Trang 1
11. HÌNH THOI
I. KIẾN THỨC CƠ BẢN
Định nghĩa: Hình thoi là tứ giác có bốn cạnh bằng nhau.
Nhận xét: Hình thoi cũng là một hình bình hành.
Tính chất:
- Hình thoi có tất cả tính chất của hình bình hành.
- Trong hình thoi:
+ Hai đường chéo vuông góc với nhau.
+ Hai đường chéo là các đường phân giác của các góc ở đỉnh của hình thoi.
Dấu hiệu nhận biết:
- Tứ giác có bốn cạnh bằng nhau là hình thoi.
- Hình bình hành có hai cạnh kề bằng nhau là hình thoi.
- Hình bình hành có hai đường chéo vuông góc với nhau.
- Hình bình hành có một đường chéo là đường phân giác của một góc ở đỉnh là hình thoi.
III. BÀI TẬP
Bài 1: Cho tam giác ABC có
=AC 2AB
, đường trung tuyến BM. Gọi H là chân đường
vuông góc kẻ từ C đến tia phân giác của góc A. Chứng minh rằng
A BHM
là hình thoi.
Bài 2: Cho tứ giác ABCD có
A D BC=
. Gọi M, N, P, Q lần lượt là trung điểm của AB,
AC, CD, BD. Chứng minh rằng tứ giác
MNPQ
là hình thoi
Bài 3: Cho hình thang cân
A BCD
. Gọi M, N, P, Q lần lượt là trung điểm của AB, BC, CD,
DA. Chứng minh rằng tứ giác
MNPQ
là hình thoi.
Bài 4: Cho tam giác ABC cân tại A, hai đường cao BE và CF cắt nhau tại H. Đường thẳng
AH cắt EF tại D, cắt BC tại G. Gọi M và N lần lượt là hình chiếu của G trên AB và AC.
Chứng minh rằng tứ giác
DNGM
là hình thoi.
Bài 5: Cho hình bình hành
A BCD
. Vẽ
AE BC^
tại E,
DF AB^
tại F. Biết
.
Chứng minh rằng tứ giác
A BCD
là hình thoi.
Bài 6: Cho hình thang
ABCD
gọi
, , , M N P Q
lần lượt là trung điểm của hai đáy và hai
đường chéo của hình thang.
a) Chứng minh rằng tứ giác
MPNQ
là hình bình hành;
b) Hình thang
ABCD
phải có thêm điều kiện gì để tứ giác
MPNQ
là hình thoi?
Trang 2
Bài 7: Cho hình bình hành
.ABCD
Trên các cạnh
AB
và
CD
lần lượt lấy các điểm
M
và
N
sao cho
.AM DN=
Đường trung trực của
BM
lần lượt cắt các đường thẳng
MN
và
BC
tại
E
và
.F
a) Chứng minh
E
và
F
đối xứng với nhau qua
;AB
b) Chứng minh tứ giác
MEBF
là hình thoi;
c) Hình bình hành
ABCD
có thêm điều kiện gì để tứ giác
BCNE
là hình thang cân.
Tự luyện:
Bài 8 Cho tam giác ABC cân tại A có BC = 6cm. Gọi M, N, P lần lượt là trung điểm của
AB, AC, BC.
a) Tính độ dài MN? Chứng minh MBNC là hình thang cân.
b) Gọi K là điểm đối xứng của B qua N. Chứng minh tứ giác ABCK là hình bình hành.
c) Gọi H là điểm đối xứng của P qua M. Chứng minh AHBP là hình chữ nhật.
d) Chứng minh AMPN là hình thoi.
Bài 9: Cho tam giác ABC vuông tại A. Gọi D và E lần lượt là trung điểm của AB và AC.
a) Chứng minh tứ giác ACED là hình thang vuông.
b) Gọi F là điểm đối xứng của E qua D. Chứng minh ACEF là hình bình hành.
c) Chứng minh AEBF là hình thoi.
d) Gọi H là hình chiếu của điểm E trên AC. Chứng minh ba đường thẳng AE, CF, DH đồng
qui.
Bài 10: Tứ giác ABCD có AB = CD .Gọi M, N là trung điểm của BC ,AD. Gọi I, K là trung
điểm của AC , BD .Chứng minh rằng MN là tia phân giác của góc IMK .
Bài 11: Cho tam giác ABC có ba góc nhọn , các đường cao AD, BE .Tia phân giác của góc
DAC cắt BE ,BC theo thứ tự ở I, K .Tia phân giác của góc EBC cắt AD, AC theo thứ tự ở
M,N .
a) Chứng minh rằng
⊥AK BN
b) Tứ giác MINK là hình gì ?
KẾT QUẢ - ĐÁP SỐ
Trang 3
Bài 1: Gọi O là giao điểm của BM và AH.
Tam giác ABM cân tại A (vì
==
1
AM AC AB
2
)
có tia AH là tia phân giác của góc A, nên AH
cũng là đường cao hay
⊥AH BM
và
=OB OM
(1).
Tam giác AHC có
=AM MC
và
MO CH
(cùng vuông góc đối với AH) nên
=OA OH
(2).
Tứ giác ABHM có
==OB OM,OA OH
nên ABHM là hình bình hành.
Lại có
⊥AH BM
nên ABHM là hình thoi.
Bài 2: Trong tam giác ABD, MQ là đường trung bình nên
1
MQ AD
2
=
và
//MQ A D
(1).
Trong tam giác ACD, NP là đường trung bình nên
1
NP AD
2
=
và
//NP AD
(1).
Từ (1) và (2) suy ra
MQ NP=
và
//MQ NP
. Do
đó
MNPQ
là hình bình hành.
Lại có: trong tam giác ABC, MN là đường trung
bình, ta có
1
MN BC
2
=
. Theo giả thiết,
A D BC=
nên
11
MN BC AD MQ
22
= = =
Tứ giác MNPQ là hình bình hành có hai cạnh kề
bằng nhau nên MNPQ là hình thoi.
Bài 3:
Trong tam giác ABC, MN là đường trung bình nên ta có
1
MN AC
2
=
và
//MN A C
(1).
Tương tự trong tam giác ACD,
1
P Q AC
2
=
và
//PQ A C
(2)
Từ (1) và (2) suy ra
MN PQ=
và
//MN PQ
, do vậy
MNPQ
là hình bình hành (3).
Q
P
N
M
D
C
B
A
Trang 4
Lại xét tam giác ABD, MQ là đường trung bình, suy ra
1
MQ BD
2
=
Vì ABCD là hình thang cân nên
A C BD=
, từ đó suy ra
MN MQ=
(2).
Từ (1) và (2) suy ra
MNPQ
là thoi.
Bài 4:
A BE A CFD = D
(cạnh huyền, góc nhọn)
AE AFÞ=
và
BE CF=
.
Vì H là trực tâm của ABC nên AH là đường cao, đồng thời là
đường trung tuyến, từ đó
GB GC=
và
.DE DF=
Xét EBC có
//GN BE
(cùng vuông góc với AC) và
GB GC=
nên
.NE NC=
Chứng minh tương tự ta được
MF MB=
.
Dùng định lí đường trung bình của tam giác ta chứng minh được DM // GN và
DM GN=
nên tứ giác
DNGM
là hình bình hành.
Mặt khác,
DM DN=
(cùng bằng
1
2
của hai cạnh bằng nhau) nên
DNGM
là hình thoi.
Bài 5: Xét
EA BD
và
FDAD
có:
µ
µ
E F 90 ,==°
EA FD=
(theo giả thiết),
· ·
EBA FAD=
(so le trong)
EA B FDAÞ D = D
(g.c.g) suy ra
.A B DA=
A BCD
là hình bình hành có hai cạnh kề bằng nhau
nên
A BCD
là hình thoi.
Bài 6: a) Áp dụng tính chất đường trung bình
của tam giác cho
ABC
và
DBC
ta sẽ có:
MQ / /PN / /BC
và
= =
1
MQ PN BC MPNQ
2
là hình bình hành.
E
F
A
B
D
C
Trang 5
b) Tương tự ta có:
QN / / MP/ / AD
và
==
1
QN MP AD.
2
Nên để
MNPQ
là hình thoi thì
⊥MN PQ
khi đó
⊥MN CD
và trung trực hay trục đối
xứng của
AB
và
CD
hình thang
ABCD
là hình thang cân.
Bài 7: a) Do
=AM DN MADN
là hình bình hành
µ
·
=D AMN
;
·
·
=AMN EMB
( đối đỉnh)
·
·
µ
==EMB MBC D
Ta có
= MPE BPE
nên
=EP FP
. Vậy
MEBF
là hình thoi
và 2 điểm
E,F
đối xứng nhau qua
AB
.
b) Tứ giác
MEBF
có
=MB EF P
; Lại có P là trung điểm
BM
, P là trung điểm
EF
;
⊥MB EF
MEBF
là hình thoi.
c) Để
BNCE
là hình thang cân thì
·
·
=CNE BEN
.
Mà
·
µ
·
·
·
= = = =CNE D MBC EMB EBM
nên
MEB
có 3 góc
bằng nhau, suy ra điều kiện để
BNCE
là hình thang cân thì
·
=ABC 60
.

Preview text:

11. HÌNH THOI
I. KIẾN THỨC CƠ BẢN
Định nghĩa: Hình thoi là tứ giác có bốn cạnh bằng nhau.
Nhận xét: Hình thoi cũng là một hình bình hành.
Tính chất:
- Hình thoi có tất cả tính chất của hình bình hành. - Trong hình thoi:
+ Hai đường chéo vuông góc với nhau.
+ Hai đường chéo là các đường phân giác của các góc ở đỉnh của hình thoi.
Dấu hiệu nhận biết:
- Tứ giác có bốn cạnh bằng nhau là hình thoi.
- Hình bình hành có hai cạnh kề bằng nhau là hình thoi.
- Hình bình hành có hai đường chéo vuông góc với nhau.
- Hình bình hành có một đường chéo là đường phân giác của một góc ở đỉnh là hình thoi. III. BÀI TẬP
Bài 1: Cho tam giác ABC có AC = 2AB , đường trung tuyến BM. Gọi H là chân đường
vuông góc kẻ từ C đến tia phân giác của góc A. Chứng minh rằng A B HM là hình thoi.
Bài 2: Cho tứ giác ABCD có A D = BC . Gọi M, N, P, Q lần lượt là trung điểm của AB,
AC, CD, BD. Chứng minh rằng tứ giác MNPQ là hình thoi
Bài 3: Cho hình thang cân A B CD . Gọi M, N, P, Q lần lượt là trung điểm của AB, BC, CD,
DA. Chứng minh rằng tứ giác MNPQ là hình thoi.
Bài 4: Cho tam giác ABC cân tại A, hai đường cao BE và CF cắt nhau tại H. Đường thẳng
AH cắt EF tại D, cắt BC tại G. Gọi M và N lần lượt là hình chiếu của G trên AB và AC.
Chứng minh rằng tứ giác DNGM là hình thoi.
Bài 5: Cho hình bình hành A B CD . Vẽ AE ^ BC tại E, DF ^ AB tại F. Biết A E = DF .
Chứng minh rằng tứ giác A B CD là hình thoi.
Bài 6: Cho hình thang ABCD gọi M , N, P, Q lần lượt là trung điểm của hai đáy và hai
đường chéo của hình thang.
a) Chứng minh rằng tứ giác MPNQ là hình bình hành;
b) Hình thang ABCD phải có thêm điều kiện gì để tứ giác MPNQ là hình thoi? Trang 1
Bài 7: Cho hình bình hành ABC .
D Trên các cạnh AB và CD lần lượt lấy các điểm M và
N sao cho AM = DN. Đường trung trực của BM lần lượt cắt các đường thẳng MN và BC tại E và F.
a) Chứng minh E và F đối xứng với nhau qua AB;
b) Chứng minh tứ giác MEBF là hình thoi;
c) Hình bình hành ABCD có thêm điều kiện gì để tứ giác BCNE là hình thang cân. Tự luyện:
Bài 8 Cho tam giác ABC cân tại A có BC = 6cm. Gọi M, N, P lần lượt là trung điểm của AB, AC, BC.
a) Tính độ dài MN? Chứng minh MBNC là hình thang cân.
b) Gọi K là điểm đối xứng của B qua N. Chứng minh tứ giác ABCK là hình bình hành.
c) Gọi H là điểm đối xứng của P qua M. Chứng minh AHBP là hình chữ nhật.
d) Chứng minh AMPN là hình thoi.
Bài 9: Cho tam giác ABC vuông tại A. Gọi D và E lần lượt là trung điểm của AB và AC.
a) Chứng minh tứ giác ACED là hình thang vuông.
b) Gọi F là điểm đối xứng của E qua D. Chứng minh ACEF là hình bình hành.
c) Chứng minh AEBF là hình thoi.
d) Gọi H là hình chiếu của điểm E trên AC. Chứng minh ba đường thẳng AE, CF, DH đồng qui.
Bài 10: Tứ giác ABCD có AB = CD .Gọi M, N là trung điểm của BC ,AD. Gọi I, K là trung
điểm của AC , BD .Chứng minh rằng MN là tia phân giác của góc IMK .
Bài 11: Cho tam giác ABC có ba góc nhọn , các đường cao AD, BE .Tia phân giác của góc
DAC cắt BE ,BC theo thứ tự ở I, K .Tia phân giác của góc EBC cắt AD, AC theo thứ tự ở M,N .
a) Chứng minh rằng AK ⊥ BN
b) Tứ giác MINK là hình gì ?
KẾT QUẢ - ĐÁP SỐ Trang 2
Bài 1: Gọi O là giao điểm của BM và AH. 1
Tam giác ABM cân tại A (vì AM = AC = AB ) 2
có tia AH là tia phân giác của góc A, nên AH
cũng là đường cao hay AH ⊥ BM và OB = OM (1).
Tam giác AHC có AM = MC và MO CH
(cùng vuông góc đối với AH) nên OA = OH (2).
Tứ giác ABHM có OB = OM,OA = OH nên ABHM là hình bình hành.
Lại có AH ⊥ BM nên ABHM là hình thoi. 1
Bài 2: Trong tam giác ABD, MQ là đường trung bình nên MQ =
AD và MQ/ / A D (1). 2 1
Trong tam giác ACD, NP là đường trung bình nên NP =
AD và NP / / A D (1). 2
Từ (1) và (2) suy ra MQ = NP và MQ/ / NP . Do A
đó MNPQ là hình bình hành. M B
Lại có: trong tam giác ABC, MN là đường trung 1 N bình, ta có MN =
BC . Theo giả thiết, A D = BC Q 2 1 1 nên MN = BC = AD = MQ 2 2 D C P
Tứ giác MNPQ là hình bình hành có hai cạnh kề
bằng nhau nên MNPQ là hình thoi. Bài 3: 1
Trong tam giác ABC, MN là đường trung bình nên ta có MN =
AC và MN / / A C (1). 2 1
Tương tự trong tam giác ACD, P Q =
AC và PQ/ / A C (2) 2
Từ (1) và (2) suy ra MN = PQ và MN / / PQ , do vậy MNPQ là hình bình hành (3). Trang 3
Lại xét tam giác ABD, MQ là đường trung bình, suy ra 1 MQ = BD 2
Vì ABCD là hình thang cân nên A C = BD , từ đó suy ra MN = MQ (2).
Từ (1) và (2) suy ra MNPQ là thoi. Bài 4:
D A BE = D A CF (cạnh huyền, góc nhọn)
Þ AE = AF và BE = CF .
Vì H là trực tâm của ABC nên AH là đường cao, đồng thời là
đường trung tuyến, từ đó GB = GC và DE = DF .
Xét EBC có GN / / BE (cùng vuông góc với AC) và
GB = GC nên NE = NC .
Chứng minh tương tự ta được MF = MB .
Dùng định lí đường trung bình của tam giác ta chứng minh được DM // GN và
DM = GN nên tứ giác DNGM là hình bình hành. 1
Mặt khác, DM = DN (cùng bằng của hai cạnh bằng nhau) nên DNGM là hình thoi. 2
Bài 5: Xét D EA B và D FDA có: D µ µ E = F = 90 ,
° EA = FD (theo giả thiết), · · A EBA = FAD C (so le trong)
Þ D EA B = D FDA F
(g.c.g) suy ra A B = DA. B
A BCD là hình bình hành có hai cạnh kề bằng nhau E
nên A B CD là hình thoi.
Bài 6: a) Áp dụng tính chất đường trung bình
của tam giác cho ABC và DBC ta sẽ có: MQ / /PN / /BC và = = 1 MQ PN
BC MPNQ là hình bình hành. 2 Trang 4 b) Tương tự ta có: QN / / MP/ / AD và = = 1 QN MP AD. 2
Nên để MNPQ là hình thoi thì MN ⊥ PQ khi đó MN ⊥ CD và trung trực hay trục đối
xứng của AB và CD  hình thang ABCD là hình thang cân.
Bài 7: a) Do AM = DN  MADN là hình bình hành µ ·  · · · · µ
D = AMN ; AMN = EMB ( đối đỉnh) EMB = MBC = D
Ta có MPE = BPE nên EP = FP . Vậy MEBF là hình thoi
và 2 điểm E,F đối xứng nhau qua AB .
b) Tứ giác MEBF có MB  EF = P ; Lại có P là trung điểm
BM , P là trung điểm EF ; MB ⊥ EF  MEBF là hình thoi. · ·
c) Để BNCE là hình thang cân thì CNE = BEN . · µ · · ·
Mà CNE = D = MBC = EMB = EBM nên MEB có 3 góc ·
bằng nhau, suy ra điều kiện để BNCE là hình thang cân thì ABC =  60 . Trang 5