắt (d tại điểm K có 1 9 y m − = ⇔ = 3 ) K 2 4 m = 2
d) (d ) vuông góc với (d  ⇔ 4 ) 7 m =  3 Bài 6:
Tìm giá trị của m để hai đường thẳng (d 2m
: y = m − 2 x + m − 2 và (d : y =
x + m +1 cắt nhau 2 ) 1 ) ( ) 3 tại M ( 3 − ; 2 − ) Lời giải 4  2 − = (m − 2).( 3 − ) + m − 2 Do ( 
d ∩ d = M nên tọa độ điểm M là nghiệm của hệ phương trình: 1 ) ( 2)  2  2 m − = .( 3 − ) + m +1  3  2 − m + 6 = 0 ⇔  ⇔ m = 3 −m = 3 −
Vậy m = 3 thì (d ∩ d = M 3 − ; 2 − 1 ) ( 2) ( ) Bài 7:
Tìm tất cả các giá trị của m để hai đường thẳng (d : y = mx + m + 2 và (d : y = m + 3 x − m + 4 2 ) ( ) 1 )
cắt nhau tại điểm có tung độ bằng 2 Lời giải
Điều kiện để hai đường thẳng cắt nhau: m ≠ m + 3 ⇔ 0 ≠ 3 (luôn đúng) (1) Giả sử M (x
là giao điểm của hai đường thẳng, khi đó: M ;2)  ( x M x ∈ d  =  m x + m + mx + m = − = M ) ( M 1 ;2 2 . M 2 M 0 1 )   ⇒  ⇔  ⇔  M  ( x ∈ d  = m + x − m +   m + x − m + =  m = − M ;2) ( 1 2 2 3 . M 4 3 . M 2 0 2 ) ( ) ( ) ( )  2 Từ ( )( ) 1 1 2 ⇒ m = − 2 Bài 8:
Tìm tất cả các giá trị của m để hai đường thẳng (d : y = m +1 x + m + 3 và 1 ) ( )
(d : y = 2m +1 x − m +3 cắt nhau tại điểm thuộc góc phần tư thứ I 2 ) ( ) Lời giải
Điều kiện để hai đường thẳng cắt nhau: m +1≠ 2m +1⇔ m ≠ 0 ( ) 1
Giả sử M (x y là giao điểm của hai đường thẳng, khi đó: M ; M )
M (x y ∈ d
y = m + x + m + M ; M ) ( M 1 M 3 1 ) ( )  ⇒  ⇒ ( + ) m = loai
m 1 x + m + = m + x − m + ⇔ M 3 (2 ) 0( ) M  ( x y ∈ d
y = m + x − m  +  x = M ; M ) ( 1 M 3 M 2 1 M 3 M 2 2 ) ( )
Với x = ⇒ y = m +
+ m + = m + ⇒ M m + M 2 M ( )1.2 3 3 5 (2;3 5) Để điểm 2 > 0
M (2;3m + 5) thuộc góc phần tư thứ nhất thì 5  ⇒ m > − (2) 3  m + 5 > 0 3 5 Từ ( )( ) 5
1 2 ⇒ − < m ≠ 0 3 Bài 9:
Tìm tất cả các giá trị của m để hai đường thẳng (d : y = mx +1 và (d : y = 2x + 3 cắt nhau tại 2 ) 1 )
điểm có tọa độ nguyên Lời giải
Điều kiện để hai đường thẳng cắt nhau: m ≠ 2( ) 1
Giả sử M (x y là giao điểm của hai đường thẳng, khi đó: M ; M )
M (x y ∈ d M ; M ) ( 1) y = mx + M M 1 2 −  ⇒  ⇒ + = + ⇔ = M  ( mx x x x y ∈ dy = x + m M ; M ) ( M 1 2 M 3 M 2 M 3 M 2 ) Với 2 −  2 −   2 x y m   M −  = ⇒ = + = − ⇒ − M M . 1 1  ; 1 m m m       2 −  ∈ Để điểm  2 Z − M − ; 1 − 2 
có tọa độ nguyên thì  m ⇔
∈ Z ⇒ m∈U ⇒ m = 2 − ; 1; − 1;2 2 2 { } ( ) m    ( )  1 m − ∈ Z Từ ( ) 1 (2) ⇒ m = { 2 − ; 1; − } 1 6
Dạng 2: Xác định phương trình đường thẳng
Cách giải: Để xác định phương trình đường thẳng ta thường làm như sau
Bước 1: gọi (d ): y = ax + b là phương trình đường thẳng cần tìm (a, b là hằng số)
Bước 2: Từ giả thiết của đề bài, tìm được a, b từ đó đi đến kết luận.
Bài 1: Viết phương trình đường thẳng d trong các trường hợp sau a) ( −
d ) đi qua M ( 2; 1
− 5) và vuông góc với (d y = x + 2 1 ) 2
b) (d ) song song với đường thẳng (d : y = 3
− x + 4 và đi qua giao điểm hai đường thẳng 1 ) (d : y 7
= 2x − 3 và (d : y = 3x − 3 ) 2 ) 2
c) (d ) đi qua hai điểm M ( 2; − 7) và N (1;2) Lời giải
Gọi (d ): y = ax + b với a,b là hằng số
a) Ta có: d ⊥ d ⇒ a = 2 , d đi qua M ⇒ 2
− a + b = 5 ⇒ b = 9 ⇒ y = 2x + 9 1 b) d 1 1 / /d ⇒ a = 3 − ;b ≠ 4 ; 1 d d I  ; 2 ≡
− , vì d đi qua I nên: a + b = 2
− ⇒ (d ): y = 3 − x − 1 2 3 2    2 2 2 c) ( − a + b = −
d ) đi qua hai điểm M ( 2; − 7) và N ( ) 2 7 5 11 1;2 ⇒  ⇒ y = x + a + b = 2 3 3
Bài 2: Xác định hàm số y = ax +b , biết rằng a) Khi a = 2
− đồ thị hàm số cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng 2 b) Khi a = 4
− đồ thị hàm số đi qua điểm A( 2; − 2)
c) (d ) cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng 5 và cắt trụ hoành tại điểm có hoành độ bằng 2 −
d) (d ) đi qua 2 điểm A(1; 3 − ) và B(2; ) 1 Lời giải a) Thay a = 2;
− y = 2 vào y = ax + b ta được: b = 2 ⇒ y = 2 − x + 2 b) Với a = 4 − ta được y = 4 − x + b 7 Thay x = 4;
− y = 2 ta được b = 6
c) Vì (d ) cắt Oy tại điểm có tung độ bằng 5 nên (d ) đi qua điểm (0;5) từ đó tìm được b = 5
Tương tự (d ) cắt Ox tại điểm có hoành độ bằng 1
− nên (d ) đi qua điểm ( 2; − 0) từ đó tìm được 5 5
a = ⇒ y = x + 5 2 2
Bài 3: Cho đường thẳng d : y = ax +b (a, b là hằng số). Tìm a và b biết:
a) (d ) đi qua điểm A nằm trên Ox có hoành độ bằng 1
− và song song với đường thẳng
(d : x + y + 2 = 0 1 ) b) ( −
d ) vuông góc với đường thẳng 1 d : y =
x + 2017 và đi qua giao điểm của d y = x − với 2 : 2 3 3 trục tung Lời giải
a) Tìm được (d ): y = −x −1
b) Tìm được (d ): y = 3x − 2
Bài 4: Cho đường thẳng d : y = ax +b (a, b là hằng số). Tìm a và b biết:
a) (d ) cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng 5 và cắt trục hoành tại điểm có hoành độ bằng 2 −
b) (d ) đi qua hai điểm A và B với A(1; 3 − ) và B(2; ) 1 Lời giải
a) Gọi (d ): y = ax + b , với a,b là hằng số
Vì (d ) cắt Oy tại điểm có tung độ bằng 5 nên (d ) đi qua điểm (0;5) ⇒ b = 5
Tương tự (d ) cắt Oy tại điểm có hoành độ bằng 1
− nên (d ) đi qua điểm ( 2; − 0) Từ đó tìm được: 5 5
a = ⇒ d : y = x + 5 2 2
b) Gọi (d ): y = ax + b , với a,b là hằng số Thay tọa độ điểm a + b = − a = ,
A B vào (d ) ta được: 3 4  ⇒ 
⇒ d : y = 4x − 7 2a + b b  = 7 − 8
Bài 5: Tìm các số a và b để đường thẳng d : y = ax +b
a) Cắt d : y = 3x − 6 tại một điểm nằm trên trục Ox và cắt d ; y = 2x −1 tại một điểm nằm trên 1 2 trục Oy
b) Đi qua hai điểm I, K với I (1; 2 − ), K (4;2) Lời giải
a) Tìm được đường thẳng (d ) 1 : y = x −1 2
b) Tìm được đường thẳng 4 10
d : y = x − 3 3
Bài 6: Cho hai đường thẳng (d : y = 2x +1 và (d : y = x +1 2 ) 1 )
a) Chứng tỏ rằng hai đường thẳng (d và (d cắt nhau. Xác định tọa độ giao điểm I của 2 ) 1 )
chúng và vẽ hai đường thẳng này trên cùng một hệ trục tọa độ
b) Lập phương trình đường thẳng (d ) đi qua I và song song song với đường thẳng y = 4 − x +1
c) Lập phương trình đường thẳng (d ') đi qua I và song song với đường thẳng 1 y = x + 9 2 Lời giải
a) Nhận xét rằng đường thẳng (d có a = 2;b =1 và đường thẳng (d có a =1;b =1 2 ) 1 ) 1 1 2 2
⇒ a ≠ a ;b = b ⇒ d ∩ d = I ∈Oy 1 2 1 2 ( 1) ( 2)
Giả sử giao điểm của hai đường thẳng có tọa độ I (0; y , vì I ∈(d hoặc (d , nên: 2 ) 1 ) 0 )
y = 2.0 +1 ⇔ y =1⇒ I 0;1 0 0 ( )
b) Đường thẳng (d ) song song với đường thẳng y = 4
− x +1 có phương trình (d ): y = 4 − x + b
Vì I ∈(d ) ⇒1= 4.0 −
+ b ⇔ b =1⇒ (d ): y = 4 − x +1
c) Đường thẳng (d ') song song với đường thẳng 1
y = x + 9 có phương trình 2 (d ) 1
' : y = x + b(b ≠ 9) . Vì I ∈(d ) 1 ⇒ =
+ b ⇔ b = ⇒ (d ) 1 ' 1 .0 1 ' : y = x +1 2 2 2
*) Nhận xét: Trong lời giải của bài toán trên
- Ở câu a, dựa trên nhận xét (d ; d cắt nhau tại I trên Oy nên ta giả sử I (0; y 0 ) 1 ) ( 2 ) 9
Trong trường hợp tổng quát, với hai đường thẳng: (d : y = a x +b ; d : y = a x +b a ≠ a 1 ) 1 1 ( 2 ) 2 2 ( 1 2 )
Ta giả sử tọa độ giao điểm I (0; y , rồi nhận xét 0 )
I ∈(d ⇒ y = a x + b 1  1 ) 0 1 0 1 ( )  b − b 2 1  ⇒ + = + ⇔ = I ∈( a x b a x b x
d ⇒ y = a x + b 2  a − a 2 ) 0 2 0 2 ( ) 1 0 1 2 0 0  1 2
Thay x vào (1) hoặc (2) ta nhận được giá trị của y , từ đó suy ra tọa độ điểm I 0 0 Bài 7:
Cho đường thẳng (∆): y = x + 6. Lập phương trình đường thẳng (d ) song song với ∆ và
b) Đi qua điểm M (1;2)
c) Khoảng cách từ O đến (d ) bằng 2 2 Lời giải
a) Đường thẳng (d ) song song với (∆) có phương trình (d ): y = x +b
Vì M (1;2)∈(d ) ⇒ 2 =1+b ⇔ b =1⇒ (d ): y = x +1 b) Gọi ,
A B lần lượt là giao điểm của (d ) với Oy,O x ta được:
- Với điểm A: x = 0 ⇒ y = 0 + b = b ⇒ A(0;b)
- Với điểm B : y = 0 ⇒ 0 = x + b ⇔ x = b − ⇒ B(− ;0 b )
Gọi H là hình chiếu vuông góc của O lên đường thẳng (d )
Trong tam giác AOB vuông tại O , ta có: 1 1 1 . OAOB b . b − b = + ⇔ OH = ⇔ 2 2 = =
⇔ b = 4 ⇔ b = 4 ± 2 2 2 2 2 OH OA OB OA + OB b + ( b − )2 2 2 Khi đó :
- Với b = 4 ⇒ (d : y = x + 4 3 ) - Với b = 4
− ⇒ (d : y = x − 4 4 )
Vậy tồn tại hai đường thẳng (d và (d thỏa mãn điều kiện đầu bài. 4 ) 3 ) Bài 8: Cho họ đường thẳng ( − +
d có phương trình: ( m m d y = − x + m ) 1 1 : m ) 2m − 3 2m − 3 10 1) Xác định m để:
a) (d đi qua A(2; ) 1 m )
b) (d có hướng đi lên (hàm số đồng biến) m )
c) (d song song với đường thẳng (∆): x − 2y +12 = 0 m )
2) Tìm điểm cố định mà họ (d luôn đi qua. m ) Lời giải
Viết lại phương trình đường thẳng (d dưới dạng: (d
m − x + m − y − m − = m ) : ( )1 (2 3) 1 0 m ) 1) Ta lần lượt có:
a) (d đi qua A(2; )
1 khi và chỉ khi: 2(m − )
1 + (2m −3) − m −1 = 0 ⇔ 3m − 6 = 0 ⇔ m = 2 m )
b) (d có hướng đi lên khi và chỉ khi nó có hệ số góc dương m ) m >1 m −1 > 0  3   − −  − < m < m 1 m 1 2m 3 0  2 3 ⇔ − > 0 ⇔ < 0 ⇔ ⇔ ⇔ − −   1< m < 2m 3 2m 3 m −1< 0 m <1 2     2m −3 > 0  3 m >  2 c) ( −
d song song với đường thẳng (∆) m 1 1 5
: x − 2y +12 = 0 ⇔ − = ⇔ m = m ) 2m − 3 2 4
2) Giải sử M (x ; y là điểm cố định mà (d luôn đi qua, khi đó ta có: m ) 0 0 )
(m − )1 x + 2m −3 y − m −1= 0 m
∀ ⇔ x + 2y −1 m − x − 3y −1 = 0 m ∀ 0 ( ) 0 ( 0 0 ) 0 0
x + 2y −1 = 0 x = 5 0 0 0 ⇔  ⇔ x 3y 1 0  + + = y = 2 −  0 0 0
Vậy (d luôn đi qua điểm cố định. m ) Bài 9: Gọi ( x
∆) là đường thẳng có phương trình y = + 2 . Tồn tại duy nhất một đường thẳng (∆') đối 2
xứng với (∆) qua trục hoành Ox . Tìm đường thẳng (∆') đó Lời giải 11
(∆) cắt trục Ox tại M ( 4;
− 0), cắt trục Oy tại N (0;2)
Điểm đối xứng với điểm N qua Ox là N '(0; 2 − )
Suy ra đường thẳng (∆') có tung độ gốc b = 2 −
Phương trình đường thẳng (∆') có dạng y = ax − 2 Vì ( 1 x ∆ ') đi qua M 0 . a ( 4) 2 a ( '): y − ⇔ = − − ⇔ = − ⇒ ∆ = − 2 2 2 12
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM Câu 1:
Cho các đường thẳng (d : y = −x +1; d : y = ;x d : y = −x +5; d : y = 3x − 4 . Khẳng định nào 1 ) ( 2) ( 3) ( 4) sau đây đúng A) (d ⊥ d B) (d / / d 1 ) ( 3) 1 ) ( 2)
C) (d cắt (d D) Cả A, B, C đều đúng 4 ) 1 ) Lời giải Chọn đáp án D
Giải thích: Ta có
- (d ⊥ d vì có .aa' = (− ) 1 .1 = 1 − 1 ) ( 2)
- (d / / d vì có a = a'' = 1
− và b ≠ b' (1 ≠ 5) 1 ) ( 3)
- (d cắt (d vì có a = a' ( 1 − ≠ 3) 4 ) 1 ) Câu 2:
Với giá trị nào của m dưới đây thì hai đường thẳng (d : y = 3− m x −1 và (d : y = 4 − x + 2 cắt 2 ) 1 ) ( ) nhau A) m ≠ 5 B) m = 7 C) m ≠ 6 − D) m ≠ 7 Lời giải Chọn đáp án D Giải thích:
Ta có : (d : y = 3− m x −1 với (a = 3− ; m b = − ) 1 và (d : y = 4
− x + 2 với (a ' = 4; − b' = 2) 2 ) 1 ) ( )
Nếu (d cắt (d thì a ≠ a' ⇔ 3− m ≠ 4 − ⇔ m ≠ 7 2 ) 1 ) Câu 3: Cho hai đường thẳng (  1 − d : y m 1 = + 1 
x và (d : y =
x + 3. Với giá trị nào của m thì 2 ) 1 )  3  4 (d / / d 1 ) ( 2) 13 A) 15 m − = B) 13 m − = 4 4 C) 11 m = D) 14 m = 3 5 Lời giải Chọn đáp án A Giải thích: Ta có: (  1 − d : y m 1 = +   1     x với 1
a = m +1;b =  0 và (d : y = x + 3 với 1 a ' = − ;b' =  3 2 ) 1 )    3   3  4  4  Nếu ( b  ≠ b d / / (d thì ' 1 1 − 15  ⇔  m − +1 = ⇒ 4m +12 = 3 − ⇔ 4m = 15 − ⇔ m = 2 ) 1 ) a = a ' 3 4 4 Vậy 15 m − = thì (d / / d 1 ) ( 2) 4 Câu 4:
Cho hai đường thẳng (d : y = x m +5 +8 và (d : y = 2x − n +1. Khẳng định nào sau đây sai 2 ) 1 )
A) Nếu (d / / d thì m = 1; − n ≠ 7 − 1 ) ( 2)
B) Nếu (d cắt (d thì m ≠ 1 − và m > 5 − 2 ) 1 )
C) Nếu (d ≡ d thì m = 1; − n = 7 − 1 ) ( 2)
D) Nếu (d ⊥ d thì 79 m = − 1 ) ( 2) 16 Lời giải Chọn đáp án D Giải thích:
Ta có : (d : y = m +5x +8 a = m +5;b = 8 và (d : y = 2x − n +1 a = 2;b = −n +1 2 ) ( ) 1 ) ( ) A) Ta có: (  m + 5 = 2 m = 1 − d / / d ⇔  ⇔ 1 ) ( 2)  8  ≠ −n +1 n ≠ 7 −
B) Ta có: (d cắt (d khi và chỉ khi m +5 ≠ 2 ⇔ m ≠1( ) 1 2 ) 1 )
Đồng thời để (d là hàm bậc nhất khi và chỉ khi m + 5 > 0 ⇔ m > 5 − (2) 1 ) Từ ( ) 1 (2) ⇒ m > 5 − và m ≠ 1 14 C) Ta có (  m + 5 = 2 m = 1 − d ≡ d ⇔  ⇔ 1 ) ( 2)  8  = −n +1 n = 7 − D) Ta có ( 1 d ⊥ d ⇔ . a a ' = 1 − ⇔ m + 5.2 = 1
− ⇔ m + 5 = − (vô lý). Vậy không tồn tại m. 1 ) ( 2) 2 Câu 5:
Tọa độ giao điểm M của hai đường thẳng (d : y = 3
− x + 5 và (d : y = x + 4 là 2 ) 1 ) A)  1 M − 0;    B) 1 13 M  ; 2      3 4  C) 1 17 M  ;    D) 13 M  2; − 4 7      17  Lời giải Chọn đáp án C Giải thích:
Ta có phương trình hoành độ giao điểm của (d và (d là: 1 17 3
− x + 5 = x + 4 ⇔ x = ⇒ y = 2 ) 1 ) 4 4 Vậy 1 17 M  ;   4 7    Câu 6:
Tọa độ giao điểm N của hai đường thẳng ( 1 2
d : y = x + và ( 2
d : y = x −1 là 2 ) 1 ) 4 3 3 A) 3 N  4;  −   B) 5 N 4; 5      3  C) 4 N  ; 5 −   D) 1 N  2; − 5      3  Lời giải Chọn đáp án B Giải thích: Ta có: ( 1 2
d : y = x + 1 và ( 2
d : y = x −1 2 2 ) ( ) 1 ) ( ) 4 3 3 Từ ( )( ) 1 2 2
1 2 ⇒ x + = x −1 ⇔ x = 4 4 3 3 15 Thay x = 4 vào ( ) 1 ta được: 1 2 5 5 y .4 N 4;  = + = ⇒ 4 3 3 3    Câu 7:
Cho ba đường thẳng (d : y = 3 ;x d : y = −x +8; d : y = 2
− x +10 . Khẳng định nào sau đây 1 ) ( 2) ( 3) đúng?
A) (d , d , d cắt nhau tại 3 điểm phân biệt 1 ) ( 2 ) ( 3 )
B) (d , d , d cắt nhau tại một điểm 1 ) ( 2 ) ( 3 )
C) (d / / d / / d 1 ) ( 2) ( 3) D) A đúng; B và C sai Lời giải Chọn đáp án B Giải thích:
Bước 1: Tìm tọa độ giao điểm A của (d và (d 2 ) 1 )
Bước 2: Xét xem tọa độ A có nghiệm đúng phương trình (d hay không. Nếu tọa độ A 3 )
nghiệm đúng của (d thì (d đi qua A 3 ) 3 )
Ta có: (d : y = 3x 1 ; d : y = −x +8 2 ; d : y = 2 − x +10 3 1 ) ( ) ( 2) ( ) ( 3) ( )
Tức là (d , d , d đồng quy tại A 1 ) ( 2 ) ( 3 )
Gọi A là giao điểm của (d và (d 2 ) 1 ) Từ ( )
1 (2) ⇒ 3x = −x + 8 ⇔ x = 2 Thay x = 2 vào ( )
1 ta được y = 3.2 = 6
Vậy tọa độ điểm A(2;6)(*)
Gọi B là giao điểm của (d và (d 3 ) 2 )
Từ (2)(3) ⇒ −x +8 = 2
− x +10 ⇔ x = 2
Thay x = 2 vào (2) ta được: y = 2 − + 8 = 6(**)
Từ (*),(**) ⇒ A ≡ B
Vậy (d , d , d đồng quy tại A 1 ) ( 2 ) ( 3 ) 16 Câu 8:
Với giá trị nào của m dưới đây thì đường thẳng ( 1 3
d : y = 3x + ; d : y = 2x + 1 ) ( 2) 2 4
(d : y = m − 4 x + 4 đồng quy tại một điểm. 3 ) ( ) A) m = 7 − B) m = 8 C) m = 8 − D) 7 m = − 4 Lời giải Chọn đáp án A
Giải thích: Ta có: ( 1 3
d : y = 3x +
1 ; d : y = 2x +
2 ; d : y = m − 4 x + 4 3 1 ) ( ) ( 2) ( ) ( 3) ( ) ( ) 2 4
Gọi M là giao điểm của (d và (d 2 ) 1 ) Từ ( )( ) 1 3 3 1 1 5 1 5 1 2 3x 2x x y M  ;  ⇒ + = + ⇔ = − = ⇒ = ⇒ 2 4 4 2 4 4 4 4   
Vì (d , d , d đồng quy tại một điểm nên M thuộc (d 3 ) 1 ) ( 2 ) ( 3 )
Do đó tọa độ điểm M nghiệm đúng phương trình (d , từ ( ) 5 ⇒ = (m − ) 1 3 4 . + 4 ⇔ m = 7 − 3 ) 4 4 Câu 9:
Để hai đường thẳng y − = (2k + ) 1 x + 2 và 4 y =
x +1 song song với nhau thì giá trị cần tìm của k 5 là số nào? A) k = 0, − 6 B) k = 0, − 7 C) k = 0, − 8 D) k = 0, − 9 Lời giải Chọn đáp án D Giải thích: Đường thẳng y − = (2k + )
1 x + 2 song song với đường thẳng 4 y =
x +1 khi và chỉ khi: 5 4 4 9 9 2k 1 2k 1 k − + = − ⇔ = − − = − ⇔ = = 0.9 − 5 5 5 10 17 Câu 10:
Cho hàm số y = (3− 2a) x + 4 có đồ thị là đường thẳng (d ) và hàm số y = −x +8 có đồ thị là
đường thẳng (∆) cắt nhau tại điểm có hoành độ bằng 2
− , giá trị của a là số nào? A) a = 2 B) a = 2 − C) a = 3 D) a = 3 − Lời giải Chọn đáp án C Giải thích: Thay x = 2
− vào y = −x + 8 ta được y =10 Thay x = 2
− vào y = (3− 2a) x + 4 ta được 10 = (3− 2a).( 2 − ) + 4 ⇔ a = 3 Câu 11: Hai đường thẳng 4
y = − x + 22 và 5
y = x −1 cắt nhau tại điểm nào? 3 2 A) A( 6; − 14) B) B(6; 1 − 4) C) C (6; 1 − 4) D) D(6;14) Lời giải Chọn đáp án D Giải thích:
Ta có khi hai đường thẳng 4
y = − x + 22 và 5
y = x −1 cắt nhau tại giao điểm, ta có: 3 2 4 5
− x + 22 = x −1 ⇔ x = 6 3 2 Thay x = 6 vào 5
y = x −1 ta được: y =14 2 Vậy 4
y = − x + 22 cắt 5
y = x −1 tại điểm D(6;14) 3 2 Câu 12:
Để hai đường thẳng y = (a + )
1 x − 5 và y = 2
− x + 3 cắt nhau tại điểm có tung độ bằng 7 thì giá trị
thích hợp của số a là? 18 A) a = 3 − B) a = 5 − C) a = 7 − D) a = 9 − Lời giải Chọn đáp án C Giải thích:
Nếu tung độ của giao điểm là y = 7 thì hoành độ giao điểm sẽ thỏa mãn phương trình: 7 = 2
− x + 3 ⇔ x = 2 − Thay x = 2
− vào y = (a + )
1 x − 5 ta được: a = 7 − Câu 13:
Gọi (d ) là đồ thị của hàm số 3
y = x + 3 tồn tại duy nhất một đường thẳng (d ') đối xứng với 2
(d) qua trục tung Oy . (d ') là đường thẳng nào? A) 3 y = − x + 3 B) 3 y = − x − 3 2 2 C) 2 y = − x + 3 D) 2 y = − x − 3 3 3 Lời giải Chọn đáp án A Giải thích:
Đường thẳng (d ') đối xứng với đường thẳng (d ) qua trục Oy nên có cùng tung độ gốc với
(d ). Vậy phương trình (d ') dạng y = ax +3
Đường thẳng (d ) cắt trục Ox tại A( 2;
− 0) . Điểm đối xứng của A qua trục tung là A'(2;0)
Đường thẳng (d ') đi qua A', nên ta có: 3 0 .2 a 3 a − = + ⇔ = 2
Vậy phương trình (d ) 3
' : y = − x + 3 2 Câu 14: Hai đường thẳng 1
y = − x + 4 và y = x − 2 cắt nhau tại A . Cắt trục tung Oy lần lượt tại B và C 2
. Giả sử mỗi độ chia trên mỗi trục tọa độ là 1(cm) thì diện tích của tam giác ABC là số nào? 19 A) ( 2 19 cm ) B) ( 2 11 cm ) C) ( 2 12 cm ) D) ( 2 13 cm ) Lời giải Chọn đáp án C
Giải thích: Ta có Đường thẳng 1
y = − x + 4 cắt trục Oy tại B(0;4) , đường thẳng y = x − 2 cắt trục Oy tại 2 C (0; 2
− ). Khi đó BC = 6(cm) Hai đường thẳng 1
y = − x + 4 và y = x − 2 cắt nhau tại A(4;2) ⇒ AH = 4(cm) (độ dài AH bằng 2
hoành độ giao điểm của A )
Diện tích tam giác ABC là: 1 1 S = BC AH = = cm . ABC . .6.4 12( 2 ) 2 2 20
BÀI TẬP TỰ LUYỆN Bài 1:
Cho các đường thẳng (d ): y = (2m +1)x − (2m + 3);(d ): y = (m −1)x + m . Tìm m để 1 2
a) (d cắt (d b) (d / / d 1 ) ( 2) 2 ) 1 ) c) (d ≡ d d) (d ⊥ d 1 ) ( 2) 1 ) ( 2) Hướng dẫn giải
a) (d cắt (d khi và chỉ khi m ≠ 2 − 2 ) 1 )
b) (d / / d ⇔ m = 2 − 1 ) ( 2)
c) Không tồn tại m để (d ≡ d 1 ) ( 2) m = 0 d) (d d  ⊥ ⇔ 1 ) ( 2) 1 m =  2 Bài 2:
Cho đường thẳng d y = ( 2 :
m + 2m) x + m +1 (m là tham số). Tìm m để
a) (d ) song song với d : y = m + 6 x − 2 1 ( ) b) ( − d ) vuông góc với 1 d : y = x − 3 2 3 c) (d ) trùng với 2
d : y = −mx +1 3
d) (d ) đi qua giao điểm của các đường thẳng (d : y = 2x −3 và (d : y = 3 − x −8 5 ) 4 ) Hướng dẫn giải
a) (d ) song song với d : y = m + 6 x − 2 khivà chỉ khi m = 2 1 ( ) b) ( − d ) vuông góc với 1 d : y =
x − 3 khi và chỉ khi m = − và m = 2 3 1 3 c) (d ) trùng với 2
d : y = −mx +1 khi và chỉ khi m = 0 ( m = 1
− loại vì khi đó d / /d ) 3 3
d) Ta có (d cắt (d tại I ( 1; − 5
− ), thay tọa độ điểm I vào (d ) tìm được m = 3 − hoặc m = 2 4 ) 3 ) Bài 3:
Viết phương trình đường thẳng d trrong các trường hợp sau 21
a) (d ) đi qua M (1; 2
− ) và song song với d : x + 2y =1 1
b) (d ) cắt đường thẳng d : x − y +1= 0 tại điểm có tung độ bằng 2 và vuông góc với đường 2
thẳng d : y = 3− x 3
c) (d ) đi qua gốc tọa độ và giao điểm của hai đường thẳng d ; y = 4x −3,d : y = −x +3 4 5
d) (d ) cắt trục hoành tại điểm có hoành độ bằng 5 và đi qua điểm M (2;3) Hướng dẫn giải a) Đưa ( − − d về dạng ( 1 1 1 3 d : y = x + ⇒ y = x − 1 ) 1 ) 2 2 2 2
b) (d ) đi qua A(1;2) và vuông góc với (d ⇒ y = x +1 3 )
c) (d ) đi qua O(0;0) và  6 9  3 B ; ⇒ y =   x  5 5  2
d) (d ) đi qua N (5;0) và M (2;3) ⇒ y = −x +5 Bài 4:
Cho các đường thẳng (d ): y = 2mx − (m + 3);(d ): y = (1−3n)x + n 1 2
a) Tìm điểm cố định mà (d luôn đi qua với mọi m 1 )
b) Gọi I là điểm cố định mà (d luôn đi qua. Tìm n để (d đi qua I 2 ) 1 )
c) Tìm m để (d đi qua điểm cố định của (d 2 ) 1 )
d) Tìm m và n để (d và (d trùng nhau. 2 ) 1 ) Hướng dẫn giải
a) (d luôn đi qua điểm cố định 1 I  ; 5 − 1 ) 2    b) Thay tọa độ điểm 1 I  ; 5 − 
vào d tìm được n =11 2    2
c) (d luôn đi qua điểm cố định 1 1 K  
 ;  , thay tọa độ điểm 1 1
K  ; vào (d ta tìm được 1 ) 2 ) 3 3      3 3  m = 16 − d) Tìm được m = 16 − ;n =11 22