Bài tập tình huống quản trị chiến lược | Trường Đại học Thương Mại

BÀI TẬP TÌNH HUỐNG
QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC BÀI TẬP TÌNH HUỐNG
QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC HÀ NỘI, 2020 Mục lục Trang LỜI NÓI ĐẦU 6
TÌNH HUỐNG S Ố 6 19 PHẦN I 7
CHIẾN LƯỢC CẤP CÔNG TY CỦA TẬP ĐOÀN CÔNG NGHIỆP C TÌ H Á U C NH Ố NG 9
– VIỄN THÔNG QUAN ĐỘI VIETTEL 52
TÌNH HUỐNG S Ố 1 7 TÌNH HUỐNG SỐ 7 22
TẦM NHÌN CHIẾN LƯỢC VÀ SỨ MẠNG KINH DOANH CỦA
MASAN- HÀNH TRÌNH ĐI TÌM NGÔI VỊ SỐ 1 TRONG LĨNH VỰC HÀNG TIÊU DÙNG 60 TẬP ĐOÀN KIDO 9
TÌNH HUỐNG S Ố 8 25
TÌNH HUỐNG S Ố 2 13
CHIẾN LƯỢC KINH DOANH TOÀN CẦU CỦA TOYOTA 68
CHIẾN LƯỢC TOÀN CẦU CỦA STARBUCKS 17
TÌNH HUỐNG S Ố 9 25
TÌNH HUỐNG S Ố 3 18
ĐÁNH GIÁ CHIẾN LƯỢC CỦA HOÀ PHÁT 72
NGÀNH TÂN DƯỢC VIỆT NAM 25 TÌNH HUỐNG SỐ 10
TÌNH HUỐNG S Ố 4 27
CÔNG TY MASSAN MEAT LIFE TRÊN THỊ TRƯỜNG THỊT LỢN 87
TIỀM NĂNG TỪ THỊ TRƯỜNG GIAO ĐỒ ĂN TRỰC TUYẾN 31 TÌNH HUỐNG SỐ 11 33
TÌNH HUỐNG S Ố 5 34
TOYOTA VÀ THỊ TRƯỜNG Ô TÔ VIỆT NAM 91
PHÂN TÍCH MÔI TRƯỜNG BÊN TRONG CỦA NAFOODS PHẦN II GROUP 39 T Ô Ậ P C H N Â Ỏ U I 99 LỜI NÓI ĐẦU
Học phần quản trị chiến lược (QTCL) là học phần bắt buộc của
sách giới thiệu những dạng câu hỏi ôn tập phục vụ cho sinh viên ôn
ngành quản trị kinh doanh, cung cấp những kiến thức cơ bản về mặt lý
tập và thi hết học phần. Nội dung của tài liệu này bao gồm 2 phần
luận và kỹ năng vận dụng thực tiễn nhằm giúp người học hình thành chính:
tư duy trong việc hoạch định và tổ chức triển khai, đánh giá chiến
Phần I: Giới thiệu 11 tình huống kinh doanh phục vụ cho các
lược với mục tiêu tạo lập vị thế cạnh tranh và phát triển bền vững của
buổi thảo luận trên lớp và một số bài tập tính toán và vận dụng các kỹ
doanh nghiệp. Đây là học phần vừa có lý luận cơ bản vừa đòi hỏi tính
thuật phân tích chiến lược.
thực tiễn ứng dụng cao, đồng thời phải rèn luyện khả năng phân tích và
Phần II: Giới thiệu 55 mẫu câu hỏi ôn tập, câu hỏi thảo luận và
tổng hợp rất tốt trong quá trình phân tích chiến lược doanh nghiệp. Vì
liên hệ thực tế phục vụ ôn tập và thi cử.
vậy, những năm học gần đây bộ môn Quản trị chiến lược đã biên soạn
Nhóm biên soạn hy vọng cuốn bài tập QTCL này sẽ giúp ích phần
cuốn tài liệu “Bài tập tình huống quản trị chiến lược” nhằm giúp người
nào trong quá trình nghiên cứu, học tập, kiểm tra và thi hết học phần
học thuận lợi hơn trong quá trình nghiên cứu học phần này.
của sinh viên khối quản trị kinh doanh - Trường Đại học Thương Mại.
Cuốn bài tập tình huống QTCL giới thiệu một số tình huống
Mặc dù nhóm biên soạn đã có rất nhiều cố gắng, nhưng cuốn
QTCL, QTCL toàn cầu điển hình, cập nhật tình hình kinh doanh
sách bài tập này không thể tránh khỏi thiếu sót. Rất mong nhận được
hiện nay ở Việt Nam và trên thế giới. Các tình huống này gắn chặt
sự góp ý, nhận xét của các thầy, cô và các bạn sinh viên để cuốn sách
với các nội dung lý thuyết mà người học nghiên cứu trên lớp. Ngoài
bài tập được hoàn thiện hơn.
ra, tài liệu còn cung cấp thêm một số kỹ thuật phân tích chiến lược
phổ biến và các bài tập vận dụng tính toán cụ thể. Cuối cùng, cuốn
Bộ môn Quản trị chiến lược 6 7
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU PHẦN I CÁC TÌNH HUỐNG TÌNH HUỐNG SỐ
TẦM NHÌN CHIẾN LƯỢC VÀ SỨ MẠNG 1
KINH DOANH CỦA TẬP ĐOÀN KIDO
Tvào năm 1993 và từ đó trở thành một trong những công ty ậtp h đ ự o c à pn h K ẩ id m o h ,à t niề g n đ t ầ h u â n Vi lệàt tậ N p a đ m.o à Kn i dK o i lnàh t Đ ập ô đ đ o ư à ợ n ct t h h ựàcn h p h lậ ẩ p m
hiện sở hữu và chi phối các công ty thành viên hoạt động trong lĩnh
vực sản xuất thực phẩm thiết yếu với danh mục sản phẩm đa dạng
có điều kiện nhiệt độ bảo quản khác nhau. Các sản phẩm của Kido
đều được thiết kế nhằm mang đến nhiều hơn sự lựa chọn cho khách
hàng bằng những sản phẩm đảm bảo dinh dưỡng, chất lượng, an
toàn, thơm ngon cùng hương vị độc đáo. Với 26 năm hình thành và
phát triển tại Việt Nam, Kido có nền tảng vững chắc về quản trị, hệ
thống kênh phân phối, sự am hiểu thị trường, người tiêu dùng,. . Tập
đoàn là doanh nghiệp duy nhất tại Việt Nam có mạng lưới sản xuất
và chuỗi cung ứng tích hợp có khả năng thiết kế và đưa ra thị trường
danh mục các sản phẩm đa dạng từ sản phẩm có nhiệt độ bảo quản
thường đến thực phẩm mát và thực phẩm đông lạnh. Thông qua hệ
thống 450.000 điểm bán trên toàn quốc trong ngành hàng khô và
120.000 điểm bán trong ngành hàng lạnh, Kido hướng đến mục tiêu
phục vụ nhu cầu tiêu dùng suốt cả ngày cho ít nhất 85% người tiêu
dùng trên toàn lãnh thổ Việt Nam; thiết kế và đưa ra thị trường danh
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU 9
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
mục các sản phẩm đa dạng nhằm gia tăng năng lực phân phối, đáp
có một đội ngũ nhân viên năng động, sáng tạo, trung thành, có khả
ứng nhu cầu tiêu dùng đa dạng với điều kiện bảo quản khác nhau, từ
năng thích nghi cao và đáng tin cậy.
sản phẩm có nhiệt độ bảo quản thường đến thực phẩm mát và thực Cộng đồng phẩm đông lạnh.
Để góp phần phát triển và hỗ trợ cộng đồng, chúng tôi chủ động
Tầm nhìn: Thêm hương vị cho cuộc sống, trở thành tập đoàn
tạo ra, đồng thời tích cực tham gia và đóng góp cho những chương
thực phẩm uy tín hàng đầu tại Việt Nam và mở rộng ra Đông Nam Á
trình hướng đến cộng đồng và xã hội. Chúng tôi tích cực tham gia
thông qua việc mang thêm nhiều hương vị đến cho khách hàng bằng
vào các hoạt động vì xã hội, cộng đồng và bảo vệ môi trường hướng
những sản phẩm an toàn, dinh dưỡng, tiện lợi và độc đáo”.
đến sự phát triển bền vững. Sứ mệnh:
Nguồn: Báo cáo thường niên (2019), Tập đoàn Kido Người tiêu dùng
Kido là doanh nghiệp có thế mạnh và kinh nghiệm M&A (Mua
Sứ mệnh của KIDO đối với người tiêu dùng là cung cấp những
bán và sáp nhập) trên thị trường Việt Nam, thành công đạt được là
sản phẩm phù hợp, tiện dụng bao gồm các loại thực phẩm thông
nhờ vào việc thực hiện các thương vụ (M&A) và thể hiện năng lực
dụng, thiết yếu, các sản phẩm bổ sung và đồ uống. Chúng tôi cung
của Tập đoàn trong quyết định phân bổ vốn. Tập đoàn đã phát triển
cấp các thực phẩm an toàn, thơm ngon, dinh dưỡng, tiện lợi và độc
từ một doanh nghiệp sản xuất các sản phẩm mang tính thời vụ trở
đáo cho tất cả khách hàng để luôn giữ vị trí tiên phong trên thị trường
thành một doanh nghiệp có khả năng kết nối với người tiêu dùng thực phẩm.
mỗi ngày, mỗi ba ngày, mỗi tuần. Khi tập đoàn đẩy mạnh phát triển Đối tác
“thực phẩm thiết yếu”, việc phân bổ vốn trở nên quan trọng hơn khi
Với đối tác, sứ mệnh của KIDO là tạo ra những giá trị bền vững
tập đoàn hướng đến mục tiêu xây dựng giỏ hàng tiện dụng với đa
cho tất cả các thành viên trong chuỗi cung ứng thông qua các sản
dạng danh mục sản phẩm đáp ứng nhu cầu đa dạng của người tiêu
phẩm đầy tính sáng tạo. Chúng tôi hướng tới mức lợi nhuận hài hòa
dùng. Tập đoàn sẽ luôn nâng cao trách nhiệm trong các hoạt động
cho các bên, cải tiến các quy trình cho chất lượng và năng suất để tạo
đầu tư và phân bổ vốn để đảm bảo tăng trưởng lợi nhuận bền vững,
sự phát triển bền vững.
lâu dài cho Tập đoàn và lợi ích của cổ đông. Sự kết hợp của các doanh Cổ đông
nghiệp từ các thương vụ M&A đã tạo nên một nền tảng thống nhất
Với cổ đông, sứ mệnh của KIDO là phân bổ vốn để tối đa hóa
có thể mang đến cho người tiêu dùng những trải nghiệm toàn diện.
giá trị cho cổ đông trong dài hạn và quản trị rủi ro để tạo sự ổn định
Mục tiêu chính của tập đoàn là không chỉ phát triển những ngành
và vững tin với các khoản đầu tư, đem lại lợi ích mong đợi cho cổ
hàng riêng lẻ mà có thể cung cấp một giỏ hàng hóa đa dạng cho đông.
người tiêu dùng. Đánh giá về xu hướng phát triển của thị trường tiêu Nhân viên
dùng, tập đoàn nhận thấy hành vi mua sắm của người tiêu dùng đã
Chúng tôi luôn ươm mầm và tạo mọi điều kiện để thỏa mãn
có nhiều sự thay đổi và sẽ tiếp tục biến đổi theo chiều hướng ngày
các nhu cầu và kỳ vọng trong công việc nhằm phát huy tính sáng tạo,
càng năng động cùng với nhịp sống hiện đại. Luôn đặt người tiêu
sự toàn tâm và lòng nhiệt huyết của nhân viên. Vì vậy KIDO luôn
dùng lên vị trí hàng đầu để phục vụ, tập đoàn đã chủ động mở rộng 10 11
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
sản phẩm để phát triển mục tiêu chiến lược “thực phẩm thiết yếu”
người tiêu dùng bắt đầu chi tiêu nhiều hơn cho mỗi lần mua hàng.
ở một tầm cao mới, đồng nghĩa với việc tập đoàn đang quyết định
Phát triển “thực phẩm thiết yếu” được phát triển dựa trên các sản
lựa chọn ngành hàng và thiết kế đúng danh mục sản phẩm, hướng
phẩm thực phẩm & gia vị của Tập đoàn nhằm gia tăng khả năng tiếp
đến mục tiêu mang đến cho người tiêu dùng những sản phẩm chất
cận của Tập đoàn đối với người tiêu dùng. Người tiêu dùng là một
lượng và sự hài lòng của khách hàng về cả hương vị sản phẩm và dịch
trong những ưu tiên hàng đầu mà tập đoàn hướng đến, do đó, mọi
vụ cung ứng. Trong khi trọng tâm của mô hình kinh doanh nằm ở
sự tăng trưởng hướng đến đều được linh hoạt điều chỉnh để thích
người tiêu dùng thì kênh phân phối và năng lực vận hành được xem
nghi với những biến đổi của thị trường, sự thay đổi trong thói quen
là phần quan trọng nhất của hệ thống. Nền tảng phát triển của tập
tiêu dùng của người tiêu dùng. Tập đoàn tin rằng sự hài lòng khi sử
đoàn vẫn tập trung vào năng lực phân phối và khả năng cung cấp
dụng sản phẩm và dịch vụ chính là yếu tố cốt lõi giúp hiện thực hóa
danh mục sản phẩm đa dạng, phù hợp đến với người tiêu dùng. Bằng
chiến lược này. Sự thay đổi mạnh từ việc đa dạng hóa các sản phẩm
nền tảng kênh phân phối lớn mạnh hiện có, tập đoàn dễ dàng phân
và các quan hệ đối tác khu vực sẽ giúp tập đoàn xác định, nhập khẩu
phối đến tận tay người tiêu dùng những sản phẩm đa dạng từ thực
và phân phối sản phẩm để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng một
phẩm ngành hàng lạnh đến thực phẩm đóng gói một cách nhanh cách linh hoạt.
chóng, an toàn và tiện lợi. Có thể khẳng định, đây chính là nền tảng
Tại Kido, con người là yếu tố quan trọng và sống còn của doanh
phát triển mang đến thành công của tập đoàn và thiết lập lợi thế cạnh
nghiệp, tập đoàn luôn đặt sức khỏe, sự an toàn của đội ngũ lên hàng
tranh của Tập đoàn so với đối thủ cạnh tranh. Với sự hội nhập nhanh
đầu. Với những diễn biến bất lợi và khó lường do tình hình dịch
chóng của thị trường khu vực, cùng với việc giảm thuế quan, các hiệp
bệnh bùng phát và lan rộng trên thế giới từ đầu năm 2020 đến nay,
định thương mại được ký kết và có hiệu lực trong thời gian qua, tập
trong điều kiện nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam lâm vào tình cảnh
đoàn hiểu rằng việc cạnh tranh từ bên ngoài hướng vào nước có dân
khó khăn, ảnh hưởng đến thu nhập của người lao động. Kido nỗ lực
số lớn và trẻ như Việt Nam là điều không thể tránh. Để đối phó với
thực hiện các biện pháp nhằm nâng cao sức khỏe của nhân viên,
điều này, tập đoàn sẽ hợp tác với các đối tác lớn và có vị thế trong khu
đảm bảo công ăn việc làm cho toàn thể nhân viên tập đoàn luôn sát
vực để đem sản phẩm của họ về Việt Nam và đưa các sản phẩm của
cánh để cùng nhau vượt qua giai đoạn khó khăn này. Kido đã lên kế
tập đoàn ra thế giới như một phần trong chiến lược đa dạng hóa sản
hoạch chủ động về nguồn cung nguyên vật liệu trong lĩnh vực dầu
phẩm và mở rộng ra các nước của tập đoàn.
ăn để hoạt động sản xuất kinh doanh không bị ảnh hưởng lớn, triển
Giá trị nền tảng của chiến lược dựa trên các sản phẩm về mảng
khai kế hoạch sản xuất dự phòng tồn kho cho tình huống nếu dịch
“thực phẩm thiết yếu” là mang đến cho người tiêu dùng những sản
bệnh kéo dài. Ưu tiên hàng đầu của tập đoàn là phải đảm bảo nguồn
phẩm chất lượng, phù hợp với nhu cầu tiêu dùng, thông qua việc
cung về dầu ăn, đảm bảo an toàn lương thực cho người tiêu dùng
phân phối đúng sản phẩm, vào đúng thời điểm, ở đúng nơi, đúng
Việt Nam. Song song với giải pháp trong lĩnh vực dầu ăn, Kido đã
quy cách. Và đặc biệt hơn, chiến lược này hỗ trợ tích cực cho nhu
nhanh chóng thực hiện các biện pháp ứng phó đối với lĩnh vực kinh
cầu mua sắm của người tiêu dùng ngày nay khi hành vi mua sắm
doanh đặc thù của sản phẩm Kem lạnh khi đẩy mạnh chuyển dịch
đã có sự thay đổi từ việc giảm dần tần suất mua sắm và thay vào đó,
phân phối bán hàng, mở rộng kênh, tổ chức đội ngũ bán hàng linh 12 13
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
động và thực hiện các hoạt động Marketing phù hợp trong bối cảnh
giúp tập đoàn có được dữ liệu thị trường và đảm bảo tần suất hiện
dịch bệnh ảnh hưởng đến hành vi và thói quen tiêu dùng. Không quá
diện của thương hiệu, hỗ trợ tích cực cho việc trở lại mạnh mẽ thời
lạc quan và cũng không quá bi quan về diễn biến của dịch bệnh và
gian tới. Riêng với sữa chua, do sự cạnh tranh tranh khốc liệt trong
thời gian kết thúc, tập đoàn xây dựng nhiều kịch bản khác nhau, các
phân khúc sữa chua hũ, trong thời gian tới tập đoàn sẽ tập trung sang
phương án dự phòng cũng như linh động thực hiện điều chỉnh kế
phân khúc sữa chua cao cấp theo hướng đông lạnh như sữa chua ăn
hoạch theo diễn biến thực tế trên thị trường để có thể tồn tại và phát
và đông lạnh để gia tăng doanh số. Trong tương lai, đối với ngành
triển vững vàng cả trong và sau đại dịch.
hàng lạnh, tập đoàn tiếp tục tập trung phát triển các sản phẩm cao
Đối với ngành hàng lạnh (gồm các sản phẩm như: kem, sữa
cấp đồng thời đầu tư vào đa dạng hóa sản phẩm để đáp ứng nhu cầu
chua, bánh bao, khoai tây chiên), việc quy hoạch lại danh mục sản
ngày càng cao của khách hàng, đặc biệt là giới trẻ, nhằm gia tăng sức
phẩm ở cả phân khúc cao cấp và trung cấp, tập trung vào sản phẩm
mạnh thương hiệu và hiệu quả hoạt động. Mục tiêu của tập đoàn
cốt lõi, nâng cao chất lượng được triển khai từ cuối năm 2018 đã phát
không chỉ dừng lại ở cung cấp các sản phẩm kem mà mở rộng thị
huy hiệu quả. Xu hướng tiêu dùng tăng nhanh tại các kênh hiện đại
trường ngành hàng lạnh tại Việt Nam mà còn bắt đầu hướng đến
(minimart) tại các thành phố lớn đã giúp sản phẩm kem của Kido
thâm nhập vào thị trường các nước Đông Nam Á và Châu Á.
ngày càng mở rộng kênh phân phối và độ phủ trên thị trường. So với
Với ngành hàng khô, Kido mang tới sự đa dạng hóa sản phẩm,
cùng kỳ năm 2018, độ phủ trên kênh hiện đại tăng 45%, giúp Kido
đẩy mạnh những sản phẩm cốt lõi có biên lợi nhuận cao thay vì đẩy
ngày càng gia tăng khoảng cách với đối thủ và tiếp tục dẫn đầu thị
mạnh sản lượng, đồng thời đẩy mạnh nghiên cứu và mang đến cho
trường kem Việt Nam với thị phần 41,4%. Trong năm 2020, Kido
người tiêu dùng những sản phẩm có giá trị và dinh dưỡng cao. Việc
tập trung hướng đến đẩy mạnh tăng trưởng ngành hàng kem, đặt
chú trọng và đẩy mạnh các sản phẩm cốt lõi, các sản phẩm ở phân
trọng tâm vào các sản phẩm kem cao cấp, sản phẩm kem cốt lõi, cắt
khúc cao cấp, chủ động cải tiến chất lượng, mẫu mã, bao bì,. . đã giúp
giảm sản phẩm không hiệu quả, tổ chức sản xuất hợp lý, quy hoạch
tập đoàn duy trì vị thế, nâng cao thị phần trong thị trường dầu ăn và
và cải tiến nhà máy, đầu tư kho bãi, tổ chức lại đội ngũ bán hàng và
tiếp tục đứng vị trí số 2 toàn ngành tại Việt Nam với thị phần khoảng
nâng cao hiệu quả kênh phân phối, mở rộng thị trường,. . nhằm thúc
30%; liên tục theo dõi và nắm bắt được xu hướng chuyển dịch của
đẩy cả doanh thu và lợi nhuận. Dưới những tác động và ảnh hưởng
thị trường. Trong năm 2019, tập đoàn đã tập trung kinh doanh các
của dịch bệnh và giá cả biến động đối với ngành hàng thực phẩm
sản phẩm chuyên biệt và cao cấp để đáp ứng được nhu cầu ngày càng
đông lạnh, tập đoàn đã tạm hoãn kế hoạch mở rộng quy mô và chấp
cao của người tiêu dùng đồng thời chủ động cơ cấu lại danh mục sản
nhận một khoản chi phí duy trì để dự phòng cho kế hoạch phát triển
phẩm dầu ăn trong thời điểm cạnh tranh khốc liệt nhằm bảo tồn lợi
ngành hàng lạnh trong tương lai. Tập đoàn cũng đã lên kế hoạch
nhuận. Bất chấp diễn biến phức tạp của thị trường nguyên vật liệu và
thăm dò thị trường và tiến hành chiến dịch thâm nhập thị trường
tình hình cạnh tranh gay gắt trong ngành, năm 2019 phân khúc dầu
ngành hàng lạnh một cách có trọng điểm tại các khu vực; các sản
ăn chuyên biệt tăng trưởng 21% và phân khúc dầu ăn cao cấp tăng
phẩm được chọn lọc và đáp ứng được các tiêu chí kinh doanh cũng
trưởng 20%. Nhờ chính sách đúng và kịp thời, tập đoàn đã vượt qua
như thỏa mãn về khẩu vị của người tiêu dùng Việt Nam. Điều này sẽ
được giai đoạn giá giảm mạnh và tăng tỷ suất lợi nhuận với dòng sản 14 15
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
phẩm cao cấp. Trong thời gian qua, tập đoàn đã tung ra sản phẩm
lớn để có thể đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe từ các đối tác có thế
thăm dò phản ứng thị trường là mì snack. Từ số liệu và thị trường đã
mạnh trên thị trường dầu thế giới. Ngoài việc tăng cường dự báo tình
cho thấy sản phẩm đã được người tiêu dùng đón nhận, do đó trong
hình nguyên liệu để có được nguồn nguyên liệu giá tốt, trong thời
năm 2020, Kido sẽ đẩy mạnh đầu tư cho mảng này, thực hiện các
gian tới tập đoàn tiếp tục tập trung khai thác khối khách hàng kênh
chiến dịch marketing, branding, tăng độ phủ của sản phẩm ra tới
công nghiệp sử dụng dầu công thức, mảng thương mại nhiều tiềm
các vùng miền khác, và đẩy mạnh bán hàng. Từ thành công của sản
năng và tiếp tục phát triển mở rộng lĩnh vực kinh doanh xuất khẩu.
phẩm mì snack, tập đoàn đang theo đúng lộ trình trong quá trình
Tài liệu tham khảo:
hiện thực chiến lược đa dạng hóa sản phẩm cho khách hàng. Thông
1. Kết quả kinh doanh KIDO Group (2018, 2019), Báo cáo thường
qua các hoạt động thăm dò thị trường, các hoạt động tung sản phẩm niên tập đoàn
mới, tập đoàn tiếp tục cải tiến và nâng cao chất lượng sản phẩm, tập
2. Ngành hàng (2020), truy cập lần cuối ngày 30 tháng 6 năm
trung đẩy mạnh phát triển những sản phẩm chủ lực, tiếp tục đầu tư,
2020 tại website https://www.kdc.vn/nhan-hang
thâm nhập để mở rộng danh mục sản phẩm một cách thận trọng, Câu hỏi:
tạo điều kiện thuận lợi để mở rộng hoạt động kinh doanh sang lĩnh
Nhận dạng và phân tích các giá trị nền tảng tầm nhìn chiến lược
vực khác của thị trường thực phẩm thiết yếu. Năm 2019, giá dầu
của tập đoàn Kido? Đánh giá mức độ đáp ứng yêu cầu của tầm nhìn
nguyên vật liệu biến động liên tục nhiều tháng liền, ảnh hưởng đến
chiến lược của tập đoàn Kido?
tình hình hoạt động của tập đoàn. Tuy nhiên, với việc nắm bắt, theo
Phân tích sứ mạng kinh doanh của tập đoàn Kido?
dõi biến động trên thị trường dầu ăn, cùng với đó là hệ thống bán
hàng kênh thương mại, công nghiệp được đẩy mạnh, tập đoàn cũng
đã chủ động thực hiện việc tiếp cận các doanh nghiệp, đơn vị có sử
dụng dầu thực vật trong sản xuất kinh doanh để mở rộng thị trường, TÌNH HUỐNG SỐ
gia tăng thị phần. Và Kido Nhà Bè (KDNB) là thành viên mới sáp CHIẾN LƯỢC TOÀN CẦU
nhập vào cuối năm 2018 đã có kết quả tích cực sau 1 năm gia nhập 2
khi tập đoàn định hướng và triển khai các hoạt động nhằm cải thiện CỦA STARBUCKS
và nâng cao hiệu quả mô hình kinh doanh, quản lý hiệu quả về tồn
kho nguyên liệu, trở thành đơn vị sản xuất và gia công. KDNB đồng
thời sở hữu lượng lớn khách hàng công nghiệp, cùng với mối quan
hệ của khối khách hàng doanh nghiệp của Kido trong suốt 26 năm
có mặt trên thị trường, tập đoàn tiếp tục hỗ trợ để KDNB ngày càng
ĐStarbucks khi đó chỉ là một cửa hàng nhỏ chuyên bán cà
gia tăng độ bao phủ và thị phần trên kênh này. Mảng thương mại và ưpợhcê th h à ả n o h l ạ ậ n p g vào c n á g c à t y h i3 ế 0 t t b h ị á x n a g y 3 c à nă p m hê. 19 Đ 7 ế 1 n tnạai yS , e S attatrle b , ucks
công nghiệp đã tận dụng tối đa thế mạnh của tập đoàn là hệ thống
đã trở thành hãng rang xay và bán lẻ cà phê đặc sản hàng đầu trên
nhà máy được đầu tư, hệ thống cảng biển và kho bãi với trữ lượng
thế giới, hoạt động tại 75 quốc gia. Starbucks thu mua và rang những 16 17
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
loại cà phê chất lượng cao để bán cùng với cà phê, trà, đồ uống khác
Starbucks trong hơn bốn thập kỷ qua, vì người ta tìm thấy ở Starbucks
và các loại thức ăn nhẹ, thông qua các cửa hàng do công ty điều
nhiều là một cửa hàng bán cà phê thông thường. Starbucks ngày nay
hành. Ngoài thương hiệu Starbucks Coffee hàng đầu, Starbucks còn
không chỉ được coi là một chốn đặt chân cho bất kỳ ai cần một giờ
bán hàng hoá và dịch vụ dưới các thương hiệu như: Teavana, Tazo,
giải lao thư giãn từ công việc hằng ngày mà còn trở thành một địa
Seattle’s Best Coffee, Evolution Fresh, La Boulange và Ethos.
điểm cho những buổi gặp gỡ bạn bè và thậm chí cả những cuộc họp
Hiện nay, công ty đang tiếp tục mở rộng cửa hàng trên toàn cầu,
của những nhà kinh doanh .
bổ sung thêm các cửa hàng mới ở cả các thị trường đã phát triển hiện
Trong quá trình phát triển của mình, Starbucks đặt mục tiêu
tại như Mỹ và tại các thị trường tăng trưởng cao hơn và mới hơn như
mở rộng hệ thống kinh doanh trên phạm vi toàn cầu và trở thành
Trung Quốc. Ngoài ra, bằng cách tận dụng kinh nghiệm thu được
công ty cà phê lớn nhất thế giới. Với những nỗ lực không ngừng về
thông qua mô hình cửa hàng truyền thống, Starbucks tiếp tục mang
mở rộng và phát triển thị trường đến 2018, Starbucks đã trở thành
đến cho người tiêu dùng các sản phẩm cà phê mới cũng như các sản
công ty cà phê lớn nhất thế giới, với 30.626 địa điểm bán lẻ. Dựa trên
phẩm đồ uống và đồ ăn nhẹ khác dưới nhiều hình thức khác nhau.
kết quả hoạt động tích cực, bền vững của mình, Starbucks đã lọt top
Bên cạnh đó, Chiến lược Trách nhiệm Toàn cầu của Starbucks với
500 công ty tài chính lớn nhất thế giới (theo bình chọn của tạp chí
cam kết tìm kiếm và lựa chọn nguồn cung cấp cà phê chất lượng cao
Forbes 2019). Tính đến năm 2018, lợi nhuận của Starbucks là 2,9 tỷ
đã đóng góp tích cực cho sự thành công của công ty trong thời gian
USD và có giá trị thị trường là 70,9 tỷ USD. qua.
Starbucks tuyên bố tầm nhìn: “Thành lập Starbucks để trở
thành nhà cung cấp cà phê tốt nhất trên thế giới ,trong khi vẫn duy
trì các nguyên tắc không khoan nhượng trong khi chúng tôi phát
triển”. Starbucks mong muốn trở thành người đi đầu trong ngành cà
phê toàn cầu thông qua cung cấp các sản phẩm cà phê cao cấp. Tham
vọng của Starbucks là thâu tóm được thị trường các địa phương nơi
mà hãng đã và đang hoạt động; và rộng lớn hơn là thị trường thế
giới, mang đến cảm hứng mỗi ngày với một tách cà phê thượng hạng
được truyền tải bởi đội ngũ nhân viên thấu hiểu những giá trị của
Hình 1: Số lượng cửa hàng của Starbucks trên thế giới qua các năm Starbucks.
Từ tầm nhìn chiến lược được xác định, Starbucks đã đưa ra
tuyên bố sứ mạng kinh doanh như sau: “Khơi nguồn cảm hứng và
Cách thức mở rộng phạm vi thị trường của Starbucks có sự khác
nuôi dưỡng tinh thần con người – một người, một cốc cà phê và một
biệt so với các đối thủ cạnh tranh. Thay vì chỉ tập trung vào những
cộng đồng địa phương vào một thời điểm”. Bản tuyên bố sứ mạng
khu vực đông dân cư và những khu vực có xuất hiện đối thủ cạnh
kinh doanh này đã góp phần trong việc thúc đẩy sự phát triển của
tranh, Starbucks chọn có mặt tại hầu hết các ngã tư có thể thuê được 18 19
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
mặt bằng, điều này góp phần tạo nên hệ thống nhận diện thương
số tại các thị trường cụ thể được thể hiện trong hình 2 và hình 3.
hiệu Starbucks. Việc này có thể gây lên áp lực trong chi phí đầu tư
Để thực hiện được tham vọng trở thành nhà kinh doanh cà
nhưng lại giúp Starbucks hạn chế được tối đa cơ hội của các đối thủ
phê hàng đầu thế giới, Starbucks đã thực hiện các quyết định về định
cạnh tranh khác. Các quyết định đi ngược lại đối thủ tuy đầy mạo
vị toàn cầu. Starbucks đã thực hiện nhận dạng và đánh giá các thị
hiểm nhưng cũng mang lại giá trị lợi nhuận lớn hơn gấp nhiều lần.
trường để đưa ra các thứ tự ưu tiên cho chinh phục toàn cầu gồm:
Tính đến 2018, Starbucks đã thiết lập hệ thống kinh doanh với
Các quốc gia Mỹ, Nhật Bản, Anh, Canada…được coi là những
quy mô cửa hàng (bao gồm cửa hàng do chính Starbucks điều hành
quốc gia ưu tiên phát triển hàng đầu do đây đều là các quốc gia phát
và các cửa hàng do Starbucks nhượng quyền) là hơn 27.500 cửa hàng
triển có nhiều lợi thế nổi trội như: nền kinh tế phát triển mạnh; tốc
trên toàn thế giới với mức độ phân bổ về số lượng cửa hàng và doanh
độ tăng trưởng, chất lượng lao động cao, rủi ro đầu tư thấp. ., từ đó
giúp Starbucks tận dụng được lợi thế cạnh tranh dài hạn.
Các quốc gia như Brazil, Ai Cập, tuy chưa có trình độ phát triển
cao như các nước quốc gia trọng yếu nhưng tốc độ tăng trưởng rất
cao. Sức mua ở các nước này còn rất lớn, thu hút được lượng lớn
FDI nhưng cũng chứa đựng nhiều rủi ro trong đầu tư. Một quốc
gia khác rất được Starbucks chú trọng là Trung Quốc. Không thể
phủ nhận Trung Quốc với sức mua, thị trường cực lớn; tốc độ tăng
trưởng, phát triển rất nhanh là một quốc gia có rất nhiều cơ hội cho Starbucks.
Hình 2: Biểu đồ phân bổ số lượng cửa hàng của Starbucks tại các khu vực
Trong quá trình phát triển thị trường Châu Á, Starbucks coi trên thế giới năm 2018.
Singapore là quốc gia đóng vai trò hỗ trợ cho hoạt động logistic của
Starbucks, Brazil cũng là một quốc gia hỗ trợ sản xuất, cung cấp nguyên liệu cho Starbucks.
Để đảm bảo nguồn cung về cả số lượng và chất lượng, Starbucks
tìm kiếm các nhà cung cấp cà phê có chất lượng cao tại các quốc
gia có trữ lượng cà phê lớn như Việt Nam, Panama, Jamaica, Costa Rica…
Để đảm bảo khả năng cạnh tranh trên thị trường cà phê khốc
liệt, ngay từ khi thành lập cho đến nay, Starbucks đã xác định rõ
cách thức cạnh tranh riêng biệt của mình. Sự khác biệt mà Starbucks
mang đến cho khách hàng không chỉ đến từ chất lượng, hương vị
Hình 3: Biểu đồ doanh thu của Starbucks theo khu vực giai đoạn 2013 –
sản phẩm; bí quyết pha chế mà còn đến từ không gian cửa hàng, trải 2018 (đvt: Tỷ USD) 20 21
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
nghiệm dịch vụ, chăm sóc khách hàng hay những chi tiết tinh tế từ
thị trường còn lại lấy cà phê đã qua rang xay, chế biến từ các nhà máy
thương hiệu, logo và bao gói sản phẩm.
được Starbucks thuê làm bên ngoài (outsourcing).
Mặc dù hệ thống cửa hàng của Starbucks trải rộng ra phạm vi
Về hệ thống logistics, Starbucks hiện sử dụng 48 CDCs (Trung
toàn thế giới nhưng có thể thấy mức giá bán cùng các yêu cầu khắt
tâm phân phối chính) như ở Hoa Kỳ, 07 trong khu vực Châu Á / Thái
khe về chất lượng sản phẩm, về vị trí và cách thức bày trí trong cửa
Bình Dương, 05 ở Canada, và 03 ở Châu Âu;Tất cả được điều hành
hàng là không thay đổi. Giá bán cho một cốc cà phê trung bình ở Mỹ
bởi một công ty hậu cần bên thứ ba.Các CDCs kết hợp phân phối cà
so với các quốc gia khác là tương đương nhau. Bên cạnh đó, các dịch
phê với các mặt hàng khác để việc giao hàng thường xuyên luôn được
vụ trải nghiệm và ý nghĩa mà Starbucks muốn mang lại cho khách
diễn ra thông qua các hạm đội xe tải chuyên dụng cho các cửa hàng
hàng trên toàn cầu cũng tương tự nhau. Theo đó, Starbucks muốn tạo
bán lẻ của riêng của Starbucks và cửa hàng bán lẻ bán các sản phẩm
ra một giá trị khác hơn, ẩn mình đằng sau tách cà phê mang thương
mang thương hiệu Starbucks. Starbucks còn đưa ra một bảng đánh
hiệu Starbucks, đó là chất lượng cuộc sống mới, đẳng cấp tiêu dùng
giá hiệu suất của 3PLs dựa trên hệ thống 0-1, mục đích là để giảm
mới, phong cách thời thượng. Starbucks không chỉ bán cà phê, họ đã
thiểu đến mức tối đa các chi phí phát sinh không đáng có trong quá
thành công trong việc tạo ra giá trị đích thực và kết nối thương hiệu
trình vận tải và lưu kho.
với cảm xúc khách hàng. Tại đây khách hàng có thể cảm nhận được
Hoạt động R&D của Starbucks được thể hiện rất rõ qua việc
giá trị của bản thân thông qua việc tiếp đón, chào hỏi từ nhân viên
Starbucks đầu tư kĩ lưỡng vào nghiên cứu các loại sản phẩm mới và
của Starbucks; từ đó tạo ra cộng đồng khách hàng chung và cung cấp
độc đáo để phục vụ khách hàng. Những thay đổi về các trải nghiệm
các trải nghiệm tích cực cho khách hàng. Ngoài ra, khách hàng còn
dịch vụ như phong cách âm nhạc, sản phẩm rượu, loại bánh bày bán
được tham gia vào các chiến lược truyền thông xã hội, đó là hoạt
sẽ được linh hoạt điều chỉnh để thích ứng với đặc điểm và phong
động không còn xa gì với tập khách hàng quen thuộc với Starbucks
cách của từng thị trường địa phương. Đối với thị trường Châu Á nói
và các chương trình tri ân khách hàng….
chung và thị trường Trung Quốc nói riêng, do sự khác biệt đáng kể
Để điều hành và quản lý hiệu quả cả Tập đoàn, Starbucks đã
về phong cách và thói quen sử dụng dịch vụ cà phê, Starbucks đã ưu
thực hiện thiết lập và phân bổ các hoạt động kinh doanh vào các khu
tiên thiết lập một đơn vị kinh doanh chiến lược riêng đặt tại Thượng
vực thị trường phù hợp. Theo đó, Starbucks thiết lập 02 trụ sở điều
Hải, Trung Quốc có chức năng nghiên cứu các dòng sản phẩm mới
hành chung đặt tại Seattle - Hoa Kỳ và Thượng Hải - Trung Quốc.
đáp ứng tốt nhất nhu cầu của khu vực thị trường này.
Các nhà máy sản xuất được chia thành các nhà máy rang xay,
Để đảm bảo khả năng quản lý và điều hành, Starbucks xây dựng
nhà máy chế biến cà phê để đảm bảo hương vị, chất lượng và thành
bộ máy tổ chức kết hợp (xem hình 4). Loại hình cấu trúc tổ chức
phần cà phê theo đúng yêu cầu của Starbucks. Cà phê sau khi được thu
này cho phép hãng gia tăng mức độ phối hợp và phân công giữa các
mua từ các nhà phân phối được chuyển về sản xuất tại Hoa Kỳ với các
bộ phận trong tổ chức để tạo giá trị và đưa cơ cấu tổ chức của công
nhà máy được đặt tại ba khu vực California, Neva và Pennsylvania.
ty hoạt động một cách hữu hiệu. Trong đó, cấu trúc chức năng liên
Hiện Starbucks có 07 nhà máy do chính Starbucks thành lập và đầu
quan đến hệ thống phân cấp trong cấu trúc tổ chức của Starbucks,
tư để phục vụ chủ yếu cho khu vực thị trường Hoa Kỳ và Bắc Mỹ. Các
tạo điều kiện CEO giám sát và theo dõi từ trên xuống bao gồm Phó 22 23
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
chủ tịch điều hành về luật pháp, chuỗi cung ứng cà phê, nguồn đối
điều chỉnh chiến lược và chính sách theo điều kiện thị trường cụ thể.
tác cung ứng tài nguyên, tài chính.
Tài liệu tham khảo:
Nhằm đảo bảo điều hành và quản lý hiệu quả các tổ chức kinh
Website Starbucks, https://www.starbucks.com/ truy cập ngày
doanh, Starbucks đã phân chia các hệ thống bán lẻ, cấp phép hay các 20/06/2020.
hoạt động khác theo từng khu vực địa lý bao gồm: Châu Mỹ (chiếm
Báo cáo thường niên Starbucks 2018, https://investor.starbucks.
69% năm 2016); Trung Quốc và Châu Á – Thái Bình Dương (14%
com/financial-data/annual-reports/default.aspx, truy cập ngày
năm 2016); Châu Âu, Trung Đông, Nga và Châu phi (chiếm 5% năm 20/06/2020.
2016). Ngoài ra, ở thị trường Châu Mỹ, cơ cấu tổ chức chuỗi cửa Câu hỏi:
hàng cà phê của Starbucks được phân chia theo khu vực địa lý gồm:
Hãy phân tích tầm nhìn chiến lược và sứ mạng kinh doanh của
Phía Tây, Tây Nam, Đông Nam và Đông Bắc. Mỗi khu vực địa lý có Starbucks?
một Phó chủ tịch cấp cao. Theo cơ cấu tổ chức này, mỗi nhà quản
lý của Starbucks sẽ báo cáo cho hai cấp trên gồm: Phó chủ tịch khu
vực địa lý và Phó chủ tịch điều hành chức năng, tính năng này giúp
Starbucks quản lý chặt chẽ hơn cho các nhu cầu tại khu vực địa lý, TÌNH HUỐNG SỐ
đồng thời những người đứng đầu ở các bộ phận chức năng có thể 3 NGÀNH TÂN DƯỢC VIỆT NAM CEO Chủ tịch (CT)
Hãy phân tích nội dung chiến lược toàn cầu của Starbucks? Phó CT phụ Phó CT phụ trách chuỗi Phó CT phụ trách quản
Phó CT phụ trách tài chính trách luật cung ứng và cà phê lý các NCC đối tác
Phó CT cấp cao phụ trách
Vhàng ngàn năm, nhưng mãi đến ngày nay ngành dược trong sản phẩm cà phê iệnt ưN ớ a c m m đ ớ ư i ợ c c h ỉth đ ừ á a p h ứ ư n ở g n k g h m oả ộ n tg n5ề0n %đô n n h g u d c ư ầ ợ u c t hcị ót rlị ưch ờ n sgử. Số CT phụ trách KV Trung CT phụ trách KV Châu CT phụ trách KV Bắc Mỹ Phụ trách các KV thị
liệu thống kê của Cục Quản lý Dược (tính đến ngày 16/05/2019), Việt
Quốc và Châu Á Thái Bình Âu, Trung Đông và trường khác Dương
Nam có khoảng 180 doanh nghiệp sản xuất dược phẩm và 224 cơ sở
sản xuất nhà máy trong nước đạt tiêu chuẩn GMP (thực hành tốt Phó CT phụ trách KV Tây Phó CT phụ trách Phó CT phụ trách KV Phó CT phụ KV Đông Nam Mỹ KV Nam Mỹ Tây Bắc Mỹ Bắc Mỹ
sản xuất thuốc). Các công ty dược trong nước chủ yếu sản xuất dạng
bào chế đơn giản, thực phẩm chức năng, và các loại thuốc generic
Hình 4: Sơ đồ bộ máy tổ chức của Starbucks trên toàn cầu (2018)
(dược phẩm hết thời hạn bảo hộ độc quyền). Đi đầu phải kể đến
13 công ty dược phẩm đang niêm yết trên thị trường chứng khoán 24 25
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
Việt Nam. Đó là Dược Hậu Giang, Imexpharm, Domesco, Dược Cửu
gia tăng đi kèm sự quan tâm ngày càng nhiều của người dân về vấn
Long, Pharmedic, S.P.M (chuyên về tân dược), Traphaco, Dược OPC
đề chăm sóc sức khoẻ là những yếu tố khiến ngành tân dược Việt
và Dược Phong Phú (Đông dược), cùng với 4 doanh nghiệp chuyên
Nam hấp dẫn. Minh chứng, không chỉ nhiều sản phẩm ngoại được
phân phối là Vimedimex, Ladopharm, Dược Hà Tây và Dược Bến
nhập về nhằm đáp ứng cao hơn nhu cầu khách hàng mà còn sự thâm Tre.
nhập ngày càng sâu của nhà đầu tư nước ngoài vào những doanh
Bên cạnh khối nội, nhóm doanh nghiệp vốn nước ngoài cũng
nghiệp trong nước (từ sản xuất đến thương mại, phân phối).
đã và đang mang lại làn gió mới cho ngành sản xuất dược trong nước.
Trong khi, thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam là hơn
Tiêu biểu như Sanofi Aventis hay United Pharma, đều là những công
3.000 USD/người/năm (theo cách tính mới). Mặc dù Việt Nam vẫn
ty đã đầu tư nhà máy sản xuất thuốc hiện đại tại Việt Nam. Chính
còn trong cơ cấu dân số vàng, nhưng đã bước vào giai đoạn già hóa
tiềm năng phát triển cùng tốc độ tăng trưởng ấn tượng trong những
từ năm 2017 (trong đó, độ tuổi >65 chiếm 7,98%) và dự kiến vào năm
năm gần đây của ngành dược đã biến lĩnh vực kinh doanh này trở
2050 sẽ đạt 21%. Như vậy đồng nghĩa rằng khi tốc độ già hóa nhiều
thành mảnh đất màu mỡ cho các nhà sản xuất cả trong lẫn ngoài
thì nhu cầu chăm sóc sức khỏe cũng tăng lên. Không chỉ vậy, hiện
nước. Xu hướng M&A giữa các DN dược trong nước và các DN nước
nay giới trẻ cũng rất quan tâm dến tình trạng sức khỏe của mình và
ngoài diễn ra mạnh mẽ cả trong lĩnh vực sản xuất lẫn phân phối. Một
các vấn đề liên quan đến chăm sóc sức khỏe hay làm đẹp. Và việc sử
số doanh nghiệp nước ngoài đang đầu tư vào Việt Nam như: Tập
dụng thuốc, thực phẩm chức năng hay các biệt dược trong lĩnh vực
đoàn Abbott (Mỹ) sở hữu 51,7% cổ phần của Domesco và mua lại
chăm sóc sức khỏe, làm đẹp càng trở nên phổ biến hơn. Hiện dân số
Công ty cổ phần Dược phẩm Glomed; Taisho Pharmaceutial (Nhật
Việt Nam là hơn 97 triệu người (theo dữ liệu của Liên Hiệp Quốc)
Bản) cũng đã tăng sở hữu tại Công ty Dược Hậu Giang lên 34,3%;
cùng với mức chi ngân sách y tế bình quân 1,9 triệu VND/người/
Adamed Group (Ba Lan) cũng đã chi 50 triệu USD để thâu tóm 70%
năm tăng 16% so với năm 2015. Tỷ lệ chi tiêu cho ngành dược dự
cổ phần của Đạt Vi Phú (Davipharm); tại Công ty Cổ phần Traphaco,
báo ngày càng tăng và hiện tại chiếm khoảng 13,4% tổng chi tiêu
hãng dược Daewon đang sở hữu 15% và công ty quản lý quỹ Mirae
của người dân Việt Nam. Theo số liệu công bố của Tổng cục Thống
Asset đang nắm 25% cổ phần…). Nhưng với tiềm năng tăng trưởng
kê, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 12/2019 tăng 1,4% so với tháng
hai con số của ngành dược phẩm thì nó đã thu hút nhiều nhà đầu tư
trước, CPI bình quân năm 2019 tăng 2,79% so với năm 2018 và CPI
trong nước, hoạt động ngoài ngành như Thế giới di động, FPT Retail,
bình quân quý 4/2019 tăng 3,66% so với cùng kỳ năm trước. Như vậy
Nguyễn Kim… tham gia vào ngành trong lĩnh vực phân phối. Việc
CPI năm 2019 đã được kiểm soát thành công, đạt mức thấp hơn so
xây dựng chuỗi bán nhà thuốc GPP Good Pharmacy Practice”. Dịch
với chỉ tiêu Quốc hội đề ra (dưới 4%) và cũng là mức tăng thấp nhất
đầy đủ theo nghĩa Tiếng Việt là “Thực hành tốt nhà thuốc” sẽ là xu
trong 3 năm qua; trong đó, thuốc và dịch vụ y tế tăng 0,03%. Về lạm
hướng của tương lai, bởi mức sống của người dân ngày càng tăng sẽ
phát cơ bản, năm 2019 tăng 2,01% so với năm 2018 và tháng 12/2019
dẫn đến thay đổi trong thói quen tiêu dùng một số bộ phận khách
so với tháng 12/2018 tăng 2,78%. Hơn nữa, khi hiệp định thương mại
hàng, họ sẽ tìm đến những địa chỉ nhà thuốc đáng tin cậy, đáp ứng
tự do (EVFTA) có hiệu lực, dược phẩm sẽ là một trong những mặt
tiêu chuẩn để nghe tư vấn và mua thuốc. Dân số già hoá, thu nhập
hàng mà Việt Nam sẽ xóa bỏ thuế nhập khẩu (từ mức khoảng 2,5% 26 27
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
về 0%) sẽ tạo nên môi trường cạnh tranh ngành tân dược gay gắt.
sách Nhà nước cung cấp chiếm 42,13 tỷ trọng cho thấy sự quan tâm
Mặc dù tốc độ tăng trưởng của ngành tân dược có nhiều khởi
của Chính phủ đối với ngành y dược ngày càng nhiều đã đóng góp
sắc trong những năm qua, các doanh nghiệp vẫn đang phải đổi mặt
rất nhiều tới sự phát triển của y dược như ngày nay. Vai trò và thái
với những khó khăn về nguồn nguyên liệu. Việt Nam nhập khẩu 351
độ của Chính phủ đóng góp phần quan trọng đối với sự phát triển
triệu USD hoạt chất, chủ yếu từ Trung Quốc (220 triệu USD), Ấn
của nghành dược Việt Nam. Chính phủ luôn tạo điều kiện và sẵn
Độ (60,5 triệu USD), Tây Ban Nha (10,4 triệu USD) và Đức (10,1
sàng hợp tác để mở rộng kinh doanh về lĩnh vực này. Chương trình
triệu USD). Giống như nhiều Quốc gia khác, Việt Nam phụ thuộc
Hỗ trợ Chính sách và Phát triển Nguồn Nhân lực (PHRD) do Chính
cao vào nguồn nguyên liệu từ Trung Quốc. Ở Việt Nam, nguyên phụ
phủ Nhật Bản tài trợ và thực hiện bởi Ngân hàng Thế giới bao gồm
dược liệu nhập khẩu được cho là chiếm phần lớn trong tổng nhu cầu,
2 hoạt động chính: công tác phân tích, tư vấn nhằm giúp nâng cao
khoảng 80%-90%. Do đó, đây luôn là vấn đề của Việt Nam trong dài
hiệu suất sử dụng nguồn tài chính y tế và tăng cường sẵn sàng ứng
hạn bởi vì để sản xuất được dược liệu đòi hỏi phải đầu tư nhiều và
phó đại dịch bệnh khẩn cấp. Ngành dược là một trong các ngành
cần có khả năng về công nghệ (Việt Nam không có lợi thế cạnh tranh
chịu tác động mạnh bởi sự quản lý của nhà nước. Chính phủ đã ban
so với các nước khác, như Trung Quốc và Ấn Độ). Các công ty trong
hành nhiều văn bản pháp lý để quản lý ngành dược bao gồm các
ngành dược phẩm có thể phải đối mặt với việc giá nguyên phụ liệu
văn bản liên quan đến vấn đề như Chính sách của nhà nước về lĩnh
tăng cao, cũng như đối mặt với rủi ro tỷ giá.
vực Dược, quản lý của nhà nước về giá thuốc, điều kiện kinh doanh
Chính phủ ban hành nhiều văn bản pháp lý để quản lý ngành
thuốc, quản lý thuốc thuộc danh mục phải kiểm soát đặc biệt, tiêu
dược bao gồm các văn bản liên quan đến các vấn đề như Chính sách
chuẩn chất lượng thuốc, cơ sở kiểm nghiệm thuốc. Ngày 19/04/2007.
của Nhà nước về lĩnh vực dược. Các kế hoạch và chính sách quốc gia
bộ y tế ban hành Quyết định số 27/2007/QĐ-BYT về lộ trình triển
hướng đến chăm sóc sức khỏe toàn dân. Chính phủ luôn tạo điều
khai nguyên tắc “Thực hành tốt sản xuất thuốc’ (GMP). Theo quyết
kiện, hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất thuốc, đẩy mạnh những loại
định này, kể từ ngày 1/7/2008, doanh nghiệp sản xuất không đạt tiêu
thuốc quý hiếm. Ngoài ra còn hỗ trợ 1 khoản phí không hề nhỏ từ
chuẩn của GMP theo khuyến cáo của WHO thì sẽ phải ngừng sản
các nguồn vốn nhằm thúc đẩy các doanh nghiệp trong việc nghiên
xuất thuốc. Xu hướng đầu tư mở rộng các nhà máy từ chuẩn WHO –
cứu và phát triển y dược. Theo niên giám thống kê năm thì “Tổng
GMP lên chuẩn EU – GMP để được đấu thầu thuốc (ETC) giúp các
ngân sách y tế” năm 2016 là 178.051,9 tỷ đồng, tăng 17,3% so với
doanh nghiệp cạnh tranh hơn vào kênh ETC (chiếm 70% thị trường
năm 2015. Nếu khấu trừ tỷ lệ lạm phát năm 2016 4,74% thì tổng
thuốc). Tuy nhiên, sẽ mất một khoảng thời gian ít nhất 3 năm, để đầu
NSYT năm 2016 chỉ tăng so với năm 2015 là 12%. So với mức tăng
tư và nghiên cứu phát triển, xây dựng nhà máy để sản xuất các sản
chi ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2016 là 6,8% thì mức tăng chi
phẩm thuốc chất lượng cao. Theo thông tư 11/2016/TT-BYT, “đối
NSYT đạt mức tăng cao hơn so với mức tăng chi NSNN. Kết quả này
với thuốc thuộc Danh Mục thuốc sản xuất trong nước đáp ứng yêu
đạt chỉ tiêu theo Nghị quyết số 18/2008/QH12 là “tăng tỷ lệ chi ngân
cầu về Điều trị, giá thuốc và khả năng cung cấp do Bộ Y tế công bố
sách hàng năm cho sự nghiệp y tế, bảo đảm tốc độ tăng chi cho y tế
thuộc tiêu chí kỹ thuật của nhóm thuốc nào thì trong hồ sơ mời thầu,
cao hơn tốc độ tăng chi bình quân chung của NSNN”. Trong đó ngân
hồ sơ yêu cầu phải quy định nhà thầu không được chào thuốc nhập 28 29
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
khẩu thuộc nhóm đó”, như vậy với các doanh nghiệp trong nước đáp
trường kinh doanh dược phẩm online có nhiều tiềm năng phát triển
ứng đủ yêu cầu của Bộ Y tế sẽ gia tăng được thị phần từ kênh đấu
và tạo cơ hội để các doanh nghiệp kinh doanh dược phẩm online
thầu thuốc (ETC). Với Luật Dược sửa đổi số 105/2016/QH13 được
phát triển mô hình tư vấn và bán hàng qua mạng.
thông qua, sản phẩm thuốc nội địa sẽ được ưu tiên chào thầu nếu
Tài liệu tham khảo
đáp ứng đủ quy chuẩn chất lượng trong kênh ETC. Luật Dược (sửa
FPTS (2017,2018,2019), Báo cáo ngành dược phẩm Việt Nam
đổi) có hiệu lực từ ngày 1/1/2017 đã hỗ trợ các doanh nghiệp Việt
https://www.brandsvietnam.com/4534-Thuoc-Viet-lot-xac
Nam trong đấu thầu ETC (đấu thầu thuốc tại các bệnh viện), ưu tiên
https://www.brandsvietnam.com/18577-4-xu-huong-se-lam-
nguồn nguyên liệu trong nước cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho
thay-doi-nganh-cong-nghiep-duoc-pham
việc đăng ký sản xuất thuốc generic, đã phần nào giúp doanh nghiệp Câu hỏi:
ngành dược chống lại sự cạnh tranh gay gắt của thuốc nhập khẩu giá
Vận dụng mô hình các lực lượng điều tiết cạnh tranh của M.Porter
rẻ từ Ấn Độ, Trung Quốc. Thực tế, các doanh nghiệp ngoại đang nắm
phân tích và đánh giá cường độ cạnh tranh ngành tân dược Việt Nam?
giữ vị thế trên kênh này, tiêu biểu là các thương hiệu Sanofi, GSK,
Astrazeneca. Chính phủ ban hành Điều 37, Nghị định Số: 176/2013/
NĐ-CP: Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế.
Ngoài ra nhà nước còn ban hành Luật dược quy định về chính sách TÌNH HUỐNG SỐ
của Nhà nước về dược và phát triển công nghiệp dược; hành nghề
dược; kinh doanh dược; đăng ký, lưu hành, thu hồi thuốc và nguyên
TIỀM NĂNG TỪ THỊ TRƯỜNG 4
liệu làm thuốc; dược liệu và thuốc cổ truyền; đơn thuốc và sử dụng GIAO ĐỒ ĂN TRỰC TUYẾN
thuốc; thông tin thuốc, cảnh giác dược và quảng cáo thuốc; dược lâm
sàng; quản lý thuốc trong cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; thử thuốc
trên lâm sàng và thử tương đương sinh học của thuốc; quản lý chất
lượng thuốc, nguyên liệu làm thuốc và quản lý giá thuốc. Hơn nữa,
Ngành tân dược Việt Nam được cho là đặc thù bởi yếu tố công nghệ
TInternational, thị trường giao đồ ăn trực tuyến tại Việt Nam
sản xuất phụ thuộc vào máy móc, thiết bị và công nghệ tiên phụ hceóo gưiớ á c t rtịí n q h u ycủa m ô Tậ 3 p 3 tđ rioệàun n U g S h D i ê t n r o c n ứ g u n tăhị m tr 2 ư 0 ờ 1 n 8, g d E ựu r kioếm n o s n ẽ itor
thuộc vào nước ngoài. Chi phí nghiên cứu và bảo vệ bằng phát minh
đạt quy mô khoảng 38 triệu USD vào năm 2020 và duy trì mức tăng
sáng chế tốn chi phí của doanh nghiệp sản xuất tân dược. Ngoài ra,
trưởng bình quân 11% trong 5 năm tới. Còn theo Công ty nghiên
xu thế ứng dụng công nghệ thông tin trong mở rộng thị trường dược
cứu thị trường Kantar TNS, doanh thu thị trường giao thức ăn trực
phẩm trực tuyến sẽ được chú trọng. Với sự phát triển công nghệ
tuyến Việt Nam năm 2018 là 148 triệu USD và có tốc độ tăng trưởng
thông tin, đặc biệt trước xu thế của cuộc cách mạng 4.0 bùng nổ như
trung bình 28,5%/ năm. Dự kiến năm 2019, doanh số thị trường này
hiện nay, thị trường dược Việt Nam đã xuất hiện các chuỗi nhà thuốc
sẽ lên tới 207 triệu USD và năm 2023 ước tính có thể lên tới 449 triệu
trực tuyến và những ứng dụng chăm sóc sức khỏe từ xa tại nhà. Thị
USD. Tuy nhiên, so với những nước trong khu vực châu Á như India 30 31
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
hay Japan, quy mô thị trường giao đồ ăn Việt Nam vẫn còn rất bé, chỉ
hóa thạch, đặc biệt tại khu vực Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Đây là
chiếm 0,2% thị phần trong thị trường giao đồ ăn trên thế giới. Chính
nguyên nhân chính gây ra ô nhiễm không khí ngày càng nghiêm
vì quy mô thị trường tại Việt Nam rất bé nên lĩnh vực giao thức ăn
trọng. Số liệu năm 2019 chỉ ra Hà Nội ô nhiễm nhất trong các tháng
nhanh được xem là một thị trường “vàng” nhiều sức hút đối với các
12, tháng 1, tháng 2 và tháng 3. Trong giai đoạn này, nồng độ bụi
nhà đầu tư trong và ngoài nước.
PM2.5 dao động trong khoảng từ 40 - 80 µg/m3, thường tăng cao vào
Tốc độ đô thị hóa ngày càng gia tăng làm thay đổi hành vi ăn uống
các giờ cao điểm, khi mật độ giao thông lớn.Hiện tượng ô nhiễm bụi
Việt Nam là một trong những quốc gia có tỷ lệ dân cư đô thị ở
mịn thường tăng cao vào khoảng tháng 12,tháng 1 -2 và có thể kéo
mức thấp (34,4%), xét ở các nước phát triển thì tỷ lệ này giao động từ
dài sang tháng 3 tại Hà Nội là do Hà Nội chịu tác động mạnh của gió
70 đến 80%. Trong khu vực Đông Nam Á, tỷ lệ dân cư đô thị của Việt
mùa Đông Bắc.Nền nhiệt độ trong không khí cao, cộng với sự di
Nam chỉ xếp trên Đông Timor (31%), Myanmar (29%), Cambodia
chuyển, biến động của các khối khí tầng trên đã nén khí tầng thấp,
(23%). Xu hướng đô thị hóa ở Việt Nam đang và sẽ tiếp tục được mở
khiến cho lượng bụi mịn không thể khuếch tán. Ô nhiễm không khí
rộng sang các thành phố nhỏ và vừa. Dự báo các thành phố với 0,75-
có thể gây ra các bệnh về đường hô hấp, điều đó làm cho người dân e
5 triệu dân sẽ phát triển nhanh hơn và góp một phần đáng kể vào
ngại ra đường, thay vào đó họ sử dụng dịch vụ gọi đồ ăn trực tuyến,
GDP của cả nước trong thập kỷ tới. Trong giai đoạn 2021-2030, dự
đây chính là cơ hội cho các doanh nghiệp chuyên cung cấp loại dịch
báo dân số khu vực thành thị tiếp tục tăng, đạt 42,04 triệu người năm vụ này.
2025 và 47,25 triệu người năm 2030. Tỷ lệ đô thị hóa tăng dần và đạt
Số lượng phương tiện giao thông cá nhân quá lớn tại các đô thị
40,91% vào năm 2025 và 44,45% năm 2030. Dự báo đến năm 2030,
lớn như Hà Nội và TP Hồ Chí Minh đi kèm với cơ sở hạ tầng giao
Việt Nam sẽ có 1 đô thị trên 10 triệu dân, 1 đô thị từ 5-10 triệu dân,
thông yếu kém, thói quen sử dụng các phương tiện giao thông công
và 4 đô thị từ 1-5 triệu dân. Số lượng dân cư đô thị ngày càng cao sẽ
cộng chưa cao cũng là nguyên nhân chính gây nên tình trạng tắc
làm thay đổi hành vi sinh hoạt hàng ngày, do áp lực công việc cao nên
đường và ảnh hưởng tới chất lượng dịch vụ của các doanh nghiệp
cư dân đô thị dành ít thời gian hơn cho công việc làm bếp, thay vào
cung cấp dịch vụ giao đồ ăn trực tuyến. Tỷ lệ sử dụng phương tiện
đó họ có xu hướng gọi đồ ăn trực tuyến thông qua các ứng dụng để
công cộng tại thành phố lớn như Hà Nội chỉ đạt 20%, chủ yếu là
tiết kiệm thời gian, điều này cũng cho phép họ có nhiều sự lựa chọn
người già và sinh viên, thấp nhất trong khu vực châu Á, tỷ lệ này ở
món ăn với hương vị ngon hơn tự nấu. Dân cư đô thị cũng có thu
Nhật Bản là 40%, ở châu Âu là khoảng 60%.
nhập cao gấp từ 2 đến 2,5 lần thu nhập của người khu vực nông thôn,
Sự phát triển của công nghệ thanh toán điện tử trên nền tảng
điều này cho phép họ sẵn sàng chi “hầu bao” để gọi món trực tuyến.
điện thoại thông minh
Thói quen sử dụng phương tiện giao thông cá nhân và vấn đề
Tính đến cuối năm 2019, Việt Nam có 43,7 triệu người đang sử
ô nhiễm môi trường
dụng các thiết bị smartphone trên tổng dân số 97,4 triệu dân, tương
Vấn đề sử dụng phương tiện giao thông cá nhân luôn liên quan
đương tỷ lệ 44,9%, Việt Nam lọt vào top 15 thị trường có số lượng
mật thiết tới tình trạng ô nhiễm không khí. Việt Nam là quốc gia sử
người dùng smartphone cao nhất thế giới, đứng đầu trong danh sách
dụng nhiều phương tiện giao thông cá nhân chạy bằng năng lượng
này là Trung Quốc với 851,2 triệu người sử dụng. Điện thoại thông 32 33
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
minh trở thành “vật bất ly thân” của người Việt với nhiều mục đích
động nghiêm trọng tới nền kinh tế thế giới nói chung và Việt Nam
sử dụng khác nhau, không chỉ dừng lại ở việc nghe và gọi. Các doanh
nói riêng, trong khi nhiều quốc gia dự báo mức tăng trưởng kinh tế
nghiệp chuyên cung cấp dịch vụ thanh toán trực tuyến đã rất nhạy
âm thì Việt Nam cũng chịu mức tăng trưởng dự báo sụt giảm xuống
bén khi tích hợp các công nghệ thanh toán trên điện thoại thông
còn khoảng 4%. Một trong những ngành hàng chịu tác động mạnh
minh, phổ biến nhất là ví điện tử để làm cho người sử dụng điện
nhất từ dịch bệnh đó là ngành dịch vụ, trong đó có dịch vụ gọi đồ
thoại thông minh cảm thấy thuận tiện khi mua sắm các sản phẩm,
ăn trực tuyến. Tính đến thời điểm 10/7/2020, cả thế giới có 12 triệu
trong đó có dịch vụ giao đồ ăn trực tuyến. Đây cũng là một yếu tố tạo
ca nhiễm, trong đó Mỹ là quốc gia dẫn đầu với 3 triệu ca nhiễm.
điều kiện cho các doanh nghiệp ở mảng dịch vụ này ăn nên làm ra,
Riêng tại Việt Nam có 369 ca nhiễm, 347 ca bình phục và chưa có
tạo nên sự thuận tiện cho những khách hàng không dùng tiền mặt,
ca tử vong. Đầu năm 2020, sự lây lan mạnh của dịch bệnh tại các
thu hút nhiều đối tác là tài xế tham gia hơn vì họ không phải ứng tiền
nước như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ý, Anh đã lan sang
để mua đồ ăn cho khách hàng và tình trạng “bom hàng” cũng ít xảy
Việt Nam, trong cộng đồng xuất hiện nhiều ca nhiễm có thể gây nguy
ra. Ví điện tử Momo đang là công cụ được sử dụng phổ biến nhất để
cơ bùng phát dịch trên diện rộng, trước tình hình đó các cơ quan
thanh toán dịch vụ gọi đồ ăn trực tuyến, Momo là đối tác của Now
quản lý nhà nước đã ban hành lệnh cấm tụ tập đông người, cấm các
và Baemin, chiếm thị phần 35%.
cơ sở kinh doanh dịch vụ không thiết yếu mở cửa, cấm dịch vụ vận
chuyển hành khách, dịch vụ giao đồ ăn trực tuyến. Đó là thời điểm
hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ gọi
đồ ăn trực tuyến gặp khó khăn nhất. Tuy nhiên sau khoảng 1 tháng,
khi cơ quan nhà nước dỡ bỏ dần lệnh cấm, người dân vẫn có tâm lý e
ngại đến các điểm đông người, đặc biệt là cửa hàng ăn uống thì dịch
vụ gọi đồ ăn trực tuyến lại sôi động trở lại do người dân không phải
ra đường vẫn có thể thưởng thức ẩm thực, đi kèm với dịch vụ thanh
toán trực tuyến qua ví điện tử giúp hạn chế nguy cơ lây lan dịch
bệnh. Do chưa có vaccine phòng ngừa, tình hình lây nhiễm trên thế
giới vẫn phức tạp, do vậy những tháng cuối năm 2020 vẫn tiềm ẩn
nhiều rủi ro dịch bệnh quay trở lại và đe dọa các doanh nghiệp kinh
Hình 5: Cơ cấu thị phần các doanh nghiệp trong thị trường ví điện tử Việt Nam
doanh dịch vụ gọi đồ ăn trực tuyến.
Chính sách hạ lãi suất cho vay từ phía các ngân hàng thương
mại nhằm hỗ trợ DN
Những tác động tiêu cực của dịch bệnh tới nền kinh tế và các
Kể từ đầu tháng 7-2020, hàng loạt các ngân hàng đã công bố
doanh nghiệp trong ngành
giảm lãi suất cho vay. Dẫn đầu là các ngân hàng lớn, như Ngân hàng
Dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do virus Sars–CoV-2 đã tác
Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), Ngân 34 35
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank),
bài học mà những đối thủ này cần rút ra. Đến nay thị trường có
Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam
thêm sự góp mặt của Grabfood, GoViet, Baemin…. Trong đó đáng
(Agribank). . Các ngân hàng cổ phần có quy mô nhỏ hơn là Ngân
chú ý là Grabfood chiếm khoảng trên 60% thị phần, theo sau là
hàng Thương mại cổ phần An Bình (ABBANK), Ngân hàng Thương
Nowfood chiếm khoảng trên 20% thị phần. Sự cạnh tranh giữa các
mại cổ phần Việt Nam Thịnh vượng (VPBank). . cũng có động thái
doanh nghiệp là khá gay gắt, họ sẵn sàng “vung tiền” để triển khai
tương tự. Như vậy, kể từ khi dịch Covid-19 bắt đầu bùng phát, đến
các chương trinh khuyến mãi/ giảm giá nhằm giáo dục khách hàng
nay, các ngân hàng đã có 3 lần giảm lãi suất cho vay đối với khách
“sử dụng dịch vụ đặt đồ ăn trực tuyến tiện lợi, chất lượng đảm bảo,
hàng, với mức giảm 2,5 - 3,0%/năm. Mức lãi suất đối với các lĩnh vực
đa dạng món ăn, rẻ hơn tự nấu”, tuy nhiên lợi nhuận chưa thấy đâu
ưu tiên cũng đã được kéo xuống còn khoảng 5%/năm đối với ngắn
nhưng chắc chắn các doanh nghiệp muốn trụ vững trong ngành cần
hạn; 7,5 - 8,5%/năm với trung và dài hạn. Bên cạnh việc hạ lãi suất
có nền tảng tài chính mạnh mẽ.
cho vay để hỗ trợ các doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi dịch covid –
Now và bài học người đi tiên phong
19, Bộ Tài chính cũng đang dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi
hành Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập doanh nghiệp CÁC ĐỐI THỦ
(TNDN) phải nộp của năm 2020 đối với doanh nghiệp, hợp tác xã, KHÁC
đơn vị sự nghiệp và tổ chức khác. Theo đó, giảm 30% số thuế TNDN 7%
phải nộp của năm 2020 đối với trường hợp doanh nghiệp có tổng NOW
doanh thu năm 2020 không quá 200 tỷ đồng.Tổng doanh thu được 28%
hiểu là tổng doanh thu của cả năm 2020 (đủ 12 tháng), Trường hợp GRABFOOD
doanh nghiệp mới thành lập trong năm 2020 không đủ 12 tháng thì 65%
tổng doanh thu năm 2020 được xác định bằng doanh thu thực tế của
năm 2020 chia (:) cho số tháng doanh nghiệp thực tế hoạt động trong
năm 2020 sau đó nhân (x) với 12 tháng. Trường hợp doanh nghiệp
GRABFOOD NOW CÁC ĐỐI THỦ KHÁC
thành lập mới trong tháng thì tháng thành lập được tính đủ tháng.
Cạnh tranh trong ngành: cuộc chiến “khuyến mãi”
Hình 6: Cơ cấu thị phần của các doanh nghiệp trên thị trường giao đồ ăn trực tuyến
Thị trường giao đồ ăn trực tuyến Việt Nam hiện nay chỉ có
khoảng 1 triệu người sử dụng dịch vụ và đang ở giai đoạn đầu của quá
Là người đi “tiên phong” trong lĩnh vực,bắt đầu thử nghiệm việc
trình phát triển hứa hẹn còn nhiều dư địa tăng trưởng trong tương
giao đồ ăn từ năm 2014,Now có được sự thành công rực rỡ nhờdịch
lai. Năm 2014, thị trường chứng kiến sự gia nhập của Nowfood, theo
vụ giao hàng mới mẻ và cũng được xem là độc quyền tại thời điểm đó
sau là La La, Food Panda, Vietnammm. Đến 2018, Lala cùng với
cùng với kênh truyền thông tốt là Foody.vn. Dịch vụ với mức phí hợp
Food Panda và Vietnammm chia tay thị trường, điều này cho thấy thị
lý và sự cộng tác với các đơn vị cung cấp đồ ăn, nước uống đa dạng
trường giao đồ ăn trực tuyến không hoàn toàn “dễ xơi” và có nhiều
(khoảng 20.000 cửa hàng) cùng các chương trình ưu đãi khuyến mãi 36 37
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
hấp dẫn đã nhanh chóng thu hút được người dùng.Giữa năm 2017,
truc-tuyen-qua-ung-dung-mieng-banh-mau-mo-151787.html (truy
CEO của Foody từng chia sẻ Now có gần 10.000 đơn hàng mỗi ngày.
cập ngày 8 tháng 7 năm 2020.
Tuy nhiên,bài toán giao vận của Now đã gặp nhiều khó khăn trong Câu hỏi:
việc duy trì đội ngũ vận tải chỉ để giao món ăn cùngcách vận hàng
Hãy nhận dạng và phân tích các cơ hội và thách thức từ môi
còn khá nặng về thủ công. Khi mà hơn một nửa số cửa hàng không
trường vĩ mô từ đó chỉ ra những tiềm năng từ thị trường giao đồ ăn
dùng FoodyPOS (phần mềm quản lý bán hàng dành cho các cửa trực tuyến Việt Nam?
hàng dịch vụ ăn uống được Foody phát triển), như vậy khi có đơn
hàng, tổng đài viên sẽ gọi xuống cửa hàng để đặt món trước giúp
shipper và vấn đề rắc rối thường xuyên xảy ra khi hết món.
Grabfood - Ông hoàng đang chiếm lĩnh thị phần TÌNH HUỐNG SỐ
Tháng 6/2018, thị trường giao đồ ăn qua ứng dụng cực kỳ sôi
động khi có sự nhập cuộc của siêu ứng dụng Grab. Từ khi gia nhập
PHÂN TÍCH MÔI TRƯỜNG BÊN TRONG
thị trường giao đồ ăn nhanh, Grab đã tốn một khoảng thời gian rất 5 CỦA NAFOODS GROUP
ngắn để “biến hình” từ một tân binh đáng gờm khiến các đối thủ phải
e sợ trở thành một ông hoàng chiếm lĩnh thị phần.Theo khảo sát của
Kantar TNS, GrabFood đang là ứng dụng gọi món phổ biến nhất tại
hai thành phố lớn là Hà Nội và TP.HCM, chiếm khoảng 68% đơn N
hàng. Theo sau là những ứng dụng của GoViet, Now và một số ứng
(NAF) là 1.100 tỷ đồng, doanh thu tăng hơn 60% so với năm
dụng khác. Sự thành công này của GrabFood phải kể đến lượng đối ăm 20 2 1 0 8 1 v 9 à , ttăổ nn g g g d ầ o n a n 1 h 00 th % u s oto v àớn i h n ệ ă t mh ố 2 n 0 g 1 5 c . ủ Đaâ Na y làf o c od n s G ố r dou a p n h
tác vận chuyển lên đến hơn 175 nghìn người và kinh nghiệm có được
thu lớn nhất trong vòng 5 năm trở lại đây của Nafoods, cho thấy những
từ mảng giao đồ ăn ở thị trường Thái Lan và Indonesia. GrabFood
dấu hiệu tích cực trở lại trong hoạt động kinh doanh, sau khi trải
sẵn sàng “thách thức” những tên tuổi lâu đời khi Mr Jerry Lim –
qua những khó khăn trong năm 2018. Nafoods Group là một trong
CEO Grab Việt Nam tuyên bố rằng tốc độ giao nhận 1 đơn hàng của
những tập đoàn trồng, chế biến và xuất khẩu rau quả sáng tạo nhất tại
GrabFood trung bình 20 – 25 phút/đơn hàng.
Việt Nam, chuyên về nước ép trái cây/NFC, xay nhuyễn, cô đặc, IQF
Tài liệu tham khảo:
và trái cây tươi. Công ty cung cấp hơn 13.300 tấn trái cây tươi và chế
1.Thế Lâm: Thị trường gọi đồ ăn trực tuyến tiếp tục “thiêu
biến hàng năm từ nông dân ở các vùng khác nhau ở Việt Nam bao
đốt” nhà đầu tư, https://laodong.vn/kinh-te/thi-truong-goi-do-an-
gồm Tây Nguyên, Tây Bắc và các vùng duyên hải Bắc Trung Bộ. Các
truc-tuyen-tiep-tuc-thieu-dot-nha-dau-tu-766482.ldo truy cập ngày 9
sản phẩm của công ty được phân phối trên toàn thế giới, đặc biệt tháng 7 năm 2020.
là ở Châu Âu, Hoa Kỳ, Châu Đại Dương, Trung Đông, Nhật Bản và
2. Thu Hoài: Thị trường giao đồ ăn trực tuyến qua ứng dụng: Hàn Quốc.
miếng bánh màu mỡ, https://enternews.vn/thi-truong-giao-do-an-
Nafoods kiểm soát hoàn toàn chuỗi giá trị của mình bao gồm
các vùng nguyên liệu (cây giống, trồng trọt), thu hoạch (trái cây 38 39
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU
BỘ MÔN QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC - TMU