Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp.
1
F. CÁC BÀI TOÁN CHỨNG MINH ĐỒNG QUY
MỤC LỤC
F. CÁC BÀI TOÁN CHỨNG MINH ĐỒNG QUY ............................................................. 1
Bài tập có giải ............................................................................................................................. 2
Một số bài tập tự rèn: .............................................................................................................. 16
CÁC PHƯƠNG PHÁP THƯỜNG ĐƯỢC SỬ DỤNG
Cách 1. Lợi dụng định lí về các đường đồng quy trong tam giác
Sử dụng định lí ba đường cao của tam giác đồng quy tại một điểm
Sử dụng định lí ba đường trung tuyến của tam giác đồng quy tại một điểm. Điểm đó gọi
là trọng tâm của tam giác.
Sử dụng các định lí: 1.Ba đường phân giác của tam giác đồng quy tại một điểm.
Giao điểm của hai đường phân giác ngoài nằm trên đường phân giác trong của góc thứ
ba.
Sử dụng định lí ba đường trung trực của tam giác đồng quy tại một điểm.
Cách 2. Sử dụng tính chất các đường chéo cắt nhau tai trung điểm mỗi đường của của hình
bình hành, hình chữ nhật, hình thoi, hình vuông.
Cách 3. Lùi về quen thuộc, chứng minh ba điểm thẳng hàng hoặc giao điểm của hai đường
nằm trên đường thẳng thứ ba.
Chúc các em học sinh học tập tốt!
Chủ đề
6
CÁC BÀI TOÁN CHỨNG MINH
ĐỒNG QUY
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp.
2
Bài tập có giải
Sử dụng tính chất các đường chéo cắt nhau tai trung điểm mỗi đường của của hình
bình hành, hình chữ nhật, hình thoi, hình vuông.
Bài 1: Trên hình vẽ bên, cho
ABCD
là hình bình hành. Chứng minh rằng:
a)
EFGH
là hình bình hành.
b) Các đường thẳng
,,,
AC BD EF GH
đồng quy.
Hướng dẫn giải
a) Chứng minh rằng
;EG HF EH GF= =
.
b) Gọi
là giao điểm của
AC
và
EF
. Tứ giác
AECF
có
,AE CF AE CF= //
nên là hình bình hành.. Suy ra
O
là trung điểm của
,AC EF
.
ABCD
là hình bình hành,
O
là trung điểm của
AC
nên
O
là trung điểm của
BD
.
EGHF
là hình bình hành,
O
là trung điểm của
EF
nên
O
là trung điểm của
GH
.
Vậy
,,,AC BD EF GH
đồng quy tại
O
.
Lợi dụng các đường đồng quy trong tam giác: đồng quy tại trực tâm, trọng tâm, tâm
đường tròn nội tiếp, tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác.
Bài 2: Từ một điểm
C
ở ngoài đường tròn
( )
O
kẻ
các tuyến
CBA
. Gọi
IJ
là đường kính vuông góc
với
AB
. Các đường thẳng
,CI CJ
theo thứ tự cắt
đường tròn
( )
O
tại
,MN
. Chứng minh rằng
,,IN JM AB
đồng quy tại một điểm
D
.
Hướng dẫn giải
M
thuộc đường tròn đường kính
IJ
nên
90JMI = °
hay
JM CI⊥
Tương tự
IN CJ⊥
Tam giác
CIJ
có 3 đường cao
,,CA JM IN
đồng quy tại
D
.
Vậy
,,IN JM AB
đồng quy tại một điểm
D
.
D
N
M
J
I
B
O
C
A
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp.
3
Bài 3: Cho tam giác ABC vuông ở A. Trên cạnh AC lấy điểm M, dựng đường tròn (O)
có đường kính MC. đường thẳng BM cắt đường tròn (O) tại. D. đường thẳng AD cắt
đường tròn (O) tại S.
1. Chứng minh ABCD là tứ giác nội tiếp.
2. Chứng minh CA là tia phân giác của góc SCB.
3. Gọi E là giao điểm của BC với đường tròn (O). Chứng minh rằng các đường thẳng
BA, EM, CD đồng quy.
4. Chứng minh DM là tia phân giác của góc ADE.
5. Chứng minh điểm M là tâm đường tròn nội tiếp tam giác ADE.
Hướng dẫn giải
1. Ta có
0
90CAB =
( vì tam giác ABC vuông tại A);
0
90MDC
=
( góc nội tiếp chắn nửa
đường tròn ) =>
0
90CDB =
như vậy D và A cùng nhìn BC dưới một góc bằng 90
0
nên
A và D cùng nằm trên đường tròn đường kính BC => ABCD là tứ giác nội tiếp.
2. ABCD là tứ giác nội tiếp =>
13
DC=
( nội tiếp cùng chắn cung AB).
13
DC=
=>
SM EM=
=>
23
CC=
(hai góc nội tiếp đường tròn (O) chắn hai cung bằng
nhau) => CA là tia phân giác của góc SCB.
TH2 (Hình b)
ABC CME=
(cùng phụ
ACB
);
ABC CDS=
(cùng bù
ADC
) =>
CME CDS
=
=>
CE CS SM EM=⇒=
=>
SCM ECM=
=> CA là tia phân giác của góc SCB.
3. Xét ∆CMB Ta có BA⊥CM; CD ⊥ BM; ME ⊥ BC như vậy BA, EM, CD là ba đường cao
của tam giác CMB nên BA, EM, CD đồng quy.
4. Theo trên Ta có
SM EM=
=>
12
DD=
=> DM là tia phân giác của góc ADE.(1)
3
2
3
3
2
2
2
1
1
1
1
F
O
M
S
D
E
B
A
C
H×nh a
F
1
2
C
A
B
E
D
S
M
O
1
1
1
1
2
2
2
3
2
H×nh b
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp.
4
5. Ta có
0
90MEC
=
(nội tiếp chắn nửa đường tròn (O)) =>
0
90MEB =
.
Tứ giác AMEB có
0
90MAB =
;
0
90MEB
=
=>
0
180MAB MEB
+=
mà đây là hai góc
đối nên tứ giác AMEB nội tiếp một đường tròn =>
22
.
AB
=
Tứ giác ABCD là tứ giác nội tiếp =>
12
AB=
( nội tiếp cùng chắn cung CD)
=>
1
2
AA
=
=> AM là tia phân giác của góc DAE (2)
Từ (1) và (2) ta có M là tâm đường tròn nội tiếp tam giác ADE.
Bài 4: Cho đường tròn (O) đường kính AB. Trên đoạn thẳng OB lấy điểm H bất kì ( H
không trùng O, B); trên đường thẳng vuông góc với OB tại H, lấy một điểm M ở ngoài
đường tròn; MA và MB thứ tự cắt đường tròn (O) tại C và. D. Gọi I là giao điểm của
AD và BC.
1. Chứng minh MCID là tứ giác nội tiếp.
2. Chứng minh các đường thẳng AD, BC, MH đồng quy tại I.
3. Gọi K là tâm đường tròn ngoại tiếp tứ giác MCID, Chứng minh KCOH là tứ giác nội
Hướng dẫn giải
1.
0
BDA=90BCA =
( nội tiếp chắn nửa đường tròn ) ….
=>
0
180MCI IDM+=
mà đây là hai góc đối của tứ giác
MCID nên MCID là tứ giác nội tiếp.
2. AD, MC, MH là ba đường cao của tam giác BAM nên
đồng quy tại I.
3. Chỉ ra KCI là tam giác cân, từ đó
CIK HIB CAB ACO= = =
0
90ACO OCI KCI OCI+=+=
. Từ đó chỉ ra
0
90OCK =
…. (tự chứng minh)
Bài 5: Cho tam giác nhọn ABC nội tiếp đường tròn (O;R). Tiếp tuyến tại B và C của
đường tròn (O;R) cắt nhau tại T, đường thẳng AT cắt đường tròn tại điểm thứ hai là D
khác A.
1.Chứng minh rằng
.
ABT BDT∆∆”
2. Chứng minh rằng : AB.CD = BD.AC
3. Chứng minh rằng hai đường phân giác góc BAC; BDC và đường thẳng BC đồng
quy tại một điểm
K
I
D
C
B
O
A
H
M
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp.
5
Hướng dẫn giải
1. Xét tam giác ABT và tam giác BDT có:
BTD
chung
BAT T BD=
(góc nội tiếp và góc tạo bởi tiếp
tuyến và dây cùng chắn cung BD).
=>
.ABT BDT∆∆”
(g-g)
2. Có
.ABT BDT∆∆”
(g-g)
(1)
AB AT
BD BT
=>=
Chứng minh được
ACT CDT∆∆
”
(g-g)
(2)
AC AT
CD CT
=>=
Tiếp tuyến tại B và C cắt nhau tại T nên BT = CT (3)
Từ (1), (2), (3) có
..
AB AC
AB CD BD AC
BD CD
==>=
3. Phân giác góc BAC cắt BC tại I, theo tính chất phân giác trong tam giác ta có:
IB AB
IC AC
=
Từ AB.CD = BD.AC
AB BD IB BD
AC CD IC CD
=> = =>=
=> DI là phân giác góc BDC
Do đó hai đường phân giác góc BAC và BDC và đường thẳng BC đồng quy.
Bài 6: Cho nửa đường tròn ( O) đường kính AB. Vẽ 2 tiếp tuyến Ax và By. Lấy M trên
đường tròn sao cho AM < BM. AM cắt By tại F, BM cắt Ax tại E.
a. Chứng minh:
2
.AB AE BF
=
b. Tiếp tuyến của đường tròn tại M cắt AE, BF tại C và D. Chứng minh C và D là trung
điểm của AE và BF.
c. Chứng minh các đường thẳng AB, CD, EF đồng quy.
Hướng dẫn giải
a. Ta có
AMB
= 90º (góc nội tiếp chắn nửa đường tròn)
⇒
AM
⊥
BE
Xét ∆EAB và ∆ABF có:
EAB=ABF; AEB FAB=
(cùng phụ với
EAM
)
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp.
6
d
1
N
G
O
H
M
D
C
B
A
Suy ra ∆EAB ~ ∆ABF ( g.g)
⇒
AB AE
=
BF AB
⇔
AB
2
= AE. BF
b. CA = CM và CO là tia phân giác
của
ACM
⇒
∆AMC cân tại C và CO là đường cao
⇒
CO
⊥
AM
Do đó trong ∆ABE có OA=OB, OC//BE nên CA=CE.
c. Gọi giao điểm của AB và EF là S. Ta sẽ chứng minh
S, C, D thằng hàng.
Giả sử SC cắt BF tại D’. Vì AE // BF nên theo định lí Ta-let, có:
AC BD'
= =1
CE D'F
⇒
D’ là trung điểm của BF
⇒
D trùng với D’ hay S, C, D thẳng hàng.
Vậy ba đường thẳng AB, EF, CD đồng quy tại S.
Bài 7: Cho tam giác
ABC
có ba góc nhọn nội tiếp trong đường tròn
(; )
OR
.
H
là trực
tâm của tam giác
ABC
. Vẽ đường kính
AD
của đường tròn
()O
; vẽ
OM BC
tại
M
.
a) Chứng minh rằng
1
2
OM AH
b) Gọi
G
là trọng tâm của tam giác
ABC
. Chứng minh rằng
,,HGO
thẳng hàng và
2HG GO
.
c) Gọi
,
BC

lần lượt là trung điểm của các cạn
,CA AB
. Đường thẳng
1
d
qua
M
song
song với
OA
, đường thẳng
2
d
qua
B
song song với
OB
, đường thẳng
3
d
qua
C
song song với
OC
.
Chứng minh rằng các đường thẳng
123
,,ddd
đồng qui.
Hướng dẫn giải
a)
HB AC
(
H
là trực tâm của
ABC
)
AD
là đường kính nên
0
90ACD
,BH AC DC AC
BH DC
Chứng minh tương tự có:
CH DB
Do đó tứ giác
BHCD
là hình bình hành
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp.
7
B
C
A
B
1
B
2
A
2
A
2
Ta có:
O A BC
M
là trung điểm của
HD
OM
là đường trung bình của
AHD
nên
1
2
OM AH
b)
ABC
có
AM
là đường trung tuyến,
G
thuộc đoạn thẳng
AM
và
2
3
AG AM
nên
là trọng tâm của tam giác
AHD
.
HO
là đường trung tuyến nên
HO
đi qua
G
và
2HG GO
Gọi
N
là giao điểm của
1
d
với
AH
HAD
có
MN AD
,
M
là trung điểm của
HD
N
là trung điểm của
AH
Ta có:
1
( ),
2
NH OM AH NH OM
Do đó
HNOM
là hình bình hành.
1
d
đi qua trung điểm
I
của
OH
Chứng minh tương tự có
23
,dd
đi qua
I
Vậy các đường thẳng
123
,,
ddd
đồng quy
Bài 8: Trên các cạnh
,AB BC
của tam giác
ABC
dựng ra phía ngoài tam giác các hình
vuông
12
ACA A
và
12
BCB B
. Chứng minh rằng các đường thẳng
1 1 22
,,AB A B A B
đồng quy.
Hướng dẫn giải
Trường hợp 1:
0
90C
. Rõ ràng
1 1 22
,,AB A B A B
đồng quy tại
C
.
Trường hợp 2:
0
90C
Các đường tròn ngoại tiếp hình vuông
12
ACA A
và
12
BCB B
Có điểm chung c sẽ cắt nhau tại
M
(khác
C
)
Ta có:
0
2
45AMA
(góc nội tiếp chắn cung một phần tư đường tròn)
0
22
90AMC AAC
(góc nội tiếp chắn nửa đường tròn)
Tương tự:
0
1
45CMB
Vì tia
2
MA
nằm giữa hai tia
MA
và
MC
,tia
MC
nằm giữa hai tia
MB
và
2
MA
nên
000 0
22 1
45 90 45 180AMA A MC CMB 
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp.
8
hay
,,AM B
thẳng hàng.
Chứng minh tương tự
1
,,
A MB
và
22
,,A MB
thẳng hàng
Vậy
11
,AB A B
và
22
AB
cùng đi qua
M
Hay
11
,AB A B
và
22
AB
đồng quy.
Bài 9: Cho đường tròn
(;)OR
, đường kính
BC
,
A
là điểm trên đường tròn (
A
khác
B
và
). Kẻ
AH
vuông góc với
BC
(
H
thuộc
BC
). Đường tròn tâm
I
đường kính
AH
cắt
,AB AC
và đường tròn
()O
tại
,,DEF
a) Chứng minh tứ giác
BDEC
nội tiếp
b) Chứng minh
OA
vuông góc với
DE
c) Chứng minh các đường thẳng
,,AF DE BC
đồng quy
d) Cho biết sđ
60AB = °
. Tính theo
R
diện tích tứ giác
BDEC
Hướng dẫn giải
a) Chứng minh tứ giác
BDEC
nội tiếp:
Ta có:
90ADH AEH= = °
(góc nội tiếp chắn nửa đường tròn)
Ta lại có:
ADE AHE=
(góc nội tiếp cùng chắn cung
AE
)
AHE ACB=
(cùng phụ với
EHC
)
Vậy tứ giác
BDEC
nội tiếp (góc ngoài tại một đỉnh bằng góc trong của đỉnh đối diện)
S
I
F
E
B
A
C
D
O
H
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp.
9
b) Chứng minh
OA DE
⊥
:
Ta có:
OAB∆
cân tại
O
(
OA OB R= =
)
OAB OBA
⇒=
. Mà
90OBA ACB+=°
(
ABC∆
vuông tại
A
)
AHE ACB=
90OAB ADE⇒+ =°
hay
OA DE⊥
c) Chứng minh các đường thẳng
,,
AF DE BC
đồng quy:
Gọi
S
là giao điểm của
AF
và
BC
SAO∆
có:
AH BC
⊥
(gt)
OI AS⊥
(tính chất đường nối tâm của 2 đtr cắt nhau)
SI OA⇒⊥
(đường cao thứ ba trong
SAO∆
)
Mà
OA DE
⊥
(câu b)
, ,,
⇒ SDI E
thẳng hàng hay đường thẳng
DE
qua
S
.
Vậy các đường thẳng
,,AF DE BC
đồng quy
d) Tính theo
R
diện tích tứ giác
BDEC
:
Ta có:
ABC∆
vuông tại
A
,
60
30
22
sd AB
ACB
°
= = = °
.sin 30AB BC
= °
1
2.
2
RR= =
;
3
.cos 30 2 . 3
2
AC BC R R= °= =
..AH BC AB AC=
. .3 3
22
AB AC R R R
AH
BC R
⇒= = =
Ta lại có:
ADE∆
đồng dạng
ACB
∆
2
22
2 4 16
3
33
2
ACB
ADE
S
BC BC R R
S DE AH
RR





⇒= = = = =







16 3 16 3 13
ACB ACB ADE BDEC
ADE
S SS S
S
−
⇒== =
−
2
13.
13 . 13 . 3 13 3
16 16 2 16 2 32
ACB
BDEC
S
AB AC R R R
S
⇒= =⋅ =⋅ =
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp.
10
Bài 10: Cho tam giác
ABC
vuông tại
A
,
I
là một điểm trên cạnh
AC
. Đường tròn đường
kính
IC
cắt
BC
ở
E
và cắt
BI
ở
D
.
a) Chứng minh tứ giác
ABCD
nội tiếp được trong đường tròn.
b) Chứng minh
DB
là phân giác của góc
ADE
.
c) Chứng minh
I
là tâm đường tròn nội tiếp tam giác
ADE
.
d) Chứng minh
,,AB CD EI
đồng qui.
Hướng dẫn giải
a) Chứng minh tứ giác
ABCD
nội tiếp được trong đường tròn.
Ta có
90BDC = °
(góc nội tiếp chắn nửa đường tròn).
90
CAB = °
( tam giác
ABC
vuông tại
A
).
Mặt khác hai đỉnh
,DA
cùng nhìn
BC
dưới một góc
90°
.
Vậy tứ giác
ABCD
nội tiếp được trong đường tròn.
b) Chứng minh
DB
là phân giác của góc
ADE
.
Do tứ giác
ABCD
nội tiếp được trong đường tròn.
Nên
ADB ACB=
(cùng chắn cung
AB
).
IDE ACB
=
(cùng chắn cung
IE
của đường tròn đường kính
IC
).
ADB BDE⇒=
.
Vậy
DB
là phân giác của góc
ADE
.
c) Chứng minh
I
là tâm đường tròn nội tiếp tam giác
ADE
.
Chứng minh được tứ giác
ABEI
nội tiếp được trong đường tròn.
CAE CBD⇒=
(cùng chắn cung
IE
).
Mặt khác vì tứ giác
ABCD
nội tiếp được trong đường tròn.
E
K
D
A
B
C
I
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp.
11
Nên
CAD CBD=
(cùng chắn cung
CD
).
CAE CAD⇒=
AC
⇒
là phân giác của góc
DAE
.
Mà
DB
cắt
AC
tại
I
. Do đó
I
là tâm đường tròn nội tiếp tam giác
ADE
.
d) Chứng minh
,,AB CD EI
đồng qui.
Gọi
K
là giao điểm của
AB
và
CD
.
Ta có
90
BDC = °
(góc nội tiếp chắn nửa đường tròn)
BD KC⇒⊥
.
90CAB = °
( tam giác
ABC
vuông tại
A
)
CA KB⇒⊥
.
CKB∆
có
BD
và
CA
là hai đường cao cắt nhau tại
I
nên
I
là trực tâm của
CKB∆
KE
⇒
là đường cao của
CKB∆
(1)KE BC⇒⊥
.
Mặt khác
90IEC = °
(góc nội tiếp chắn nửa đường tròn)
IE CE
⇒⊥
(2)IE BC⇒⊥
.
Từ
(1), (2)
suy ra
,,EIK
thẳng hàng.
Vậy
,,AB CD EI
đồng qui tại
K
.
Bài 11: Cho tam giác
ABC
vuông tại
A
. Trên cạnh
AC
lấy điểm
M
không trùng với
A
và
. Vẽ đường tròn đường kính
MC
, cắt cạnh
BC
tại
D
. Các đường thẳng
BM
và
AD
lần lượt cắt đường tròn tại các điểm
,EF
. Chứng minh rằng:
a)
ABC DMC∆∆∽
. Suy ra
..AB MC BC DM=
.
b) Các tứ giác
ABDM
và
AECB
nội tiếp
c)
//AB EF
.
d) Các đường thẳng
,,AB CE MD
đồng quy.
Hướng dẫn giải
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp.
12
a) Vì
90BAC MDC= = °
và
BCA
chung nên
ABC DMC∆∆∽
.
Do đó
..
AB BC
AB MC BC DM
DM MC
=⇒=
.
b) Vì
180
BAM MDB+=°
nên tứ giác
AMDB
nội tiếp.
Vì
90BAC BEC= = °
nên tứ giác
AECB
nội tiếp.
c) Ta có:
ABM ADM=
( cùng chắn
AM
)
MEF ADM=
( cùng chắn
MF
)
Suy ra
//ABM MEF AB EF= ⇒
.
d) Giả sử
AB
cắt
EC
tại
I
. Ta có
,CA BE
là đường cao của tam giác
BIC
.
⇒
M
là trực tâm của
BIC IM BC
∆⇒⊥
.
Mà
,,MD BC I M D⊥⇒
thẳng hàng. Vậy
,,AB EC MD
đồng quy tại
M
.
I
F
E
D
M
C
B
A
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp.
13
Bài 12: Hai đường tròn
(
)
;
OR
và
( )
'; rO
tiếp xúc ngoài tại
( )
CR r>
gọi AC và BC là hai
đường kính đi qua C của đường tròn
( )
O
và
( )
'O
. DE là dây cung của đường tròn
( )
O
vuông góc với AB tại trung điểm M của AB. Tia DC cắt đường tròn
( )
'O
tại điểm thứ 2
là F
a) Tứ giác ADBE là hình gì? Vì sao?
b) Chứng minh ba điểm B, F, E thẳng hàng
c) DB cắt đường tròn
( )
'O
tại điểm thứ hai là G. Chứng minh DF, EG và AB đồng quy
d) Chứng minh MF là tiếp tuyến của
( )
'O
Hướng dẫn giải
a) Tứ giác ADBE là hình thoi vì AM = MB; MD = ME và
DE AB⊥
b) Ta có
//BE DA
. Nối BF ta có
0
90 / /ADF BFD BF DA= = ⇒
. Như vậy
//BE DA
và
//BF DA
mà qua B chỉ có duy nhất một đường thẳng song song với DA do đó 3 điểm
B, F, E phải thẳng hàng
c) Ta có CG vuông góc với DB, mặt khác EC vuông góc với DB. Nhưng qua C chỉ tồn
tại duy nhất một đường vuông góc với DB nên E, C , G phải thẳng hàng và DF, EG,
AB phải đồng quy tại điểm C, chính là trực tâm tam giác EDB
d) Nhận thấy
1
MEF F=
và
2
'O BF F=
mà
0
' 90MEF O BF+=
nên
0
12
90FF+=
, suy ra
0
' 90MFO =
. Vậy MF là tia tiếp tuyến của đường tròn tâm O’.
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp.
14
Bài 13: Cho ∆ABC (AC > AB,
0
90BAC =
). Gọi I, K theo thứ tự là trung điểm của AB,
AC. Các đường tròn đường kính AB, AC cắt nhau tại điểm thứ hai D; tia BA cắt
đường tròn (K) tại điểmt hứ hai E; tia CA cắt đường tròn (I) tại điểm thứ hai F
a) Chứng minh B, C, D thẳng hàng
b) Chứng minh tứ giác BFEC nội tiép
c) Chứng minh ba đường thẳng AD, BF, CE đồng quy.
d) Gọi H là giao điểm thứ hai của tia DF với đường tròn ngoại tiếp tam giác AEF, hãy
so sánh DH và DE.
Hướng dẫn giải
a) ) Áp dụng định lý góc nội tiếp chắn nửa đường tròn, ta có :
ADB
= 90
; ADC
= 90
.
Suy ra
0
ADB ADC 1 80+=
.
Vậy B, D, C thẳng hàng.
b) Áp dụng định lý góc nội tiếp
chắn nửa đường tròn, ta có:
BFA
= 90
; CEA
= 90
;
suy ra
( )
0
90BFC BEC= =
. Khi đó
;EF
là hai đỉnh liên
tiếp cùng nhìn
BC
dưới một góc bằng nhau.
Vậy tứ giác
BFEC
nội tiếp.
c) Xét tam giác
ABC
có
;;AD BC BF AC CE AB⊥⊥⊥
.
Suy ra
,,AD BF CE
là ba đường cao. Vậy chúng cắt nhau tại một điểm
S
.
d) Ta có
AEHF
nội tiếp nên
EHF FAB=
mặt khác
FAB FDB EHF FDB=⇒=
/ / BCHE AD HE⇒ ⇒⊥
. (1)
Vận dụng góc nội tiếp, tứ giác nội tiếp ta có:
FDA FBA FCE ADE
= = =
⇒
DA
là đường phân giác
EDF
(2)
Từ (1) và (2) suy ra
DEH
cân tại
D
suy ra
DE DH=
.
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp.
15
Bài 14: Cho tam giác ABC vuông tại A và một điểm D nằm giữa A và B. Đường tròn
(O) đường kính BD cắt BC tại E. Các đường thẳng CD, AE lần lượt cắt đường tròn (O)
tại các điểm thứ hai là F, G. Chứng minh rằng :
a) Các tứ giác ADEC và AFBC nội tiếp
b) AD.AB = AG.AE
c) AC//FG
d) AC, DE và BF đồng quy.
Hướng dẫn giải
a)
00
90 , 90CAD CED= =
⇒
tứ giác
ADEC
nội
tiếp.
00
90 , 90CAB CFB= =
⇒
tứ giác
AFBC
nội tiếp.
b) Ta có
( )
∆∆.AED ABG g g
”
⇒
. ..
AE AD
AD AB AE AG
AB AG
=⇒=
c) Tứ giác
ACED
nội tiếp
⇒
11
CE
=
.
Tứ giác
DFGE
nội tiếp
⇒
11
FE=
.
Suy ra
11
//C F AC GF= ⇒
.
d)
BCD∆
có
,,CA BF DE
là đường cao
⇒
,,
CA BF DE
đồng quy.
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp.
16
Một số bài tập tự rèn:
Bài 1: Cho hai đường tròn (O) và ( O') cắt nhau tại A, B. Kẻ đường kính AC của (O) cắt
đường tròn (O') tại F. Kẻ đường kính AE của ( O') cắt đường tròn (O) tạo G.
Chứng minh:
a) Tứ giác GFEC nội tiếp ;
b) GC, FE, AB đồng quy.
Bài 2: Cho đường tròn (O) đường kính AB, gọi I là trung điểm của OA, dây CD vuông
góc với AB tại I. Lấy K tùy ý trên dây cung BC nhỏ, AK cắt CD tại H.
a. Chứng minh tứ giác BIHK nội tiếp.
b. Chứng minh AH.AK có giá trị không phụ thuộc vị trí điểm K
c. Kẻ DN CB, DM AC. Chứng minh các đường thẳng MN, AB, CD đồng quy.
Bài 3: Cho đường tròn (O) đường kính AB, gọi I là trung điểm của OA, dây CD vuông
góc với AB tại I. Lấy K tùy ý trên dây cung BC nhỏ, AK cắt CD tại H.
a) Chứng minh tứ giác BIHK nội tiếp.
b) Chứng minh AH.AK có giá trị không phụ thuộc vị trí điểm K
c) Kẻ DN CB, DM AC. Chứng minh các đường thẳng MN, AB, CD đồng quy
Bài 4: Cho đường tròn (O) đường kính AB, Gọi I là trung điểm OA. Dây CD vuông góc
với AB tại I. Lấy K tùy ý trên cung BC nhỏ. AK cắt CD tại H
a, Chứng minh tứ giác BIHK nội tiếp
b, Chứng minh AH.AK có giá trị không phụ thuộc vào vị trí điểm K .
c, kẻ . chứng minh MN,AB, CD đồng quy .
d, Cho BC = 25cm . Hãy tính diện tích xung quanh hình trụ tạo thành khi cho tứ giác
MCND quay quanh MD.
Chúc các em học sinh học tập tốt!
,DN CB DM AC

Preview text:

1
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy
ủ đề 6 CÁC BÀI TOÁN CHỨNG MINH Ch ĐỒNG QUY
F. CÁC BÀI TOÁN CHỨNG MINH ĐỒNG QUY MỤC LỤC
F. CÁC BÀI TOÁN CHỨNG MINH ĐỒNG QUY ............................................................. 1

Bài tập có giải ............................................................................................................................. 2
Một số bài tập tự rèn: .............................................................................................................. 16
CÁC PHƯƠNG PHÁP THƯỜNG ĐƯỢC SỬ DỤNG
Cách 1.
Lợi dụng định lí về các đường đồng quy trong tam giác
 Sử dụng định lí ba đường cao của tam giác đồng quy tại một điểm
 Sử dụng định lí ba đường trung tuyến của tam giác đồng quy tại một điểm. Điểm đó gọi
là trọng tâm của tam giác.
 Sử dụng các định lí: 1.Ba đường phân giác của tam giác đồng quy tại một điểm.
 Giao điểm của hai đường phân giác ngoài nằm trên đường phân giác trong của góc thứ ba.
 Sử dụng định lí ba đường trung trực của tam giác đồng quy tại một điểm.
Cách 2. Sử dụng tính chất các đường chéo cắt nhau tai trung điểm mỗi đường của của hình
bình hành, hình chữ nhật, hình thoi, hình vuông.
Cách 3. Lùi về quen thuộc, chứng minh ba điểm thẳng hàng hoặc giao điểm của hai đường
nằm trên đường thẳng thứ ba.
Chúc các em học sinh học tập tốt!
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp. 2
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy Bài tập có giải
Sử dụng tính chất các đường chéo cắt nhau tai trung điểm mỗi đường của của hình
bình hành, hình chữ nhật, hình thoi, hình vuông.
Bài 1: Trên hình vẽ bên, cho ABCD là hình bình hành. Chứng minh rằng:
a) EFGH là hình bình hành.
b) Các đường thẳng AC, BD, EF,GH đồng quy. Hướng dẫn giải
a) Chứng minh rằng EG = HF;EH = GF .
b) Gọi O là giao điểm của AC và EF . Tứ giác AECF
có AE = CF, AE / /CF nên là hình bình hành.. Suy ra O
là trung điểm của AC, EF .
ABCD là hình bình hành, O là trung điểm của AC
nên O là trung điểm của BD .
EGHF là hình bình hành, O là trung điểm của EF nên O là trung điểm của GH .
Vậy AC, BD, EF,GH đồng quy tại O .
Lợi dụng các đường đồng quy trong tam giác: đồng quy tại trực tâm, trọng tâm, tâm
đường tròn nội tiếp, tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác.

Bài 2: Từ một điểm C ở ngoài đường tròn (O) kẻ I
các tuyến CBA . Gọi IJ là đường kính vuông góc
với AB . Các đường thẳng CI,CJ theo thứ tự cắt M A
đường tròn (O) tại M , N . Chứng minh rằng
IN, JM , AB đồng quy tại một điểm D . D C B O Hướng dẫn giải N
M thuộc đường tròn đường kính IJ nên 
JMI = 90° hay JM ⊥ CI J
Tương tự IN ⊥ CJ
Tam giác CIJ có 3 đường cao C ,
A JM , IN đồng quy tại D .
Vậy IN, JM , AB đồng quy tại một điểm D .
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp. 3
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy
Bài 3: Cho tam giác ABC vuông ở A. Trên cạnh AC lấy điểm M, dựng đường tròn (O)
có đường kính MC. đường thẳng BM cắt đường tròn (O) tại. D. đường thẳng AD cắt đường tròn (O) tại S.
1. Chứng minh ABCD là tứ giác nội tiếp.
2. Chứng minh CA là tia phân giác của góc SCB.
3. Gọi E là giao điểm của BC với đường tròn (O). Chứng minh rằng các đường thẳng BA, EM, CD đồng quy.
4. Chứng minh DM là tia phân giác của góc ADE.
5. Chứng minh điểm M là tâm đường tròn nội tiếp tam giác ADE. Hướng dẫn giải C C 2 1 1 2 3 O O 3 D E S 2 1 1 S 2 M E D 2 M 1 1 2 2 1 2 2 3 1 3 1 F A F A B B H×nh a H×nh b 1. Ta có  0
CAB = 90 ( vì tam giác ABC vuông tại A);  0
MDC = 90 ( góc nội tiếp chắn nửa đường tròn ) =>  0
CDB = 90 như vậy D và A cùng nhìn BC dưới một góc bằng 900 nên
A và D cùng nằm trên đường tròn đường kính BC => ABCD là tứ giác nội tiếp.
2. ABCD là tứ giác nội tiếp =>  = 
D C ( nội tiếp cùng chắn cung AB). 1 3  = 
D C =>  =  SM EM =>  =  C
C (hai góc nội tiếp đường tròn (O) chắn hai cung bằng 1 3 2 3
nhau) => CA là tia phân giác của góc SCB. TH2 (Hình b)  =  ABC CME (cùng phụ  ACB );  =  ABC CDS (cùng bù  ADC ) =>  =  CME CDS =>  =  ⇒  =  CE CS SM EM =>  =  SCM
ECM => CA là tia phân giác của góc SCB.
3. Xét ∆CMB Ta có BA⊥CM; CD ⊥ BM; ME ⊥ BC như vậy BA, EM, CD là ba đường cao
của tam giác CMB nên BA, EM, CD đồng quy. 4. Theo trên Ta có  =  SM EM =>  = 
D D => DM là tia phân giác của góc ADE.(1) 1 2
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp. 4
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy 5. Ta có  0
MEC = 90 (nội tiếp chắn nửa đường tròn (O)) =>  0 MEB = 90 . Tứ giác AMEB có  0 MAB = 90 ;  0
MEB = 90 =>  +  0
MAB MEB = 180 mà đây là hai góc
đối nên tứ giác AMEB nội tiếp một đường tròn =>  =  A . B 2 2
Tứ giác ABCD là tứ giác nội tiếp =>  = 
A B ( nội tiếp cùng chắn cung CD) 1 2 =>  =  1 A
A => AM là tia phân giác của góc DAE (2) 2
Từ (1) và (2) ta có M là tâm đường tròn nội tiếp tam giác ADE.
Bài 4:
Cho đường tròn (O) đường kính AB. Trên đoạn thẳng OB lấy điểm H bất kì ( H
không trùng O, B); trên đường thẳng vuông góc với OB tại H, lấy một điểm M ở ngoài
đường tròn; MA và MB thứ tự cắt đường tròn (O) tại C và.
D. Gọi I là giao điểm của AD và BC.
1. Chứng minh MCID là tứ giác nội tiếp.
2. Chứng minh các đường thẳng AD, BC, MH đồng quy tại I.
3. Gọi K là tâm đường tròn ngoại tiếp tứ giác MCID, Chứng minh KCOH là tứ giác nội Hướng dẫn giải M 1.  C =  0
BCA BDA=90 ( nội tiếp chắn nửa đường tròn ) …. K =>  +  0
MCI IDM = 180 mà đây là hai góc đối của tứ giác I D
MCID nên MCID là tứ giác nội tiếp.
2. AD, MC, MH là ba đường cao của tam giác BAM nên A B O H đồng quy tại I.
3. Chỉ ra KCI là tam giác cân, từ đó  =  =  =  CIK HIB CAB ACO  +  =  +  0
ACO OCI KCI OCI = 90 . Từ đó chỉ ra  0
OCK = 90 …. (tự chứng minh)
Bài 5: Cho tam giác nhọn ABC nội tiếp đường tròn (O;R). Tiếp tuyến tại B và C của
đường tròn (O;R) cắt nhau tại T, đường thẳng AT cắt đường tròn tại điểm thứ hai là D khác A. 1.Chứng minh rằng A ∆ BT” ∆ BDT.
2. Chứng minh rằng : AB.CD = BD.AC
3. Chứng minh rằng hai đường phân giác góc BAC; BDC và đường thẳng BC đồng quy tại một điểm
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp. 5
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy Hướng dẫn giải
1. Xét tam giác ABT và tam giác BDT có:  BTD chung  = 
BAT TBD (góc nội tiếp và góc tạo bởi tiếp
tuyến và dây cùng chắn cung BD). => A ∆ BT” ∆ BDT. (g-g) 2. Có A ∆ BT” ∆ BDT. (g-g) AB AT => = (1) BD BT Chứng minh được A ∆ CT ” CD ∆ T (g-g) AC AT => = (2) CD CT
Tiếp tuyến tại B và C cắt nhau tại T nên BT = CT (3)
Từ (1), (2), (3) có AB AC = => A . B CD = B . D AC BD CD
3. Phân giác góc BAC cắt BC tại I, theo tính chất phân giác trong tam giác ta có: IB AB = IC AC Từ AB.CD = BD.AC AB BD IB BD => = => = AC CD IC CD
=> DI là phân giác góc BDC
Do đó hai đường phân giác góc BAC và BDC và đường thẳng BC đồng quy.
Bài 6: Cho nửa đường tròn ( O) đường kính AB. Vẽ 2 tiếp tuyến Ax và By. Lấy M trên
đường tròn sao cho AM < BM. AM cắt By tại F, BM cắt Ax tại E. a. Chứng minh: 2 AB = . AE BF
b. Tiếp tuyến của đường tròn tại M cắt AE, BF tại C và D. Chứng minh C và D là trung điểm của AE và BF.
c. Chứng minh các đường thẳng AB, CD, EF đồng quy. Hướng dẫn giải a. Ta có 
AMB = 90º (góc nội tiếp chắn nửa đường tròn)⇒AM ⊥BE Xét ∆EAB và ∆ABF có:    = 
EAB=ABF; AEB FAB (cùng phụ với  EAM )
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp. 6
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy Suy ra ∆EAB ~ ∆ABF ( g.g) ⇒ AB AE = ⇔ AB2 = AE. BF BF AB
b. CA = CM và CO là tia phân giác của  ACM
⇒ ∆AMC cân tại C và CO là đường cao ⇒ CO ⊥AM
Do đó trong ∆ABE có OA=OB, OC//BE nên CA=CE.
c. Gọi giao điểm của AB và EF là S. Ta sẽ chứng minh S, C, D thằng hàng.
Giả sử SC cắt BF tại D’. Vì AE // BF nên theo định lí Ta-let, có: AC BD' =
=1 ⇒ D’ là trung điểm của BF CE D'F
⇒ D trùng với D’ hay S, C, D thẳng hàng.
Vậy ba đường thẳng AB, EF, CD đồng quy tại S.
Bài 7: Cho tam giác ABC có ba góc nhọn nội tiếp trong đường tròn (O;R). H là trực
tâm của tam giác ABC . Vẽ đường kính AD của đường tròn (O); vẽ OM BC tại M . a) Chứng minh rằng 1 OM AH 2
b) Gọi G là trọng tâm của tam giác ABC . Chứng minh rằng H,G,O thẳng hàng và HG  2GO .
c) Gọi B ,C  lần lượt là trung điểm của các cạn ,
CA AB . Đường thẳng d qua M song 1
song với OA , đường thẳng d qua B song song với OB , đường thẳng d qua C  2 3 song song với OC .
Chứng minh rằng các đường thẳng d ,d ,d đồng qui. d 1 2 3 1 A Hướng dẫn giải N
a) HB AC (H là trực tâm của ABC ) G O H
AD là đường kính nên  0
ACD  90 BH AC, DC AC BH DC B M C
Chứng minh tương tự có: CH DB D
Do đó tứ giác BHCD là hình bình hành
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp. 7
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy Ta có: O A   BC
M là trung điểm của HD
OM là đường trung bình của AHD  nên 1 OM AH 2 b) A
BC có AM là đường trung tuyến, G thuộc đoạn thẳng AM và 2 AG AM nên 3
G là trọng tâm của tam giác AHD . HO là đường trung tuyến nên HO đi qua G và HG  2GO
Gọi N là giao điểm của d với AH 1 HAD
có MN AD , M là trung điểm của HD
N là trung điểm của AH Ta có: 1
NH OM( AH ), NH OM 2
Do đó HNOM là hình bình hành.
d đi qua trung điểm I của OH 1
Chứng minh tương tự có d ,d đi qua I 2 3
Vậy các đường thẳng d ,d ,d đồng quy 1 2 3
Bài 8: Trên các cạnh AB,BC của tam giác ABC dựng ra phía ngoài tam giác các hình
vuông ACAA và BCB B . Chứng minh rằng các đường thẳng AB ,AB,A B đồng quy. 1 2 1 2 1 1 2 2 B1 Hướng dẫn giải
Trường hợp 1: C  0
90 . Rõ ràng AB ,A B,A B đồng quy tại C . 1 1 2 2 A2 C Trường hợp 2:  0 C  90 B2
Các đường tròn ngoại tiếp hình vuông ACAA và BCB B 1 2 1 2 A2
Có điểm chung c sẽ cắt nhau tại M (khác C ) A B Ta có:  0
AMA  45 (góc nội tiếp chắn cung một phần tư đường tròn) 2   0
A MC A AC  90 (góc nội tiếp chắn nửa đường tròn) 2 2 Tương tự:  0 CMB  45 1
Vì tia MA nằm giữa hai tia MA và MC ,tia MC nằm giữa hai tia MB và MA 2 2 nên    0 0 0 0
AMA A MC CMB  45  90  45  180 2 2 1
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp. 8
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy hay ,
A M, B thẳng hàng.
Chứng minh tương tự A ,M,B và A ,M,B thẳng hàng 1 2 2
Vậy AB ,AB và A B cùng đi qua M 1 1 2 2
Hay AB ,AB và A B đồng quy. 1 1 2 2
Bài 9: Cho đường tròn ( ;
O R) , đường kính BC , A là điểm trên đường tròn ( A khác B
và C ). Kẻ AH vuông góc với BC ( H thuộc BC ). Đường tròn tâm I đường kính AH
cắt AB, AC và đường tròn (O) tại D, E, F
a) Chứng minh tứ giác BDEC nội tiếp
b) Chứng minh OA vuông góc với DE
c) Chứng minh các đường thẳng AF, DE, BC đồng quy d) Cho biết sđ 
AB = 60°. Tính theo R diện tích tứ giác BDEC Hướng dẫn giải A F E I D S B C H O
a) Chứng minh tứ giác BDEC nội tiếp: Ta có:  = 
ADH AEH = 90° (góc nội tiếp chắn nửa đường tròn) Ta lại có:  = 
ADE AHE (góc nội tiếp cùng chắn cung AE )  = 
AHE ACB (cùng phụ với  EHC )
Vậy tứ giác BDEC nội tiếp (góc ngoài tại một đỉnh bằng góc trong của đỉnh đối diện)
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp. 9
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy
b) Chứng minh OA ⊥ DE : Ta có: OA ∆
B cân tại O (OA = OB = R ) ⇒  =  OAB OBA . Mà  + 
OBA ACB = 90° ( A
∆ BC vuông tại A )  =  AHE ACB ⇒  + 
OAB ADE = 90° hay OA ⊥ DE
c) Chứng minh các đường thẳng AF, DE, BC đồng quy:
Gọi S là giao điểm của AF và BC S
∆ AO có: AH ⊥ BC (gt)
OI ⊥ AS (tính chất đường nối tâm của 2 đtr cắt nhau)
⇒ SI ⊥ OA (đường cao thứ ba trong S ∆ AO )
Mà OA ⊥ DE (câu b)
⇒ S, D, I, E thẳng hàng hay đường thẳng DE qua S .
Vậy các đường thẳng AF, DE, BC đồng quy
d) Tính theo R diện tích tứ giác BDEC : Ta có: A sd AB
∆ BC vuông tại A ,   60 ACB ° = = = 30° 2 2 AB = BC.sin 30° 1 = 2 . R = R ; 3
AC = BC.cos30° = 2 . R = R 3 2 2
AH.BC = A . B AC A . B AC . R R 3 R 3 ⇒ AH = = = BC 2R 2 Ta lại có: A
∆ DE đồng dạng A ∆ CB   2 2 2 SBC   BC   R   R ACB 2 4 16 ⇒ = = =   = = S   DE     AH    ADE
R 3   R 3  3  2    S S S − S S 2 ACB 13. ADE ACB ADE BDEC ⇒ = = = S AB AC R R R ACB 13 . 13 . 3 13 3 ⇒ S = = ⋅ = ⋅ = 16 3 16 − 3 13 BDEC 16 16 2 16 2 32
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp. 10
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy
Bài 10: Cho tam giác ABC vuông tại A , I là một điểm trên cạnh AC . Đường tròn đường
kính IC cắt BC ở E và cắt BI ở D .
a) Chứng minh tứ giác ABCD nội tiếp được trong đường tròn.
b) Chứng minh DB là phân giác của góc ADE .
c) Chứng minh I là tâm đường tròn nội tiếp tam giác ADE .
d) Chứng minh AB,CD, EI đồng qui. Hướng dẫn giải
a) Chứng minh tứ giác ABCD nội tiếp được trong đường tròn. Ta có C 
BDC = 90°(góc nội tiếp chắn nửa đường tròn). 
CAB = 90° ( tam giác ABC vuông tại A ). E
Mặt khác hai đỉnh D, A cùng nhìn BC dưới một góc D 90°. I
Vậy tứ giác ABCD nội tiếp được trong đường tròn.
b) Chứng minh DB là phân giác của góc ADE . K A B
Do tứ giác ABCD nội tiếp được trong đường tròn. Nên  = 
ADB ACB (cùng chắn cung AB ).  = 
IDE ACB (cùng chắn cung IE của đường tròn đường kính IC ). ⇒  =  ADB BDE .
Vậy DB là phân giác của góc  ADE .
c) Chứng minh I là tâm đường tròn nội tiếp tam giác ADE .
Chứng minh được tứ giác ABEI nội tiếp được trong đường tròn. ⇒  = 
CAE CBD (cùng chắn cung IE ).
Mặt khác vì tứ giác ABCD nội tiếp được trong đường tròn.
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp. 11
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy Nên  = 
CAD CBD (cùng chắn cung CD ). ⇒  = 
CAE CAD ⇒ AC là phân giác của góc DAE .
Mà DB cắt AC tại I . Do đó I là tâm đường tròn nội tiếp tam giác ADE .
d) Chứng minh AB,CD, EI đồng qui.
Gọi K là giao điểm của AB và CD . Ta có 
BDC = 90°(góc nội tiếp chắn nửa đường tròn) ⇒ BD ⊥ KC . 
CAB = 90° ( tam giác ABC vuông tại A )⇒ CA ⊥ KB . CKB ∆
có BD và CA là hai đường cao cắt nhau tại I nên I là trực tâm của CKB ∆
⇒ KE là đường cao của CKB ∆
⇒ KE ⊥ BC(1). Mặt khác 
IEC = 90°(góc nội tiếp chắn nửa đường tròn) ⇒ IE ⊥ CE ⇒ IE ⊥ BC(2) .
Từ (1),(2) suy ra E, I, K thẳng hàng.
Vậy AB,CD, EI đồng qui tại K .
Bài 11: Cho tam giác ABC vuông tại A . Trên cạnh AC lấy điểm M không trùng với A
và C . Vẽ đường tròn đường kính MC , cắt cạnh BC tại D . Các đường thẳng BM và
AD lần lượt cắt đường tròn tại các điểm E, F . Chứng minh rằng: a) A ∆ BC ∽ D
∆ MC . Suy ra A .
B MC = BC.DM .
b) Các tứ giác ABDM và AECB nội tiếp c) AB//EF .
d) Các đường thẳng AB,CE,MD đồng quy. Hướng dẫn giải
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp. 12
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy B D F A M C E I a) Vì  =  BAC MDC = 90°và 
BCA chung nên A ∆ BC ∽ D ∆ MC . Do đó AB BC = ⇒ A .
B MC = BC.DM . DM MC b) Vì  + 
BAM MDB =180° nên tứ giác AMDB nội tiếp. Vì  = 
BAC BEC = 90° nên tứ giác AECB nội tiếp. c) Ta có:  = 
ABM ADM ( cùng chắn  AM )  = 
MEF ADM ( cùng chắn  MF ) Suy ra  = 
ABM MEF ⇒ AB//EF .
d) Giả sử AB cắt EC tại I . Ta có C ,
A BE là đường cao của tam giác BIC .
⇒ M là trực tâm của B
∆ IC ⇒ IM ⊥ BC .
Mà MD ⊥ BC ⇒ I, M , D thẳng hàng. Vậy AB, EC,MD đồng quy tại M .
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp. 13
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy
Bài 12: Hai đường tròn ( ;
O R) và (O';r) tiếp xúc ngoài tại C (R > r) gọi AC và BC là hai
đường kính đi qua C của đường tròn (O) và (O') . DE là dây cung của đường tròn (O)
vuông góc với AB tại trung điểm M của AB. Tia DC cắt đường tròn (O') tại điểm thứ 2 là F
a) Tứ giác ADBE là hình gì? Vì sao?
b) Chứng minh ba điểm B, F, E thẳng hàng
c) DB cắt đường tròn (O') tại điểm thứ hai là G. Chứng minh DF, EG và AB đồng quy
d) Chứng minh MF là tiếp tuyến của (O') Hướng dẫn giải
a) Tứ giác ADBE là hình thoi vì AM = MB; MD = ME và DE ⊥ AB
b) Ta có BE / /DA . Nối BF ta có  =  0
ADF BFD = 90 ⇒ BF / /DA. Như vậy BE / /DA và
BF / /DA mà qua B chỉ có duy nhất một đường thẳng song song với DA do đó 3 điểm B, F, E phải thẳng hàng
c) Ta có CG vuông góc với DB, mặt khác EC vuông góc với DB. Nhưng qua C chỉ tồn
tại duy nhất một đường vuông góc với DB nên E, C , G phải thẳng hàng và DF, EG,
AB phải đồng quy tại điểm C, chính là trực tâm tam giác EDB d) Nhận thấy  =  MEF F và  = 
O ' BF F mà  +  0
MEF O 'BF = 90 nên  +  0 F F = 90 , suy ra 1 2 1 2  0
MFO ' = 90 . Vậy MF là tia tiếp tuyến của đường tròn tâm O’.
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp. 14
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy
Bài 13: Cho ∆ABC (AC > AB,  0
BAC = 90 ). Gọi I, K theo thứ tự là trung điểm của AB,
AC. Các đường tròn đường kính AB, AC cắt nhau tại điểm thứ hai D; tia BA cắt
đường tròn (K) tại điểmt hứ hai E; tia CA cắt đường tròn (I) tại điểm thứ hai F
a) Chứng minh B, C, D thẳng hàng
b) Chứng minh tứ giác BFEC nội tiép
c) Chứng minh ba đường thẳng AD, BF, CE đồng quy.
d) Gọi H là giao điểm thứ hai của tia DF với đường tròn ngoại tiếp tam giác AEF, hãy so sánh DH và DE. Hướng dẫn giải
a) ) Áp dụng định lý góc nội tiếp chắn nửa đường tròn, ta có : ADB � = 900; ADC � = 900 . Suy ra  +  0 ADB ADC = 1 80 . Vậy B, D, C thẳng hàng.
b) Áp dụng định lý góc nội tiếp
chắn nửa đường tròn, ta có: BFA � = 900; CEA � = 900; suy ra   BFC = BEC ( 0 = 90 ). Khi đó ;
E F là hai đỉnh liên
tiếp cùng nhìn BC dưới một góc bằng nhau.
Vậy tứ giác BFEC nội tiếp.
c) Xét tam giác ABC có AD ⊥ BC; BF ⊥ AC;CE ⊥ AB .
Suy ra AD,BF,CE là ba đường cao. Vậy chúng cắt nhau tại một điểm S .
d) Ta có AEHF nội tiếp nên  
EHF = FAB mặt khác    
FAB = FDB ⇒ EHF = FDB
⇒ HE / / BC ⇒ AD ⊥ HE. (1)
Vận dụng góc nội tiếp, tứ giác nội tiếp ta có:    
FDA = FBA = FCE = ADE
⇒ DA là đường phân giác  EDF (2)
Từ (1) và (2) suy ra DEH cân tại D suy ra DE = DH .
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp. 15
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy
Bài 14: Cho tam giác ABC vuông tại A và một điểm D nằm giữa A và B. Đường tròn
(O) đường kính BD cắt BC tại E. Các đường thẳng CD, AE lần lượt cắt đường tròn (O)
tại các điểm thứ hai là F, G. Chứng minh rằng :
a) Các tứ giác ADEC và AFBC nội tiếp b) AD.AB = AG.AE c) AC//FG d) AC, DE và BF đồng quy. Hướng dẫn giải a)  0  0
CAD = 90 ,CED = 90 ⇒ tứ giác ADEC nội tiếp.  0  0
CAB = 90 ,CFB = 90 ⇒ tứ giác AFBC nội tiếp.
b) Ta có ∆AED” ∆ABG( .gg) ⇒ AE AD = ⇒ . AD AB = . AE . AG AB AG
c) Tứ giác ACED nội tiếp ⇒   C = E . 1 1
Tứ giác DFGE nội tiếp ⇒   F = E . 1 1 Suy ra  
C = F ⇒ AC / /GF . 1 1 d) B
∆ CD có CA,BF,DE là đường cao ⇒ CA,BF,DE đồng quy.
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp. 16
Chủ đề 6: Chứng minh các đường thẳng đồng quy
Một số bài tập tự rèn:
Bài 1:
Cho hai đường tròn (O) và ( O') cắt nhau tại A, B. Kẻ đường kính AC của (O) cắt
đường tròn (O') tại F. Kẻ đường kính AE của ( O') cắt đường tròn (O) tạo G. Chứng minh:
a) Tứ giác GFEC nội tiếp ; b) GC, FE, AB đồng quy.
Bài 2: Cho đường tròn (O) đường kính AB, gọi I là trung điểm của OA, dây CD vuông
góc với AB tại I. Lấy K tùy ý trên dây cung BC nhỏ, AK cắt CD tại H.
a. Chứng minh tứ giác BIHK nội tiếp.
b. Chứng minh AH.AK có giá trị không phụ thuộc vị trí điểm K
c. Kẻ DN  CB, DM  AC. Chứng minh các đường thẳng MN, AB, CD đồng quy.
Bài 3: Cho đường tròn (O) đường kính AB, gọi I là trung điểm của OA, dây CD vuông
góc với AB tại I. Lấy K tùy ý trên dây cung BC nhỏ, AK cắt CD tại H.
a) Chứng minh tứ giác BIHK nội tiếp.
b) Chứng minh AH.AK có giá trị không phụ thuộc vị trí điểm K
c) Kẻ DN  CB, DM  AC. Chứng minh các đường thẳng MN, AB, CD đồng quy
Bài 4: Cho đường tròn (O) đường kính AB, Gọi I là trung điểm OA. Dây CD vuông góc
với AB tại I. Lấy K tùy ý trên cung BC nhỏ. AK cắt CD tại H
a, Chứng minh tứ giác BIHK nội tiếp
b, Chứng minh AH.AK có giá trị không phụ thuộc vào vị trí điểm K .
c, kẻ DN CB, DM AC . chứng minh MN,AB, CD đồng quy .
d, Cho BC = 25cm . Hãy tính diện tích xung quanh hình trụ tạo thành khi cho tứ giác MCND quay quanh MD.
Chúc các em học sinh học tập tốt!
Toán Họa: 0986 915 960 – Tổng hợp.
Document Outline

  • HCD6_DongQuy
    • F. CÁC BÀI TOÁN CHỨNG MINH ĐỒNG QUY
    • Bài tập có giải
    • Một số bài tập tự rèn: