Tiểu luận Ứng Dụng Facebook Trong Truyền Thông Thư Viện môn Các phương pháp nghiên cứu khoa học   -  trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn- Đại học Quốc Gia Thành phố Hồ Chí Minh.

Mẫu SV01 Ngày nhận hồ sơ ĐHQG-HCM
Trường Đại học KHXH&NV Mã số đề tài THUYẾT MINH
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP … A. THÔNG TIN CHUNG A 1 . Tên đề tài
- Tên tiếng Việt: Ứng dụng của mạng xã hội Facebook trong hoạt động truyền thông thư viện.
- Tên tiếng Anh: Application of Facebook in library communication activities.
A 2. Thuộc ngành/nhóm ngành Hệ đào tạo
º Khoa học Xã hội: º Hệ đại trà
A 3. Chủ nhiệm đề tài
Họ và tên: ……………………………… MSSV:…………………………….
Ngày tháng năm sinh:………………….. Nam/Nữ:…………………………..
Số CMND:……………………………..
Ngày và nơi cấp:………………….
Số tài khoản:…………………………...
tại Ngân hàng ……………………..
Chi nhánh ngân hàng: ……………………………………………………………
Địa chỉ liên hệ:……………………………………………………………………
Điện thoại:……………………………... Email:……………………………… A 4. Nhóm nghiên cứu TT Họ và tên Mã số sinh viên Phân công 1 Trần Lê Anh Minh 2156100046 Trưởng nhóm 2 Nguyễn Thu Phương 2156100061 Thành viên 3 Trần Thị Thanh Phương 2156100063 Thành viên 4 Đặng Thị Thanh Tâm 2156100068 Thành viên 1 5 Võ Thanh Thảo 2156100074 Thành viên 6 Nguyễn Thị Anh Thư 2156100081 Thành viên
A 5. Kinh phí thực hiện: đề xuất………………………
Số tiền bằng chữ:……………………………………………………………………...
B. MÔ TẢ NGHIÊN CỨU
B1. Lý do chọn đề tài:
Sự phát triển nhanh chóng của Internet cùng với sự phát triển không ngừng của
công nghệ web đã góp phần chuyển thế giới sang thời đại số hóa. Sự ra đời của
mạng xã hội cũng là điều hiển nhiên, trong đó có Facebook.
Facebook là mạng xã hội ảo cho phép người sử dụng truy cập miễn phí với đầy
đủ các tính năng như chat, email, chia sẻ hình ảnh, kết nối bạn bè, quảng cáo…
do công ty Facebook, Inc điều hành và sở hữu tư nhân. Người sáng lập ra
Facebook là Mark Zuckerberg cùng với những người bạn của mình là Eduardo
Saverin, Dustin Moskovitz và Chris Hughes khi ông còn là sinh viên tại Đại học
Harvard. Từ một dự án nhỏ tại trường đại học của một sinh viên 19 tuổi, giờ đây
Facebook đã trở thành một tổ chức quyền lực về công nghệ với tầm ảnh hưởng
vô cùng to lớn đến cuộc sống hiện đại của nhiều người, đặc biệt là giới trẻ.
Lượng thành viên gia nhập cộng đồng mạng xã hội Facebook trải dài trên nhiều
thế hệ, nhiều vùng địa lý, nhiều ngôn ngữ, nhiều tầng lớp và nhiều nền văn hóa khác nhau.
Trong bài báo “Mạng xã hội Facebook với việc tiếp cận và quảng bá các hoạt
động dịch vụ thư viện” của Trần Xuân Bản, Thư viện Trường Đại học Sư phạm
Hà Nội 2, ước tính, hiện nay trên thế giới có khoảng 2,5 tỷ người sử dụng mạng
xã hội Facebook và trong đó tỷ lệ thanh niên từ 18 đến 29 tuổi sử dụng là 88%
[Aslam, 2020]. Người Việt Nam được tiếp cận với Facebook muộn hơn (năm
2008). Tuy nhiên, tốc độ gia tăng về số người sử dụng lại đứng vào top đầu. Hiện
nay, tại Việt Nam có hơn 66 triệu tài khoản Facebook, đứng thứ 7 trong top 10
nước có số người sử dụng facebook nhiều nhất [Clement, 2020].
Chính vì sự phổ biến của Facebook cũng như những tính năng tiện ích mà
Facebook đem lại, mà các thư viện đại học ngày nay đã sử dụng Facebook cho
các hoạt động truyền thông thư viện của mình với mục đích cung cấp thông tin
về tin tức, sự kiện, hoạt động thư viện, quảng bá và cung cấp các sản phẩm của
dịch vụ trong thư viện,… nhưng vẫn chưa thật sự đạt hiệu quả. Điều này thể hiện
rõ trong việc người dùng tin, cụ thể là sinh viên, nghiên cứu sinh, giảng viên,...
vẫn chưa tận dụng được các dịch vụ của thư viện. Với mong muốn tìm hiểu
nguyên nhân và tìm ra các giải pháp để nâng cao tính hiệu quả của Facebook
trong hoạt động truyền thông thư viện, nhóm chúng tôi xin chọn đề tài “ỨNG
DỤNG MẠNG XÃ HỘI FACEBOOK TRONG HOẠT ĐỘNG TRUYỀN THÔNG THƯ VIỆN” 2
B2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
Chu Vân Khánh (2019), Marketing thư viện qua trang Fanpage của Facebook
là quá trình sử dụng truyền thông xã hội nhằm quảng bá sản phẩm và dịch vụ
thông tin, đáp ứng được những yêu cầu của hoạt động thư viện - thông tin, thể
hiện ở một số lợi ích nổi trội như:
- Tạo kênh cung cấp thông tin khác ngoài trang web
- Làm tăng lượng truy cập tới trang web chính thức
- Quảng cáo miễn phí và đẩy mạnh quan hệ cộng đồng
- Lắng nghe và quan sát phản hồi của người dùng tin
- Cung cấp thông tin phân tích người dùng tin chi tiết và chính xác
Thực trạng marketing qua mạng xã hội Facebook trong hệ thống thư viện công
cộng ở Việt Nam: Trong khoảng 10 năm trở lại đây, nhận thấy tầm quan trọng
của việc quảng bá hình ảnh, sản phẩm và dịch vụ qua mạng Internet, các thư viện
thuộc hệ thống thư viện công cộng cũng đã từng bước thay đổi và phát triển thêm
các hình thức phổ biến thông tin mới, trong đó bao gồm xây dựng và duy trì hệ
thống trang web, cổng thông tin thư viện, cung cấp dịch vụ tra cứu thông tin trực
tuyến và tạo lập các trang chia sẻ thông tin trên Facebook.
Trong một nghiên cứu được thực hiện với người dùng tin và người làm thư
viện tại Pakistan về vấn đề ứng dụng phương tiện truyền thông xã hội trong tiếp
thị thư viện và dịch vụ thông tin, các tác giả Shakeel Ahmad Khan và Rubina
Bhatti (2012) đã đưa ra kết quả cho thấy đa số người trả lời cho rằng việc sử dụng
phương tiện truyền thông xã hội là quan trọng và cần thiết nhằm thu hút sự chú ý
của người dùng tin trực tuyến và trợ giúp cho việc học từ xa và chia sẻ kiến thức.
Đây cũng là cơ sở để các thư viện công cộng của Việt Nam có cái nhìn toàn diện
hơn về tầm quan trọng của marketing thư viện qua mạng xã hội nói chung và Facebook nói riêng.
Nhiều công trình nghiên cứu cũng đã khẳng định việc ứng dụng mạng xã hội
facebook vào công tác và tổ chức dịch vụ thư viện đại học đang là xu hướng phổ
biến và còn phát triển mạnh mẽ trong tương lai.
Terra B.Jacobson với bài nghiên cứu khoa học mang tên “Facebook as a
Library Tool: Perceived vs. Actual Use” đã đưa ra các dẫn chứng về việc
sử dụng mạng xã hội Facebook trong hoạt động truyền thông của thư viện
các trường đại học và mức độ ảnh hưởng của nó. Bài nghiên cứu này
không chỉ dừng lại ở việc đánh giá một cách chủ quan mà còn sử dụng
thêm các phương pháp nghiên cứu khác như sử dụng kết quả thu thập được
từ bảng hỏi và bảng khảo sát, từ đó đưa ra được thông tin một cách chính
xác và hiệu quả nhất. Giúp cho việc đánh giá ứng dụng mạng xã hội
Facebook đối với hoạt đông truyền thông thư viện được hoàn thiện theo
hai mặt chủ quan và khách quan.
Mặt khác bài nghiên cứu của Noa Aharony có tên “Facebook use by
Library and Information Science students” đã có một khẳng định rằng
“LIS educators should expose MA and PhD students more to social
networking sites, enabling them to experience their advantages and 3
disadvantages in the personal as well as professional realms. This exposure
may cause these students to use social networks in their future work as
librarians or information scientists, understanding that these platforms can
serve as an additional channel of communication with their patrons”, việc
sử dụng Facebook như một hình thức thư viện mới cũng giúp ích cho
những người đang theo học chuyên ngành này và có thể được tiếp xúc sớm
hơn với hình thức mới lạ như này. Tổng kết lại thì bài viết trên cũng đã đưa
ra được những lợi ích khi ứng dụng Facebook vào thư viện.
Bài nghiên cứu “Mạng xã hội Facebook với các hoạt động dịch vụ thư
viện” của Trần Xuân Bản, Thư viện Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2.
Tóm tắt: Nghiên cứu hiệu quả của mạng xã hội Facebook với việc tiếp cận
và quảng bá dịch vụ thông tin - thư viện trong môi trường đại học. Khảo
sát cách thức tổ chức, nội dung, tần suất đăng tải thông tin trên trang
Facebook của 30 thư viện đại học ở Việt Nam. Đề ra các giải pháp nhằm
tăng cường hiệu quả của việc tiếp cận quảng bá dịch vụ thông tin thư viện
qua trang Facebook của các thư viện đại học ở Việt Nam. Với phương
pháp nghiên cứu khảo sát trang facebook của 30 thư viện trường đại học
Việt Nam, kết quả nghiên cứu cho thấy việc xây dựng trang Facebook thư
viện nhằm mục đích giới thiệu và quảng bá các sản phẩm, dịch vụ thông
tin - thư viện tới sinh viên trong môi trường thư viện trường đại học Việt
Nam là xu hướng phổ biến và đã được nhiều thư viện tiến hành và đem lại
những hiệu quả nhất định. Tuy nhiên, để hoạt động trên đạt hiệu quả, các
thư viện cần có một bộ phận phụ trách việc quản trị trang để xây dựng
được trang Facebook một cách khoa học, đồng thời quản lý được việc đăng
tải thông tin diễn ra thường xuyên với những nội dung phản ánh đúng mục
đích của trang và quảng bá dịch vụ thông tin - thư viện.
Tổng quan lại các bài nghiên cứu trước đó đã có những kết quả nhất định,
qua đó có thể thấy facebook có những tính năng hữu ích được ứng dụng trong
hoạt động thông tin- thư viện, đặc biệt là hoạt động truyền thông giúp cho người
dùng tin dễ dàng tiếp cận thông tin, từ đó cũng giúp thư viện ngày càng phát triển.
Bên cạnh đó thì các hoạt động trên facebook vẫn còn một số hạn chế về nội dung
được đăng tải lên cần được kiểm soát và việc khó nắm bắt người dùng tin.
B3. Mục tiêu nghiên cứu Mục đích nghiên cứu:
Nghiên cứu này được thực hiện nhằm tìm hiểu khả năng ứng dụng của
mạng xã hội Facebook trong hoạt động truyền thông Thông tin - Thư viện
(marketing, quảng bá hình ảnh thư viện và giới thiệu tài liệu đến với người dùng tin). Mục tiêu nghiên cứu:
(1) Tìm hiểu các tính năng (tìm kiếm, cập nhật hình ảnh, quảng cáo...) của
mạng xã hội Facebook trong lĩnh vực truyền thông Thư viện.
(2) Đánh giá những thuận lợi và khó khăn của cán bộ nhân viên Thư viện
khi sử dụng mạng xã hội Facebook trong hoạt động Thông tin - Thư viện. 4
(3) Đưa ra đề xuất cải thiện hiệu quả sử dụng cơ sở dữ liệu tại Thư viện cho người dùng tin.
B4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Về đối tượng: ứng dụng các tính năng của mạng xã hội Facebook (công tác
tìm kiếm, hỗ trợ, marketing sản phẩm,…) trong hoạt động truyền thông Thông tin - Thư viện.
Về phạm vi: Thư viện trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – ĐHQG TP.HCM.
B5. Phương pháp nghiên cứu
 Chiến lược mẫu:
Chúng tôi áp dụng chiến lược lấy mẫu phân tầng vì mức độ bao phủ quần
thể nghiên cứu tốt và đảm bảo tính đại diện trong quần thể bằng cách chia
nhỏ 16000 sinh viên đang theo học tại trường thành các nhóm nhỏ gồm
sinh viên năm nhất, sinh viên năm hai, sinh viên năm ba và sinh viên năm
bốn. Kích cỡ mẫu dự kiến của bảng khảo sát là 365 người và phỏng vấn là 20 người.
Phương pháp thu thập dữ liệu
Nhóm nghiên cứu của chúng tôi đã sử dụng phương pháp hỗn hợp dựa trên
các câu trả lời của sinh viên đang theo học tại trường Đại học Khoa học,
Xã hội và Nhân văn – ĐHQG TP.HCM qua bảng hỏi trực tuyến, sau đó là
cuộc phỏng vấn trực tiếp một nhóm sinh viên được chọn ngẫu nhiên tại trường.
Đầu tiên, chúng tôi tiến hành thu thập và phân tích dữ liệu định lượng từ
bảng khảo sát đã gửi cho các sinh viên qua địa chỉ email. Tổng số sinh viên
tham gia cuộc khảo sát là 563 sinh viên. Sau khi tham gia điền khảo sát các
sinh viên sẽ được nhóm nghiên cứu gửi tặng giấy chứng nhận và chúng tôi
sẽ chọn ngẫu nhiên để trao tặng 01 vé xem phim Doctor strange phần hai,
tại rạp CGV Hùng Vương Plaza.
Thứ hai, nhóm nghiên cứu tiếp tục thu thập dữ liệu và phân tích qua việc
phát triển một kịch bản phỏng vấn từ 15 đến 20 phút gồm các câu hỏi mở
về ý kiến phản hồi trong quá trình sử dụng và trải nghiệm các hoạt động
của Thư viện trên trang mạng xã hội của một vài sinh viên được chúng tôi
mời ngẫu nhiên để tham gia phỏng vấn. Kết quả thu được 19 sinh viên tham gia phỏng vấn.
Phương pháp phân tích dữ liệu
Đối với bảng khảo sát, việc phân tích dữ liệu dựa trên ứng dụng Google
Forms thông qua các biểu đồ phần trăm phản hồi các câu trả lời mà các sinh viên đã thực hiện. 5
Đối với dữ liệu từ việc phỏng vấn, chúng tôi sẽ cùng thảo luận và phân tích
các ý chính trong câu trả lời một cách thủ công qua phần mềm Microsoft Word.
Cuối cùng, dữ liệu của bảng khảo sát và phỏng vấn sau khi được phân tích
sẽ được nhóm nghiên cứu của chúng tôi tổng hợp và đối chiếu dữ liệu hai
bên một lần nữa để đưa ra số liệu cuối cùng trên ứng dụng Microsoft Excel.
 Đạo đức nghiên cứu
Các đối tượng tham gia nghiên cứu qua bảng hỏi và phỏng vấn dựa trên
tinh thần tự nguyện, không ép buộc.
Chúng tôi cam kết, mọi thông tin cá nhân thu được qua phiếu khảo sát và
dữ liệu phỏng vấn sẽ được bảo mật an toàn và chỉ để phục vụ cho bài nghiên cứu.
B6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
Ý nghĩa khoa học:
Nghiên cứu về ứng dụng của mạng xã hội Facebook đến hoạt động thông
tin- thư viện, đến học tập và đời sống của sinh viên hướng tới việc sử dụng
các phương pháp nghiên cứu thực nghiệm. Nghiên cứu áp dụng những lý
thuyết, các quan điểm, khái niệm và phương pháp nghiên cứu một số
ngành,… Nghiên cứu đã vận dụng các lý thuyết nhằm giải thích các tính
năng, đặc tính trong việc lựa chọn , sử dụng mạng xã hội Facebook của
sinh viên, vận dụng các lý thuyết nhằm giải thích vai trò ứng dụng của mạng xã hội Facebook.
Kết quả nghiên cứu đóng góp vào việc hoàn thiện cơ sở khoa học của
nghiên cứu về ứng dụng của mạng xã hội Facebook đối với sinh viên và
trong hoạt động thông tin - thư viện
Ý nghĩa thực tiễn:
Nghiên cứu này hướng đến việc làm rõ bản chất, tính năng quan trọng, lợi
ích của việc ứng dụng mạng xã hội, cụ thể là Facebook trong hoạt động
truyền thông của Thư viện.
Nghiên cứu này cũng đã phân tích được những ảnh hưởng và đề xuất giải
pháp cụ thể, khả thi nhằm hoàn thiện, cải tiến, đầu tư và nâng cao hiệu quả
ứng dụng mạng xã hội Facebook trong hoạt động Thư viện.
Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để làm tài liệu tham khảo cho
những đề tài liên quan khác sinh viên, học viên cao học thuộc ngành Thông tin - Thư viện.
B7. Bố cục đề tài 6 Giới thiệu:
Lý do chọn đề tài
Mục đích và mục tiêu nghiên cứu
Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu
1.1. Lý thuyết liên quan
1.2. Các bài nghiên cứu trước đó
Chương 2: Phương pháp nghiên cứu
2.1. Phương pháp thu thập dữ liệu 2.2. Chiến lược mẫu
2.3. Phương pháp phân tích dữ liệu
Chương 3: Kết quả và ý nghĩa của nghiên cứu
3.1. Kết quả nghiên cứu 3.2. Ý nghĩa nghiên cứu Kết luận
Tóm tắt lại kết quả nghiên cứu và những hạn chế
B8. Đăng ký sản phẩm khoa học của đề tài STT
Thể loại sản phẩm Số lượng 1
Bài viết Hội thảo khoa học 2
Bài đăng trên Tạp chí/chuyên san 3 v.v….. TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Aharony, N. (2013). Facebook use by Library and Information Science students.
Aslib Proceedings, 65(1), 19–39.
2. Chu Vân Khánh. (2019). Marketing qua mạng xã hội facebook trong hệ thống
thư viện công cộng ở Việt Nam: thực trạng và giải pháp. Tạp Chí Thư Viện Việt Nam, 1, 35–41.
3. Jacobson, T. B. (2011). Facebook as a Library Tool: Perceived vs. Actual Use.
College and Research Libraries, 72(1).
4. Trần Xuân Bản. (2020). Mạng xã hội Facebook với các hoạt động dịch vụ thư
viện. Tạp Chí Thông Tin Tư Liệu, , 17–22. 5
Ngày ……tháng…… năm 202…
Ngày ……tháng…… năm 202… Người hướng dẫn
Chủ nhiệm đề tài 7
Ngày ……tháng…… năm 202…
Ngày ……tháng…… năm 202…
Chủ tịch Hội đồng Phòng ĐN&QLKH 8