Tiểu luận môn Nhập môn ngành Ngôn ngữ Trung Quốc - Trường Đại học Văn Hiến.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HIẾN KHOA NGOẠI NGỮ BÀI TIỂU LUẬN
CHỦ ĐỀ: BÁO CÁO TIỂU LUẬN NHẬP MÔN
NGÀNH NGÔN NGỮ TRUNG QUỐC
Môn học phần: Nhập môn ngành Ngôn ngữ Trung Mã học phần:
Nhóm sinh viên thực hiện: 02
Giảng viên hướng dẫn: TS. Lai Khai Vinh
TP. Hồ Chí Minh ngày tháng năm II LỜI CẢM ƠN
Lời nói đầu, chúng em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến trường đại học Văn Hiến đã
đưa ngành học ngôn ngữ vào chương trình giảng dạy cụ thể là ngành ngôn ngữ Trung
Quốc. Có thể nói ngành ngôn ngữ Trung đang là ngành học thu hút rất nhiều giới trẻ,
đáp ứng được nhu cầu việc làm với các doanh nghiệp và tập đoàn. Đây là ngành học
nghiên cứu và sử dụng tiếng Trung trên nhiều lĩnh vực như kinh tế, thương mại, ngoại
giao và du lịch. Trung Quốc hiện là một quốc gia có tốc độ tăng trưởng kinh tế hàng
đầu Châu Á và trên thế giới, khiến tiếng Trung trở thành một trong những ngôn ngữ
phổ biến. Theo đó, ngành ngôn ngữ Trung Quốc đã trở thành một trong những ngành
học đầy tiềm năng. Đối với trình độ đại học, sinh viên học ngành ngôn ngữ Trung
Quốc được đào tạo các môn chuyên nghiệp: tiếng Trung thương mại, tiếng Trung biên
phiên dịch, tiếng Trung du lịch khách sạn, tiếng Trung hàng không,...Trở thành một
trong những thương hiệu uy tín về giáo dục đại học với triết lí giáo dục “Thành nhân
trước thành danh” nhà trường đang nỗ lực thực hiện sứ mệnh đào tạo nguồn nhân lực
có chất lượng cao cho xã hội với cơ sở vật chất chuẩn mực quốc tế, đội ngũ giáo viên
giàu kinh nghiệm giảng dạy, nguyên cứu khoa học. Trường đại học Văn Hiến đang
từng ngày từng giờ thay đổi mạnh mẽ, bộ máy nhân sự đang được bổ sung thêm nhiều
giảng viên có trình độ cao tốt nghiệp trường đại học uy tín trong và ngoài nước. Lí do
em chọn ngành ngôn ngữ này cũng như trường đại học Văn Hiến là trường đã đáp ứng
được nhu cầu học tập của em với những điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị tối
tân, hệ thống thư viện hiện đại và đa dạng các loại tài liệu, sách vở thuận lợi cho việc
học tập, tìm kiếm và nghiên cứu thông tin. Song song đó là đội ngũ giảng viên vô cùng
chất lượng luôn nhiệt tình và sẵn sàng hỗ trợ sinh viên.
Bước chân vào giảng đường đại học với đầy sự mới mẻ và những hi vọng sẽ có thật
nhiều những kỉ niệm đẹp đẽ khi bước chân vào môi trường đại học, nhưng song song
đó là những khó khăn, bỡ ngỡ của tuổi đôi mươi khi phải xa gia đình, xa căn nhà, xa
hơi ấm, vòng tay ấm áp, che chở của những người thân yêu. Phải học cách tự lập, tự
đứng lên bằng đôi chân dù có vấp ngã. Đầu tiên là sự khó khăn về ngôn ngữ, sự khác
nhau về vùng miền, nếp sống sinh hoạt khiến cho ta cảm thấy khó tiếp thu. Phải làm
quen với nhiều mối quan hệ, với những người bạn mới đôi khi cũng rất khó khăn. Sự
khác nhau giữa học đại học và cấp 3 cũng khiến chúng em cảm thấy bỡ ngỡ. Thời cấp
3 chúng em phụ thuộc nhiều vào gia đình, có sự giám sát chặt chẽ giữa nhà trường và
phụ huynh, được nhà trường xếp thời khóa biểu, 1 lớp học có thể học chung với nhau
từ 3-5 năm. Học dưới sự hướng dẫn của giáo viên là chính. Các hoạt động văn nghệ,
vui chơi mang tính chất lẻ tẻ. Còn đại học thì phương pháp tự học là chính, học phần là
do tự mình quyết định, học đại học sẽ không nghiêm khắc về giờ giấc và trang phục
như cấp 3 ( phù hợp là được ). Có rất nhiều CLB để bản thân có thể tham gia thử sức
với rất nhiều hoạt động giúp chúng em học hỏi, rèn luyện,…Học đại học thì giáo viên
sẽ cho phép mang điện thoại và laptop vào phòng học, cũng không ghi chép từng câu
từng chữ vào vở mà thay vào đó chỉ ghi chép những ý chính. Học đại học thì sẽ thuyết
trình và làm bài nhóm rất nhiều và thay vì làm bài thi cá nhân thì sẽ viết tiểu luận, điều
đó khiến mỗi cá nhân trở nên có trách nhiệm với cả tập thể.
Chúng em tin rằng dưới sự chỉ bảo, dạy dỗ cũng như những kinh nghiệm quý báu mà
các thầy cô đã truyền đạt cho chúng em sẽ là những hành trang vô cùng quý giá để cho
chúng em có thể vững vàng khi bước chân vào đời.
Một lần nữa xin chân thành cảm ơn các thầy, cô thuộc khoa ngoại ngữ đã tận tình
giảng dạy, định hướng cách tư duy và cánh làm việc thật khoa học, giúp chứng em
trang bị thêm nhiều kiến thức trong hành trang tiếng theo. Đặc biệt chân thành gửi lời
cảm ơn trân trọng nhất đến thầy – Lai Khai Vinh giảng viên bộ môn ngôn ngữ Trung là
người đã dẫn dắt chúng em đi đến những kiến thức thức thật hay, và cho chúng em
thấy được ý nghĩa về ngôn ngữ Trung, cho chúng em khám phá và tìm hiểu về những
vùng đất mới, những bài học bổ ích về văn hóa Trung Quốc trong suốt quá trình học tập.
Và lời cuối cùng chúng em xin gửi lời cảm ơn đến gia đình và bạn bè, tập thể lớp
CHI33233-33234 những con người luôn sẵn sàng chia sẻ và giúp đỡ nhau trong học tập
cũng như đời sống. Mong rằng chúng ta sẽ mãi là tập thể, mãi là bạn bè sẽ luôn gắn bó cùng nhau.
Do hạn chế về thời gian, trình độ nhận thức của bản thân, cũng như các yếu tố khách
quan và chủ quan khác nhau, nên trong bài báo cáo không tránh khỏi những thiếu sót
và hạn chế, chúng em rất mong nhận được sự góp ý và đánh giá, phê bình thẳng thắn từ
giảng viên, sinh viên và các chuyên gia để báo cáo được hoàn thiện hơn. LỜI MỞ ĐẦU
Xã hội ngày càng phát triển thì việc học ngoại ngữ là một phần thiết yếu trong cuộc
sống, để có một công việc tốt thì việc học song ngữ không còn quá xa lạ với chúng ta.
Ngoài tiếng Anh là một ngôn ngữ phổ biến thì việc học tiếng Trung đang ngày càng
thịnh hành. Ở Việt Nam, nếu bạn muốn có một công việc mang tính ổn định, mức
lương đạt tầm khá và phát triển nhanh chóng thì việc biết tiếng Trung là một lợi thế
cho bản thân. Trung Quốc là một trong những siêu cường quốc, hiện tại có lẽ nền kinh
tế Trung Quốc đang đứng thứ 2 trên Thế Giới (sau Mĩ) nhưng ta vẫ thấy được tầm
quan trọng về tất cả lĩnh vực mà Trung Quốc đã và đang đóng góp trên thế giới. Trung
Quốc hiện nay đã mở cửa thông thương với các quốc gia trên thế giới, có những cơ hội
việc làm trong tất cả các lĩnh vực, đặc biệt là về mảng dịch vụ - du lịch. Nhu cầu sử
dụng dịch vụ du lịch đang ngày càng được ưa chuộng nên rất cần những phiên dịch
viên hoặc hướng dẫn viên du lịch.
Với triết lý giáo dục “ Thành nhân trước thành danh”, Trường Đại học Văn Hiến
không chỉ chú trọng đào tạo về kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp mà còn giúp sinh
viên trở nên năng động, có tinh thần tự chủ, trách nhiệm trong công việc, cùng với các
hoạt động ngoại khóa đa dạng, phù hợp với từng sinh viên. Trường có đội ngũ giảng
viên chuyên môn tâm huyết với nghề, cơ sở vật chất khang trang, chất lượng đào tạo
tốt. Ngành ngôn ngữ Trung ở Đại học Văn Hiến được đào tạo các môn học chuyên sâu,
thành thạo những kỹ năng Nghe – Nói – Đọc – Viết để phục vụ cho công việc, học tập
và nghiên cứu, giao tiếp hàng ngày. Ta nên lựa chọn học tiếng Trung vì nó giúp ta có
thêm nhiều cơ hội việc làm với mức lương khá cao, tương lai rộng mở; được tìm hiểu
thêm về nền lịch sử và nét độc đáo trong văn hóa Trung Hoa.
Trung Quốc là một trong những nền văn minh cổ xưa nhất thế giới. Việt Nam – Trung
Quốc là hai nước láng giềng, có chung biên giới trên bộ và trên biển, có quá trình
tương tác lâu dài trên phương diện văn hóa, lịch sử, quan hệ kinh tế và thương mại chặt
chẽ. Ngành học này sẽ phù hợp với những sinh viên muốn tham gia vào công tác giao
lưu kinh tế thương mại với Trung Quốc, cũng như muốn đi sâu tìm hiểu về văn hóa Trung Quốc.
Chương trình nhập môn ngành Ngôn Ngữ Trung:
⦁ Cung cấp cho sinh viên kiến thức chuyên sâu về ngôn ngữ, văn hoá Trung Quốc, đặc
biệt là tiếng Trung Quốc trong lĩnh vực biên - phiên dịch.
⦁ Sinh viên tốt nghiệp đạt được năng lực sử dụng thành thạo các kỹ năng giao tiếp bằng
tiếng Trung Quốc (nghe, nói, đọc, viết) và đạt được trình độ nghiệp vụ đủ để hoạt động
và công tác có hiệu quả trong các lĩnh vực chuyên môn.
⦁ Trang bị cho sinh viên các kiến thức cần thiết về lý luận dịch, kỹ năng – kỹ thuật
nghiệp vụ phiên dịch và biên dịch.
⦁ Trang bị cho sinh viên kỹ năng học tập hiệu quả để có thể tự học tập nhằm tiếp tục
nâng cao kiến thức và năng lực chuyên môn, bước đầu hình thành tư duy và năng lực
nghiên cứu khoa học về các vấn đề ngôn ngữ, văn hoá, văn minh hoặc các vấn đề trong
lĩnh vực thương mại, ngoại thương bằng tiếng Trung Quốc, tạo cơ sở cho sinh viên tiếp
tục học cao hơn với các chương trình sau đại học. Nhóm em quyết định làm báo cáo
tiểu luận về nhập môn ngành Ngôn Ngữ Trung.
Nội dung bài báo cáo tiểu luận của nhóm sẽ được phân làm 3 chương, cụ thể gồm:
Chương 1: Bước đầu tìm hiểu ngữ âm tiếng Trung:
Ở chương này, nhóm chúng em sẽ nêu ra những khái niệm về ngữ âm và những khó
khăn, thuận lợi khi học ngữ âm tiếng Trung. Không chỉ vậy mà còn có những lưu ý,
phương pháp và các app học ngữ âm tiếng Trung cùng lời khuyên dành cho người sử
dụng các app học tiếng trung ấy.
Chương 2: Bước đầu tìm hiểu nét chữ và quy tắc bút thuận Hán tự:
Đây là chương mà nhóm chúng em tìm hiểu về các nét chữ, quy tắc viết các nét, quy
tắc bút thuận… Bên cạnh đó chúng em cũng đã nêu ra những thuận lợi và khó khăn khi
vận dụng quy tắc bút thuận.
Chương 3: Bước đầu tìm hiểu Hán tự trong tiếng Trung:
Chương này là chương cuối cùng, nhóm chúng em tìm hiểu về lịch sử, các bộ thủ của
Hán tự. Và đồng thời nêu ra những phương pháp giúp chúng ta nhớ Hán tự một cách hiệu quả hơn. MỤC LỤC Lời cảm
ơn…………………………………………………….........................................I Lời mở
đầu……………………………………………………......................................III
Chương I: Bước đầu tìm hiểu ngữ âm tiếng Trung........................................................... 1.1 Khái
niệm……………………………………………………....................................1
1.2 Những khó khăn và thuận lợi khi học ngữ âm tiếng
Trung…………………………..2 1.3 Những lưu ý về ngữ âm tiếng Trung
………………………………………………..4 1.4 Phương pháp học ngữ âm tiếng
Trung……………………………............................6
1.5 Các app hoặc trang web về ngữ âm tiếng Trung……………………………………8
Chương II: Bước đầu tìm hiểu nét chữ và quy tắc bút thuận Hán tự................................
2.1 Các nét cơ bản và biến thể của Hán
tự……………………………….......................12 2.2 Quy tắc bút
thuận…………………………………………………………………..16
2.3 Những thuận lợi và khó khăn khi vận dụng quy tắc bút
thuận……….......................17 2.4 Phương pháp nhớ quy tắc bút
thuận………………………………..........................18
2.5 Các app hoặc trang web hướng dẫn quy tắc bút
thuận……………………………..19
Chương III: Bước đầu tìm hiểu Hán tự trong tiếng Trung.............................................. 3.1 Lịch sử hình thành và phát triển Hán
tự………………………………....................23 3.2 Cấu tạo của Hán
tự………………………………………………………………....25
3.3 Các bộ thủ thông dụng của Hán tự………….
……………………………………...27
3.4 Phương pháp nhớ Hán tự hiệu quả………………………………………………… 29
3.5 Các app hoặc trang web học Hán tự hiệu quả……………………………………… 31
Kết luận……………………………………………………………………………….. 33
Tài liệu tham khảo……………………………………………………………………..34
Nhận xét của giảng viên
Danh sách và trọng số làm bài của sinh viên Cam kết của sinh viên
Chương I: BƯỚC ĐẦU TÌM HIỂU NGỮ ÂM TIẾNG TRUNG 1.1 Khái niệm
Phát ra 1 tiếng gọi là 1 chữ hoặc gọi là 1 âm tiết 1 âm tiết gồm 3 phần:
声母:shēngmǔ: là âm đầu, đặt ở đầu câu mỗi âm tiết, phụ âm đảm nhận. b p m f d t n l g k h j q x z c s zh ch sh r
韵母:yùnmǔ: là âm vần,do nguyên âm đảm nhận. u i ü a ua ia o uo io e ie üe (yue) ê ai uai ei uei (ui) ao iao ou iou (iu) an uan ian üan (yuan) en uen (un) ien (in) üen (yun) ang uang iang eng ueng ieng (ing) ong iong er
Âm vần có 4 trường hợp đảm nhận:
Trường hợp 1: Nguyên âm (có thể là nguyên âm đơn hoặc nguyên âm đôi). Ví dụ: +Nguyên âm đơn: a o e ê
+Nguyên âm đôi: ai ei ao ou
Trường hợp 2: Nguyên âm + phụ âm.
Ví dụ: an en ang eng ong er
Trường hợp 3: Bán nguyên âm + nguyên âm. Ví dụ: ua uo uai uei
Trường hợp 4: Bán nguyên âm + nguyên âm + phụ âm cuối.
Ví dụ: uan uen uang ian uen iang Trong đó:
-Nguyên âm là âm chính. Giữ vai trò quan trọng bậc nhất của 1 âm tiết. Khi đọc sẽ là âm phát ra rõ nhất. -Phụ âm là âm cuối.
-Bán nguyên âm là âm đệm của âm tiết có tác dụng luyến âm.
声调: Shēng diào: Thanh điệu (dấu thanh): Dấu thanh được đặt trên đầu âm tiết, đặt
trên đầu nguyên âm. Gồm 4 dấu: Yīshēng (Thanh 1): Từ khóa: Ngang cao dài
Cách đọc: Đọc cao và bình bình. Gần như đọc các từ không dấu trong tiếng Việt (độ cao 5 - 5). Èrshēng (Thanh 2)
Cách đọc: Đọc giống dấu hỏi giọng miền Nam Sài Gòn (độ cao 3 - 5). Sānshēng (Thanh 3)
Cách đọc: Đọc gần giống thanh huyền. Đọc từ thấp và xuống thấp nhất rồi lên cao vừa
(độ cao 2 - 1 - 4). Đọc một nửa, 80% âm tiết thanh 3 đọc như dấu huyền trong tiếng Việt. Sìshēng (Thanh 4)
Cách đọc: Dồn hơi trong bụng đẩy mạnh ra ngoài, dứt khoác. Qīngshēng (Thanh nhẹ)
Cách đọc: Ta tập trung nguồn hơi cho âm tiết ở phía trước âm tiết có thanh nhẹ.
Thanh nhẹ có tác dụng giúp cho thái độ của người nói trở nên lịch sự, nhã nhặn, hòa nhã hơn.
Những từ có tần suất sử dụng cao, câu cầu khiến, câu đề nghị thì thường xuất hiện thanh nhẹ.
Lưu ý: Thấy “huyền” không đọc “huyền”. Thấy “sắc” không đọc “sắc”.
1.2 Những khó khăn và thuận lợi khi học ngữ âm tiếng Trung * Khó khăn:
Phát âm: Lẫn lộn thanh 1 và thanh 4:
Mặc dù sinh viên Việt Nam có nhiều lợi thế hơn các nước có ngôn ngữ phiên âm La-
tinh khác khi học tiếng Hán vì tiếng Việt cũng có thanh điệu nhưng việc phân biệt
thanh 1 và thanh 4 có lẽ vẫn là ác mộng của nhiều bạn bắt đầu học tiếng Trung. Trong
khi thanh 2 và thanh 3 có sự phân biệt rõ ràng thì thanh 1 và thanh 4 lại có nhiều nét
tương đồng khiến người học vô cùng dễ nhầm lẫn. Đây có lẽ là 1 dấu chấm hỏi khó
nhất và gây nhiều khó khăn để giải quyết lỗi phát âm này.
Bạn phải học nhiều nguyên tắc phát âm khác nhau. Tiếng Trung là một ngôn ngữ mà
một lỗi nhỏ trong ngữ điệu, có thể mang một ý nghĩa rất khác.
Tiếng Trung sử dụng bốn âm tiết phổ biến phải được sử dụng chính xác, để tránh thay
đổi nghĩa của câu. Bốn âm điệu này được đánh dấu từ một đến bốn, có cao độ không
giống nhau và có quy tắc thay đổi rất phực tạp. Tiếng Trung chỉ có bốn thanh điệu
được đánh dấu từ một đến bốn và một thanh nhẹ. Nhưng các thanh điệu này phát âm
hoàn toàn khác nhau và rất khó phát âm chuẩn bởi nó có cao độ không giống nhau và
quy tắc thay đổi phức tạp. Đặc biệt là chúng ta rất hay dễ bị nhầm một số âm tiết vì
chúng có cách phát âm tương đối giống nhau ( như z, c, s, zh, ch, sh hay j, q, x,…).
Luyện nghe: không đơn giản là áp dụng phương pháp nghe thụ động. Với tiếng Anh,
bạn có thể luyện nghe bằng phương pháp nghe thụ động. Nhưng sẽ thật sự khó khăn
khi học tiếng Trung trong phần luyện nghe, nếu bạn áp dụng phương pháp này. Bạn
phải thật tập trung để nghe được từng từ một. Rồi tiếp đó đến các cụm từ đơn giản rồi
đến câu văn. Bạn cũng sẽ phải chọn lọc tiếng Trung phổ thông để nghe, vì có rất nhiều
phiên bản địa phương sẽ gây nhầm lẫn nghiêm trọng.
Lỗi phát âm: Các âm bật hơi và không bật hơi.
Trong tiếng Trung có những từ bạn cần bật hơi để người nghe hiểu được chính xác từ
bạn đang nói đến. Bạn cần nhớ 6 thanh mẫu bật hơi sau: p, q, t, k, ch, c. Một mẹo nhỏ
giúp bạn kiểm tra từ đó bạn đã phát âm chính xác chưa như sau: Cầm một tờ giấy đặt
trước miệng và phát âm. Nếu tờ giấy có sự chuyển động là bạn đọc đúng.
Không thể tự học một mình: Bạn có thể học các ngôn ngữ châu Âu bằng cách nghe
video nhưng điều này là không thể khi học tiếng Hán. Ta phải học tuân theo 1 chương
trình giảng dạy có cấu trúc liên quan đến việc chuyển đổi các ký tự tiếng Hán được gọi
là “Bính âm” trước khi chuyển sang học các giai đoạn phức tạp khác. Các ký tự được
tạo từ một hay nhiều thành phần, vậy nên bạn nên biết các ký tự trước khi đọc và viết. * Thuận lợi:
Về địa lí là một nước láng giềng giáp ranh giới với Trung Quốc, dễ dàng tiếp xúc với người Trung Quốc hơn.
Có rất nhiều người Hoa sống tại Việt Nam, một điều kiện thuận lợi để trò chuyện giao
lưu và nâng cao trình độ ngoại ngữ. Đặc biệt là học sinh, sinh viên các trường cao
đẳng, đại học có chuyên ngành tiếng Trung dễ dàng nâng cao trình độ Hán Ngữ hơn.
Thanh điệu, âm tiết na ná nhau vì nguồn gốc chữ Việt Nam bắt nguồn từ chữ Hán,
nên cách phát âm khá tương tự nhau, dễ dàng nghe hiểu.
Tiếng Trung được tạo nên bởi lối tư duy Á Đông. Tuy có hệ thống ngữ âm phức tạp
nhưng người Việt không gặp quá nhiều khó khăn trong cách phát âm cũng như khẩu
ngữ. Bên cạnh đó, Việt Nam có số lượng lớn từ Hán Việt mang ý nghĩa hơi hướng
Trung Hoa. Vậy nên, người Việt có thể dễ dàng học tiếng Trung.
Vì có nhiều yếu tố tương đồng trong văn hóa, lịch sử nên tiếng Trung có thể được coi
là một trong những ngoại ngữ dễ học nhất với người Việt. Trong tiếng Trung cũng xuất
hiện nhiều câu thành ngữ, tục ngữ hay thanh điệu, âm tiết na ná tiếng Việt nên việc
thành thạo ngôn ngữ này trong thời gian ngắn là điều hoàn toàn có thể.
Văn hoá Việt Nam và văn hoá Trung Quốc đều thuộc về văn hoá phương Đông. Do
đó, xưng hô, chào hỏi, phong tục, tập quán đến cả phương thức tư duy đều có những
điểm gần gũi. Phần lớn các bạn đều đã từng biết về văn hóa Trung Quốc qua những bộ
phim hoặc bài hát quen thuộc từ nhỏ, hay những bộ phim ngôn tình thời hiện đại. Điều
này giúp sinh viên Việt Nam học tiếng Hán sẽ cảm thấy không quá bỡ ngỡ mà ngược
lại sẽ thấy khá thân thuộc, dễ hiểu hơn.
Tiếng Việt và tiếng Hán có sự tiếp xúc lâu đời. Việt Nam và Trung Quốc có sự giao
lưu và tiếp biến văn hoá từ rất sớm và kéo dài liên tục. Là nước từng bị phong kiến
Trung Quốc đô hộ 1000 năm, qua quá trình tiếp xúc lâu dài với tiếng Hán đã khiến
Việt Nam ta ít nhiều cũng bị ảnh hưởng bởi văn hóa, ẩm thực cũng như tiếng nói của
Trung Quốc. Tiếng nói ở đây không phải là toàn bộ mà bởi vì tiếng Việt của chúng ta
có một số từ vay mượn từ tiếng Hán và trước đây dùng chữ Nôm – một hệ chữ viết dựa
trên chữ Hán – để viết. Theo các nhà nghiên cứu thì khoảng hơn 60% số từ của tiếng
Việt là từ vay mượn của tiếng Hán. Vì vậy trong vốn từ vựng, thành ngữ, tục ngữ cũng
có nhiều hiện tượng tương đồng. Đó là một điểm thuận lợi cho sinh viên Việt Nam
nắm bắt nghĩa và nghĩa các thành ngữ một cách nhanh chóng.
1.3 Những lưu ý về ngữ âm
Những âm vần bắt đầu bằng chữ [i] nếu phía trước không có phụ âm đầu, thì chữ [i] viết thành [y].
+ Ví dụ: [ia] viết thành [ya], [iou] viết thành [you], [ian] viết thành yan. Riêng trường
hợp: [i], [ien], [ieng] lần lượt được viết thành [yi], [yin], [ying].
Những âm vần bắt đầu bằng [u], nếu phía trước nó không có phụ âm đầu, thì [u]viết thành [w].
+ Ví dụ: [ua] viết thành [wa], [uo] viết thành [wo], [uan] viết thành [wan].
+ Riêng trường hợp [u] được viết thành [wu].
Những âm vần bắt đầu bằng [ü] nếu phía trước nó không có phụ âm đầu, thì [ü]viết thành [yu].
+ Ví dụ: [üe] viết thành [yue], [üan] viết thành [yuan], [üen] viết thành [yun].
Những âm vần như [iou], [ien], [ieng] và [uei], [uen]. Nếu phía trước nó có phụ âm
đầu thì lân lượt được viết thành [-in], [-iu], [-ing] và [-ui], [-un].
Âm vần [o] và [uo] về cơ bản là đọc gần như nhau, chỉ có điều là [o] chỉ kết hợpvới
[p], [b], [m], [f] tức lúc ghi âm chỉ có [po], [bo], [mo], [fo] không được viếtthành
[puo], [buo], [muo], [fuo]. [ou] thì đi với phụ âm còn lại.
+Ví dụ: [duo], [tuo], [nuo], [luo], [guo], [kuo], [huo], [zuo], [cuo], [suo],[zhuo], [chuo], [shuo], [ruo].
+ j, q, x chỉ kết hợp với những âm vần bắt đầu với chữ i, u ( chỉ cột 3, 4 ).
+ z, c, s, zh, ch, sh, r chỉ kết hợp được với những âm vần bắt đầu với cột 1, 2.
+ j, q, x, z, c, s, zh, ch, r bản thân nó phát âm như thế nào thì khi đi với (i) vẫn đọc là chính nó.
Vì j, q, x chỉ kết hợp với những âm vần ban đầu bằng i, ü nên khi j, q, x kết hợpvới
những âm vần ban đầu bằng ü thì dấu hai chấm trên chữ u phải bỏ đi.
+ Ví dụ: jü viết thành ju, qüan viết thành quan, xüen viết thành xun.
Trong tiếng Trung cái nào là một từ riêng biệt khi viết phiên âm thì các âm tiếtcủa từ
đó phải viết sát vào nhau.
+ Ví dụ: lǎoshī, xuésheng,...
Nếu âm tiết phía sau của một từ hai âm tiết không có phụ âm đầu, thì giữa âmtiết trước
và âm tiết sau của từ đó phải có dấu ngăn cách.
+ Ví dụ: fāng’àn, Xī’ān…
Âm cuốn lưỡi ér khi đặt phía sau một âm tiết khác thì ta phải viết thành r (bỏ e đi).
+ Ví dụ: huā ér viết thành huār.
Danh từ riêng thì phải viết hoa chữ các đầu tiên của đó.
+ Ví dụ: Yuènán, Dé Guo, Hán Guo,...
Các âm tiết có thanh 3 đi chung với nhau, khi viết phiên âm thì không thay đổi nhưng
lúc đọc thì cần phải đổi dấu, quy tắc đổi dấu như sau:
- Âm tiết cuối cùng phải là âm tiết có thanh 3.
- Không được có hai âm tiết liên tiếp là thanh 3.
- Âm tiết được đổi dấu thì phải đổi sang thanh 2.
+ Ví dụ: “Wǒ hěn hǎo” sẽ đọc thành “Wǒ hén hǎo” hoặc “wó hén hǎo”, “Wǒ nǎi hěn
hǎo” sẽ đọc thành “Wó nǎi hén hǎo”. Phó từ phủ định : 不
- Khi phía sau nó là âm tiết có thanh 4 thì đọc là bú.
- Khi nó đứng phía sau là âm tiết có thanh 1, thanh 2, thanh 3 và chỉ khi đứng 1mình
hoặc sau cùng thì đọc thành bù.
+ Ví dụ: bù xíng, bù lái, bú shì, bù hǎo… Số từ : 一
- Khi phía sau nó là âm tiết có thanh 4 viết thành yí. Ví dụ: yígòng…
- Khi phía sau nó là âm tiết có thanh1, 2 hoặc 3 thì viêt thành yì. Ví dụ: yìbiān…
- Khi nó được đặt ở sau cùng hoặc là số thứ tự thì đọc là yī. Ví dụ: shíyī…
1.4 Phương pháp học ngữ âm tiếng Trung
Phát âm chuẩn ngoại ngữ đang là vấn đề nóng hổi đang được nhiều đối tượng cùng
thế hệ quan tâm. Có rất nhiều bạn đã, đang học thêm cho mình ngôn ngữ thứ hai, ngôn
ngữ đang phổ biến và được nhiều sự lựa chọn phải kể đến ngôn ngữ Trung Quốc nhưng
chưa biết bắt đầu từ đâu làm thế nào để phát âm chuẩn và đúng ngữ âm. Sau đây sẽ
giới thiệu đến các bạn một số phương pháp học phát âm chuẩn và hiệu quả. Để phát âm
đúng và chuẩn chúng ta phải hiểu ngữ âm là gì? Ngữ âm là âm thanh do bộ máy phát
âm của người phát ra để biểu đạt một ý nghĩa nhất định.
Một số phương pháp học ngữ âm:
•Thứ nhất xác định nguyên âm và phụ âm (thanh mẫu, vần mẫu):
Trước hết phải xác định nguyên âm và phụ âm khi bắt đầu học phát âm tiếng Trung
Quốc để ghép chúng một cách chính xác, khi biết được sự chính xác của các phiên âm
thì mình mới có thể hình dung và có thể nghĩ ngay trong đầu cái chữ đấy phát âm như
thế nào, đấy là âm nào, có bật hơi hay không?
•Thứ hai kiểm tra phát âm qua các phần mềm điện tử trên điện thoại và máy tính:
Công nghệ ngày càng tiên tiến và hiện đại như hiện nay. Cho phép chúng ta truy cập và
sử dụng một kho tàng phần mềm ứng dụng học phát âm tiếng Trung, cùng vô số tính
năng khác như viết, nghe, nói...giúp kiểm tra phát âm của chúng ta có chính xác hay
không. Khi bạn gặp trường hợp không biết phát âm của mình đã đúng, đã chuẩn hay
chưa đừng đoán mò sẽ làm cho bạn về thói quen sau này rất khó chỉnh sửa thay vào đó
bạn có thể lên google dịch hay 1 số ứng dụng trên điện thoại máy tính tìm kiếm tham
khảo để nghe phát âm của từ đó. Hiện nay tính năng phát âm trên các phần mềm đều
khá là chuẩn và đáng tin cậy.
•Thứ ba học phát âm qua tài liệu báo chí, phim ảnh , radio...:
Khi nghe, chú ý chắc những từ tiếng Trung được phát âm. Nghĩ về những âm mà bạn
nghe được. Cách này sẽ khiến tiếng Trung và cách phát âm của nó đi vào tiềm thức của
các bạn một cách rất tự nhiên. Bạn không cần phải quá đặt nặng việc nghe rõ, nghe
hiểu từng từ bởi vì việc bạn luyện nghe hằng ngày, có thể là trong lúc rảnh rỗi, hoặc bật
khi làm việc nhà nó sẽ hình thành thói quen trong não bộ của bạn.
•Thứ tư luyện tập các từ và cụm từ thường xuyên hàng ngày:
Dành 15 phút mỗi ngày cùng luyện tập phát âm từ từ điển hoặc những bài tập luyện
phát âm, hoặc đôi lúc chỉ cần nói đi nói lại vài từ trong khi các bạn đang làm gì đó khác
( như đang xem ti-vi hay đang nấu ăn chẳng hạn). Điều này rất dễ dàng thực hiện. Nếu
môi trường xung quanh bạn có nhiều người bản xứ để giao tiếp thì tốt, nhưng nếu
không có điều kiện tiếp xúc với người Trung Quốc thì cũng không sao. Điều quan
trọng là bạn phải luyện tập như vậy thường xuyên mỗi ngày bằng cách đó, các bạn sẽ
tiến bộ rất nhanh chóng.
•Thứ năm chú ý học cách phát âm của những từ tiếng trung thông dụng nhất một cách có hệ thống:
Các bạn có thể chuẩn bị một danh sách những từ tiếng trung thông dụng nhất và tra
cách phát âm của chúng trong từ điển. Hoặc có thể sử dụng phần mềm phát âm tiếng
Trung để có thể biết cách phát âm của những từ thông dụng ấy.
•Thứ sáu tăng cường việc giao lưu, tham gia các khóa học chuyên về giao tiếp và phát âm:
Chúng ta nên thường xuyên trao đổi vấn đề trong cuộc sống với các bạn cùng học ngôn
ngữ Trung Quốc của mình hoặc có bạn là người Trung Quốc thì chúng ta nên tìm cách
giao tiếp nhiều, vì khi giao tiếp nhiều thì mình sẽ biết mình sai ở chỗ nào để họ còn
giúp mình chỉnh lại cho đúng, từ đấy tăng cường thêm mối quan hệ của 2 bạn. Quả là
một công đôi việc đúng không. Thiết nghĩ, nếu chúng ta có đam mê và nỗ lực biến đam
mê thành hiện thực thì tin chắc rằng thành công sẽ mỉm cường với chúng ta.
•Thứ bảy cố gắng sửa lỗi sai mình hay mắc phải:
Mỗi chúng ta đều có một đặc điểm riêng,không ai giống nhau có người học chậm có
người học nhanh vì vậy điều này có ảnh hưởng đến việc phát âm của mỗi người.Vì vậy
xảy ra hiện tượng có những âm người này nói rất chuẩn, nhưng người khác lại khó
khăn hơn trong việc phát âm nó. Do đó bạn nên lắng nghe chính bản thân mình, để ý
những âm mà mình hay nói sai, nói nhầm để từ đó luyện tập thường xuyên chăm chỉ khắc phục.
Trên đây là một số phương pháp học ngữ âm chia sẻ cho các bạn hy vọng nó sẽ giúp
bạn sớm có được giọng nói hay, chuẩn như người bản địa.
1.5 Các app hoặc trang web về ngữ âm tiếng Trung
Xã hội ngày càng phát triển, mạng xã hội và truyền thông trở nên rất phổ biến vì lẽ đó
mà việc học thêm một hoặc nhiều loại ngôn ngữ là điều dễ dàng hơn ngày xưa rất
nhiều. Chính vì vậy, rất nhiều loại tài liệu về cách học ngôn ngữ nói chung và ngôn
ngữ Trung nói riêng đã được ra đời. Ngoài sách, tài liệu ra thì các app và các trang web
được ra đời ngày càng nhiều với đa dạng tính năng. Phù hợp với nhu cầu học tập và
làm việc của con người, với sự tiện lợi, nhỏ gọn chỉ trên chiếc điện thoại ta có thể truy
cập và học tập bất cứ nào chúng ta rảnh. Về giá cả thì một số app hoàn toàn miễn phí
và rất có ích cho việc học tập và tra cứu thông tin.
Và dưới đây sẽ là một số các trang web và các app về ngữ âm tiếng Trung:
Phần mềm đọc pinyin Tiếng Trung Chinesepod Pinyin Chart.
https://play.google.com/store/apps/details?id=mobi.eup.cnnews Ưu điểm:
-Bài học được chia thành các cấp độ dễ dàng, dễ hiểu.
-Các phiên âm trong ChinesePod Pinyin Chart được đọc to và rõ ràng.
-Tổng hợp cách đọc chữ dài, ghép vần, ghép âm có kèm theo thanh điệu do bạn tự chọn.
-Giao diện thân thiện, rất dễ sử dụng:
+ Hàng ngang trên cùng liệt kê toàn bô vận mẫu trong tiếng Trung phổ thông.
+ Hàng dọc ngoài cùng bên trái liệt kê toàn bộ thanh mẫu trong tiếng Trung. Nhược điểm:
-Không có hồ sơ cơ quan phát âm.
-Có vài âm tiết hiếm có trong tiếng Trung không được cập nhật trong bài học
Lời khuyên: Đây là phần mềm tổng hợp cách đọc chữ cái, ghép vần, ghép âm và có
kèm theo thanh điệu tự chọn. Phần mềm này rất dễ sử dụng và dễ học, nó hỗ trợ các
bạn mới bắt đầu học phát âm tiếng Trung rất tốt.
Phần mềm đọc tiếng Trung HelloChinese.
https://play.google.com/store/apps/details?id=com.hellochinese Ưu điểm:
-Là một trong những ứng dụng tiếng Trung cực kì hiệu quả trên điện thoại.
-Là ứng dụng có thể vừa học vừa chơi, mang lại cảm giác thú vị cho người dùng.
-Giao diện đơn giản và dễ hiểu.
-Nhận biết âm thanh giúp nâng cao kĩ năng phát âm và giao tiếp tiếng Trung.
-App có cài đặt chế độ phát âm phổ thông, chuẩn giọng người Bắc Kinh.
-Có thể thực hành giao tiếp và học từ vựng vô cùng hiệu quả giúp nâng cao năng lực
nghe – nói tiếng Trung của bạn. Nhược điểm:
-Không có video cụ thể hướng dẫn cách phát âm.
-Một số trò chơi và video hội thoại cần phải trả phí nếu bạn muốn sử dụng.
Lời khuyên: Nâng cao nhanh chóng kỹ năng phát âm và giao tiếp của người dùng. Khi
sử dụng phần mềm bạn sẽ có cảm giác như đang đối thoại với người Trung Quốc bởi
app cài đặt chế độ phát âm phổ thông, chuẩn giọng Bắc Kinh.
Phần mềm phát âm tiếng Trung ChineseSkill.
https://play.google.com/store/apps/details?id=com.chineseskill Ưu điểm:
-App cung cấp các khóa học và bài kiểm tra miễn phí.
-Nội dung chính xác, bài giảng chi tiết giúp người học dễ dàng tiếp thu.
-Ứng dụng cho phép người dung nhập dữ liệu từ bàn phím hoặc thông qua cảm ứng tự
động. Sau đó nhấp vào loa để nghe rõ cách đọc chuẩn người Trung cùng ChineseSkill.
-Mọi nhấn nhá, luyện âm, lên giọng, xuống giọng và ngân vang sẽ được thể hiện một
cách rõ ràng và cụ thể.
-ChineseSkill hỗ trợ ngôn ngữ chuẩn giọng Bắc Kinh, nhờ đó bạn có thể học được cách phát âm chuẩn xác nhất. Nhược điểm:
-Bài tập dịch cứng ngắc, máy móc, nhiều câu dịch chưa chuẩn xác.
Lời khuyên: Thiết kế vượt trội khi các bài giảng được bố trí như các trò chơi, người
dùng có thể vừa học vừa giải trí với các trò chơi thú vị và vui nhộn, giúp bạn phát huy
tốt cách phát âm và năng lực nghe hiểu của bản thân.
Phần mềm phát âm tiếng Trung EZ Pinyin.
http://www.mediafire.com/?zq3nzwewd1m Ưu điểm:
-Cung cấp cho bạn bảng chữ cái đầy đủ nguyên âm, phụ âm và dấu thanh.
-Có người hướng dẫn chi tiết cách đọc phiên âm tiếng Trung bằng âm thanh, hình ảnh
và chữ để bạn luyện đọc được bảng chữ cái.
-Bạn có thể ghép từng vận mẫu, vận mẫu và thanh mẫu lại để luyện tập đọc theo.
-Bạn sẽ dễ dàng ghép vần, ghép âm, ghép thanh điệu khi học phát âm.
Nhược điểm: Không có bảng tiếng Việt, bạn phải sử dụng bằng tiếng Anh. Tuy nhiên
với những ưu điểm ở trên thì chỉ với nhược điểm nhỏ này cũng không phủ định được
tính hữu dụng của ứng dụng này.
Lời khuyên: Phần mềm giúp người học tiếng Trung có cơ hội tiếp cận với cách phát âm
của tiếng Trung. Là công cụ đắc lực hỗ trợ giáo viên trong quá trình giảng dạy.
Phần mềm đọc tiếng Trung Hanzi Explorer.
https://play.google.com/store/apps/details?id=com.eup.hanzii Ưu điểm:
-Hanzi Explorer dùng được cho cả người mới bắt đầu lẫn những người đã
học qua ở trình độ cao.
-Cho phép học ngoại tuyến, dùng thử miễn phí trong 30 ngày.
-Là một phương pháp đơn giản, dễ dàng và nhanh chóng để học tiếng Hoa.
-Có thể giúp bạn cải thiện dần kỹ năng đọc và phát âm tiếng trung. Khuyết điểm:
-Không có hướng dẫn trực quang và cụ thể về khẩu hình miệng khi phát âm.
-Phần mền không hỗ trợ trên điện thoại nên không thể dùng khi di chuyển.
Lời khuyên: Phần mềm giúp ta cải thiện dần kỹ năng đọc, phát âm tiếng Trung, giúp ta
luyện nghe với giọng chuẩn, luyện viết chữ, luyện đọc phiên âm và luyện đọc theo những câu có sẵn.
Chương II: BƯỚC ĐẦU TÌM HIỂU NÉT CHỮ VÀ QUY TẮC BÚT THUẬN HÁN TỰ
2.1 Các nét cơ bản và biến thể của Hán tự
Chữ Hán gồm 32 nét trong đó có 7 nét cơ bản và 25 nét biến thể.
Trước tiên chúng ta sẽ tìm hiểu 7 nét cơ bản của chữ Hán: 1. ( )
一 橫 héng - Nét ngang :nét ngang được viết từ trái kéo thằng qua phải hơi nghiêng
một chút lúc bắt đầu viết hơi đè mạnh sau đó buông nhẹ dần đến lúc gần kết thúc đè
mạnh hơi nghiêng một chút.
2. (丨) 竖 shù - Nét sổ: nét sổ được viết từ trên kéo thẳng xuống phía dưới lúc bắt đầu
viết đè mạnh sau đó buông nhẹ dần xuống phía dưới.
3. ( ) 撇 piě - Nét phẩy: nét phẩy được viết từ trên kéo nghiêng xuống về bên tay trái
lúc bắt đầu viết lực bút đè mạnh sau đó buông nhẹ dần xuống phía dưới. 4. ( )
乀 捺 nà - Nét mác: nét mác được viết kéo nghiêng xuống về phía tay phải lúc bắt
đầu viết lực bút nhẹ kéo xuống gần kết thúc đè mạnh sau đó buông nhẹ tạo thành hình mũi bàn chân. 5. ( / ) tí - Nét 提
hất: nét hất được viết từ dưới kéo nghiêng lên về phía tay phải lúc bắt
đầu lực bút đè mạnh sau đó buông nhẹ dần. 6. ( ) 丶 diǎn 点
- Nét chấm: nét chấm được viết từ trên kéo nghiêng xuống về phía bên
tay phải một đoạn ngắn và hơi uốn cong.
7. ( 亅)钩 gōu - Nét móc: nét móc được viết từ trên kéo xuống phía dưới cùng móc
ngược lên một đoạn ngắn tạo nên hình móc câu,đoạn dưới móc câu đè mạnh sau đó buông nhẹ dần.
Tiếp theo là 25 nét biến thể của chữ Hán: trong đó có 13 nét biến thể của nét ngang,7
nét biến thể của nét sổ,2 nét biến thể của nét phẩy,và 3 nét biến thể của móc:
13 biến thể của nét ngang: STT Tên tiếng Trung Nghĩa tiếng Việt Hình ảnh Hán Tự 1横钩 Héng gōu Nét ngang móc 2横撇 Héng piē Nét ngang phẩy 3横折 Héng zhé Nét ngang gập 4横折钩 Héng zhé gōu Nét ngang gập móc 5横折提 Héng zhé tí Nét ngang gập hất 6横折折折 Héng zhé zhé Nét ngang gập gập 7横折弯 Héng zhé wān Nét ngang gập cong
8横折弯钩 Héng zhé wān gōu Nét ngang gập cong móc 9横斜钩 Héng xié gōu Nét ngang nghiêng móc
10 横折折撇 Héng zhé zhé piě Nét ngang gập gập phẩy
11 横折折折 Héng zhé zhé zhé Nét ngang gập gập gập
12 横折折折钩 Héng zhé zhé Nét ngang gập gập gập zhé gōu móc
13 横撇弯钩 Héng Piě wān gōu Nét ngang phẩy cong móc
7 nét biến thể của nét sổ STT Tên tiếng Trung Nghĩa tiếng Việt Hình ảnh Hán Tự 1竖提 Shù tí Nét sổ hất