Tổng hợp câu hỏi tự luận môn triết học Mác  Le nin –Trường Đại học Hoa Sen

Câu 1: Tại sao nói sự ra đời của triết học Mác – Lênin là tất yếu của lịch sử?
Vì sự phát triển của KT-XH tư bản chủ nghĩa, phong trào công nhân, tiền đề lý luận
(triết học Đức, CNXH không tưởng, KT chính trị Anh) và khoa học tự nhiên (thuyết tế
bào, tiến hóa, định luật năng lượng) đã tạo nền tảng cho triết học Mác ra đời tất yếu,
đáp ứng nhu cầu lịch sử.
Câu 2: Vai trò của triết học Mác – Lênin trong đời sống xã hội?
Là kim chỉ nam về thế giới quan, phương pháp luận cho cách mạng xã hội, giáo dục,
khoa học. Ở Việt Nam, triết học Mác là cơ sở lý luận cho phát triển kinh tế thị trường
định hướng XHCN, chuyển đổi số, phát triển bền vững.
Câu 3: Động vật có ý thức không? Tại sao?
Không, vì chỉ có nguồn gốc tự nhiên (bộ não), thiếu yếu tố xã hội (lao động & ngôn
ngữ). Ý thức cần đủ cả hai.
Câu 4: Mối quan hệ biện chứng vật chất – ý thức, sinh viên và nhà nước vận dụng thế nào?
Vật chất quyết định ý thức; ý thức tác động ngược qua thực tiễn. SV vượt khó học
tập nhờ ý chí. Nhà nước ra chính sách thích ứng với thực tiễn (COVID, chuyển đổi số...).
Câu 5: Có mấy nguyên lý của phép biện chứng duy vật? Vận dụng trong nhận thức thực tiễn?
Hai nguyên lý: mối liên hệ phổ biến và sự phát triển. Vận dụng trong nhìn nhận vấn đề
toàn diện, phát triển linh hoạt theo thực tiễn.
Câu 6: Có mấy quy luật cơ bản trong phép biện chứng duy vật?
Ba quy luật: thống nhất – đấu tranh đối lập (nguồn gốc), lượng – chất (cách thức), phủ
định của phủ định (khuynh hướng phát triển).
Câu 7: Phân tích quy luật phủ định của phủ định, sinh viên vận dụng ra sao?
Quy luật thể hiện sự phát triển kế thừa. SV đổi mới cách học, ứng dụng công nghệ
nhưng vẫn giữ tính chủ động và sáng tạo.
Câu 8: Thực tiễn có mấy lĩnh vực cơ bản? Vai trò của thực tiễn với nhận thức?
Ba lĩnh vực: sản xuất vật chất, chính trị - XH, thực nghiệm KH. Thực tiễn là nguồn gốc,
động lực, tiêu chuẩn của nhận thức.
Câu 9: Biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất?
LLSX quyết định QHSX, QHSX tác động ngược. Nếu QHSX lạc hậu → cần cải cách.
Ví dụ: đổi mới mô hình doanh nghiệp để thích nghi chuyển đổi số.
Câu 10: Biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng?
CSHT quyết định KTTT, KTTT tác động ngược. Ví dụ: Phát triển KT số → thay đổi
pháp luật, tư duy quản lý.
Câu 11: Ở Việt Nam, đấu tranh giai cấp diễn ra như thế nào?
Không vũ trang mà là đấu tranh chống bất công, tham nhũng, bảo vệ lợi ích nhân dân lao động.
Câu 12: Có mấy tính độc lập tương đối của ý thức xã hội?
5 tính: vượt trước, lạc hậu, kế thừa, tác động lẫn nhau, phản ánh tồn tại xã hội.
Câu 13: Có thể gọi quy luật phủ định của phủ định thành quy luật phủ định không?
Không. Gọi như vậy làm mất tính kế thừa, phát triển biện chứng qua hai lần phủ định.
Câu 14: Quan điểm 'Con người là con vật có lý trí' đúng hay sai?
Sai nếu hiểu theo nghĩa hẹp. Con người là tổng hòa các quan hệ xã hội, không chỉ đơn
thuần là sinh vật lý trí.