Văn Hóa Đông Sơn: Di Sản và Thành Tựu trong Lịch Sử Việt Nam môn cơ sở văn hóa| Trường Đại học Hà Nội

21:11, 07/01/2026
Văn Hóa Đông Sơn: Di Sản và Thành Tựu trong Lịch Sử Việt Nam - Studocu
VĂN HOÁ ĐÔNG SƠN
Trong tiến trình phát triển văn hóa Việt Nam, thời kỳ sơ sử đã chứng kiến
sự hình thành và phát triển của ba nền văn hóa đặc trưng: Đông Sơn, Sa Huỳnh
và Đồng Nai. Trong đó, văn hóa Đông Sơn nổi bật như một cái nôi của nền văn
minh Việt Nam. Việc tìm hiểu văn hóa Đông Sơn giúp hậu thế hiểu rõ hơn về
nguồn gốc văn hóa dân tộc, là cầu nối để khám phá vô vàn giá trị truyền thống
đã định hình nên bản sắc Việt Nam ngày nay.
I, Bối cảnh ra đời
Văn hóa Đông Sơn được xác định tồn tại trong khoảng từ thế kỷ VII TCN
đến thế kỷ I – II sau Công nguyên (cuối thời đại đồng thau, đầu thời đại đồ sắt).
Văn hóa Đông Sơn ra đời, phát triển rực rỡ dựa trên nền tảng của cả một quá
trình hội tụ lâu dài những tinh hoa của các giai đoạn tiền Đông Sơn (Phùng
Nguyên, Gò Mun, Đồng Đậu). II, Hiện vật
Hiện vật văn hóa Đông Sơn vô cùng phong phú, phần lớn được phát hiện
trong các di chỉ cư trú và khu mộ táng. Không ít hiện vật Đông Sơn được phát
hiện một cách ngẫu nhiên, không phải qua khai quật mà có, chẳng hạn, trống
đồng Ngọc Lũ, trống Hoàng Hạ, trống Cổ Loa I hay thạp đồng Đào Thịnh, kho
mũi tên đồng Cổ Loa, v.v.
Hiện vật văn hóa Đông Sơn gồm nhiều chất liệu khác khác nhau như đồ
đá, đồ đồng, đồ sắt, đồ gốm, đồ thủy tinh, đồ gỗ, đồ xương, v.v.. Trong số những
loại hiện vật trên, số lượng nhiều nhất, đẹp nhất, phong phú nhất, có tính tiêu
biểu nhất là nhóm đồ đồng, chúng được người xưa tạo ra với kỹ thuật đúc điêu
luyện và trình độ thẩm mỹ cao. Trong những hiện vật đồ đồng, thì trống Đông
Sơn được xem là di vật tiêu biểu cho văn minh của người Việt cổ thời dựng nước. 1 21:11, 07/01/2026
Văn Hóa Đông Sơn: Di Sản và Thành Tựu trong Lịch Sử Việt Nam - Studocu
III, Thành tựu
Từ những hiện vật độc đáo của văn hóa Đông Sơn, chúng ta có thể nhận
ra những thành tựu nổi bật mà nền văn hóa này đã đạt được, góp phần tạo dựng
nền tảng cho sự phát triển của xã hội Việt Nam thời kỳ sơ sử.
Thành tựu vật chất
Xét thành tựu vật chất, đầu tiên, xét về nông nghiệp, người Đông Sơn là
những nông dân trồng lúa nước lành nghề. Người dân cũng đã bắt đầu biết dùng
sức kéo trâu bò, thuần dưỡng thú, nuôi gia cầm, săn bắn, có những kỹ thuật trị
thuỷ như đắp đê chống lụt.
Tiếp theo, xét về nghề chế tác đồ đồng, đây là một trong những thành tựu
vật chất tiêu biểu nhất của văn hóa Đông Sơn. Người Đông Sơn đã đạt đến đỉnh
cao của nghề luyện đồng. Chính nhờ nắm vững thuật luyện kim mà chủ nhân
Đông Sơn đã hoàn toàn làm chủ được trong tất cả các công đoạn của quá trình
đúc đồng, tạo ra nhiều sản phẩm có kích cỡ lớn, có giá trị về mặt nghệ thuật
(trống, thạp, chuông) mà ở các giai đoạn trước không thể làm được.
Bên cạnh việc phát triển nghề luyện kim, nhiều ngành thủ công truyền
thống, tiếp nối từ các văn hoá thời Tiền Đông Sơn vẫn được duy trì và phát triển
như làm đồ đá, làm gốm, dệt vải, nghề mộc, nghề nấu thuỷ tinh…
Do hiện tượng chiến tranh xảy ra thường xuyên, người Đông Sơn đã xây
dựng được 1 công trình phòng thủ nổi bật đó là thành ốc Cổ Loa.
Thành tựu tinh thần
Xét thành tựu tinh thần, trước hết, về nghệ thuật, chính những tinh hoa
vật chất của văn hóa Đông Sơn đã là minh chứng rõ nét nhất cho tư duy kỹ thuật
và mỹ thuật đã đạt đến đỉnh cao của tư duy đương thời. Nghệ thuật Đông Sơn 2 21:11, 07/01/2026
Văn Hóa Đông Sơn: Di Sản và Thành Tựu trong Lịch Sử Việt Nam - Studocu
trở thành đỉnh cao của nghệ thuật tạo hình thời Hùng Vương. Ngoài ra, người
Đông Sơn cũng đã làm chủ được nghệ thuật nhịp điệu trong ca múa.
Tiếp theo, xét về tôn giáo, tín ngưỡng, các nhà khoa học cho rằng, vào
thời kỳ văn hóa Đông Sơn, cư dân đã nảy sinh tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, sùng
bái các anh hùng, các thủ lĩnh. Nhiều phong tục tập quán được hình thành, như
tục xăm mình, ăn trầu cau, tục giã cối, tục ăn đất, tục cưới xin, tục ma chay,
chôn cất người chết trong mộ đất, mộ có quan tài hình thuyền, chôn trong nồi
vò. Lễ hội bấy giờ cũng khá phổ biến.
Và, thành tựu quan trọng nhất, về chính trị, văn hoá Đông Sơn chính là cơ
sở vật chất hình thành nên nhà nước sơ khai, cụ thể là Văn Lang - Âu Lạc, giữ
vai trò cốt lõi chủ thế của người Việt. IV, Vai trò
Về vai trò, văn hoá Đông Sơn được coi như nền tảng vững chắc cho sự
hình thành và phát triển của không chỉ nền văn minh sơ khai mà còn cả các nhà
nước phong kiến, lẫn nhà nước hiện đại sau này. Bên cạnh đó, đời sống văn hóa
Đông Sơn là nền móng cơ bản nhất, hình thành nên bản sắc dân tộc, mà trong
quá trình bị Bắc thuộc nó vẫn không bị mất đi, không bị đồng hóa, vẫn tồn tại
mãnh liệt và trỗi dậy sau 1000 năm Bắc thuộc.
ết lại, văn hóa Đông Sơn chính là cốt lõi của người Việt cổ, phản
ánh những thành tựu vượt bậc trong đa dạng lĩnh vực, khía cạnh đời
Ksống. Những di sản từ thời kỳ này vừa như biểu tượng sáng chói của
sự sáng tạo, thông tuệ, vừa là niềm tự hào lớn lao, kết nối hậu thế với tổ tiên
trong những ngày đầu dựng nước, từ thuở bình minh của lịch sử dân tộc. 3 21:11, 07/01/2026
Văn Hóa Đông Sơn: Di Sản và Thành Tựu trong Lịch Sử Việt Nam - Studocu 4 21:11, 07/01/2026
Văn Hóa Đông Sơn: Di Sản và Thành Tựu trong Lịch Sử Việt Nam - Studocu