31 trang 3 lượt tải

Bài tập lớn: Nghiên cứu hành vi Gen Z trên mạng xã hội môn Marketing dịch vụ | Học viện Ngân hàng

Theo Philip Kotler (những năm 1990): “Marketing là nghệ thuật tạo ra giá trị, truyền thông và phân phối những giá trị đó nhằm thỏa mãn nhu cầu của khách hàng mục tiêu để đem lại lợi nhuận tối ưu cho tổ chức.” Tài liệu được sưu tầm gồm 31 trang, giúp các bạn nắm vững kiến thức, rèn luyện kỹ năng và đạt được kết quả tốt trong học tập. Mời các bạn đón xem!

Môn: Marketing dịch vụ (HVNH) 66 tài liệu

Trường: Học viện Ngân hàng 2 K tài liệu

Tác giả:

My Lữ

1 tuần trước

Tải xuống Báo cáo

Danh sách Quiz

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG

KHOA NGÂN HÀNG

BÀI TẬP LỚN

MÔN MARKETING DỊCH VỤ TÀI CHÍNH- NGÂN HÀNG

MÃ LỚP HỌC PHẦN: 241MKT22H01

Chủ đề: Nghiên cứu hành vi sử dụng mạng xã hội

tìm kiếm thông tin về sản phẩm tài chính

của khách hàng Gen Z

Giảng viên hướng dẫn: TS. Phạm Thu Thủy

Nhóm thực hiện: Nhóm Cuối

Thành viên: Phùng Thị Linh

Nguyễn Tuyết Anh

Nguyễn Thị Trang Thu

Nguyễn Thị Thu Trang

Vũ Mạnh Hùng

HÀ NỘI, THÁNG 11 NĂM 2024

TÊN MÃ SINH VIÊN ĐÓNG GÓP CHỮ KÝ

1. Phùng Thị Linh 25A4013254 Làm nội dung, thuyết

trình, khảo sát thực tế

2. Nguyễn Tuyết Anh 25A4013177 Làm nội dung, slide,

khảo sát thực tế

3. Nguyễn Thị Trang Thu 25A4012985 Làm nội dung, thuyết

trình, khảo sát thực tế

4. Nguyễn Thị Thu Trang 25A4012988 Làm nội dung, thuyết

trình, khảo sát thực tế

5. Vũ Mạnh Hùng 25A4013238

MỤC LỤC

I. Giới thiệu............................................................................................................................................

1. Tổng quan về marketing................................................................................................................

2. Tổng quan về thế hệ Gen Z...........................................................................................................

3. Mục tiêu nghiên cứu......................................................................................................................

4. Phương pháp nghiên cứu...............................................................................................................

II. Lý thuyết về hành vi sử dụng mạng xã hội của Gen Z................................................................

1. Lý thuyết về nhu cầu theo tháp nhu cầu của Maslow...................................................................

2. Lý thuyết xã hội học......................................................................................................................

3. Lý thuyết hành vi tiêu dùng...........................................................................................................

III. Phân tích hành vi và kết quả nghiên cứu về hành vi sử dụng mạng xã hội để

tìm kiếm thông tin về dịch vụ tài chính của gen Z............................................................................

1. Đặc điểm hành vi tìm kiếm thông tin dịch vụ tài chính trên mạng xã hội của Gen

Z.........................................................................................................................................................

2. Động lực và lý do sử dụng mạng xã hội để tìm kiếm thông tin về tài chính của

Gen Z.................................................................................................................................................

3. Kết quả nghiên cứu về hành vi và mức độ hiệu quả khi tiếp cận thông tin tài

chính qua mạng xã hội.......................................................................................................................

IV. Thách thức khi làm social marketing cho Gen Z trong ngành ngân hàng...............................

1. Khó khăn trong việc tạo nội dung hấp dẫn....................................................................................

V. Đề xuất chiến lược và kiến nghị.....................................................................................................

1. Đề xuất chiến lược cụ thể..............................................................................................................

2. Kiến nghị về chính sách và thực tiễn.............................................................................................

VII. Kết luận........................................................................................................................................

1. Đánh giá tiềm năng phát triển và các cơ hội của social marketing cho Gen Z..............................

2. Tầm quan trọng của việc cập nhật và thích nghi nhanh với sự thay đổi của Gen

Z.........................................................................................................................................................

VIII. Phụ lục........................................................................................................................................

1. VCB Digibank chinh phục khách hàng gen Z bằng giao diện mới YouPro.................................

2. MB Bank cùng ca sĩ Sơn Tùng M-TP đã gây bùng nổ thị trường với chương

trình Be The Sky...............................................................................................................................

IX. Tài liệu tham khảo........................................................................................................................

I. Giới thiệu

1. Tổng quan về marketing

1.1. Định nghĩa

Theo Philip Kotler (những năm 1990): “Marketing là nghệ thuật tạo ra giá trị,

truyền thông và phân phối những giá trị đó nhằm thỏa mãn nhu cầu của khách hàng

mục tiêu để đem lại lợi nhuận tối ưu cho tổ chức.”

Marketing ngân hàng là tổng hợp những nỗ lực của ngân hàng nhằm thỏa mãn

các nhu cầu về tài chính của khách hàng, chiến thắng đối thủ cạnh tranh trên thị

trường và mang lại lợi nhuận lâu dài, bền vững cho ngân hàng.

1.2. Chức năng hoạt động của marketing ngân hàng

Chức năng làm cho hoạt động kinh doanh của ngân hàng đáp ứng được các nhu

cầu thị trường.

Chức năng tham gia hoạch định các hoạt động kinh doanh chính của ngân

hàng.

Chức năng quảng bá thông tin và bán sản phẩm.

Chức năng xây dựng và phát triển thương hiệu của ngân hàng.

1.3. Vai trò của marketing ngân hàng

Giúp ngân hàng thu hút và duy trì khách hàng.

Giúp ngân hàng khác biệt và chiến thắng trong cạnh tranh.

Giúp ngân hàng đạt được mục tiêu trong kinh doanh.

2. Tổng quan về thế hệ Gen Z

2.1. Đặc điểm nổi bật của Gen Z (1997-2012)

Gen Z, sinh từ 1997 đến 2012, là thế hệ lớn lên trong kỷ nguyên công nghệ, với

khả năng sử dụng các thiết bị số và mạng xã hội thành thạo. Họ có tư duy cởi mở, tôn

trọng sự đa dạng và quan tâm mạnh mẽ đến trách nhiệm xã hội. Gen Z ưu tiên học tập

linh hoạt, phát triển bản thân và độc lập tài chính, thường tìm kiếm các giải pháp tài

chính tiện lợi và nhanh chóng. Ngoài ra, họ chú trọng đến sức khỏe tinh thần và lối

sống lành mạnh, thường xuyên yêu cầu trải nghiệm người dùng tối ưu và sự minh

bạch từ các thương hiệu.

2.2. Vai trò của Gen Z trong thị trường tiêu dùng hiện nay

Gen Z đang ngày càng trở thành một nhóm khách hàng quan trọng với sức mua

mạnh mẽ và có ảnh hưởng lớn đến xu hướng tiêu dùng toàn cầu. Dù độ tuổi của họ

còn trẻ, nhưng Gen Z không chỉ có khả năng chi tiêu cho những nhu cầu cá nhân mà

còn ảnh hưởng đến các quyết định chi tiêu của gia đình. Các nghiên cứu cho thấy, Gen

Z hiện đang nắm giữ một phần lớn trong thị trường tiêu dùng, đặc biệt là trong các

ngành hàng như công nghệ, thời trang, thực phẩm và giải trí. Tại nhiều quốc gia,

nhóm khách hàng này đang trở thành đối tượng tiêu dùng chủ yếu.

Gen Z có một thói quen tiêu dùng rất khác biệt so với các thế hệ trước. Họ ưu

tiên mua sắm trực tuyến và rất quen thuộc với công nghệ. Việc sử dụng các nền tảng

mạng xã hội như Instagram, TikTok, YouTube để tìm kiếm thông tin sản phẩm, so

sánh giá cả và tham khảo ý kiến từ cộng đồng đã trở thành thói quen hàng ngày của

họ. Điều này đã khiến các doanh nghiệp phải thay đổi chiến lược marketing và bán

hàng, tập trung vào việc tối ưu hóa các kênh bán hàng trực tuyến và cung cấp những

trải nghiệm mua sắm dễ dàng và tiện lợi. Không chỉ vậy, họ cũng là những người tiên

phong trong việc áp dụng công nghệ mới, từ việc sử dụng các ứng dụng di động đến

các công cụ thanh toán điện tử.

Một trong những đặc điểm nổi bật của Gen Z là sự quan tâm đến tính bền vững

và đạo đức trong tiêu dùng. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, nhóm khách hàng này rất chú

trọng đến các sản phẩm thân thiện với môi trường và được sản xuất một cách bền

vững. Gen Z sẵn sàng chi trả cao hơn cho các sản phẩm đến từ các thương hiệu có

trách nhiệm xã hội rõ ràng và minh bạch trong quá trình sản xuất. Chính vì thế, các

doanh nghiệp cần xây dựng những chiến lược sản xuất và kinh doanh có trách nhiệm

đối với môi trường và cộng đồng để thu hút sự chú ý và lòng tin của Gen Z.

Ngoài ra, Gen Z có ảnh hưởng rất lớn đến các chiến dịch quảng cáo và tiếp thị

của các thương hiệu. Họ chủ yếu bị thu hút bởi các chiến dịch marketing sáng tạo,

mang tính trải nghiệm và dễ dàng chia sẻ trên các nền tảng mạng xã hội. Các

influencer trên mạng xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy quyết định

mua sắm của Gen Z. Họ tin tưởng và thường xuyên theo dõi các gương mặt nổi tiếng

trên mạng hơn là các chiến lược quảng cáo truyền thống. Chính vì vậy, các thương

hiệu cần hợp tác với các influencer và xây dựng các chiến dịch quảng cáo phù hợp với

sở thích và hành vi tiêu dùng của Gen Z.

Họ đang ngày càng trở thành một lực lượng tiêu dùng quan trọng, có khả năng

thay đổi nhanh chóng các xu hướng tiêu dùng và yêu cầu doanh nghiệp phải sáng tạo,

bền vững và cá nhân hóa trong các chiến lược tiếp cận. Doanh nghiệp nào hiểu và nắm

bắt được những đặc điểm của Gen Z sẽ có thể tiếp cận và giữ chân được khách hàng

trong dài hạn.

3. Mục tiêu nghiên cứu

Phân tích hành vi và xu hướng tiêu dùng của Gen Z trên mạng xã hội: Xác

định các thói quen và nền tảng mạng xã hội phổ biến nhất với Gen Z, cũng như các

loại nội dung mà họ tương tác nhiều nhất.

Đánh giá hiệu quả các chiến lược marketing mạng xã hội của ngân hàng

đối với Gen Z: Phân tích các hình thức và nội dung tiếp thị mà ngân hàng sử dụng, từ

video ngắn, livestream đến nội dung hình ảnh và tài trợ KOLs, để đo lường mức độ

quan tâm, tương tác và tỷ lệ chuyển đổi từ Gen Z.

Xác định yếu tố ảnh hưởng đến sự nhận diện và lòng trung thành thương

hiệu của Gen Z: Tìm hiểu các yếu tố trong nội dung và hình thức marketing của ngân

hàng (như tính chân thực, cá nhân hóa, tính thời thượng) tạo cảm giác kết nối và

khuyến khích sự trung thành với thương hiệu trong đối tượng khách hàng trẻ tuổi.

So sánh hiệu quả của các nền tảng mạng xã hội khác nhau đối với chiến

lược tiếp cận Gen Z: Đánh giá các nền tảng như Instagram, TikTok, Facebook, và

YouTube về khả năng tiếp cận, tương tác, và mức độ phù hợp với phong cách tiếp thị

của ngân hàng nhằm tiếp cận nhóm khách hàng này.

Đề xuất chiến lược cải tiến cho hoạt động social marketing của ngân hàng

đối với Gen Z: Dựa trên các phân tích, đưa ra các đề xuất để ngân hàng tối ưu hóa nội

dung và phương thức marketing, từ đó thu hút và giữ chân Gen Z hiệu quả hơn.

4. Phương pháp nghiên cứu

Để có cái nhìn toàn diện về hành vi của Gen Z trên mạng xã hội, việc kết hợp

nghiên cứu định lượng và định tính là phương pháp hiệu quả. Nghiên cứu định lượng

thông qua khảo sát trực tuyến sẽ giúp đo lường tần suất sử dụng mạng xã hội, các nền

tảng phổ biến và mức độ ảnh hưởng của mạng xã hội đến quyết định tiêu dùng của

Gen Z. qua phỏng vấn sâu giúp hiểu rõ hơn về động lực vàNghiên cứu định tính

cảm nhận của Gen Z khi tìm kiếm thông tin tài chính, cũng như vai trò của influencer

trong quyết định mua sắm. từ các báo cáo thị trường và nghiên cứuDữ liệu thứ cấp

đã công bố cung cấp bối cảnh và so sánh kết quả với các xu hướng chung, giúp xác

nhận hoặc điều chỉnh các kết luận từ khảo sát và phỏng vấn. Khi kết hợp cả ba nguồn

dữ liệu này, ta sẽ có cái nhìn toàn diện và sâu sắc về hành vi tiêu dùng của Gen Z trên

mạng xã hội.

II. Lý thuyết về hành vi sử dụng mạng xã hội của Gen Z

1. Lý thuyết về nhu cầu theo tháp nhu cầu của Maslow

1.1. Nhu cầu kết nối

Trong tháp nhu cầu của Maslow, nhu cầu kết nối xã hội (Social Belonging) là

một trong những yếu tố quan trọng, nằm ở vị trí thứ ba sau nhu cầu cơ bản về sinh lý

và an toàn. Khi các nhu cầu cơ bản đã được đáp ứng, con người sẽ tìm kiếm sự kết nối

với người khác, để cảm thấy mình là một phần của cộng đồng. Đặc biệt đối với Gen Z,

nhu cầu này không chỉ đơn thuần là giao tiếp với bạn bè và gia đình, mà còn là việc

tham gia vào các nhóm trực tuyến có cùng sở thích và mối quan tâm.

Gen Z sử dụng các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Instagram, TikTok, để

duy trì và phát triển các mối quan hệ cá nhân. Thông qua các kênh này, họ dễ dàng

chia sẻ cảm xúc, ý tưởng và cuộc sống hàng ngày với bạn bè, gia đình và những người

có cùng sở thích. Điều này giúp họ cảm thấy được chấp nhận, gắn bó với cộng đồng,

đáp ứng nhu cầu về sự thuộc về. Ngoài các mối quan hệ cá nhân, Gen Z còn tham gia

vào những cộng đồng trực tuyến, nơi họ có thể kết nối với những người có chung

quan điểm hoặc sở thích. Đây có thể là các nhóm về sở thích cá nhân như âm nhạc,

thể thao, công nghệ hay các vấn đề xã hội. Những cộng đồng này giúp họ tìm thấy sự

đồng cảm, hiểu biết và tạo ra cảm giác được chấp nhận, là yếu tố quan trọng trong

việc thỏa mãn nhu cầu kết nối xã hội.

Maslow cho rằng việc thỏa mãn nhu cầu xã hội có tác động rất lớn đến sức

khỏe tinh thần. Việc tham gia vào mạng xã hội và cộng đồng trực tuyến không chỉ

giúp họ giải trí mà còn giảm bớt cảm giác cô đơn và lo âu. Những tương tác này giúp

họ cảm thấy an tâm hơn, có thể bày tỏ bản thân và nhận được sự thấu hiểu từ những

người xung quanh. Không chỉ tìm kiếm kết nối, Gen Z còn mong muốn được công

nhận và đánh giá cao trong cộng đồng họ tham gia. Nhu cầu này không chỉ giúp họ

thỏa mãn cảm giác thuộc về, mà còn thúc đẩy họ phát triển bản thân và nâng cao sự tự

tin.

1.2. Nhu cầu thể hiện bản thân

Nhu cầu thể hiện bản thân nằm ở vị trí thứ tư trong tháp nhu cầu của Maslow.

Khi những nhu cầu cơ bản và xã hội đã được đáp ứng, con người bắt đầu tìm kiếm

cách để thể hiện bản thân, khẳng định giá trị cá nhân và sáng tạo trong những lĩnh vực

mà họ đam mê. Đặc biệt, đối với Gen Z, mạng xã hội đã trở thành một công cụ quan

trọng để thể hiện bản sắc và xây dựng hình ảnh cá nhân.

Gen Z coi các nền tảng như Instagram, TikTok, YouTube, hay Twitter là không

gian để họ bộc lộ suy nghĩ, ý tưởng và cá tính riêng. Họ chia sẻ những gì quan trọng

đối với mình, từ các quan điểm xã hội, sở thích cá nhân, đến những sáng tạo nghệ

thuật. Các video, hình ảnh, và bài viết trên mạng xã hội là cách để họ thể hiện cái tôi,

phản ánh giá trị, sự sáng tạo và cá tính riêng biệt của mình. Đây không chỉ là thú vui

mà còn là một cách thể hiện sự cá biệt. Các video sáng tạo, hình ảnh được chỉnh sửa

kỹ lưỡng, hay những câu chuyện được kể qua các nền tảng này là phương tiện giúp họ

xây dựng hình ảnh cá nhân và khẳng định phong cách riêng.

Khi Gen Z nhận được sự phản hồi tích cực từ cộng đồng mạng về những gì họ

chia sẻ, họ cảm thấy tự tin và hài lòng với bản thân. Việc nhận được sự yêu thích, bình

luận tích cực hoặc sự công nhận từ những người khác chính là yếu tố giúp họ khẳng

định giá trị cá nhân và thúc đẩy động lực sáng tạo hơn nữa. Mạng xã hội trở thành nơi

không chỉ để thể hiện bản thân mà còn là môi trường giúp họ xây dựng sự tự tin và

cảm giác thành công.

1.3. Nhu cầu học hỏi và giải trí

Nhu cầu học hỏi và giải trí nằm ở bậc cao nhất trong tháp nhu cầu của Maslow,

vì nhu cầu này liên quan đến việc phát triển bản thân, khám phá kiến thức mới và thể

hiện tiềm năng tối đa của cá nhân. Những nội dung ngắn gọn và sáng tạo trên các nền

tảng như TikTok, Instagram Reels hay YouTube thu hút người dùng bởi chúng đáp

ứng mong muốn phát triển bản thân và mở rộng kiến thức một cách dễ tiếp cận. Đây

là cách để họ tiếp thu thông tin mới, trau dồi kỹ năng, hoặc thỏa mãn sự tò mò về thế

giới xung quanh. Đồng thời, việc chia sẻ nội dung hoặc tham gia tương tác với cộng

đồng cũng giúp cá nhân khẳng định giá trị bản thân, nhận được sự công nhận thông

qua lượt thích, bình luận hoặc phản hồi tích cực từ người khác.

Bên cạnh đó, nhu cầu này còn kết nối chặt chẽ với các mức độ khác của tháp

Maslow. Ở cấp độ xã hội, các nền tảng này mang đến cảm giác thuộc về khi người

dùng tham gia vào cộng đồng có chung mối quan tâm hoặc sở thích. Trong khi đó, ở

cấp độ cơ bản hơn, những nội dung giải trí nhẹ nhàng có thể giúp người xem thư giãn

và xua tan căng thẳng trong cuộc sống thường ngày. Như vậy, nhu cầu này không chỉ

tập trung vào phát triển trí tuệ mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc gắn kết cộng

đồng, tạo động lực sống tích cực và khẳng định giá trị cá nhân.

2. Lý thuyết xã hội học

2.1. Lý thuyết mạng lưới xã hội

Lý thuyết mạng lưới xã hội nhấn mạnh rằng hành vi của một cá nhân bị định

hình và ảnh hưởng bởi các mối quan hệ cũng như cấu trúc của mạng lưới xã hội mà họ

thuộc về. Khi áp dụng lý thuyết này vào phân tích hành vi của Gen Z trên mạng xã

hội, ta có thể thấy rõ những ảnh hưởng sâu sắc trong cách họ kết nối, tương tác, và

tham gia các hoạt động trực tuyến.

Mạng xã hội không chỉ đơn thuần là công cụ liên lạc mà còn là một không gian

để họ khẳng định bản thân. Việc chia sẻ hình ảnh, bài đăng, hoặc tham gia các cộng

đồng trực tuyến cho phép họ xây dựng và thể hiện danh tính cá nhân. Các mối quan hệ

trong mạng lưới này có vai trò quan trọng trong việc hình thành cách họ nhìn nhận

bản thân và thế giới. Ví dụ, Gen Z thường tham gia vào các nhóm trực tuyến theo sở

thích như game, thời trang, hay nghệ thuật. Những nhóm này cung cấp cảm giác thuộc

về, đồng thời định hình phong cách sống và giá trị của họ. Những gì họ thấy trên

mạng xã hội thường trở thành chuẩn mực cho phong cách cá nhân. Họ dễ dàng bị ảnh

hưởng bởi những hình ảnh đẹp, video sáng tạo, hoặc những nội dung được đóng gói

kỹ lưỡng từ các Influencers. Các thương hiệu thông qua mạng xã hội thường sử dụng

chiến lược tiếp cận cá nhân hóa, tận dụng các mối quan hệ trong mạng lưới để tạo

niềm tin và ảnh hưởng đến quyết định mua sắm của Gen Z.

2.2. Lý thuyết về chủ nghĩa cá nhân hóa

Lý thuyết này cho rằng trong thời hiện đại, con người ngày càng có xu hướng

tự xây dựng cuộc sống, giá trị cá nhân và bản sắc riêng thay vì tuân theo những chuẩn

mực xã hội cũ. Điều này trở nên đặc biệt rõ ràng ở Gen Z, thế hệ lớn lên trong môi

trường kỹ thuật số, nơi mạng xã hội trở thành công cụ và không gian lý tưởng để họ

thể hiện bản thân và tìm kiếm ý nghĩa cá nhân.

Mạng xã hội đã trở thành không gian lý tưởng để Gen Z thể hiện bản sắc cá

nhân và sáng tạo nội dung, ảnh hưởng mạnh mẽ đến hành vi của họ. Thông qua các

nền tảng như Instagram, TikTok và YouTube, Gen Z có cơ hội khẳng định phong cách

độc đáo, từ gu thời trang, nghệ thuật đến lối sống riêng biệt. Những nội dung như

video sáng tạo, bài đăng cá nhân hóa không chỉ giúp họ thể hiện cá tính mà còn tạo

dấu ấn trong cộng đồng trực tuyến. Đồng thời, quá trình chia sẻ và tương tác trên

mạng xã hội còn giúp Gen Z khám phá và định hình danh tính của mình, nhờ sự phản

hồi từ người xem hoặc việc tham gia các xu hướng. Bên cạnh đó, mạng xã hội trở

thành công cụ quan trọng để họ xây dựng thương hiệu cá nhân, tận dụng sức mạnh của

sáng tạo nội dung để tạo cơ hội nghề nghiệp hoặc nguồn thu nhập. Tất cả những điều

này thúc đẩy Gen Z đầu tư thời gian và nỗ lực vào việc tối ưu hóa nội dung, không

ngừng đổi mới để khẳng định mình trong thế giới kỹ thuật số.

2.3. Lý thuyết tiêu dùng biểu tượng

Điều này cho rằng tiêu dùng không chỉ đơn giản là việc mua sắm để thỏa mãn

các nhu cầu vật chất mà còn mang một ý nghĩa sâu xa hơn, thể hiện các giá trị, phong

cách sống và bản sắc cá nhân của người tiêu dùng. Theo lý thuyết này, khi lựa chọn

sản phẩm hoặc dịch vụ, người tiêu dùng không chỉ quan tâm đến công dụng hay tính

năng của chúng, mà còn chú trọng đến những ý nghĩa xã hội và văn hóa mà chúng

mang lại. Các sản phẩm, thương hiệu hay dịch vụ mà họ tiêu dùng trở thành một phần

của bản sắc cá nhân, phản ánh những giá trị và lối sống mà họ muốn thể hiện với cộng

đồng.

Đối với Gen Z, mạng xã hội là không gian lý tưởng để họ thể hiện sự tiêu dùng

mang tính biểu tượng. Những lựa chọn thương hiệu, sản phẩm, hoặc dịch vụ mà họ

chia sẻ trên các nền tảng như Instagram hoặc TikTok không chỉ đáp ứng nhu cầu cá

nhân mà còn đóng vai trò thể hiện phong cách sống và giá trị mà họ đại diện. Ví dụ,

khi Gen Z chia sẻ hình ảnh món ăn, địa điểm du lịch, hoặc sản phẩm công nghệ, họ

không chỉ đang thể hiện sự yêu thích đối với những thứ này, mà còn thể hiện bản sắc

cá nhân, sự hòa nhập vào các xu hướng, và thậm chí là sự cam kết đối với những giá

trị cụ thể như sự bền vững, công nghệ tiên tiến hoặc phong cách sống xa xỉ. Những

hình ảnh hoặc video chia sẻ về các thương hiệu và sản phẩm này giúp Gen Z khẳng

định mình trong cộng đồng mạng, đồng thời xây dựng một hình ảnh bản thân đầy sức

hút, có thể ảnh hưởng đến các quyết định tiêu dùng của bạn bè hoặc người theo dõi.

3. Lý thuyết hành vi tiêu dùng

Lý thuyết hành vi tiêu dùng giải thích cách thức người tiêu dùng đưa ra quyết

định mua sắm dựa trên các yếu tố như thu nhập, giá cả và sở thích cá nhân. Mỗi cá

nhân có một ngân sách hạn chế và họ phải tối ưu hóa sự thỏa mãn từ việc chi tiêu cho

các sản phẩm và dịch vụ. Theo lý thuyết này, người tiêu dùng sẽ phân bổ thu nhập của

mình sao cho đạt được lợi ích cao nhất, cân nhắc giữa giá trị mà sản phẩm mang lại và

chi phí bỏ ra. Nếu giá của một sản phẩm tăng lên, người tiêu dùng sẽ có xu hướng

giảm lượng mua hoặc chuyển sang các sản phẩm thay thế có giá thấp hơn nhưng vẫn

đáp ứng nhu cầu tương đương.

Giống như trong lý thuyết kinh tế vi mô truyền thống, Gen Z cũng ra quyết

định tiêu dùng để tối đa hóa sự thỏa mãn từ các sản phẩm và dịch vụ mà họ lựa chọn.

Tuy nhiên, sự thỏa mãn này không chỉ đến từ các yếu tố vật chất, điều này đồng nghĩa

với việc Gen Z sẽ đưa ra quyết định tiêu dùng dựa trên sự tối ưu hóa lợi ích cá nhân,

nhưng với ảnh hưởng mạnh mẽ từ mạng xã hội, nhóm bạn bè và các yếu tố không chỉ

dựa vào giá trị vật chất mà còn là giá trị biểu tượng hoặc sự thỏa mãn tinh thần. Gen Z

không chỉ tìm kiếm các sản phẩm đáp ứng nhu cầu vật chất mà còn là những sản phẩm

giúp thể hiện bản sắc cá nhân và giá trị xã hội của họ.

III. Phân tích hành vi và kết quả nghiên cứu về hành vi sử dụng mạng xã hội để

tìm kiếm thông tin về dịch vụ tài chính của gen Z

1. Đặc điểm hành vi tìm kiếm thông tin dịch vụ tài chính trên mạng xã hội của

Gen Z

1.1. Ưu tiên nhận được trải nghiệm và đánh giá thực tế

Khi tìm hiểu về các dịch vụ tài chính, Gen Z có xu hướng tham khảo ý kiến từ

những đánh giá thực tế trên mạng xã hội như Facebook, TikTok, Instagram, hoặc các

diễn đàn lớn như Reddit. Họ đặc biệt coi trọng các câu chuyện thật, thông tin từ người

dùng thực tế hơn là nội dung quảng cáo. Những chia sẻ cá nhân như “Làm thế nào tôi

đã tiết kiệm 50 triệu trong 1 năm nhờ ứng dụng quản lý tài chính” hay “Ứng dụng X

giúp tôi dễ dàng kiểm soát chi tiêu hằng tháng” luôn có sức hút mạnh mẽ, bởi chúng

mang lại cảm giác chân thật.

Họ không chỉ tìm kiếm thông tin mà còn muốn tham gia vào các cuộc trò

chuyện liên quan đến dịch vụ tài chính. Những video giải thích đơn giản về các khái

niệm phức tạp như quản lý tài chính cá nhân, cách sử dụng thẻ tín dụng hiệu quả, hay

các case study thực tế đều dễ dàng thu hút. Các bài đăng có phần bình luận sôi nổi, nơi

người dùng chia sẻ kinh nghiệm hoặc hỏi đáp, luôn được đánh giá cao. Họ thường dựa

vào những cuộc thảo luận này để kiểm tra tính xác thực trước khi ra quyết định.

1.2. Sử dụng đa nền tảng

Gen Z thường xuyên khai thác nhiều nền tảng mạng xã hội khác nhau khi tìm

hiểu về các dịch vụ tài chính, phù hợp với nhu cầu và thói quen tiếp nhận thông tin

của họ. Những nền tảng như TikTok và Instagram là lựa chọn hàng đầu để cập nhật

các nội dung ngắn gọn, trực quan. Các video TikTok về mẹo tài chính cá nhân hoặc

stories/reels trên Instagram thường thu hút họ nhờ tính hấp dẫn, dễ hiểu và sáng tạo.

Những xu hướng như “30 giây đầu tư khôn ngoan” hoặc “Tips tiết kiệm chỉ với 3

bước” nhanh chóng trở thành nguồn tham khảo chính của Gen Z trong hành trình tài

chính.

Khi cần tìm hiểu sâu hơn, Gen Z chuyển sang YouTube để xem các video có

thời lượng dài hơn. Những nội dung như “Phân tích quỹ đầu tư dành cho người mới”

hay “Chiến lược tiết kiệm hiệu quả” thường được trình bày qua đồ họa trực quan và

phong cách giảng giải gần gũi, giúp họ dễ dàng tiếp cận các kiến thức khó. Với Gen Z,

YouTube không chỉ là nơi học hỏi mà còn là nguồn cảm hứng để họ bắt đầu áp dụng

những chiến lược tài chính vào cuộc sống thực tế.

1.3. Ưa thích nội dung trực quan

Những biểu đồ màu sắc bắt mắt, video hoạt họa giải thích các khái niệm phức

tạp trở thành lựa chọn hàng đầu để Gen Z tìm kiếm. Ví dụ, một video trên TikTok về

cách phân biệt các loại thẻ tín dụng hoặc một infographic trên Instagram so sánh các

gói vay ngân hàng sẽ nhanh chóng thu hút sự chú ý. Những nội dung này không chỉ

cung cấp thông tin mà còn giúp họ ghi nhớ và hiểu rõ hơn các vấn đề tài chính vốn dĩ

khô khan và khó nắm bắt.

Gen Z đánh giá cao những nội dung dịch vụ tài chính được diễn đạt bằng ngôn

ngữ thân thiện và dễ hiểu. Những thuật ngữ chuyên ngành tài chính nếu được "giải

mã" thông qua ví dụ thực tế hoặc so sánh hài hước sẽ dễ dàng gây thiện cảm hơn.

Chẳng hạn, một bài đăng Instagram giải thích khái niệm "lãi suất kép" bằng câu

chuyện đời thường hoặc một video TikTok sử dụng ngôn từ vui nhộn để hướng dẫn

cách tiết kiệm hiệu quả sẽ có khả năng lan truyền mạnh mẽ. Sự đơn giản hóa này

không chỉ giúp tiếp cận thông tin nhanh hơn mà còn tạo cảm giác dịch vụ tài chính là

điều dễ hiểu và gần gũi trong cuộc sống hằng ngày.

1.4. Hứng thú với nội dung sáng tạo và cá nhân hóa

Gen Z đặc biệt nhạy cảm với những quảng cáo có yếu tố giải trí và theo kịp xu

hướng. Họ dễ bị thu hút bởi các video ngắn kết hợp với các trào lưu trên TikTok, hoặc

quảng cáo sử dụng meme hài hước, bắt kịp văn hóa mạng. Chẳng hạn, một ngân hàng

số triển khai video TikTok theo trend “ngân sách một ngày của Gen Z” hoặc sử dụng

các câu thoại viral để giải thích cách mở tài khoản sẽ nhận được nhiều lượt tương tác

từ thế hệ này. Với họ, thông tin tài chính không chỉ cần hữu ích mà còn phải thú vị,

mới mẻ.

Quảng cáo tài chính thành công với Gen Z không chỉ sáng tạo mà còn phải

"đúng người, đúng thời điểm". Thế hệ này đánh giá cao những chiến dịch được cá

nhân hóa, nhắm đến nhu cầu cụ thể, chẳng hạn, quảng cáo về gói tiết kiệm dành riêng

cho sinh viên được thiết kế theo phong cách trẻ trung hay các chương trình ưu đãi

dành riêng cho người mới đi làm. Họ muốn cảm giác rằng, sản phẩm, dịch vụ đang

được "thiết kế riêng" cho mình.

1.5. Tìm kiếm giải pháp tài chính phù hợp với lối sống số

Gen Z, với lối sống đặc trưng của thế hệ công nghệ, ưu tiên tìm kiếm các dịch

vụ tài chính trực tuyến tiện lợi như ngân hàng số, ví điện tử, và các ứng dụng đầu tư.

Họ thích các nền tảng cho phép quản lý tài chính nhanh chóng và hiệu quả thông qua

điện thoại di động, giúp tiết kiệm thời gian và dễ dàng thực hiện các giao dịch mọi

lúc, mọi nơi. Các ngân hàng số hoặc ví điện tử như MoMo, ZaloPay trở thành lựa

chọn phổ biến vì khả năng thanh toán trực tuyến, chuyển tiền và quản lý tài chính

nhanh chóng mà không cần đến các giao dịch vật lý.

Họ đặc biệt chú trọng đến những sản phẩm tài chính linh hoạt, dễ sử dụng và

có lợi ích rõ ràng hay các dịch vụ đơn giản, không phức tạp, dễ tiếp cận và mang lại

giá trị trực tiếp. Ví dụ, các ví điện tử cung cấp chương trình hoàn tiền khi thanh toán

hoặc các ứng dụng đầu tư cho phép họ bắt đầu với số vốn nhỏ và không yêu cầu nhiều

thủ tục. Điều này giúp Gen Z cảm thấy rằng việc kiểm soát tài chính cá nhân trở nên

dễ dàng và nhận được những lợi ích thiết thực.

2. Động lực và lý do sử dụng mạng xã hội để tìm kiếm thông tin về tài chính của

Gen Z

Gen Z có nhu cầu cao về tự chủ tài chính và nhận thức rõ tầm quan trọng của

quản lý tiền bạc trong cuộc sống. Họ muốn không chỉ duy trì ngân sách cá nhân mà

còn tìm kiếm cách gia tăng tài sản và phát triển tài chính cá nhân. Tuy nhiên, giáo dục

tài chính truyền thống thường khô khan, thiếu tính thực tế và không hấp dẫn. Ngược

lại, mạng xã hội trở thành nguồn tài nguyên phong phú với nội dung tài chính dễ hiểu,

sinh động và tương tác cao như video, bài viết, infographics. Điều này giúp Gen Z tiếp

thu kiến thức tài chính một cách hiệu quả và phù hợp với nhu cầu thực tế.

Với nhu cầu thông tin ngày càng cao, thế hệ trẻ hiện đại ưu tiên cách tiếp cận

nhanh chóng, dễ hiểu và mang lại giá trị tức thì để phù hợp với lối sống bận rộn. Họ

ưa chuộng nội dung ngắn gọn, súc tích như video 1-2 phút trên TikTok, bài viết tóm

tắt trên Instagram, hoặc infographic dễ hiểu. Mạng xã hội trở thành nguồn thông tin lý

tưởng vì tính tiện lợi và hiệu quả, giúp họ nắm bắt nội dung nhanh mà không mất

nhiều thời gian, trái ngược với các bài viết dài dòng hoặc sách chuyên ngành.

Những chia sẻ thực tế từ người dùng hoặc chuyên gia đóng vai trò quan trọng

trong quyết định sử dụng dịch vụ tài chính của thế hệ trẻ. Họ bị thu hút bởi các đánh

giá, câu chuyện từ bạn bè, influencers, hoặc cộng đồng mạng trên nền tảng như

Instagram, TikTok, và Reddit. Những trải nghiệm cá nhân này mang lại sự tin tưởng,

cung cấp góc nhìn rõ ràng về ưu nhược điểm sản phẩm, và thường được xem là khách

quan hơn so với thông tin thương mại.

Là thế hệ hoàn toàn thích ứng với công nghệ, họ sử dụng smartphone và các

ứng dụng di động như một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày. Động lực

của họ trong việc tìm kiếm và tiếp cận thông tin, bao gồm cả dịch vụ tài chính, là khả

năng sử dụng các thiết bị di động để truy cập nhanh chóng vào mọi loại thông tin ở

mọi lúc, mọi nơi, trở thành "bách khoa toàn thư" cá nhân, nơi họ có thể dễ dàng tìm

kiếm kiến thức tài chính, từ các mẹo chi tiêu đến các chiến lược đầu tư. Lý do đằng

sau sự yêu thích này là vì Gen Z đã trưởng thành trong môi trường số, nơi thông tin

được phân phối nhanh chóng và linh hoạt. Thay vì dành thời gian tới các ngân hàng

hay tìm kiếm tài liệu dày cộp để hiểu về tài chính, họ mong muốn các nền tảng số giúp

họ tiếp cận thông tin dễ dàng, với khả năng tìm kiếm, tương tác và học hỏi nhanh

chóng. Việc sử dụng các ứng dụng tài chính trực tuyến, ngân hàng số hay ví điện tử

trở nên tự nhiên và gần gũi đối với Gen Z, phù hợp với lối sống hiện đại của họ.

Với mong muốn bắt kịp xu hướng, đặc biệt trong các lĩnh vực tài chính như

đầu tư hay tiết kiệm, thế hệ trẻ tích cực tham gia vào các cơ hội tài chính mà bạn bè và

cộng đồng đang theo đuổi. Họ tìm kiếm cảm giác hòa nhập và tự tin qua việc tham gia

thảo luận trên mạng xã hội, nơi cung cấp không gian để chia sẻ và học hỏi từ người

khác. Lo ngại "tụt hậu," họ tận dụng các nền tảng như TikTok, Instagram, và Reddit

để nắm bắt thông tin, lắng nghe ý kiến, và theo đuổi các chiến lược tài chính mới, giúp

củng cố sự tự tin trong các quyết định cá nhân.

3. Kết quả nghiên cứu về hành vi và mức độ hiệu quả khi tiếp cận thông tin tài

chính qua mạng xã hội

Hình 1. Độ tuổi tham gia khảo sát

Biểu đồ độ tuổi tham gia khảo sát cho thấy phần lớn người tham gia khảo sát

thuộc độ tuổi từ 19-22, chiếm 60%, trong khi nhóm từ 16-18 chỉ chiếm 30%. Độ tuổi

từ 19-22 chủ yếu là sinh viên từ năm 1 đến năm 3, đã có thời gian làm quen với môi

trường học tập và có khả năng tiếp cận công nghệ tốt, do đó họ có nhu cầu tìm kiếm

các thông tin tài chính liên quan đến học phí, vay mượn sinh viên, tiết kiệm, đầu tư cá

nhân. Nhóm từ 16-18, dù chiếm tỷ lệ thấp hơn, là độ tuổi học sinh cuối cấp hoặc mới

bắt đầu vào đại học, họ có thể chưa có nhiều kiến thức tài chính và chủ yếu quan tâm

đến các chủ đề như vay vốn sinh viên hoặc các dịch vụ ngân hàng cơ bản.

Hình 2. Sự ưa thích các quảng cáo xuất hiện trên mạng xã hội

Biểu đồ sự ưa thích các định dạng quảng cáo trên mạng xã hội cho thấy video

ngắn, ảnh, bài viết và stories là những hình thức phổ biến nhất, phản ánh rõ xu hướng

tiêu thụ nội dung của người dùng hiện nay. Video ngắn chiếm ưu thế nhờ khả năng

truyền tải thông điệp nhanh chóng, sinh động và dễ lan tỏa, đặc biệt hiệu quả trên các

nền tảng như TikTok, Instagram Reels và Facebook. Ảnh và bài viết vẫn là định dạng

quen thuộc, phù hợp để cung cấp thông tin chi tiết hoặc hình ảnh trực quan, thu hút sự

chú ý ngay từ cái nhìn đầu tiên. Trong khi đó, stories trên Instagram và Facebook lại

mang tính tạm thời, tạo cảm giác mới mẻ và khuyến khích người dùng tương tác

nhanh. Sự đa dạng này cho phép thương hiệu linh hoạt lựa chọn định dạng phù hợp

với từng mục tiêu quảng cáo và đối tượng khách hàng.

Hình 3. Sự ưa thích các quảng cáo xuất hiện trên mạng xã hội