TRƯỜNG ĐẠI HỌC
KHOA KỸ THUẬT CÔNG
NGHỆ
&
TIỂU
LUẬN
MÔN
HỌC
TINH
THẦN
KHỞI
NGHIỆP
THIẾT
BỊ
THU
NHỎ
PHÁT
HIỆN
BỆNH
QUA
HƠI
TH
TP.HCM m
2025
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HIẾN
KHOA KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ
&
TIỂU
LUẬN
MÔN
HỌC
TINH
THẦN
KHỞI
NGHIỆP
THIẾT
BỊ
THU
NHỎ
PHÁT
HIỆN
BỆNH
QUA
HƠI
TH
GVHD: Th.S Hồng Danh
SVTH: Nhóm 1
TĂNG KHÁNH TOÀN 251A270082
HUỲNH NHẬT TÂN 251A270077
ĐẶNG THỊ HUYỀN TRÂN 251A270048
NGUYỄN THỊ QUỲNH GIAO 251A270083
TRƯƠNG THANH THẢO 251A270079
TRẦN THANH BẢO 251A270046
THỊ MAI TRÂM 251A270084
HỌC PHẦN : BUS10155
LỜI CẢM ƠN
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
Điểm số:……………………………
Bằng chữ:…………………………….
Tp.HCM, ngày
tháng
năm 2025
GIẢNG VIÊN
BẢNG PHÂN CÔNG ĐÁNH GIÁ
STT
Họ tên
Nội dung
Đánh giá (%)
1
TĂNG
KHÁNH
TN Làm slide 100%
2
HUỲNH
NHẬT
TÂN 2.12.5 100%
3
ĐẶNG
THỊ
HUYỀN
TRÂN 2.62.10 100%
4
NGUYỄN
THỊ
QUỲNH
GIAO 1.11.5 100%
5
TRƯƠNG
THANH
THẢO 1.61.10 100%
6
TRẦN
THANH
BO 3.13.2 100%
7
THỊ
MAI
TRÂM Tổng hợp nội dung 100%
MỤC
LỤC
CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI THIẾT BỊ THU NHỎ PHÁT HIỆN BỆNH
QUA HƠI THỞ
..............................................................................................................
1
1.1
Giới
thiệu
chung
về
thiết
bị.
......................................................................................
1
1.2
Tầm
nhìn
phát
triển
của
sản
phẩm.
...........................................................................
2
1.3
Triết
mục tiêu nghiên
cứu
sáng tạo.............................................................
1.3.1
Lấy
con
người
làm
trung
m.
........................................................................
3
1.3.2
Đổi mới sáng tạo dựa trên khoa học.
..............................................................
3
1.3.3
Hướng
đến
cộng
đồng.
...................................................................................
3
1.4
tả nơi nghiên cứu, nhóm thực hiện phạm vi ứng dụng............................
1.5
Lĩnh vực hoạt động các bệnh
thể phát hiện qua hơi thở.........................
1.5.1.
Bệnh
đường
hấp.
......................................................................................
6
1.5.2.
Bệnh
đường
tiêu
a.
....................................................................................
6
1.5.3.
Bệnh
gan
mật.
.............................................................................................
6
1.5.4.
Bệnh
chuyển
a.
..........................................................................................
7
1.5.5.
Bệnh
ung
thư
(giai
đoạn
nghiên
cứu).
..........................................................
7
1.6
đồ cấu tạo nguyên hoạt động của thiết bị...............................................
1.6.1.
Giai đoạn thu mẫu hơi thở.
............................................................................
7
1.6.2.
Giai
đoạn
điều
hòa mẫu
hơi
thở trước
phân
ch.........................................
1.6.3.
Giai
đoạn
phân
tích
bằng
cảm
biến
nano.
.....................................................
8
1.6.4.
Giai đoạn xử tín hiệu.
................................................................................
9
1.6.5.
Giai
đoạn
phân
tích
bằng
thuật
toán
AI.
......................................................
10
1.6.6.
Giai
đoạn
xuất
kết
qu.
...............................................................................
11
1.7
Các
nghiên
cứu
hoạt
động thử
nghiệm
đã thực
hiện..........................................
1.8
An toàn sử dụng thiết bị.
..........................................................................................
12
1.8.1
An
toàn cho người dùng.
...............................................................................
12
1.8.2
An
toàn
sinh
học.
..........................................................................................
12
1.8.3
An toàn điện
tử.
.........................................................................................
13
1.8.4
An
toàn dữ liệu.
............................................................................................
13
1.8.5
Hạn chế lưu ý khi sử dụng.
......................................................................
13
1.8.6
Kết luận.
.......................................................................................................
13
1.9
Yêu
cầu
vệ
sinh
hiệu
chuẩn
cảm
biến.
.................................................................
13
1.9.1.
Vệ
sinh
phần tiếp
xúc với
người dùng.
.......................................................
13
1.9.2.
Vệ sinh cửa hút buồng lấy mẫu.
.............................................................
14
1.9. 3. Vệ sinh bộ lọc.
............................................................................................
14
1.10
Sản
phẩm
tiềm
năng
ứng
dụng thực
tế.
............................................................
15
1.10.1.
Trong
y tế khám chữa bệnh.
...................................................................
16
1.10.2.
Ứng dụng tại gia đình.
...............................................................................
16
1.10.3.
Ứng
dụng
trong
nghiên
cứu
phòng
lab:
.................................................
17
1.10.4.
Ứng dụng trong công nghiệp thực phẩm môi trường:.......................
CHƯƠNG
2:
NỘI
DUNG
QUY
TRÌNH
NGHIÊN
CỨU
PHÁT
TRIỂN
THIẾT BỊ THU NHỎ PHÁT HIỆN BỆNH QUA HƠI THỞ.
................................
18
2.1
Các loại bệnh chỉ số
sinh học thể phát hiện qua hơi thở................
2.2
Thị
Trường
Tiềm
Năng
Thương
Mại
Hóa
Sản
Phẩm.
...............................
2
2.3
Quy
Trình
Công
Nghệ
Tạo
Ra
Thiết
Bị.
.........................................................
21
2.4
Hệ
Thống
Cảm
Biến
Hơi
Thở.
........................................................................
22
2.5
Bộ
Xử
Phân
Tích
Dữ Liệu.
...................................................................
23
2.6
Ứng dụng AI thuật toán nhận diện
dấu hiệu bệnh....................................
2.7
Giao
diện
người dùng
kết
nối ứng
dụng điện
thoại..................................
2.8
Chi
phí
thực
hiện.
............................................................................................
25
2.9
Các kỹ năng kiến thức đã được áp dụng trong quá trình thực hiện....
2.10
Thành
tựu,
kết
quả
đạt
được
đánh
giá
độ
khả
thi
của
thiết
bị...........
CHƯƠNG 3: KẾT LUẬN.
.........................................................................................
28
3.1
TÓM
TẮT
KẾT
QUẢ
NGHIÊN
CỨU
THỬ
NGHIỆM.
................................
28
3.1.1
Tổng
quan
về
kết
quả
đạt
được.
...................................................................
28
3.1.2.
Những ưu điểm nổi bật được ghi
nhận:
......................................................
30
3.2
CẢM
NHẬN
ĐỊNH
HƯỚNG
PHÁT
TRIỂN
SẢN
PHẨM
..........................
3
3.2.1.
Cảm
nhận
sau
quá
trình
nghiên
cứu.
...........................................................
30
3.2.2.
Định
hướng
phát
triển
thiết
bị
trong
tương
lai.
...........................................
32
Tài liệu tham khảo.
......................................................................................................
33
15
CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI THIẾT BỊ THU NHỎ PHÁT HIỆN BỆNH
QUA HƠI THỞ
1.1
Giới thiệu chung về thiết bị
Trong
bối
cảnh
khoa
học
công
nghệ
phát
triển
mạnh
mẽ,
đặc
biệt
s nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ cảm biến nano công
nghệ
y sinh, về
các
thiết
bị
chẩn
đoán
bệnh
nhanh,
không
xâm
lấn
dễ
sử
dụng
đang
trở thiết
hơn
bao
giờ
hết.
Những
phương
pháp
kiểm
tra
truyền
thống
như
t
ng máu,
siêu
âm,
X-quang
hoặc
nội
soi
tuy
mang
lại
độ
chính
xác
cao
nhưng
lại gian,
chi
phí
lớn,
đòi
hỏi
sở
vật
chất
phức
tạp
gây
cảm
giác
khó
chịu bệnh.
Từ
thực
tế
đó,
nhóm
nghiên
cứu
đề
xuất
ý
tưởng
“Thiết
bị
thu
nhỏ
phát
hiện hơi
thở”
một
giải
pháp
y
tế
hiện
đại
khả
năng
phân
tích
thành
phần
h phát hiện sớm nhiều loại
bệnh khác nhau. Hơi
thở
của con người
chứa khoản 800
hợp
chất
hữu
dễ
bay
hơi
(VOC
Volatile
Organic
Compounds).
Các
hợp
này
thay
đổi
theo
tình
trạng
sức
khỏe,
quá
trình
trao
đổi
chất
sự
xuất
hiện bệnh trong
thể. Do đó, phân tích hơi thở trở
thành một “tấm
gương si phản
ánh
chính
xác
hoạt
động
của
các
quan.
Thiết bị được thiết kế gọn nhẹ, dễ mang theo, hoạt động dựa trên các
cả nano
siêu
nhạy
kết
hợp
thuật
toán
học
máy
(machine
learning)
giúp
nhận
diện hơi
thở
bất
thường. Người
dùng
chỉ
cần
thở nhẹ
vào
thiết
bị,
kết
quả sẽ
đư tích trả về trong vòng vài giây.
Thiết
bị hướng đến
mục tiêu:
-Không xâm lấn không cần lấy máu hay
mẫu mô.
-Nhanh chóng trả kết quả gần như tức thì.
-Dễ sử dụng phù hợp nhân, gia đình, bệnh viện, trạm y tế.
-Chi phí thấp tối ưu cho sinh viên, hộ gia
đình, cộng đồng vùng sâu
vùng x
2
1.2
Tầm nhìn phát triển của sản phẩm
-Tầm
nhìn
của
dự
án
không
chỉ
dừng
lại
việc
tạo
ra
một
thiết
bị
chẩn
đoán còn
hướng
đến
xây dựng
hệ sinh thái
chăm
sóc
sức khỏe
thông
minh,
nơi nhân thể tự theo dõi sức khỏe của mình hằng ngày không cần đến
bệnh
*Tầm
nhìn
ngắn
hạn
(13
m)
-Hoàn
thiện
nguyên
mẫu
thiết
bị.
-Kiểm
chứng
độ
chính
xác
lâm
sàng
trên
một
số
bệnh
phổ
biến
như
viêm
phổi, 19, hen suyễn, loét dạ dày HP, bệnh gan.
-Triển
khai
thử
nghiệm
tại
trường
đại
học,
phòng
thí
nghiệm
một
số
sở
y
*Tầm
nhìn
trung
hạn
(37
m)
-Tích hợp kết nối IoT, đồng bộ dữ liệu với điện thoại hoặc hồ sức
khỏe gia.
-Phát triển thuật toán AI giúp máy
thể tự học chẩn đoán ngày càng
chính
-Bắt
đầu thương mại hóa
thiết bị với giá thành
phù hợp.
*Tầm
nhìn
dài
hạn (715
m)
-Trở thành
thiết bị chăm sóc
sức khỏe
nhân phổ
biến, giống như
đồng
hồ minh hoặc máy đo huyết áp.
-Phát
triển
phiên
bản
ng
cấp
khả
ng
phát
hiện
ung
t
giai
đon
s VOC.
-Mở
rộng
sản
xuất,
hợp
tác
quốc
tế
đóng
góp
vào
hệ
thống
y
tế
kỹ
thu
Việt Nam.
1.3
Triết mục tiêu nghiên cứu sáng tạo
Triết
cốt
lõi
của
nhóm
nghiên
cứu
dựa
trên
ba
nguyên
tắc:
1.3.1.
Lấy
con
người làm
trung m
3
-Mọi
công
nghệ
đều
nhằm
phục
vụ
cho
sức
khỏe
chất
lượng
sống
của
người Thiết
bị
phải
an
toàn,
dễ
tiếp
cận
thân
thiện
với
mọi
đối
tượng,
từ
trẻ
em, đến người cao tuổi.
1.3.2.
Đổi
mới sáng
tạo dựa trên
khoa học
Mọi
chức
năng của
sản phẩm
đều
dựa
trên bằng
chứng khoa
học:
-Nghiên
cứu
hơi
thở
người.
-Công
nghệ
cảm
biến
nano
(carbon
nanotube,
graphene).
-Học máy xử tín hiệu sinh học.
1.3.3.
Hướng
đến
cộng
đồng
Mục tiêu cuối
cùng giảm tải
cho hệ thống y
tế, hỗ trợ công
tác phòng
b hiện
bệnh
sớm
nâng
cao
ý
thức
chăm
sóc
sức
khỏe.
*Mục
tiêu
nghiên
cứu
gồm:
-Xây dựng thiết bị mẫu hoạt động ổn định.
-Xác
định bộ dấu ấn VOC
đặc trưng cho từng bệnh.
-Tích
hợp
phần
mềm
phân
tích
thông
minh.
-Kiểm
chứng độ chính xác với dữ
liệu
thực tế.
-Hướng
tới
phát
triển
dây
chuyền
sản
xuất
quy
nhỏ.
1.4
tả nơi nghiên cứu, nhóm thực hiện phạm vi ứng dụng
*Nơi
nghiên
cứu
Dự án được triển khai trong:
-Phòng
thí
nghiệm
công
nghệ
sinh học
công
nghệ
nano
-Phòng nghiên cứu trí tuệ nhân tạo & xử
dữ liệu
-Xưởng
chế
tạo
hình
thiết
bị
(Prototype
Lab)
-Tại đây, các thành phần như cảm biến, mạch vi xử
lý, vỏ thiết bị phần
được chế tạo thử nghiệm.
*Nhóm thực hiện Nhóm bao gồm:
-Sinh
viên ngành công nghệ
thực phẩm, y sinh, điện
điện tử, khoa học
dữ
liệ
-Giảng
viên
hướng
dẫn
chuyên
n.
-Cộng
tác
viên
từ
khoa
y,
nhóm
nghiên
cứu
khí
sinh
học.
4
*Các
vai trò được phân chia
ràng:
Nhóm
kỹ
thuật
phần
cứng:
chế
tạo
cảm
biến,
bo
mạch,
lắp
đặt
thiết
bị. Nhóm
phần
mềm:
lập
trình
AI,
xử
dữ
liệu
hơi
thở,
xây
dựng
giao
diện. Nhóm
khoa
học
sức
khỏe:
nghiên
cứu
VOC
đặc
trưng
cho
từng
bệnh.
Nhóm
đánh
giá
kiểm
nghiệm:
thử
nghiệm thực
tế,
thu
thập
phản
hồi. Phạm
vi ứng dụng:
+Thiết bị thể sử dụng trong:
+Gia đình để kiểm tra sức khỏe hằng
ngày.
+Trường
học,
túc
xá.
+Trạm
y
tế
/phường.
+Phòng
khám,
bệnh
viện.
+Sân
bay,
nhà
ga
(phát
hiện
bệnh
truyền
nhiễm).
+Các
doanh
nghiệp
nhu
cầu bảo
vệ
sức khỏe
nhân
viên.
1.5
Lĩnh vực hoạt động các bệnh thể phát hiện qua hơi th
Lĩnh vực hoạt động: thiết bị hoạt động tại giao điểm của ba ngành công nghệ then
chốt:
+Công
nghệ cảm biến
nano phát hiện
VOC với độ
nhạy
rất cao.
+Y học chẩn đoán không xâm lấn phát
hiện bệnh không cần lấy mẫu
+Trí
tuệ nhân
tạo
nhn
diện
mẫu hơi
thở, phân
tích
nguy
bệnh
theo
th thực.
+Nhiều
nghiên
cứu
y
học
đã
chứng
minh
hơi
thở
chứa
dấu
ấn
của
nhiều
bThiết
bị
thể
phát
hiện
hoặc
cảnh
báo
sớm
các
bệnh
sau:
1.5.1.
Bệnh
đường
hấp
-Viêm
phổi
-Covid-19
-Hen
suyễn
-Lao
phi
Các
bệnh
này
làm
thay
đổi
nồng
độ
CO ,
aldehy₂de,
NO
một
số
VOC
đặc
tr
1.5.2.
Bệnh
đường
tiêu
hóa
5
-Nhiễm
khuẩn HP
dạ dày (qua
khí CO
₂đồng vị)
-Hội
chứng
ruột
kích
thích
-Rối
loạn
chuyển
hóa
đường
ruột
1.5.3.
Bệnh gan mật
-Viêm
gan
- gan
-Suy
gan
VOC
đặc
trưng:
dimethyl
sulfide,
ammonia
1.5.4.
Bệnh
chuyển
hóa
-Tiểu
đường
(qua
acetone
trong
hơi
thở)
-Rối
loạn lipid
-Stress
oxy
hóa
cao
1.5.5.
Bệnh
ung
thư
(giai
đoạn
nghiên
cứu)
Nhiều
công trình đã
chứng minh VOC
thể trở
thành
dấu ấn sinh
học cho:
-Ung
thư phổi
-Ung
thư ga
-Ung thư đại tràng
-Ung
thư
cần thời gian để kiểm chứng chuẩn hóa, đây vẫn hướng đi
đầy
triển
1.6
đồ cấu tạo nguyên hoạt động của thiết bị
Thiết
bị thu
nhỏ
phát hiện
bệnh
qua hơi
thở
một
hệ
thống
phân
tích
sinh học
tinh vi, hoạt
động
dựa trên khả năng nhận
diện
hợp
chất
hữu
bay hơi hoặc
dấu
ấn
sinh
học
(biomarkers)
trong
hơi
thở
thể
thải
ra.
Mỗi
bệnh nhiễm
trùng,
viêm,
ung
thư,
tiểu
đường
cho
đến
rối
loạn
chuyển
hoá
đều
đi thay đổi về thành phần khí trong hơi thở. vậy thiết bị
sẽ sử dụng một c trình
xử gồm
thu mẫu
điều
hoà phân
tích
chuyển
đổi tín hiệu
x đưa ra kết quả.
1.6.1.
Giai đoạn thu mẫu hơi th
Thiết
bị
bắt
đầu
làm
việc
ngay
khi
người
dùng
thổi
vào
cửa
lấy
mẫu. Tại đây
xảy ra các bước:
Tách hơi thở người dùng khỏi tạp khí
môi trường
+Bộ lọc vi sẽ loại:
6
-
bụi, hơi nước quá mức
-
giọt nước bọt gây nhiễu
-
CO
n₂ền quá cao
khí
lẫn trong không
khí xung quanh
Nhờ vậy hơi thở đi vào buồng phân tích tinh
khiết đúng nồng độ nhất.
Ổn định lưu lượng
Thiết bị điều chỉnh tốc độ dòng hơi để:
-
tránh
làm
“ngập”
cảm
biến
đảm
bảo tất cả cảm biến nhận cùng một mức mẫu
1.6.2.
Giai
đoạn
điều
hòa mẫu
hơi
thở trước
phân
tích
Trong
buồng
điều
hoà,
hơi
thở
được
xử
theo
3
mục
đích:
Tối ưu nhiệt độ
Cảm
biến
nano
hoạt
động
tốt
nhất
nhiệt
độ
cụ
thể.
Microheater
bên
trong
mức nhiệt ổn định để:
-tránh
sai số
-
tăng
khả
năng nhận
diện phân
tử
Chuẩn
hoá độ ẩm
Độ
ẩm
cao m
giảm
độ
nhạy. Thiết
bị
dùng
màng
hấp
thụ
để
đưa
độ
ẩm
về ưu.
Tách phân tử theo tính cht
Một số -đun thể tách các phân tử theo:
-
kích
thước
-
độ phân cực
-
tốc
độ khuếch n
-
Nhằm
giúp
cảm biến
dễ nhận
diện
VOC
đặc
trưng hơn.
1.6.3.
Giai đoạn phân tích bằng cảm biến nano Đây “trái tim” của thiết bị.
Bên
trong
một
mảng
cảm
biến
nano
(nano-sensor
array)
gồm
nhiều
loại
cảm khác
nhau,
mỗi
loại
đáp
ứng
với
một
nhóm
phân
tử
bệnh
lý.
Các
loại
cảm
biến
thường
dùng:
1.
Cảm biến oxit kim loại (MOS)
Phát
hiện
aldehyde,
ketone,
hydrogen
sulfide…
các
dấu
ấn
của:
-ung thư phổi
7
-
viêm
nhiễm
-
bệnh
gan
2.
Cảm
biến
graphene
/
carbon
nanotube
Độ nhạy cực cao, nhận tín hiệu thay
đổi điện trở khi phân tử VOC bám
trên
b
3.
Cảm biến điện hoá (electrochemical) Dùng để phát hiện khí như:
-
acetone
(dấu
hiệu
tiểu
đường)
-
nitric
oxide
(hen
suyễn)
4.
Cảm biến quang hợp - hấp thụ phổ Dùng laser hoặc đèn IR để nhận:
-
nồng độ CO
-
amoniac
-
methane
vi
sinh
Khi
phân tử
bệnh
chạm
o
bề
mặt cảm
biến,
chúng
sẽ
tạo ra
sự
thay quang hoặc hoá học.
Thiết
bị chuyển sự thay đổi này thành
tín hiệu điện cực nhỏ.
4.
Giai đoạn xử tín hiệu
Tín
hiệu
từ
hàng
chục/thậm
chí
hàng
trăm
cảm
biến
được
đưa
vào
chip
xử
lý. Máy sẽ thực hiện:
Khuếch
đại
tín hiệu
yếu
Tín hiệu VOC thể rất nhỏ, chỉ
vài microvolt.
Lọc nhiễu
Loại bỏ ảnh hưởng của nhiệt độ nền qua
chuyển động hơi thở đ m, nhiễu
từ môi trường.
Chuyển
đổi
tín hiệu
analog
digital
Chip ADC sẽ biến đổi tín hiệu để đưa vào bộ xử trung m.
5.
Giai đoạn phân tích bằng thuật toán AI Đây bước xác định bệnh lý:
+Thuật
toán so sánh “dấu vân tay
hơi thở” với thư viện mẫu bệnh
xác
định
tập
hợp
VOC
đặc
trưng,
tính
toán
độ
tương
quan
bệnh
học
đưa
ra bệnh hoặc cảnh báo
dụ:
+Nồng
độ
acetone
cao
nguy
tiểu
đường
hoặc
ketosis
8
+Tăng
nitric
oxide
hen
suyễn
hoặc
viêm
đường
thở
VOC dạng aldehyde thể liên quan ung thư hoặc nhiễm trùng
AI
càng
được
huấn
luyện
với
nhiều
dữ
liệu
càng
chính
xác.
6.
Giai đoạn xuất kết quả Kết quả thể hiển thị:
+Trên
màn
hình
thiết
bị
,gửi
sang
điện
thoại
đưa
vào
hệ
thống
y
tế Thông
tin thường bao gồm:
+Mức độ các VOC
+Biểu đồ hơi th
+Chuẩn đoán gợi ý mức độ nguy (thấp trung bình
cao)
+Thiết bị còn thể lưu dữ liệu để theo dõi theo thời gian.
1.7
Các nghiên cứu hoạt động thử nghiệm đã thực hiện
1.7.1
Phát hiện H. pylori (Urea Breath Test) đã dùng lâm sàng
xét
nghiệm
hơi
thở
thành
công
nhất hiện
nay.
-
Độ
chính xác cao, đã được áp dụng
rộng rãi trong bệnh viện.
- Dựa trên đo CO
sau ₂khi
uống
ure
gắn
nhãn.
1.7.2
Ung
thư phổi nhiều thử nghiệm pilot & đa
trung tâm
-
Nhiều
nghiên
cứu
nhỏ
cho
kết
quả
8090%
phân
biệt
ung
thư.
-
nghiên
cứu
đa
trung
tâm
gần
đây
xác
nhận
khả
năng
phát
hiện
ung
thư eNose,
nhưng
chưa
đủ
để
thay
thế
xét
nghiệm
chuẩn.
1.7.3
COVID-19
nhiều
nghiên
cứu
nhanh
(20202023)
-
Các
thiết
bị eNose
thể phân
biệt người
nhiễm
không
nhiễm.
-
Kết
quả
khả
quan
nhưng
không
đồng
nhất,
chưa
đủ
điều
kiện
thành
t
n chính thức.
1.7.4
Đái
tháo
đường
đo
acetone hơi
thở
-
Nhiều
thử
nghiệm
trên
cảm
biến
mini
phát
hiện
acetone
để
theo
dõi
đường
hu
- tiềm năng, nhưng còn bị ảnh hưởng bởi chế độ ăn điều kiện môi
trường
1.7.5
Các
ứng dụng khác đang thử
nghiệm:
+
Hen/COPD
(đo
NO)
+ Ung thư tiêu a
9
+ Bệnh gan
1.8
An toàn sử dụng thiết bị
1.8.1
An
toàn cho người ng
-
Không
xâm
lấn, chỉ
cần thổi
hơi
không gây
đau, không
gây chảy
u.
-
Không tiếp xúc trực tiếp với hóa chất
hoặc kim loại nặng.
-
Nhiệt
độ
áp
suất trong
buồng phân
tích đều
thấp, không
gây bỏng
hay
kíc
-
Không
làm
thay
đổi
nhịp
thở
hay
chức
năng phổi.
1.8.2
An toàn sinh học
-
Bộ
phận
tiếp xúc
miệng thường
dùng ống
thổi dùng
1
lần,
chống lây
nhiễm c
-
bộ lọc chống hơi nước vi khuẩn
để hạn chế vi sinh vật đi ngược
vào
-
Máy được thiết kế để không tích tụ vi khuẩn, dễ vệ sinh.
1.8.3
An toàn điện tử
-
Thiết bị hoạt động bằng pin hoặc điện
áp thấp không nguy giật
điện.
-
mạch bảo vệ khi quá nhiệt, quá dòng.
-
Các cảm biến nano được bọc kín, không rỉ vật liệu.
1.8.4
An toàn dữ liệu
-
Dữ liệu hơi thở được hóa khi
truyền (Bluetooth/WiFi).
-
Không
lưu
thông
tin
nhân
nếu
người
dùng
không
cho
phép.
-
Tuân
thủ nguyên
tắc bảo
mật y tế
(tùy tiêu chuẩn
từng quốc
gia).
1.8.5
Hạn chế lưu ý khi sử dụng
-
Không
dùng
chung ống
thổi
để tránh
lây
nhiễm.
-
Không
sử dụng ngay sau khi ăn, hút thuốc, uống
rượu gây sai s.
-
Người bị bệnh truyền nhiễm hấp nên sử dụng ống thổi riêng bỏ sau
m
-
Không tự ng thiết bị để thay thế chẩn đoán y tế chính thức
1.8.6
Kết luận
-
Thiết
bị
thu
nhỏ
phát
hiện
bệnh
qua
hơi
thở
an
toàn,
không
xâm
lấn,
ít
rủi hợp cho sử dụng trong
cộng đồng, phòng
khám, bệnh viện
hoặc tại
nhà
m tuân
thủ
vệ
sinh
dùng
đúng
quy
trình.
10
1.9
Yêu cầu vệ sinh hiệu chuẩn cảm biến
* Yêu cầu vệ sinh
1.9.1
Vệ sinh phần tiếp xúc với người
ng
-
Ống thổi dùng một lần phải thay mới
cho mỗi người.
-
Nếu
ng
loại
tái
sử
dụng
phi
kh
khuẩn
bằng
cồn
70%
hoc
dung khuẩn y tế.
-
Không
dùng
khi
còn
nước
miếng,
bụi,
hay
hơi
nước
bám
bên
trong.
1.9.2
Vệ sinh cửa hút buồng lấy
mẫu
-
Lau bề mặt ngoài bằng khăn không sợi +
cồn 70%.
-Không
xịt trực
tiếp dung
dịch vào
cảm
biến.
-
Định
kỳ mở buồng
lấy mẫu (nếu
thiết kế cho phép)
để:
+ Loại bỏ hơi nước ngưng tụ
+ Ngăn tích tụ vi sinh vật
1.9.3
Vệ sinh bộ lọc
-Bộ
lọc
hơi
nước/vi khuẩn
cần
được
thay
theo định
kỳ
tùy hãng
(thường
13
th
-Tuyệt
đối
không
dùng
nếu
bộ
lọc
bị:
+ẩm
mốc
+ nứt
+ đổi u.
2
Yêu cầu hiệu chuẩn cảm biến (Calibration)
2.1.
Hiệu
chuẩn
định
kỳ
-
Thực
hiện
theo chu
kỳ của
nhà sản
xuất (thường
36
tháng/lần).
-
Dùng
khí
chuẩn
(calibration
gas)
nồng
độ
VOC
hoặc
khí
mục
tiêu
đã
biết. Gồm 3 bước:
B1:
Zero
calibration
hiệu
chỉnh
khi
không
VOC.
B2. Span calibration hiệu chỉnh với nồng độ chuẩn đã xác định.
B3
:Check
drift
kiểm
tra
độ
lệch
cảm
biến
theo
thời
gian.
2.2.
Ổn định môi trường
-
Hiệu
chuẩn
phải
thực
hiện
trong:
+Nhiệt độ ổn định (≈ 2025°C)
+ Độ ẩm thấp ổn định
11
+
Tránh
gió
mạnh hoặc
mùi
lạ xung
quanh.
2.3.
Khởi
động làm nóng cảm biến
-
Một
số cảm biến
(như MOS) cần:
+
Thời
gian
làm
nóng
(warm-up)
15
phút
+ Ổn định điện trở nền trước khi đo
+
Không hiệu chuẩn khi cảm biến chưa
ổn định.
2.4.
Kiểm
tra
độ
nhạy
(sensitivity
check)
-Dùng
mẫu
hơi
chuẩn
hoặc
nồng
độ
VOC
thấp
đảm
bảo
cảm
biến
vẫn
nhậ tín hiệu nhỏ.
-Nếu
độ
nhạy
giảm
cần
recalibration
hoặc
thay
cảm
biến.
2.5.
Lưu lịch sử hiệu chuẩn
*Ghi
lại:
-
Ngày
hiệu
chuẩn
-
Nồng độ khí chuẩn
-
Sai số trước sau hiệu chuẩn
*Tình
trạng
cảm
biến
-
Dữ
liệu
này
giúp
kiểm soát
chất
lượng
thiết bị.
1.10
Sản phẩm tiềm năng ứng dụng thực tế
1.10.1
Sản
phẩm (Thiết bị thu
nhỏ phát hiện bệnh
qua hơi thở)
-
Thiết
bị
thu nhỏ
phân
tích
hơi
thở
(portable
breath
analyzer
/
mini
eNose) phẩm
công
nghệ
sinh
học
cảm
biến
nano
trí
tuệ
nhân
tạo.
các đặc điểm chính:
Kích
thước
nhỏ
gọn
thể
cầm
tay,
kết
nối
smartphone,
sử
dụng
tại
nhà
hoặc
phòng
khám.
chế hoạt động
-
Thu
hơi
thở
xử
mẫu
cảm
biến
nano
nhận
diện
khí
VOC
-AI
ph xuất kết quả.
-
Không xâm lấn nhanh không gây đau.
Dạng
sản
phẩm
hiện
-
Máy
test H. pylori (đã dùng rộng rãi).
-
Thiết bị đo NO trong hơi thở cho bệnh hen.
12
*Các
mẫu
thử
nghiệm
minieNose
cho:
+ ung thư (phổi, tiêu a),
+ nhiễm trùng,
+tiểu
đường
(đo
acetone),
+ đánh giá chức năng gan.
Thành
phần
chính
+Buồng
thu
hơi
thở
+ Bộ lọc điều hòa độ ẩm
+
Cảm
biến
nano
(MOS,
graphene,
CNT…)
+Chip xử tín hiệu
+Ứng
dụng
AI
trên
điện
thoại
hoặc
máy
chủ
1.10.1
Trong y tế khám chữa bệnh
Sàng
lọc bệnh
nhanh tại
cộng đồng
•Ung thư phổi, ung thư tiêu hóa
•Nhiễm
trùng
hấp,
viêm
phổi
COVID-19,
cúm
thể
áp
dụng
tại
sân
bay,
trường
học,
bệnh
viện.
Theo
dõi điều trị:
-
Theo dõi đáp ứng điều trị ung thư
-Theo
dõi hen
phế quản bằng
NO
-
Kiểm
soát
đường
huyết
bệnh
nhân
tiểu
đường
(qua
acetone)
Phát
hiện
sớm
bệnh
chuyển
hóa
-
Bệnh
gan
(ammonia)
-
Suy thận (dimethylamine)
-
Chuyển
hóa
lipid
(ketone
bodies)
1.10.2
Ứng dụng tại gia đình
+ Theo dõi sức khỏe hấp hàng ny
+Theo
dõi
đường
huyết
không
xâm
lấn
+ Kiểm tra mức độ viêm đường thở
người bị dị ứng/hen
+ Cảnh báo sớm thay đổi bất thường trong
hơi th
13
1.10.3
Ứng dụng trong nghiên cứu phòng lab:
-Thu
thập dữ liệu
VOC
cho nghiên cứu
ung
t
-
Phát
triển
công
nghệ cảm
biến
mới
-
Kiểm
tra
tác động
thuốc
lên chuyển
hóa
th
1.10.4
Ứng dụng trong công nghiệp thực phẩm môi trường:
Công
nghiệp
thực
phẩm
-
Kiểm tra hơi thở nhân viên
sản xuất thực phẩm để giảm nguy lây
nhiễm.
-
Kiểm
soát an
toàn vệ
sinh trong chuỗi
lạnh hoặc
kho bảo quản.
Môi
trường
-
Giám
sát chất lượng
không khí
nhân
-
Theo dõi tiếp xúc hóa chất độc hại tại nhà máy Lợi ích nổi bật:
-
Nhanh
chóng: kết quả
dưới 1 phút
-
Không
xâm
lấn:
không
cần
máu
hoặc
mẫu
dịch
-
Dễ dùng: ai cũng thể thổi để đo
-
- Chi phí thấp so với xét nghiệm
truyền thống
-
Tiềm
năng
thay
đổi
cách
sàng
lọc
bệnh
trong
tương
lai

Preview text:

TRƯỜNG ĐẠI HỌC
KHOA KỸ THUẬT – CÔNG NGHỆ □ & □ TIỂU LUẬN MÔN HỌC TINH THẦN KHỞI NGHIỆP
THIẾT BỊ THU NHỎ PHÁT HIỆN BỆNH QUA HƠI THỞ TP.HCM – Năm 2025
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HIẾN
KHOA KỸ THUẬT – CÔNG NGHỆ □ & □ TIỂU LUẬN MÔN HỌC TINH THẦN KHỞI NGHIỆP
THIẾT BỊ THU NHỎ PHÁT HIỆN BỆNH QUA HƠI THỞ GVHD: Th.S Lê Hồng Danh SVTH: Nhóm 1 TĂNG KHÁNH TOÀN 251A270082
HUỲNH NHẬT TÂN 251A270077
ĐẶNG THỊ HUYỀN TRÂN 251A270048
NGUYỄN THỊ QUỲNH GIAO 251A270083
TRƯƠNG THANH THẢO 251A270079 TRẦN THANH BẢO 251A270046
LÊ THỊ MAI TRÂM 251A270084 MÃ HỌC PHẦN : BUS10155 LỜI CẢM ƠN
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
Điểm số:………………………………
Bằng chữ:……………………………. Tp.HCM, ngày tháng năm 2025 GIẢNG VIÊN
BẢNG PHÂN CÔNG VÀ ĐÁNH GIÁ STT Họ và tên Nội dung Đánh giá (%) 1 TĂNG KHÁNH TOÀN Làm slide 100% 2 HUỲNH NHẬT TÂN 2.1–2.5 100% 3 ĐẶNG THỊ HUYỀN TRÂN 2.6–2.10 100% 4 NGUYỄN THỊ QUỲNH GIAO 1.1–1.5 100% 5 TRƯƠNG THANH THẢO 1.6–1.10 100% 6 TRẦN THANH BẢO 3.1–3.2 100% 7 LÊ THỊ MAI TRÂM Tổng hợp nội dung 100% MỤC LỤC
CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI THIẾT BỊ THU NHỎ PHÁT HIỆN BỆNH
QUA HƠI THỞ .............................................................................................................. 1
1.1 Giới thiệu chung về thiết bị. ...................................................................................... 1
1.2 Tầm nhìn phát triển của sản phẩm. ........................................................................... 2
1.3 Triết lý và mục tiêu nghiên cứu – sáng tạo.............................................................
1.3.1 Lấy con người làm trung tâm. ........................................................................ 3
1.3.2 Đổi mới sáng tạo dựa trên khoa học. .............................................................. 3
1.3.3 Hướng đến cộng đồng. ................................................................................... 3
1.4 Mô tả nơi nghiên cứu, nhóm thực hiện và phạm vi ứng dụng............................
1.5 Lĩnh vực hoạt động và các bệnh có thể phát hiện qua hơi thở.........................
1.5.1. Bệnh đường hô hấp. ...................................................................................... 6
1.5.2. Bệnh đường tiêu hóa. .................................................................................... 6
1.5.3. Bệnh gan – mật. ............................................................................................. 6
1.5.4. Bệnh chuyển hóa. .......................................................................................... 7
1.5.5. Bệnh ung thư (giai đoạn nghiên cứu). .......................................................... 7
1.6 Sơ đồ cấu tạo và nguyên lý hoạt động của thiết bị...............................................
1.6.1. Giai đoạn thu mẫu hơi thở. ............................................................................ 7
1.6.2. Giai đoạn điều hòa mẫu hơi thở trước phân tích.........................................
1.6.3. Giai đoạn phân tích bằng cảm biến nano. ..................................................... 8
1.6.4. Giai đoạn xử lý tín hiệu. ................................................................................ 9
1.6.5. Giai đoạn phân tích bằng thuật toán AI. ...................................................... 10
1.6.6. Giai đoạn xuất kết quả. ............................................................................... 11
1.7 Các nghiên cứu – hoạt động thử nghiệm đã thực hiện..........................................
1.8 An toàn sử dụng thiết bị. .......................................................................................... 12
1.8.1 An toàn cho người dùng. ............................................................................... 12
1.8.2 An toàn sinh học. .......................................................................................... 12
1.8.3 An toàn điện – tử. ......................................................................................... 13
1.8.4 An toàn dữ liệu. ............................................................................................ 13
1.8.5 Hạn chế và lưu ý khi sử dụng. ...................................................................... 13
1.8.6 Kết luận. ....................................................................................................... 13
1.9 Yêu cầu vệ sinh – hiệu chuẩn cảm biến. ................................................................. 13
1.9.1. Vệ sinh phần tiếp xúc với người dùng. ....................................................... 13
1.9.2. Vệ sinh cửa hút và buồng lấy mẫu. ............................................................. 14
1.9. 3. Vệ sinh bộ lọc. ............................................................................................ 14
1.10 Sản phẩm và tiềm năng ứng dụng thực tế. ............................................................ 15
1.10.1. Trong y tế – khám chữa bệnh. ................................................................... 16
1.10.2. Ứng dụng tại gia đình. ............................................................................... 16
1.10.3. Ứng dụng trong nghiên cứu – phòng lab: ................................................. 17
1.10.4. Ứng dụng trong công nghiệp – thực phẩm – môi trường:.......................
CHƯƠNG 2: NỘI DUNG QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU VÀ PHÁT TRIỂN
THIẾT BỊ THU NHỎ PHÁT HIỆN BỆNH QUA HƠI THỞ. ................................ 18
2.1 Các loại bệnh và chỉ số sinh học có thể phát hiện qua hơi thở................
2.2 Thị Trường và Tiềm Năng Thương Mại Hóa Sản Phẩm. ............................... 2
2.3 Quy Trình Công Nghệ Tạo Ra Thiết Bị. ......................................................... 21
2.4 Hệ Thống Cảm Biến Hơi Thở. ........................................................................ 22
2.5 Bộ Xử Lý và Phân Tích Dữ Liệu. ................................................................... 23
2.6 Ứng dụng AI và thuật toán nhận diện dấu hiệu bệnh....................................
2.7 Giao diện người dùng và kết nối ứng dụng điện thoại..................................
2.8 Chi phí thực hiện. ............................................................................................ 25
2.9 Các kỹ năng và kiến thức đã được áp dụng trong quá trình thực hiện....
2.10 Thành tựu, kết quả đạt được và đánh giá độ khả thi của thiết bị...........
CHƯƠNG 3: KẾT LUẬN. ......................................................................................... 28
3.1 TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THỬ NGHIỆM. ................................ 28
3.1.1 Tổng quan về kết quả đạt được. ................................................................... 28
3.1.2. Những ưu điểm nổi bật được ghi nhận: ...................................................... 30 3.2 CẢM NHẬN
VÀ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM .......................... 3
3.2.1. Cảm nhận sau quá trình nghiên cứu. ........................................................... 30
3.2.2. Định hướng phát triển thiết bị trong tương lai. ........................................... 32
Tài liệu tham khảo. ...................................................................................................... 33
CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI THIẾT BỊ THU NHỎ PHÁT HIỆN BỆNH QUA HƠI THỞ
1.1 Giới thiệu chung về thiết bị
Trong bối cảnh khoa học – công nghệ phát triển mạnh mẽ, đặc biệt
là s nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ cảm biến nano và công
nghệ y sinh, về các thiết bị chẩn đoán bệnh nhanh, không xâm lấn và dễ
sử dụng đang trở thiết hơn bao giờ hết. Những phương pháp kiểm tra truyền thống như xét ng máu, siêu âm,
X-quang hoặc nội soi tuy mang lại độ chính xác cao nhưng lại gian, chi
phí lớn, đòi hỏi cơ sở vật chất phức tạp và gây cảm giác khó chịu bệnh.
Từ thực tế đó, nhóm nghiên cứu đề xuất ý tưởng “Thiết bị thu nhỏ phát
hiện hơi thở” — một giải pháp y tế hiện đại có khả năng phân tích
thành phần h phát hiện sớm nhiều loại bệnh khác nhau. Hơi thở của con người chứa khoản 800 hợp
chất hữu cơ dễ bay hơi (VOC – Volatile Organic Compounds). Các hợp
này thay đổi theo tình trạng sức khỏe, quá trình trao đổi chất và sự xuất
hiện bệnh lý trong cơ thể. Do đó, phân tích hơi thở trở thành một “tấm
gương si phản ánh chính xác hoạt động của các cơ quan.
Thiết bị được thiết kế gọn nhẹ, dễ mang theo, hoạt động dựa trên các
cả nano siêu nhạy kết hợp thuật toán học máy (machine learning) giúp
nhận diện hơi thở bất thường. Người dùng chỉ cần thở nhẹ vào thiết bị,
kết quả sẽ đư tích và trả về trong vòng vài giây.
Thiết bị hướng đến mục tiêu:
-Không xâm lấn – không cần lấy máu hay mẫu mô.
-Nhanh chóng – trả kết quả gần như tức thì.
-Dễ sử dụng – phù hợp cá nhân, gia đình, bệnh viện, trạm y tế.
-Chi phí thấp – tối ưu cho sinh viên, hộ gia đình, cộng đồng vùng sâu vùng x 15
1.2 Tầm nhìn phát triển của sản phẩm
-Tầm nhìn của dự án không chỉ dừng lại ở việc tạo ra một thiết bị chẩn
đoán mà còn hướng đến xây dựng hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe thông minh,
nơi nhân có thể tự theo dõi sức khỏe của mình hằng ngày mà không cần đến bệnh
*Tầm nhìn ngắn hạn (1–3 năm)
-Hoàn thiện nguyên mẫu thiết bị.
-Kiểm chứng độ chính xác lâm sàng trên một số bệnh phổ biến như viêm
phổi, 19, hen suyễn, loét dạ dày HP, bệnh gan.
-Triển khai thử nghiệm tại trường đại học, phòng thí nghiệm và một số cơ sở y
*Tầm nhìn trung hạn (3–7 năm)
-Tích hợp kết nối IoT, đồng bộ dữ liệu với điện thoại hoặc hồ sơ sức khỏe gia.
-Phát triển thuật toán AI giúp máy có thể tự học và chẩn đoán ngày càng chính
-Bắt đầu thương mại hóa thiết bị với giá thành phù hợp.
*Tầm nhìn dài hạn (7–15 năm)
-Trở thành thiết bị chăm sóc
sức khỏe cá nhân phổ biến, giống như đồng
hồ minh hoặc máy đo huyết áp.
-Phát triển phiên bản nâng cấp có khả năng phát hiện ung thư giai đoạn sớ VOC.
-Mở rộng sản xuất, hợp tác quốc tế và đóng góp vào hệ thống y tế kỹ thu Việt Nam.
1.3 Triết lý và mục tiêu nghiên cứu – sáng tạo
Triết lý cốt lõi của nhóm nghiên cứu dựa trên ba nguyên tắc:
1.3.1. Lấy con người làm trung tâm 2
-Mọi công nghệ đều nhằm phục vụ cho sức khỏe và chất lượng sống của
người Thiết bị phải an toàn, dễ tiếp cận và thân thiện với mọi đối tượng, từ
trẻ em, đến người cao tuổi.
1.3.2. Đổi mới sáng tạo dựa trên khoa học
Mọi chức năng của sản phẩm đều dựa trên bằng chứng khoa học:
-Nghiên cứu hơi thở người.
-Công nghệ cảm biến nano (carbon nanotube, graphene).
-Học máy và xử lý tín hiệu sinh học.
1.3.3. Hướng đến cộng đồng
Mục tiêu cuối cùng là giảm tải cho hệ thống y tế, hỗ trợ công tác phòng
b hiện bệnh sớm và nâng cao ý thức chăm sóc sức khỏe.
*Mục tiêu nghiên cứu gồm:
-Xây dựng thiết bị mẫu hoạt động ổn định.
-Xác định bộ dấu ấn VOC đặc trưng cho từng bệnh.
-Tích hợp phần mềm phân tích thông minh.
-Kiểm chứng độ chính xác với dữ liệu thực tế.
-Hướng tới phát triển dây chuyền sản xuất quy mô nhỏ.
1.4 Mô tả nơi nghiên cứu, nhóm thực hiện và phạm vi ứng dụng *Nơi nghiên cứu
Dự án được triển khai trong:
-Phòng thí nghiệm công nghệ sinh học – công nghệ nano
-Phòng nghiên cứu trí tuệ nhân tạo & xử lý dữ liệu
-Xưởng chế tạo mô hình thiết bị (Prototype Lab)
-Tại đây, các thành phần như cảm biến, mạch vi xử
lý, vỏ thiết bị và phần
được chế tạo và thử nghiệm.
*Nhóm thực hiện Nhóm bao gồm:
-Sinh viên ngành công nghệ thực phẩm, y sinh, điện – điện tử, khoa học dữ liệ
-Giảng viên hướng dẫn chuyên môn.
-Cộng tác viên từ khoa y, nhóm nghiên cứu khí sinh học. 3
*Các vai trò được phân chia rõ ràng:
Nhóm kỹ thuật phần cứng: chế tạo cảm biến, bo mạch, lắp đặt thiết bị. Nhóm
phần mềm: lập trình AI, xử lý dữ liệu hơi thở, xây dựng giao diện. Nhóm
khoa học sức khỏe: nghiên cứu VOC đặc trưng cho từng bệnh.
Nhóm đánh giá – kiểm nghiệm: thử nghiệm thực tế, thu thập phản hồi. Phạm vi ứng dụng:
+Thiết bị có thể sử dụng trong:
+Gia đình để kiểm tra sức khỏe hằng ngày.
+Trường học, ký túc xá. +Trạm y tế xã/phường. +Phòng khám, bệnh viện.
+Sân bay, nhà ga (phát hiện bệnh truyền nhiễm).
+Các doanh nghiệp có nhu cầu bảo vệ sức khỏe nhân viên.
1.5 Lĩnh vực hoạt động và các bệnh có thể phát hiện qua hơi thở
Lĩnh vực hoạt động: Là thiết bị hoạt động tại giao điểm của ba ngành công nghệ then chốt:
+Công nghệ cảm biến nano – phát hiện VOC với độ nhạy rất cao.
+Y học chẩn đoán không xâm lấn – phát hiện bệnh mà không cần lấy mẫu má
+Trí tuệ nhân tạo – nhận diện mẫu hơi thở, phân tích nguy cơ bệnh theo th thực.
+Nhiều nghiên cứu y học đã chứng minh hơi thở chứa dấu ấn của nhiều
bệ Thiết bị có thể phát hiện hoặc cảnh báo sớm các bệnh sau:
1.5.1. Bệnh đường hô hấp -Viêm phổi -Covid-19 -Hen suyễn -Lao phổi
Các bệnh này làm thay đổi nồng độ CO , aldehy₂de, NO và một số VOC đặc tr
1.5.2. Bệnh đường tiêu hóa 4
-Nhiễm khuẩn HP dạ dày (qua khí CO ₂đồng vị)
-Hội chứng ruột kích thích
-Rối loạn chuyển hóa đường ruột 1.5.3. Bệnh gan – mật -Viêm gan -Xơ gan -Suy gan
VOC đặc trưng: dimethyl sulfide, ammonia… 1.5.4. Bệnh chuyển hóa
-Tiểu đường (qua acetone trong hơi thở) -Rối loạn lipid -Stress oxy hóa cao
1.5.5. Bệnh ung thư (giai đoạn nghiên cứu)
Nhiều công trình đã chứng minh VOC có thể trở thành dấu ấn sinh học cho: -Ung thư phổi -Ung thư ga -Ung thư đại tràng -Ung thư vú
Dù cần thời gian để kiểm chứng và chuẩn hóa, đây vẫn là hướng đi đầy triển
1.6 Sơ đồ cấu tạo và nguyên lý hoạt động của thiết bị
Thiết bị thu nhỏ phát hiện bệnh qua hơi thở là một hệ thống phân tích
sinh học tinh vi, hoạt động dựa trên khả năng nhận diện hợp chất hữu cơ
bay hơi hoặc dấu ấn sinh học (biomarkers) trong hơi thở mà cơ thể thải ra.
Mỗi bệnh nhiễm trùng, viêm, ung thư, tiểu đường cho đến rối loạn chuyển
hoá — đều đi thay đổi về thành phần khí trong hơi thở. Vì vậy thiết bị
sẽ sử dụng một c trình xử lý gồm thu mẫu – điều hoà – phân tích –
chuyển đổi tín hiệu – x đưa ra kết quả.
1.6.1. Giai đoạn thu mẫu hơi thở
Thiết bị bắt đầu làm việc ngay khi người dùng thổi vào cửa lấy mẫu. Tại đây xảy ra các bước:
• Tách hơi thở người dùng khỏi tạp khí môi trường
+Bộ lọc vi mô sẽ loại: 5
- bụi, hơi nước quá mức
- giọt nước bọt gây nhiễu - CO n₂ền quá cao
khí lẫn trong không khí xung quanh
Nhờ vậy hơi thở đi vào buồng phân tích tinh khiết và đúng nồng độ nhất.
• Ổn định lưu lượng
Thiết bị điều chỉnh tốc độ dòng hơi để:
- tránh làm “ngập” cảm biến
đảm bảo tất cả cảm biến nhận cùng một mức mẫu
1.6.2. Giai đoạn điều hòa mẫu hơi thở trước phân tích
Trong buồng điều hoà, hơi thở được xử lý theo 3 mục đích: • Tối ưu nhiệt độ
Cảm biến nano hoạt động tốt nhất ở nhiệt độ cụ thể. Micro–heater bên trong
mức nhiệt ổn định để: -tránh sai số
- tăng khả năng nhận diện phân tử • Chuẩn hoá độ ẩm
Độ ẩm cao làm giảm độ nhạy. Thiết bị dùng màng hấp thụ để đưa độ ẩm về ưu.
• Tách phân tử theo tính chất
Một số mô-đun có thể tách các phân tử theo: - kích thước - độ phân cực - tốc độ khuếch tán
- Nhằm giúp cảm biến dễ nhận diện VOC đặc trưng hơn.
1.6.3. Giai đoạn phân tích bằng cảm biến nano Đây là “trái tim” của thiết bị.
Bên trong là một mảng cảm biến nano (nano-sensor array) gồm nhiều loại
cảm khác nhau, mỗi loại đáp ứng với một nhóm phân tử bệnh lý.
Các loại cảm biến thường dùng:
1. Cảm biến oxit kim loại (MOS)
Phát hiện aldehyde, ketone, hydrogen sulfide… — các dấu ấn của: -ung thư phổi 6 - viêm nhiễm - bệnh gan
2. Cảm biến graphene / carbon nanotube
Độ nhạy cực cao, nhận tín hiệu thay đổi điện trở khi phân tử VOC bám trên b
3. Cảm biến điện hoá (electrochemical) Dùng để phát hiện khí như:
- acetone (dấu hiệu tiểu đường) - nitric oxide (hen suyễn)
4. Cảm biến quang hợp - hấp thụ phổ Dùng laser hoặc đèn IR để nhận: - nồng độ CO - amoniac - methane vi sinh
Khi phân tử bệnh lý chạm vào bề mặt cảm biến, chúng sẽ tạo ra sự thay quang hoặc hoá học.
Thiết bị chuyển sự thay đổi này thành tín hiệu điện cực nhỏ.
4. Giai đoạn xử lý tín hiệu
Tín hiệu từ hàng chục/thậm chí hàng trăm cảm biến được đưa vào chip xử lý. Máy sẽ thực hiện:
• Khuếch đại tín hiệu yếu
Tín hiệu VOC có thể rất nhỏ, chỉ vài microvolt. • Lọc nhiễu
Loại bỏ ảnh hưởng của nhiệt độ nền qua
chuyển động hơi thở độ ẩm, nhiễu từ môi trường.
• Chuyển đổi tín hiệu analog → digital
Chip ADC sẽ biến đổi tín hiệu để đưa vào bộ xử lý trung tâm.
5. Giai đoạn phân tích bằng thuật toán AI Đây là bước xác định bệnh lý:
+Thuật toán so sánh “dấu vân tay hơi thở” với thư viện mẫu bệnh
xác định tập hợp VOC đặc trưng, tính toán độ tương quan bệnh học và đưa
ra bệnh lý hoặc cảnh báo Ví dụ:
+Nồng độ acetone cao → nguy cơ tiểu đường hoặc ketosis 7
+Tăng nitric oxide → hen suyễn hoặc viêm đường thở
VOC dạng aldehyde → có thể liên quan ung thư hoặc nhiễm trùng AI càng
được huấn luyện với nhiều dữ liệu → càng chính xác.
6. Giai đoạn xuất kết quả Kết quả có thể hiển thị:
+Trên màn hình thiết bị ,gửi sang điện thoại và đưa vào hệ thống y tế Thông tin thường bao gồm: +Mức độ các VOC +Biểu đồ hơi thở
+Chuẩn đoán gợi ý mức độ nguy cơ (thấp – trung bình – cao)
+Thiết bị còn có thể lưu dữ liệu để theo dõi theo thời gian.
1.7 Các nghiên cứu – hoạt động thử nghiệm đã thực hiện 1.7.1
Phát hiện H. pylori (Urea Breath Test) – đã dùng lâm sàng Là xét
nghiệm hơi thở thành công nhất hiện nay.
- Độ chính xác cao, đã được áp dụng rộng rãi trong bệnh viện.
- Dựa trên đo CO sau ₂khi uống ure gắn nhãn.
1.7.2 Ung thư phổi – nhiều thử nghiệm pilot & đa trung tâm
- Nhiều nghiên cứu nhỏ cho kết quả 80–90% phân biệt ung thư.
- Có nghiên cứu đa trung tâm gần đây xác nhận khả năng phát hiện ung
thư eNose, nhưng chưa đủ để thay thế xét nghiệm chuẩn.
1.7.3 COVID-19 – nhiều nghiên cứu nhanh (2020–2023)
- Các thiết bị eNose có thể phân biệt người nhiễm và không nhiễm.
- Kết quả khả quan nhưng không đồng nhất, chưa đủ điều kiện thành xét n chính thức.
1.7.4 Đái tháo đường – đo acetone hơi thở
- Nhiều thử nghiệm trên cảm biến mini phát hiện acetone để theo dõi đường hu
-Có tiềm năng, nhưng còn bị ảnh hưởng bởi chế độ ăn và điều kiện môi trường
1.7.5 Các ứng dụng khác đang thử nghiệm: + Hen/COPD (đo NO) + Ung thư tiêu hóa 8 + Bệnh gan
1.8 An toàn sử dụng thiết bị
1.8.1 An toàn cho người dùng
- Không xâm lấn, chỉ cần thổi hơi → không gây đau, không gây chảy máu.
- Không tiếp xúc trực tiếp với hóa chất hoặc kim loại nặng.
- Nhiệt độ và áp suất trong buồng phân tích đều thấp, không gây bỏng hay kíc
- Không làm thay đổi nhịp thở hay chức năng phổi. 1.8.2 An toàn sinh học
- Bộ phận tiếp xúc miệng thường dùng ống thổi dùng 1 lần, chống lây nhiễm c
- Có bộ lọc chống hơi nước và vi khuẩn để hạn chế vi sinh vật đi ngược vào
- Máy được thiết kế để không tích tụ vi khuẩn, dễ vệ sinh.
1.8.3 An toàn điện – tử
- Thiết bị hoạt động bằng pin hoặc điện áp thấp → không nguy cơ giật điện.
- Có mạch bảo vệ khi quá nhiệt, quá dòng.
- Các cảm biến nano được bọc kín, không rò rỉ vật liệu. 1.8.4 An toàn dữ liệu
- Dữ liệu hơi thở được mã hóa khi truyền (Bluetooth/WiFi).
- Không lưu thông tin cá nhân nếu người dùng không cho phép.
- Tuân thủ nguyên tắc bảo mật y tế (tùy tiêu chuẩn từng quốc gia).
1.8.5 Hạn chế và lưu ý khi sử dụng
- Không dùng chung ống thổi để tránh lây nhiễm.
- Không sử dụng ngay sau khi ăn, hút thuốc, uống rượu → gây sai số.
- Người bị bệnh truyền nhiễm hô hấp nên sử dụng ống thổi riêng và bỏ sau m
- Không tự dùng thiết bị để thay thế chẩn đoán y tế chính thức 1.8.6 Kết luận
- Thiết bị thu nhỏ phát hiện bệnh qua hơi thở an toàn, không xâm lấn, ít
rủi hợp cho sử dụng trong cộng đồng, phòng khám, bệnh viện hoặc tại nhà —
m tuân thủ vệ sinh và dùng đúng quy trình. 9
1.9 Yêu cầu vệ sinh – hiệu chuẩn cảm biến * Yêu cầu vệ sinh
1.9.1 Vệ sinh phần tiếp xúc với người dùng
- Ống thổi dùng một lần → phải thay mới cho mỗi người.
- Nếu dùng loại tái sử dụng → phải khử khuẩn bằng cồn 70% hoặc dung khuẩn y tế.
- Không dùng khi còn nước miếng, bụi, hay hơi nước bám bên trong.
1.9.2 Vệ sinh cửa hút và buồng lấy mẫu
- Lau bề mặt ngoài bằng khăn không sợi + cồn 70%.
-Không xịt trực tiếp dung dịch vào cảm biến.
- Định kỳ mở buồng lấy mẫu (nếu thiết kế cho phép) để:
+ Loại bỏ hơi nước ngưng tụ
+ Ngăn tích tụ vi sinh vật 1.9.3 Vệ sinh bộ lọc
-Bộ lọc hơi nước/vi khuẩn cần được thay theo định kỳ tùy hãng (thường 1–3 th
-Tuyệt đối không dùng nếu bộ lọc bị: +ẩm mốc + nứt + đổi màu.
2 Yêu cầu hiệu chuẩn cảm biến (Calibration)
2.1. Hiệu chuẩn định kỳ
- Thực hiện theo chu kỳ của nhà sản xuất (thường 3–6 tháng/lần).
- Dùng khí chuẩn (calibration gas) có nồng độ VOC hoặc khí mục tiêu đã biết. Gồm 3 bước:
B1: Zero calibration → hiệu chỉnh khi không có VOC.
B2. Span calibration → hiệu chỉnh với nồng độ chuẩn đã xác định. B3 :Check
drift → kiểm tra độ lệch cảm biến theo thời gian.
2.2. Ổn định môi trường
- Hiệu chuẩn phải thực hiện trong:
+Nhiệt độ ổn định (≈ 20–25°C)
+ Độ ẩm thấp và ổn định 10
+ Tránh gió mạnh hoặc mùi lạ xung quanh.
2.3. Khởi động và làm nóng cảm biến
- Một số cảm biến (như MOS) cần:
+ Thời gian làm nóng (warm-up) 1–5 phút
+ Ổn định điện trở nền trước khi đo
+ Không hiệu chuẩn khi cảm biến chưa ổn định.
2.4. Kiểm tra độ nhạy (sensitivity check)
-Dùng mẫu hơi chuẩn hoặc nồng độ VOC thấp → đảm bảo cảm biến vẫn nhậ tín hiệu nhỏ.
-Nếu độ nhạy giảm → cần recalibration hoặc thay cảm biến.
2.5. Lưu lịch sử hiệu chuẩn *Ghi lại: - Ngày hiệu chuẩn - Nồng độ khí chuẩn
- Sai số trước và sau hiệu chuẩn *Tình trạng cảm biến
- Dữ liệu này giúp kiểm soát chất lượng thiết bị.
1.10 Sản phẩm và tiềm năng ứng dụng thực tế
1.10.1 Sản phẩm (Thiết bị thu nhỏ phát hiện bệnh qua hơi thở)
- Thiết bị thu nhỏ phân tích hơi thở (portable breath analyzer / mini
eNose) phẩm công nghệ sinh học – cảm biến nano – trí tuệ nhân tạo.
Nó có các đặc điểm chính:
• Kích thước nhỏ gọn
• Có thể cầm tay, kết nối smartphone, sử dụng tại nhà hoặc phòng khám. • Cơ chế hoạt động
- Thu hơi thở → xử lý mẫu → cảm biến nano nhận diện khí VOC → -AI ph xuất kết quả.
- Không xâm lấn – nhanh – không gây đau.
• Dạng sản phẩm hiện có
- Máy test H. pylori (đã dùng rộng rãi).
- Thiết bị đo NO trong hơi thở cho bệnh hen. 11
*Các mẫu thử nghiệm mini–eNose cho:
+ ung thư (phổi, tiêu hóa), + nhiễm trùng,
+tiểu đường (đo acetone),
+ đánh giá chức năng gan. • Thành phần chính +Buồng thu hơi thở
+ Bộ lọc – điều hòa độ ẩm
+ Cảm biến nano (MOS, graphene, CNT…) +Chip xử lý tín hiệu
+Ứng dụng AI trên điện thoại hoặc máy chủ
1.10.1 Trong y tế – khám chữa bệnh
• Sàng lọc bệnh nhanh tại cộng đồng
•Ung thư phổi, ung thư tiêu hóa
•Nhiễm trùng hô hấp, viêm phổi • COVID-19, cúm
→ Có thể áp dụng tại sân bay, trường học, bệnh viện. • Theo dõi điều trị:
- Theo dõi đáp ứng điều trị ung thư
-Theo dõi hen phế quản bằng NO
- Kiểm soát đường huyết ở bệnh nhân tiểu đường (qua acetone)
• Phát hiện sớm bệnh chuyển hóa - Bệnh gan (ammonia) - Suy thận (dimethylamine)
- Chuyển hóa lipid (ketone bodies)
1.10.2 Ứng dụng tại gia đình
+ Theo dõi sức khỏe hô hấp hàng ngày
+Theo dõi đường huyết không xâm lấn
+ Kiểm tra mức độ viêm đường thở ở người bị dị ứng/hen
+ Cảnh báo sớm thay đổi bất thường trong hơi thở 12
1.10.3 Ứng dụng trong nghiên cứu – phòng lab:
-Thu thập dữ liệu VOC cho nghiên cứu ung thư
- Phát triển công nghệ cảm biến mới
- Kiểm tra tác động thuốc lên chuyển hóa cơ thể
1.10.4 Ứng dụng trong công nghiệp – thực phẩm – môi trường:
• Công nghiệp thực phẩm
- Kiểm tra hơi thở nhân viên sản xuất thực phẩm để giảm nguy cơ lây nhiễm.
- Kiểm soát an toàn vệ sinh trong chuỗi lạnh hoặc kho bảo quản. • Môi trường
- Giám sát chất lượng không khí cá nhân
- Theo dõi tiếp xúc hóa chất độc hại tại nhà máy Lợi ích nổi bật:
- Nhanh chóng: kết quả dưới 1 phút
- Không xâm lấn: không cần máu hoặc mẫu dịch
- Dễ dùng: ai cũng có thể thổi để đo
- - Chi phí thấp so với xét nghiệm truyền thống
- Tiềm năng thay đổi cách sàng lọc bệnh trong tương lai 13